လက်ရှိနိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာတိုက်ထဲမှာ ငွေကြေးဘယ်လောက်ကျန်ရှိနေသလဲ၊ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေကို ပြန်လည်ပြုပြင်ဖို့အတွက် ဘယ်လောက်ကုန်ကျစရိတ်ရှိမလဲ။
အမှန်အတိုင်းပြောရရင် ဝေယွီ တကယ်ပဲ မသိခဲ့ပါ။
တကယ်တော့ ဝေယွီ တစ်ယောက်တည်းတင်မဟုတ်ဘဲ၊ အဲဒီနေရာမှာရှိနေတဲ့ လူအများစုဟာလည်း အဖြေကို အတူတူပင် မသိကြပါချေ။ ဂဏန်းသင်္ချာပိုင်းမှာ ထက်မြက်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ခန့်မှန်းခြေတော့ တွက်ချက်နိုင်ကောင်း တွက်ချက်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ ဝေးကွာသူတွေအတွက်တော့ နိုင်ငံတော်တစ်ခု ဘယ်လိုလည်ပတ်နေသလဲ၊ အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာန အနေနဲ့ ဘယ်လောက်အထိ ရုန်းကန်နေရသလဲဆိုတာကို နားလည်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါ။ ဌာနဆိုင်ရာအသီးသီးရဲ့ နေ့စဉ်အသုံးစရိတ်ကနေစပြီး မြေခွန်၊ အကောက်ခွန်၊ ပြည်နယ်နဲ့ မြို့ရွာအသီးသီးမှာ လိုအပ်တဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေအထိ၊ အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာန ဟာ သူများတွေ စိတ်ကူးတောင်မယဉ်နိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေကို ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံရေးကိစ္စဟာ အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စဖြစ်ပြီး၊ သီအိုရီအရဆိုရင်တော့ အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာန၊ စစ်ဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းပြီး စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခြေခံပြဿနာကတော့ ရှိနေဆဲပါပဲ။ ငွေက ဘယ်မှာလဲ။ ဘယ်ကနေ ရလာမှာလဲ။
စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေကို ပြန်လည်ပြုပြင်ဖို့အတွက် ကုန်ကြမ်းတွေ လိုအပ်မှာလား။ ဟုတ်ပါတယ်၊ အမျိုးမျိုး လိုအပ်မှာပါ။ အဲဒီအတွက် ငွေကြေးကို ဘယ်ကရှာမလဲ။ လက်သမားတွေကို လစာပေးရဦးမှာလား။ ဟုတ်တာပေါ့၊ အပေါ်ဆုံးကနေ အောက်ဆုံးအထိ လူတိုင်း လစာရဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ကုန်ကြမ်းတွေကို သယ်ယူပို့ဆောင်ခနဲ့ ပြုပြင်ပြီးသားပစ္စည်းတွေကို ပြန်ပို့ရမယ့်စရိတ်တွေကော ရှိသေးတယ်။ ဒါတွေအတွက်ကော ငွေကို ဘယ်ကရမလဲ။
အခွန်တော်ဝန်ကြီး ဖြစ်သူ ချီတီရှိုးဟာ နိုင်ငံတော်အတွက် အမှုထမ်းရမယ်ဆိုတဲ့ ကြီးမားတဲ့ စိတ်ကူးယဉ်အိပ်မက်တွေကို ကောင်းကောင်းနားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာတိုက်ကို စောင့်ရှောက်နေရတဲ့သူအနေနဲ့ ဘဏ္ဍာတိုက်ထဲမှာ ကျန်နေတဲ့ ကြေးနီဒင်္ဂါးအနည်းငယ်ကို မြင်ရတိုင်း သူဟာ ရင်နာရုံသာ တတ်နိုင်ပါတယ်။
ငွေမရှိဘူး။ ငွေမရှိဘူး!! ငွေမရှိဘူး!!
