တံခါးအပြင်ဘက်တွင် စောင့်ဆိုင်းရသည့်အချိန်မှာ ခဏတာမျှသာ ဖြစ်သည်။ လေးပုံတစ်ပုံခန့် ကြာမြင့်ပြီးနောက် လူငယ်အစေခံတစ်ဦး ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး ဝေယွီ အား အကယ်ဒမီအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်လိုက်သည်။
ဝေယွီ အတွက် ဤနေရာသို့ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ဖူးခြင်းဖြစ်သဖြင့် အရာအားလုံးကို ထူးဆန်းပြီး စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည်ဟု ခံစားရသည်။ အစေခံက လမ်းပြပေးနေစဉ် ဝေယွီ က ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စင်္ကြံလမ်းများနှင့် ခြံဝင်းများကို လေ့လာကြည့်ရှုရင်း ကျောင်းသားများ သင်ခန်းစာများကို ရွတ်ဆိုနေသည့် ကြည်လင်ပြတ်သားသော အသံများကို နားထောင်နေမိသည်။ သူတို့သည် စင်္ကြံလမ်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည့် သီးသန့်တဲတစ်ခုဆီသို့ ရောက်ရှိသွားသောအခါ လူသူကင်းမဲ့နေသည်ကို သတိပြုမိလိုက်သည်။
ဝေယွီ က အစေခံသည် အခြားသူများ၏ အကြည့်မှ ရှောင်ရှားရန်အတွက် လူသူကင်းမဲ့သည့် လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်မည်ဟု တွေးထင်လိုက်သည်။
အစေခံသည် ခြံဝင်းတံခါးရှေ့တွင် ရပ်တန့်လိုက်သည်။ “လူကြီးမင်းတို့၊ ကျောင်းအုပ်ကြီးက အတွင်းမှာ ရှိပါတယ်။ ဝင်သွားလို့ ရပါပြီ။”
“ကျေးဇူးတင်ပါတယ်” ဟု ဝေယွီ က ပြန်လည်ဖြေကြားသည်။
အစေခံ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်တွင်မှ ဝေယွီ သည် ရှေ့သို့ တိုးလာခဲ့သည်။ သူသည် ကျောင်းအုပ်ကြီး စောင့်ဆိုင်းနေမည့် ရိုးရှင်းသော ခြံဝင်းတစ်ခုကိုသာ မျှော်လင့်ထားသော်လည်း အတွင်းသို့ ရောက်သောအခါ ရေကန်ဘေးရှိ တဲတစ်ခုသာ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။
ရှုခင်းမှာ အလွန်ပင် သာယာလှပသည်။ စမ်းရေတွင်း၊ ကွေ့ကောက်နေသော စင်္ကြံလမ်းနှင့် ဝါးဦးထုပ်ဆောင်းထားသည့် မီးခိုးရောင်ဝတ်စုံနှင့် လူတစ်ဦးတို့က နေရာယူထားသည်။ ထိုသူသည် ကန်ဘေးတွင် ထိုင်နေပြီး တစ်ဖက်တွင် ငါးမျှားတံကို ကိုင်ထားကာ အခြားတစ်ဖက်ကို ပေါင်ပေါ်တွင် အေးအေးလူလူ တင်ထားသည်။ သူ၏ ပုံစံတစ်ခုလုံးက လွတ်လပ်ပေါ့ပါးသည့် အငွေ့အသက်ကို ဆောင်နေသည်။
ဝေယွီ သည် အကွာအဝေးတစ်ခုတွင် ရပ်တန့်လိုက်သည်။ သူသည် ငါးမျှားနေသူကို မျက်စိကျဉ်း၍ ကြည့်လိုက်ပြီး ဖန်းရှန်း ဘက်သို့ ကိုင်းညွတ်ကာ “သူ့ဆံပင်ကို ကြည့်စမ်း—အရမ်းမည်းမနေဘူးလား” ဟု တိုးတိုးလေး ပြောလိုက်သည်။
