ဟဲ့ယုံ မှာ ဖခင်ဖြစ်သူနှင့် အလွန်ရင်းနှီးခဲ့သည့် မျိုးဆက်ချင်းတူ ဝမ်းကွဲအစ်ကိုတစ်ဦး ရှိခဲ့သည်။ ဖခင်၏ခေတ်ကာလက မိသားစုမှာ စည်းလုံးညီညွတ်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း အဘိုးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင်မူ လူကြီးများက ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ခွဲဝေကာ အသီးသီး လမ်းခွဲသွားခဲ့ကြသည်။
အတိအကျပြောရလျှင် ထိုခွဲဝေမှုမှာ အဓိကအားဖြင့် ဤဝမ်းကွဲအစ်ကိုနှင့်သာ သက်ဆိုင်နေခဲ့သည်။ သူသည် လူလိမ္မာတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်ကတည်းက ကုန်သည်များနောက်သို့ လိုက်ပါကာ ကျောက်ကျိုးနှင့် တန်းကျိုးကြားတွင် ကုန်ပစ္စည်းများ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရင်း အနည်းငယ် ချမ်းသာလာခဲ့သည်။ ကံမကောင်းစွာဖြင့် သူက အရပ်ပုပြီး အဘိုးဖြစ်သူ၏ “စည်းစိမ်ကို မကြွားဝါရ” ဟူသော ဆုံးမစကားကြောင့် ရွာသူရွာသားများက သူ့ကို အလုပ်မရှိ အကိုင်မရှိသူဟုသာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ မိသားစုခွဲသည့်အချိန်အထိပင် သူက အိမ်ထောင်မပြုဘဲ လူပျိုကြီးအဖြစ်သာ ရှိနေခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ကျောက်ကျိုးသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချသွားသဖြင့် ဟဲ့ယုံ နှင့် အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ်နှစ်ခန့်ကမှ ဝမ်းကွဲအစ်ကို၏သားဟု ဆိုသူတစ်ဦးသည် မြေးမလေးတစ်ဦးကို ခေါ်ဆောင်လာပြီး ခိုလှုံခွင့်တောင်းလာမှသာ ဟဲ့ယုံ သည် ထိုဆွေမျိုးရှိနေသေးကြောင်း ပြန်လည်သတိရလာခဲ့သည်။
“ကျွန်တော့်ဝမ်းကွဲအစ်ကိုရဲ့ နာမည်က ဟဲ့အန်း ပါ” ဟု ဟဲ့ယုံ က ရှင်းပြသည်။ “သူပြောပြချက်အရ သူတို့မိသားစုဟာ ဂျီစီရင်စု၊ ဇီယန်ခရိုင်မှာ နေထိုင်ပြီး ကုန်စည်အရောင်းဆိုင်လေးနဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုကြတာပါ။ ကျွန်တော့်ဝမ်းကွဲရဲ့သား ယွမ်ယန်မြို့ကို မသွားခင်အထိတော့ အရာအားလုံးက အဆင်ပြေနေခဲ့တာပါ။ အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာတော့ အရာအားလုံး ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါတယ်”
သူသည် စကားကို ခေတ္တရပ်လိုက်ပြီး အသံများ တုန်ရီလာသည်။ “ကျွန်တော့်ဝမ်းကွဲရဲ့သားက အရမ်းချောမောတဲ့သူပါ၊ အဲဒီတစ်ဝိုက်မှာ သူ့ရုပ်ရည်နဲ့ ပတ်သက်ရင် နာမည်ကြီးပါတယ်။ ဇနီးနဲ့ ကလေးလည်းရှိတော့ ဘဝက သာယာနေခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ယွမ်ယန်မြို့ကို သွားပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ကာမရာဂထူပြောတဲ့ ဂျီစီရင်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့ တွေ့ဆုံမိပြီး အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံလိုက်ရပါတယ်၊ လူအများမြင်ကွင်းမှာတင် သူ့ကို အရှင်လတ်လတ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးထဲ ဆွဲခေါ်သွားခဲ့တာပါ!”
ဝေယွီ ၏ မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားသည်။ “ယောက်ျားသားကို... ဖမ်းခေါ်သွားတယ် ဟုတ်လား?”