သူ ဒီစကားကို သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ထပ်ပြောချင်စိတ် ပေါက်နေမိတယ်။ ဘဏ္ဍာတိုက်ထဲမှာ ငွေ လုံးဝမရှိတာပါ။ သူတို့ဆီမှာ ပိုက်ဆံမရှိတဲ့အတွက် အားလုံးပဲ သူ့ကို ငွေတောင်းပြီး လာမနှောင့်ယှက်ကြပါနဲ့တော့! တကယ်လို့ ရှိနေရင်တောင် သူ အလွယ်တကူ ထုတ်ပေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ သုံးလို့ရသေးတဲ့ ပစ္စည်းမှန်သမျှကို ဆက်သုံးရမယ်၊ မလိုအပ်ဘဲ ငွေကြေးဖြုန်းတီးဖို့ နေရာမရှိပါဘူး။
***
မေးခွန်းကြောင့် အံ့အားသင့်သွားတဲ့ ဝေယွီ ဟာ ရုတ်တရက် အားလုံးရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို ခံလိုက်ရပါတယ်။ သူဟာ တရားရုံးတော်ရဲ့ အကြည့်တွေကို လျစ်လျူရှုပြီး တည်ငြိမ်စွာနဲ့ ထရပ်လိုက်ကာ ချီတီရှိုးဘက်ကို လှည့်၍ မေးခွန်းကို ချက်ချင်း ငြင်းပယ်လိုက်ပါတယ်။
"အရှင်ချီ ပြောတာ အကြောင်းသင့်ပေမဲ့ ဒီမင်းသားတော့ မသိပါဘူး။"
မျှော်လင့်ချက်လေးတစ်ခုကို ကိုင်စွဲထားခဲ့တဲ့ အဋ္ဌမမြောက်မင်းသား ဟာ စိတ်ပျက်လက်ပျက်နဲ့ ငိုက်စိုက်ကျသွားပါတယ်။
ချီတီရှိုးဟာ အသက်ကို ပြင်းပြင်းရှူလိုက်ပါတယ်။ "စစ်လက်နက်တွေ ပြန်လည်ပြုပြင်ဖို့အတွက် ဘယ်လောက်ကုန်ကျမယ်ဆိုတာကို အရှင်မင်းသား မသိရင်၊ ကျွန်တော်မျိုးပဲ လျှောက်တင်ခွင့်ပြုပါ!"
သူဟာ ခေါင်းကိုမော့လိုက်ပြီး အကြည့်တွေကို အောက်ချလိုက်ပေမဲ့ သူ့အသံကတော့ ပြတ်သားပြီး စကားလုံးတွေကလည်း တိကျနေပါတယ်။
"မဟာဝေနိုင်ငံ တပ်မတော်မှာ စစ်သည်ပေါင်း ခြောက်သိန်းကျော် ရှိပါတယ်။ ကျန်တာတွေကို ကျွန်တော်မျိုး မပြောတော့ပါဘူး၊ မြို့တော်မှာ တပ်စွဲထားတဲ့ နန်းတွင်းအစောင့်တပ် သုံးသောင်းကိုပဲ ကြည့်ကြရအောင်။ အဲဒီ သုံးသောင်းထဲမှာ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်နဲ့ ထောက်ပံ့ရေးတပ်ဆိုပြီး ကွဲပြားပါတယ်။ ထောက်ပံ့ရေးတပ်တွေကို ဖယ်ထားလိုက်ရင်တောင် အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်သောင်းရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ မြင်းတပ် နှစ်ထောင်၊ ဓားနဲ့ ဒိုင်းကိုင်ခြေလျင်တပ် တစ်ထောင်၊ လှံကိုင်တပ် နှစ်ထောင် ပါဝင်ပါတယ်။"
"မြင်းတပ်သားတစ်ယောက်မှာ လှံတစ်ချောင်း၊ ဓားတစ်လက်၊ သံချပ်ကာတစ်စုံနဲ့ ကုန်းနှီးတစ်ခုစီ ပါဝင်ပါတယ်။ လှံတစ်ချောင်းသွန်းလုပ်ဖို့ ငွေသုံးကျပ်၊ ဓားတစ်လက်အတွက် နှစ်ကျပ်၊ သံချပ်ကာတစ်စုံအတွက် ငါးကျပ်၊ ကုန်းနှီးအတွက် ငါးကျပ် ကုန်ကျပါတယ်။ စစ်မြင်းတွေရဲ့ မြင်းခွာတွေကိုလည်း လဲလှယ်ဖို့ လိုအပ်ပြီး တစ်ခုကို ငွေနှစ်ကျပ်လောက် ကျပါတယ်။ ဒါကြောင့် မြင်းတပ်သား နှစ်ထောင်အတွက်ဆိုရင် ငွေလေးသောင်းလောက် ကုန်ကျမှာပါ။"
"ဓားတစ်လက်အတွက် ငွေဆယ်ကျပ်၊ လှံအတွက် ဆယ်ကျပ်၊ ဒိုင်းအတွက် သုံးဆယ့်ငါးကျပ် ကုန်ကျပါတယ်။ အားလုံးပေါင်းလိုက်ရင် အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်သောင်းကို လက်နက်တပ်ဆင်ဖို့ ငွေခုနစ်သိန်းလောက် ကုန်ကျမှာဖြစ်ပါတယ်!"