ပိုင်သခင်ကြီး၏ ဆံပင်များမှာ တစ်ဝက်ဖြူနေပြီဖြစ်ရာ သူ၏ရင်းနှီးသော မိတ်ဆွေဖြစ်သူ ကျောင်းအုပ်ကြီးတွင် ထိုမျှမည်းနက်သော ဆံပင်များရှိနေခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်ဟု သူထင်သည်။ သူက အရမ်းငယ်လွန်းနေသည် မဟုတ်လော။
ဖန်းရှန်း က အမှန်တရားကို ရှင်းပြလိုက်သည် - “သခင်၊ ကျန်းချင်းရှင်းက လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်ကမှ ဝှိုက်ဟော့စ်အကယ်ဒမီရဲ့ ကျောင်းအုပ်ကြီး ဖြစ်လာတာပါ။ သူက ဒီနှစ်မှ သုံးဆယ့်ငါးနှစ်ပဲ ရှိပါသေးတယ်။”
ဝေယွီ အံ့အားသင့်သွားသည်။ “ဘာ၊ သူက လူအိုကြီး မဟုတ်ဘူးလား။”
ဖန်းရှန်း က တိတ်ဆိတ်နေသည်။
မိမိအမှားကို သဘောပေါက်သွားသော ဝေယွီ က အံ့အားသင့်မှုကို ဖုံးကွယ်ရန် ချောင်းတစ်ချက်ဟန့်လိုက်သည်။ “အာ၊ ဒီကျောင်းအုပ်ကြီး ကျန်းက တကယ်ကို ငယ်ရွယ်ပြီး စွမ်းဆောင်ရည်ရှိတဲ့ ပညာရှင်ပဲ။ ဒီအရွယ်နဲ့ ကျောင်းအုပ်ကြီး ဖြစ်လာတာဆိုတော့ ထက်မြက်တဲ့သူ ဆိုတာ သေချာတယ်။ ကောင်းတယ်၊ အရမ်းကောင်းတယ်။ ငယ်ရွယ်တယ်ဆိုတာ အားသာချက်တစ်ခုပဲ... လူငယ်တွေက အလုပ်တွေ ပိုလုပ်နိုင်တာပေါ့!”
သူပြောနေစဉ်မှာပင် သူ၏မျက်လုံးများက အကြံအစည်သစ်တစ်ခုကြောင့် တောက်ပလာသည်။ သူသည် လက်ခုပ်တီးလိုက်ပြီး ဖန်းရှန်း ဘက်သို့ လှည့်လိုက်သည်။ “မင်း ဒီမှာပဲ စောင့်နေ၊ ဘယ်မှမသွားနဲ့။ မင်းရဲ့သခင်က အရည်အချင်းရှိတဲ့သူကို စုဆောင်းတော့မလို့။ ငါ့အလုပ်ကို ဖျက်ဆီးမပစ်နဲ့။”
ဖန်းရှန်း - “...”
ကန်ဘေးရှိ ပုံရိပ်ကို စိုက်ကြည့်ရင်း ဝေယွီ သည် သူ၏ဝတ်ရုံကို သပ်ရပ်အောင် ပြင်ဆင်လိုက်ပြီး မျက်လုံးများတွင် စိတ်ပိုင်းဖြတ်မှုများ တောက်လောင်နေသည်။ သူသည် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူနှင့် တွေ့ရမည်ဟု ထင်ထား၍ အခွင့်ကောင်းယူရန် မကြံစည်ထားသော်လည်း ယခုအခါ ကျောင်းအုပ်ကြီး ကျန်းမှာ ငယ်ရွယ်မှန်း သိလိုက်ရသည့်အတွက် သူ့အား သင်္ချာဆရာအဖြစ် ခေါ်ဆောင်သွားရန် မည်သို့လျှင် လက်လျှော့နိုင်ပါတော့မည်နည်း။
ပြင်ဆင်မှုများ ပြီးစီးပြီးနောက် ဝေယွီ သည် ချဉ်းကပ်သွားသည်။ လေး၊ ငါးမီတာခန့် အကွာသို့ ရောက်သောအခါ ကန်ထဲရှိ ငါးများကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်ရသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဗိုက်ပူပြီး အဆီတက်နေသော ငွေရောင်ငါးကြင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအဆီတက်နေသော ပုံစံများကို ကြည့်ရုံဖြင့်ပင် ဝေယွီ သည် ၎င်းတို့မည်မျှ အရသာရှိမည်ကို ခန့်မှန်းနိုင်လိုက်သည်။
သူသည် မနေနိုင်ဘဲ “ဆရာကြီး၊ ဆရာကြီးရဲ့ငါးတွေက သေချာဂရုစိုက်ထားတာပဲ။ ကြည့်ရတာ အရသာရှိမယ့်ပုံပါပဲ” ဟု မှတ်ချက်ပေးမိသည်။