“နေပါဦး၊ ခဏစောင့်ပါ” ဝေယွီ က ကြားဖြတ်မေးလိုက်သည်။ “သေချာရဲ့လား၊ ဖမ်းခံလိုက်ရတာက မင်းရဲ့ဝမ်းကွဲအစ်ကိုရဲ့သား ဟုတ်ရဲ့လား၊ သူ့ဇနီး မဟုတ်ဘူးလား”
ဟဲ့ယုံ ခေတ္တရပ်လိုက်ပြီးနောက် ခေါင်းမော့ကာ ပိုမိုကျယ်လောင်စွာ ငိုကြွေးလိုက်သည်။ “မင်းသား! အဲဒီ ဂျီစီရင်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက လူမဆန်တဲ့ တိရစ္ဆာန်ပါ! ကျွန်တော့်ဝမ်းကွဲရဲ့ ချွေးမဖြစ်သူက သူ့ခင်ပွန်းကို လိုက်ရှာတဲ့အခါမှာလည်း... သူက ချွေးမကိုပါ ဖမ်းဆီးသွားခဲ့တာပါ!”
လင်မယားနှစ်ယောက်လုံးကို ဖမ်းခေါ်သွားတယ်? ဇာတ်လမ်းက မယုံနိုင်စရာကောင်းလွန်းသဖြင့် ဝေယွီ ပင် တုန်လှုပ်သွားကာ ဖြစ်ရပ်မှန် ဟုတ်မဟုတ်ပင် သံသယဝင်မိသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက တကယ်ပဲ အဲဒီလောက်အထိ တဏှာရူးဖြစ်နေတာလား?
အနီးတွင် ရပ်နေသည့် ဖန်းရှန်း ပင် ကြောင်အသွားသည်။ မီးခိုးရောင်အစောင့်တပ် ၏ ဒုတိယတပ်မှူးဟောင်းတစ်ဦးအနေဖြင့် ဖန်းရှန်း သည် ယောက်ျားချင်း နှစ်သက်သူများစွာကို တွေ့ဖူးသော်လည်း လင်မယားနှစ်ယောက်လုံးကို ဖမ်းဆီးလောက်သည့်အထိ ယုတ်မာသူမျိုးကိုမူ တစ်ခါမျှ မကြားဖူးခဲ့ပေ။
ဝေယွီ က စိတ်ကို ပြန်လည်ထိန်းလိုက်သည်။ “စိတ်လျှော့ပါ။ ဆက်ပြောပါ၊ သူတို့ ဘာဖြစ်သွားကြလဲ”
“သူတို့ မရှိတော့ပါဘူး” ဟု ဟဲ့ယုံ က ခေါင်းခါရင်း သက်ပြင်းချသည်။ “ကျွန်တော့်ဝမ်းကွဲက သူတို့ပြန်လာဖို့ စောင့်နေခဲ့ပေမဲ့ မပြန်လာတဲ့အတွက် ဇီယန်ခရိုင်ကနေ ယွမ်ယန်မြို့ကို ကိုယ်တိုင် သွားရောက်ရှာဖွေခဲ့ပါတယ်။ စနစ်တကျ မရှာဖွေရသေးခင်မှာပဲ သူတို့နှစ်ယောက်ဟာ ခိုးမှုနဲ့ စွပ်စွဲခံရပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရဲ့ လူတွေလက်ချက်နဲ့ လမ်းမပေါ်မှာပဲ ရိုက်သတ်ခံလိုက်ရတယ်လို့ ကြားခဲ့ရပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကိုလည်း လူစုလူဝေးမြုပ်နှံရာနေရာကို ပစ်ချလိုက်တဲ့အတွက် ဘယ်တော့မှ ပြန်မတွေ့ရတော့ပါဘူး”
ဝေယွီ မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်သည်။ *ခိုးမှု?* အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၏ ရာဇဝတ်မှုများကို ဖုံးကွယ်ရန် အကြောင်းပြချက်ကောင်းတစ်ခုဟု ထင်ရသည်။ “ပြီးတော့ရော? ဟဲ့အန်း က ဘာလို့ မင်းဆီကို ခိုလှုံလာရတာလဲ? ဒါက ပေါ့ပေါ့တန်တန် ဆုံးဖြတ်ရမယ့်ကိစ္စ မဟုတ်ဘူးလေ”