ချီတီရှိုးရဲ့ မျက်နှာအမူအရာဟာ လေးနက်နေပါတယ်။ သူပြောနေရင်းနဲ့ ဧကရာဇ်ဝေ ကို တည့်တည့်ကြည့်ပြီး စိတ်ရင်းအမှန်နဲ့ ဝမ်းနည်းစွာ လျှောက်တင်ပါတယ်။ "အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်တော်မျိုး တင်ပြတာဟာ အရင်က စစ်ရေးအသုံးစရိတ်တွေကို အခြေခံပြီး ခန့်မှန်းထားတာမျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီငွေ ခုနစ်သိန်းလေးသောင်းဆိုတဲ့ ပမာဏက ခန့်မှန်းခြေပဲ ရှိပါသေးတယ်။ ထည့်မတွက်ထားတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေ အများကြီး ရှိပါသေးတယ်။ အကုန်လုံးကို တကယ်တမ်း ပြန်လည်ပြုပြင်မယ်ဆိုရင် လိုအပ်မယ့် ငွေပမာဏက ဒါထက် ပိုများဦးမှာပါ!"
နန်းတွင်းအစောင့်တပ် သုံးသောင်းအတွက်တင် ငွေခုနစ်သိန်းလေးသောင်း လိုအပ်မယ်ဆိုရင်၊ ပိုပြီး လက်နက်ကိရိယာ လိုအပ်တဲ့ နယ်စပ်တပ်စခန်းတွေအတွက်ဆိုရင်တော့ မရေတွက်နိုင်တဲ့ ပမာဏ ဖြစ်လာမှာပါ။ အခွန်တော်ဝန်ကြီးဌာန အနေနဲ့တော့ အဲဒီလောက် ငွေပမာဏကို ဘယ်လိုမှ ထုတ်ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ချီတီရှိုး စကားဆုံးသွားတဲ့အခါ ဒီအစီအစဉ်ကို ကန့်ကွက်နေတဲ့ မှူးမတ်အများအပြားဟာ ရှေ့ကို ထွက်လာကြပါတယ်။
"အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်တော်မျိုး အမြင်အရဆိုရင်တော့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်တာမျိုး မဟုတ်ရင် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေ ပြန်လည်ပြုပြင်တာကို ရွှေ့ဆိုင်းထားတာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။"
"အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်တော်မျိုးလည်း အရှင်ချီရဲ့ စကားကို အလွန်သင့်လျော်တယ်လို့ မြင်မိပါတယ်။"
မှူးမတ်တွေဟာ တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် ထွက်လာပြီး ကန့်ကွက်ကြောင်း ပြောဆိုကြပါတယ်။ ဒီလောက် များပြားတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ကို ကြားလိုက်ရတဲ့အခါ ကနဦးက ထောက်ခံခဲ့တဲ့ ယွီဝမ်ကျိနဲ့ ဒူရှင်းတို့တောင်မှ ပြန်လည်ချေပဖို့ ခက်ခဲသွားပါတယ်။ သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ကုန်ကျစရိတ်က များလွန်းတယ်လို့ ခံစားလိုက်ရပါတယ်။ ဘဏ္ဍာတိုက်ကို ဒီလိုမျိုး အလွတ်ဖြစ်သွားအောင် လုပ်တာဟာ ပညာရှိ မှူးမတ်တစ်ယောက် လုပ်သင့်တဲ့အလုပ် မဟုတ်ပါဘူး။