ငါးမျှားနေသူမှာ ထိုစကားကြောင့် ပျော်ရွှင်သွားပုံရသည်။ သူသည် အနည်းငယ် ရယ်မောလိုက်ပြီး ဝါးဦးထုပ်ကို အနည်းငယ် စောင်းလိုက်သည်။ “အပေါ်ယံကြည့်ပြီး ပြောတဲ့စကားတွေကို ကြားရတာ၊ လူငယ်လေး... မင်းက အစားအသောက်ကို အတော်လေး ဝါသနာပါတဲ့သူ ဖြစ်မယ်ထင်တယ်။”
ထိုသူက မျက်နှာကို မော့လိုက်သောအခါ ဝေယွီ သည် သူ့ကို သေချာမြင်လိုက်ရသည်။ ဖော်ပြရန် ခက်ခဲသော မျက်နှာပိုင်ရှင် ဖြစ်သည်။ အနီးကပ်ကြည့်လျှင် သာမန်မျက်နှာသွင်ပြင်မျိုးသာ ဖြစ်သော်လည်း မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုသူသည် အလွန်ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အငွေ့အသက်ကို ပေးစွမ်းနေသည်။ ဝေယွီ က ၎င်းမှာ စရိုက်လက္ခဏာကြောင့် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
“ခင်ဗျားက ကျောင်းအုပ်ကြီးလား” ဟု ဝေယွီ က မေးလိုက်သည်။
ထိုသူက ခေါင်းညိတ်ပြီး ပြုံးလျက် သက်ပြင်းချလိုက်သည်။ “ဟုတ်ပါတယ်၊ ကျွန်တော်က ဝှိုက်ဟော့စ်အကယ်ဒမီရဲ့ ကျောင်းအုပ်ကြီးပါ။ စဉ်းစားကြည့်ရဦးမယ်၊ ကျွန်တော် ကျောင်းအုပ်ကြီးလုပ်တာ ဘယ်လောက်ကြာပြီလဲ။ တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်လောက်တော့ ရှိပြီထင်တယ်။”
သူ၏ပေါ့ပေါ့ပါးပါး အသံနေအသံထားမှာ အစဉ်အလာကို တင်းကျပ်စွာ ကိုင်စွဲထားသည့် ပညာတတ်တစ်ဦးနှင့် မတူပေ။
ဝေယွီ သည် မျက်တောင်ခတ်လိုက်ပြီး စမ်းသပ်သည့်အနေဖြင့် မေးလိုက်သည်။ “ဆရာကြီး၊ ဆရာကြီးက ကျောင်းအုပ်ကြီးလုပ်ရတာကို သိပ်သဘောမကျဘူးလို့ ခံစားရတယ်ဗျာ။”
“ကျွန်တော်က သဘာဝအရ လွတ်လပ်မှုကို မြတ်နိုးတဲ့သူပါ။ လူ့လောကထဲမှာ စိတ်ကြိုက် လျှောက်သွားနေတာမျိုးကို ပိုကြိုက်တယ်လေ။”
သူ၏စကားများတွင် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော ဇာတ်လမ်းတစ်ခု ရှိနေပုံရသော်လည်း ကျန်းချင်းရှင်းက ခေါင်းသာခါပြီး သက်ပြင်းချကာ ငါးမျှားတံကို အနည်းငယ် မြှောက်လိုက်သည်။ သူသည် ဝေယွီ ဘက်သို့ ပြန်ကြည့်လိုက်သည်။ “လူငယ်လေး၊ မင်းက ချမ်းသာကြွယ်ဝတဲ့ ဒါမှမဟုတ် ဂုဏ်သရေရှိတဲ့ နောက်ခံကလာတဲ့သူ ဖြစ်မှာပါ။ အိမ်မှာလည်း နာမည်ကြီး ဆရာတွေနဲ့ သင်ကြားနေရမှာပေါ့။ ဝှိုက်ဟော့စ်အကယ်ဒမီက အပြင်လူတွေအတွက်တော့ ဂုဏ်ရှိပုံပေါက်ပေမဲ့ မင်းလိုလူမျိုးအတွက်တော့ လုံလောက်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် ပြောပါဦး၊ မင်း ဒီကို ဘာလို့ ရောက်လာတာလဲ။”
ဝေယွီ သည် ခဏတာ အံ့အားသင့်သွားသည်။ ပိုင်သခင်ကြီး၏ ထောက်ခံစာတွင် သူ၏နောက်ခံအကြောင်း မပါခဲ့ဘူးလား။ သို့မဟုတ် ထိုသူက စာကိုတောင် မဖတ်ခဲ့ခြင်းလော။