ဟဲ့ယုံ က စိတ်မကောင်းဟန်ဖြင့် “အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် မင်းသား၊ ကျွန်တော်လည်း မသိပါဘူး။ ဟဲ့အန်း ရောက်လာတဲ့အခါ သူ့သားနဲ့ ချွေးမရဲ့ ကံကြမ္မာအကြောင်းပဲ ပြောပြခဲ့တာပါ။ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက သူ့ကိုပါ လိုက်လံနှိပ်စက်မှာ ကြောက်လို့ ဆိုင်ကိုရောင်းပြီး ဒီကို ထွက်ပြေးလာတာလို့ ပြောပါတယ်၊ ကျွန်တော်လည်း သနားတာနဲ့ သူ့ရဲ့ နာကျင်စရာ အမှတ်တရတွေကို ထပ်မမေးတော့ပါဘူး။ အဲဒီထက်ပိုပြီးတော့ ကျွန်တော် ဘာမှမသိပါဘူး”
ဝေယွီ က သူ့ကို တစ်ချက်ကြည့်လိုက်သည်။ ဤလူဝကြီးမှာ အကြံအစည်လေးတွေ ရှိတတ်သော်လည်း လိမ်ညာနေပုံတော့ မရပါ။ အမှန်တရားကို သိရှိလိုလျှင် ယီရှစ်ဆန်း ပြန်လာသည်အထိ စောင့်ရလိမ့်မည်။ “ကောင်းပြီ၊ အခုလောလောဆယ် ဘေးမှာပဲ ရပ်နေလိုက်တော့”
—
တစ်နာရီ၏ လေးပုံတစ်ပုံခန့် ကြာပြီးနောက် ယီရှစ်ဆန်း ပြန်ရောက်လာသည်။ သူသည် ဟဲ့အန်း တစ်ယောက်တည်းကိုသာ ခေါ်လာသည်မဟုတ်ဘဲ တောင်ပေါ်တွင် ပုန်းအောင်းနေသည့် ကလေးအားလုံးကို စုစည်းခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
ဝေယွီ သည် ဟဲ့အန်း ကို ချက်ချင်း မှတ်မိလိုက်သည်။ အုပ်စုထဲတွင် ဟဲ့အန်း တစ်ယောက်သာ အစိမ်းသက်သက် လူကြီးဖြစ်နေသည်။ သို့သော် အနီးကပ်ကြည့်လိုက်သောအခါ ဝေယွီ သည် လူဝကြီး ဟဲ့ယုံ ကို ဘေးစောင်းကြည့်မိသည်။ လောကဓံကို ရင်ဆိုင်ထားရသည့် ထိုမျက်နှာကြောင့် ဟဲ့အန်း သည် ဟဲ့ယုံ ၏ ဝမ်းကွဲအစ်ကိုထက် ဖခင်ဖြစ်သူနှင့်ပင် ပိုတူနေသယောင် ရှိသည်။
ယီရှစ်ဆန်း က သူတို့ကို ခန်းမဆောင်ထဲသို့ ခေါ်ဆောင်လာသော်လည်း အစီရင်ခံစာ မတင်ပြခင်မှာပင် ဟဲ့အန်း သည် ဒူးထောက်ချလိုက်ပြီး “ကျွန်တော်မျိုး ဇီယန်ခရိုင်မှ ဟဲ့အန်း၊ ဉာဏ်ပညာကြီးမားသော မင်းသားအား ဂျီစီရင်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို အပြစ်ပေးပြီး ကျွန်တော်မျိုးမိသားစုအတွက် တရားမျှတမှု ပြန်လည်ပေးအပ်ပါရန် အသနားခံအပ်ပါတယ်!” ဟု အော်ဟစ်လိုက်သည်။
ဝေယွီ သည် ကိုယ်ဟန်အနေအထားကို ပြင်လိုက်ပြီး တည်ကြည်သော မျက်နှာထားဖြင့် “မင်းသားနဲ့ ချွေးမရဲ့ ကိစ္စကို ငါကြားသိရပါပြီ။ ဂျီစီရင်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟာ အသက်ကို အသက်လို့ မထင်ဘဲ သတ်ဖြတ်နေတဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုပါပဲ။ အခု ငါသိသွားပြီဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီကိစ္စကို မျက်ကွယ်ပြုထားမှာ မဟုတ်ဘူး”