ဆူညံသံတွေ တိုးပွားလာတဲ့ တရားရုံးတော်ထဲမှာ ဝေယွီ တစ်ယောက်သာ တည်ငြိမ်နေပါတယ်။ သူဟာ ဒီအငြင်းပွားမှုကို စတင်ခဲ့သူဖြစ်တာကြောင့် သူ့ရဲ့ တည်ငြိမ်မှုဟာ ပိုပြီး ထင်ရှားနေပါတယ်။ အခုလိုမျိုး မေးခွန်းထုတ်ခံနေရချိန်မှာ ဒီလောက်အေးဆေးနေတာဟာ တချို့အတွက်တော့ မသင့်တော်တဲ့ လုပ်ရပ်လို ဖြစ်နေပါတယ်။
ဖေးကျိ ဟာ ဒါကို သတိထားမိလိုက်ပါတယ်။ သံသယဖြစ်မိတာကြောင့် သူဟာ အကြည့်ကို ရွှေ့လိုက်ရာ ဧကရာဇ်ရဲ့ အကြည့်နဲ့ တည့်တည့်တိုးသွားပါတယ်။ ဧကရာဇ်ဟာ သူ့ကို အဓိပ္ပာယ်ပါတဲ့ အကြည့်နဲ့ ကြည့်ပြီးနောက်၊ တည်ငြိမ်နေတဲ့ နဝမမင်းသား ဘက်ကို ကြည့်လိုက်တာကို သူ မြင်လိုက်ရပါတယ်။
ဖေးကျိ ဟာ သဘောပေါက်သွားပါတယ်။
"အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်တော်မျိုးမှာလည်း ပညာရှိမင်းသားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းစရာ တစ်ခုရှိပါတယ်။"
ဖေးကျိ ရဲ့ ရုတ်တရက် ဝင်ပြောလိုက်တဲ့ စကားဟာ ကန့်ကွက်သူတွေကြားမှာ ထူးခြားစွာ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ လူတိုင်းဟာ သူ့ကို လှည့်ကြည့်လိုက်ပြီးနောက် ပညာရှိမင်းသားဆီကို အကြည့်ရောက်သွားကြပါတယ်။ လူတွေဟာ စိတ်ရှုပ်ထွေးနေကြပါတယ်—ပညာရှိမင်းသားက အတွေ့အကြုံမရှိသေးတဲ့ လူငယ်လေးတစ်ယောက်ပဲ ရှိသေးတာကို၊ ဘာလို့ မှူးမတ်တွေက မေးခွန်းတွေ အကုန်လုံးကို သူ့ဆီပဲ ပစ်ပေါက်နေရတာလဲ။
ဧကရာဇ်ဝေ ဟာ ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်ပါတယ်။ "အရှင်ဖေး၊ လွတ်လပ်စွာ ပြောပါ။"
စကားပြောပြီးနောက် ဧကရာဇ်ဟာ ဝေယွီ ဘက်ကို တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ပါတယ်။ ဝေယွီ ဟာ အဘိုးကြီး ဘယ်လိုစိတ်ကူးနဲ့ ဒီလိုလုပ်လဲဆိုတာ မသိပေမဲ့၊ အဲဒီအကြည့်ထဲက မကောင်းတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကိုတော့ ခံစားမိလိုက်ပါတယ်။ *သေစမ်း၊ ငါ အဲဒီ အပေးအယူကို မသိဘူးလို့တော့ မထင်နဲ့! ငါ အကုန်မြင်တယ်!*
သူ စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်သွားပေမဲ့ ထရပ်လိုက်ပြီး လက်ကို မြှောက်ကာ အရိုအသေပေးလိုက်ပါတယ်။ "အရှင်ဖေး၊ ပြောစရာရှိတာ ပြောပါ။"
ဖေးကျိ က စတင်ပြောကြားပါတယ်၊ "ကျွန်တော်မျိုး အရှင်မင်းသားရဲ့ မျက်နှာအမူအရာကို ခုနက သတိထားကြည့်မိပါတယ်။ အရှင်ချီရဲ့ စကားကို သဘောမတူတဲ့ပုံ ပေါက်နေတာကို တွေ့လိုက်ရတယ်။ အရှင်မင်းသားမှာ တခြားအစီအစဉ်တစ်ခုခု ရှိနေပုံပဲ။ အဲဒါကို ဝေမျှပေးဖို့ ဆန္ဒရှိပါသလားခင်ဗျာ?"