ရှင်းပြနေရန် မလိုတော့ဟု ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီး ဝေယွီ သည် သူ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြောလိုက်သည်။ “ကျွန်တော် ပိုင်သခင်ကြီးဆီက ကြားတာတော့ ဆရာကြီးက သင်္ချာဘာသာရပ်မှာ အတော်လေး ကျွမ်းကျင်တယ်ဆိုပဲ။”
ကျန်းချင်းရှင်းက သူ့ကို ကြည့်လိုက်ပြီး အံ့အားသင့်သွားသည်။ “မင်းက တကယ်ပဲ သင်္ချာအတွက် ဒီကို ရောက်လာတာလား။”
*အင်းလေ။* ကျောင်းအုပ်ကြီး၏ တုံ့ပြန်မှုကို ကြည့်ပြီး ဝေယွီ သည် သူ၏သံသယကို အတည်ပြုလိုက်သည်။ ထိုသူသည် စာကို လုံးဝ မဖတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝေယွီ သည် ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။
“ရှားပါးလှချည်လား” ဟု ကျန်းချင်းရှင်းက ပြုံးလျက် ပြောလိုက်ရာ သူ၏မျက်နှာမှာ ပို၍ လန်းဆန်းသွားသည်။ “အခုခေတ်မှာ တော်ဝင်စာမေးပွဲတွေက သင်္ချာကို စစ်ဆေးတာ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါကို လေ့လာတဲ့သူ အရမ်းနည်းသွားပြီ။ ကျွန်တော် ဒီအကယ်ဒမီမှာ ရှိနေတာ နှစ်အတော်ကြာပြီ၊ မင်းက အဲဒီအကြောင်း လာမေးတဲ့ ပထမဆုံးလူပဲ။”
ဝေယွီ ပြန်မဖြေခင်မှာပင် ကျန်းချင်းရှင်းက ထရပ်လိုက်ပြီး ငါးမျှားတံကို သိမ်းဆည်းကာ အဆောက်အအုံဆီသို့ ဦးတည်သွားသည်။ “လိုက်ခဲ့ပါ။ နှစ်အတော်ကြာမှ သင်္ချာအတွက် လာမေးတဲ့သူ ဖြစ်နေလို့ ကျွန်တော် စိတ်ကြည်လင်နေတယ်။ မင်း သင်ယူဖြစ်မဖြစ်က တစ်ပိုင်း၊ အနည်းဆုံးတော့ မင်းပြောတာကို နားထောင်ပေးမှာပါ။”
ဝေယွီ ပြုံးလိုက်သည်။ သင်္ချာတွင် ကျွမ်းကျင်ပြီး ဘာသာရပ်ကို တန်ဖိုးထားတတ်သော ကျောင်းအုပ်ကြီးတစ်ဦး—ဤနေရာတွင် နေရာရဖို့ကတော့ သေချာသလောက် ရှိသွားပြီ ဖြစ်သည်။
ကျန်းချင်းရှင်း၏ အခန်းမှာ ရိုးရှင်းပြီး ပရိဘောဂ အနည်းငယ်သာ ရှိကာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသည့် အငွေ့အသက်ကို ဆောင်သည်။ သူဖျော်ထားသည့် လက်ဖက်ရည်ပင်လျှင် ကပ်စေးနည်းလှသည်။ ခွက်ထဲတွင် အရွက်နှစ်ရွက်သာ ထည့်ထားသည်။
“ကျွန်တော့်ရဲ့ ရိုးရှင်းတဲ့ နေအိမ်နဲ့ ငွေကြေးအခြေအနေကို နားလည်ပေးပါ။ လူငယ်လေး၊ လက်ဖက်ရည်ကတော့ သောက်လို့ ရပါသေးတယ်။”
ကျန်းချင်းရှင်းသည် သူ၏မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် အေးအေးလူလူ ထိုင်နေပြီး ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော ပညာတတ်တစ်ဦး ဖြစ်လေ့ရှိသည့် ရှက်ရွံ့မှုမျိုး လုံးဝ မရှိပေ။ ဝေယွီ သည် ခွက်ထဲတွင် မျှောနေသော လက်ဖက်ရွက်နှစ်ရွက်ကို ငေးကြည့်လိုက်ပြီး ခွက်ကို ငြင်သာစွာ ချလိုက်သည်။