သူသည် ဟဲ့အန်း ၏ ခေါင်းငုံ့ထားသော ကျောပြင်ကို ကြည့်ရင်း အသံကို နူးညံ့စေလိုက်သည်။ “မင်း ဂျီစီရင်စု ကနေ ရှီးကျင်းမြို့အထိ မိုင်ထောင်ချီ ခရီးနှင်လာတာ မင်းရဲ့ အနာဂတ်ကလည်း မရေမရာပါပဲ။ မင်း ဒီကို ရောက်လာတာဟာ မင်းသားနဲ့ ချွေးမအတွက် တရားမျှတမှု ရှာဖို့သက်သက်တင် မဟုတ်လောက်ဘူးလို့ ငါထင်တယ်”
ဤခေတ်ကာလတွင် ခရီးသွားလာခြင်းမှာ အန္တရာယ်များပြီး ရှားပါးလှသည်။ သာမန်လူများသည် ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုခုကြောင့် မောင်းထုတ်ခြင်းမခံရသရွေ့ မိမိတို့၏ မြေပေါ်တွင်သာ နေထိုင်သေဆုံးသွားကြသည်။ သားဖြစ်သူ၏ ကြေကွဲဖွယ်ရာကိစ္စက အိမ်ကို စွန့်ခွာလာရသည့် အကြောင်းပြချက် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း နိုင်ငံရေးအာဏာ၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်သော ဧကရာဇ်မြို့တော်အထိ လာရောက်ရန်မှာမူ မလုံလောက်ပေ။ ဟဲ့အန်း ရှီးကျင်းသို့ ရောက်လာခြင်းမှာ ဂျီစီရင်စု အတွင်းရှိ အခြေအနေများမှာ ဒေသတွင်း၌ ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်တော့လောက်အောင် ဆိုးရွားနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရမည်။
ဝေယွီ သည် အမှန်တရားကို ခန့်မှန်းမိပြီဟု ခံစားလိုက်ရသည်။
ဟဲ့အန်း သည် ငိုရှိုက်လိုက်သည်။ “မင်းသားက တကယ်ပဲ ဉာဏ်ပညာကြီးမားလှပါတယ်! ကျွန်တော့်ရဲ့ သားနဲ့ ချွေးမလေး... သူတို့က ကုန်ပစ္စည်းဝယ်ဖို့ ယွမ်ယန်မြို့ကို သွားမိရုံနဲ့ အဲဒီတိရစ္ဆာန် ဂိုရှိုရဲ့ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံလိုက်ရတာပါ! ကျွန်တော် မြို့ထဲမှာ သုံးရက်တိုင်တိုင် လိုက်ရှာခဲ့ပါတယ်။ နောက်ဆုံးတော့ သူတောင်းစားတစ်ယောက်က သနားပြီး အမှန်တရားကို ပြောပြခဲ့ပါတယ်၊ ကျွန်တော့်သားကို ဖမ်းဆီးသွားတာဖြစ်ပြီး ချွေးမက တရားမျှတမှု ရှာတဲ့အခါမှာလည်း ဖမ်းဆီးခံလိုက်ရတာပါပဲ။ သူတို့ကို ရုံးတော်ကို ‘ဖိတ်ခေါ်’ ခေါ်သွားပြီး ခိုးမှုနဲ့ စွပ်စွဲကာ ရိုက်သတ်လိုက်တယ်လို့ သတင်းတွေ ပျံ့နှံ့နေပါတယ်!”
ဟဲ့အန်း သည် ခေါင်းမော့လိုက်ရာ သူ၏မျက်လုံးများတွင် ပြင်းထန်သော ဆန္ဒများ တောက်လောင်နေသည်။ သူသည် ဝတ်ရုံအတွင်းသို့ လက်နှိုက်လိုက်ပြီး တုန်ရီနေသော လက်များဖြင့် အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို ဝေယွီ ထံ ဆက်သလိုက်သည်။
“မင်းသား၊ ဒါကို ကျွန်တော့်သားရဲ့ အလောင်းပေါ်မှာ တွေ့ရှိခဲ့တာပါ။ သူ ဘာမှမခိုးခဲ့ပါဘူး၊ သူက ဂိုရှိုနဲ့ တောင်ပေါ်ဓားပြတွေ ပူးပေါင်းကြံစည်ထားတဲ့ အထောက်အထားကို တွေ့ရှိခဲ့တာပါ!”