ဆန့်ကျင်ဘက် အုပ်စုရဲ့ အကြည့်တွေဟာ ဝေယွီ ဆီကို စူးစိုက်ရောက်ရှိသွားပါတယ်။ ချီတီရှိုးရဲ့ အကြည့်မှာတောင် ထူးဆန်းပြီး ရှင်းပြလို့မရတဲ့ မျှော်လင့်ချက်အရိပ်အယောင်တွေ ပါဝင်နေပါတယ်။
တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဝေယွီ ဟာ အနည်းငယ် ပြုံးလိုက်ပြီး သူကိုယ်တိုင်လည်း မေးခွန်းတစ်ခု မေးလိုက်ပါတယ်။
"မိသားစုတစ်ခုကို ထိန်းကျောင်းဖို့ဆိုရင် ဝင်ငွေလမ်းကြောင်းသစ်တွေ ရှာဖွေတာနဲ့ အသုံးစရိတ်တွေကို လျှော့ချတာဆိုတဲ့ နည်းလမ်းနှစ်ခုလုံးကို ကျင့်သုံးရပါတယ်။ မဟာဝေနိုင်ငံ ရဲ့ ဘဏ္ဍာတိုက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မှူးမတ်ကြီးများကို မေးခွန်းထုတ်ချင်ပါတယ်—ခင်ဗျားတို့ဟာ အသုံးစရိတ် လျှော့ချဖို့ပဲ တွေးတတ်ပြီး ဝင်ငွေလမ်းကြောင်းသစ်တွေ ရှာဖွေဖို့တော့ မတွေးတတ်ကြတော့ဘူးလား?"
"ပြီးတော့ အရှင်မင်းသားကို မေးခွန်းထုတ်ပါရစေ၊" ချီတီရှိုးက ချက်ချင်း ဝင်ပြောလိုက်ပါတယ်၊ "အရှင်မင်းသားမှာ ဝင်ငွေလမ်းကြောင်းသစ် ရှာဖွေဖို့ တိကျတဲ့ အစီအစဉ် ရှိနေလို့လား?"
"ရှိပါတယ်၊" ဝေယွီ က တည်ငြိမ်စွာ ပြန်ဖြေပါတယ်။ "ဘဏ္ဍာတိုက်ထဲက ငွေတွေဟာ အဓိက အရင်းအမြစ် နှစ်ခုကနေပဲ ရလာတာပါ—အခွန်ကောက်ခံတာနဲ့ ဆား၊ သံ၊ လက်ဖက်ခြောက် စတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို အစိုးရက လက်ဝါးကြီးအုပ် ရောင်းချတာတွေကနေ ရတာပါ။"
"အခွန်ကိစ္စကို အလွယ်တကူ ပြောင်းလဲလို့ မရတဲ့အတွက် အဲဒီအပိုင်းကို ချန်ထားပြီး အစိုးရရဲ့ လက်ဝါးကြီးအုပ်လုပ်ငန်းတွေကို ချဲ့ထွင်ဖို့ အာရုံစိုက်သင့်ပါတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းတွေဟာ ပြည်သူတွေနဲ့ အကျိုးအမြတ်အတွက် ယှဉ်ပြိုင်စရာ မလိုတဲ့အတွက် သူတို့ကနေ ရလာတဲ့ အပိုဝင်ငွေမှန်သမျှကို နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာတိုက်ထဲ တိုက်ရိုက် ထည့်သွင်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။"
ဝေယွီ ဟာ ခေတ္တရပ်လိုက်ပြီး တရားရုံးတော်တစ်ခုလုံးရဲ့ အကြည့်အောက်မှာ ဧကရာဇ်ကို အရိုအသေပေးကာ ကျယ်လောင်စွာ ပြောလိုက်ပါတယ်။
"သားတော်အနေနဲ့ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာတိုက်ကို ဖြည့်တင်းဖို့နဲ့ မဟာဝေနိုင်ငံ ရဲ့ စစ်အင်အားကို မြှင့်တင်ဖို့အတွက် ဂျောင်ကျိုးကို ကိုယ်တိုင်သွားရောက်ပြီး နည်းလမ်းရှာဖွေခွင့်ပြုပါရန် တောင်းဆိုအပ်ပါသည်။ ထိုသို့ လုပ်ဆောင်ရာတွင် တရားမဝင်သော သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သော လုပ်ရပ်မျိုးကို လုံးဝ လုပ်ဆောင်မည် မဟုတ်ပါ။ သားတော်၏ လျှောက်တင်ချက်ကို ခွင့်ပြုပေးတော်မူပါရန် ရာဇပလ္လင်တော်အောက်တွင် ဦးညွတ်လျှောက်တင်အပ်ပါသည်!"