သူ ပြုံးလိုက်သည်။ “ဆရာကြီး၊ အပိုတွေ တွေးနေတာပါ။ ဆရာကြီးရဲ့ မြင့်မြတ်တဲ့ စရိုက်လက္ခဏာနဲ့ စံနှုန်းတွေရှိနေမှတော့ ကျွန်တော် ဘာကိုမှ ဂရုမစိုက်ပါဘူး။ ကျွန်တော်လည်း အခုလောလောဆယ် ရေမဆာပါဘူး။ သင်္ချာအကြောင်းပဲ အရင်ပြောရအောင်။”
ကျန်းချင်းရှင်းသည် လက်ဖက်ရည်ခွက်ကို တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ပြီး ပြုံးကာ ဘာမှမပြောပေ။
ဝေယွီ သည် သူ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို စတင်ပြောပြသည်။ “ရိုးရိုးသားသား ပြောရရင် ဆရာကြီး၊ ကျွန်တော် ဒီနေ့ ရောက်လာတာက ဆရာကြီးကို သင်္ချာသင်ပေးဖို့ တောင်းဆိုချင်လို့ပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီမတိုင်ခင်မှာ ဆရာကြီးကို နည်းနည်းလေး စမ်းသပ်ချင်ပါတယ်။”
ကျောင်းအုပ်ကြီး၏ အရည်အချင်းအကြောင်း ကြားရခြင်းနှင့် ကိုယ်တိုင်မြင်တွေ့ရခြင်းမှာ ကွဲပြားခြားနားသည်။ ဝေယွီ သည် သူ၏ဗဟုသုတ အဆင့်အတန်းကို တိုင်းတာပြီး သင့်တော်မည့် သင်ခန်းစာများ ပေးနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။
“မင်းက ငါ့ကို စမ်းသပ်ချင်တယ်ပေါ့” ကျန်းချင်းရှင်းမှာ အံ့အားသင့်သွားသော်လည်း စိတ်ဆိုးခြင်း မရှိပေ။ ယင်းအစား သူသည် စိတ်ဝင်တစား ပြုံးလိုက်သည်။ “ကောင်းပါပြီ၊ မင်းရဲ့မေးခွန်းကိုသာ မေးကြည့်ပါ၊ ကျွန်တော် ဖြေနိုင်မဖြေနိုင် ကြည့်ကြတာပေါ့။”
ကျောင်းအုပ်ကြီးက ပွင့်လင်းသည့်အတွက် ဝေယွီ သည် တွန့်ဆုတ်မနေတော့ပေ။ သူသည် ဂန္ထဝင်ပုစ္ဆာတစ်ခုကို ချက်ချင်း မေးလိုက်သည်။ “လှောင်အိမ်ထဲမှာ ကြက်တွေနဲ့ ယုန်တွေ ရှိတယ်။ စုစုပေါင်း တစ်ရာရှိပြီး ခြေထောက်အရေအတွက်ကတော့ သုံးရာနှစ်ဆယ် ဖြစ်တယ်။ ကြက်ဘယ်နှစ်ကောင်နဲ့ ယုန်ဘယ်နှစ်ကောင် ရှိသလဲ။”
ဤပုစ္ဆာမှာ ရိုးရှင်းသော ညီမျှခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်သည့် ပုစ္ဆာမျိုး ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်ကာလတွင် အလယ်တန်းကျောင်းသားတစ်ဦးပင် ဖြေရှင်းနိုင်သော်လည်း ဤခေတ်တွင်မူ သင်္ချာအခြေခံကို အမှန်တကယ် နားလည်မှသာ ဖြေရှင်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ဝေယွီ သည် ကျန်းချင်းရှင်းကို စိုက်ကြည့်နေပြီး မည်မျှကြာမည်ကို စောင့်မျှော်နေသည်။
သို့သော် အမှန်တကယ်တွင် ကျန်းချင်းရှင်းမှာ အလွန်ပင် ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် သုံးစက္ကန့်ပင် မကြာလိုက်ဘဲ အဖြေကို ချက်ချင်း ထုတ်လိုက်သည်။
“ကြက်လေးဆယ်၊ ယုန်ခြောက်ဆယ်။”