ဝေယွီသည် ပေယုံကျဲ့ကို ဝန်ခံချက်အား ကိုယ်တိုင်ရေးသားစေရန် စီစဉ်ထားသည်။ စွပ်စွဲချက်များကို စာရင်းပြုစုပြီးသည်နှင့် ဝေယွီကိုယ်တိုင် စစ်ဆေးနိုင်ရုံသာမက ဧကရာဇ်ထံသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပြနိုင်သဖြင့် အလုပ်ရှုပ်သက်သာသွားမည်ဖြစ်သည်။
ပေယုံကျဲ့ကို နောက်ဆုံးမှာကြားစရာများ မှာကြားပြီးနောက် ဝေယွီ ထရပ်လိုက်သည်။ တံခါးပေါက်ဆီသို့ လျှောက်သွားစဉ် စိတ်လွင့်နေသည့် ပေယုံကျဲ့ကို ဖြတ်ကျော်မိရာ ရပ်တန့်လိုက်ပြီး နောက်သို့ပြန်လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။
“ဆွေမျိုးတွေဆီ အလည်သွားတယ်လို့ ခင်ဗျားပြောတဲ့ ကလေးတွေက တကယ်တမ်းကျတော့ ဆွေမျိုးတွေဆီ ရောက်နေတာ မဟုတ်ဘူး မဟုတ်လား”
ပေယုံကျဲ့၏ မျက်တောင်များ တုန်ခါသွားသည်။ သူ့မျက်နှာအမူအရာ ပြောင်းလဲသွားသည်ကို ဝေယွီ အထင်အရှား မြင်လိုက်ရသည်။ စဉ်းစားဟန်ဖြင့် ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီးနောက် ဝေယွီက “သူတို့ကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းခေါ်သွားတာလား” ဟု မေးလိုက်သည်။
ပေယုံကျဲ့မှာ ဝန်ခံရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီးဖြစ်သဖြင့် မိမိအတွက် စောင့်ကြိုနေသည့် ဆိုးရွားသော ကံကြမ္မာကို ကောင်းကောင်းသိထားသည်။ ဤသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ကလေးများ၏ နေရာကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်းဖြင့် မိမိကို ဆက်လက်လှည့်ဖြားရန် ကြိုးစားလိမ့်မည်ဟု ဝေယွီ မထင်ခဲ့ပေ။ အကြောင်းမှာ ဤခေတ်ကာလတွင် တရားဝင်ခွင့်ပြုချက်စာရွက်စာတမ်းများနှင့် အိမ်ထောင်စုစာရင်းမပါဘဲ ဝေးလံသောနေရာသို့ သွားလာရန်မှာ မဖြစ်နိုင်သဖြင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူအဖြစ်သာ ကြာရှည်မနေနိုင်ဘဲ ပေါ်သွားမည်သာဖြစ်သည်။
မိမိ၏ လှည့်ဖြားမှုမှာ မအောင်မြင်ကြောင်း သိလိုက်ရသဖြင့် ပေယုံကျဲ့၏ ပခုံးများ ပြိုလဲကျသွားကာ တစ်ကိုယ်လုံး အားအင်ကုန်ခမ်းသွားဟန်ရှိသည်။ “ဟုတ်ပါတယ်... အရှင်သားရဲ့ မျက်စိအောက်ကနေ ဘာမှဖုံးကွယ်လို့ မရနိုင်ပါဘူး”
ဝေယွီသည် တစ်စုံတစ်ခု လွဲချော်နေသည်ဟုသာ ခံစားမိပြီး စမ်းသပ်မေးမြန်းကြည့်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ ခဏအကြာတွင် “ဘယ်သူလုပ်တာလဲ။ ဂျပန်ပင်လယ်ဓားပြတွေလား” ဟု မေးလိုက်သည်။
ပေယုံကျဲ့က ခေါင်းကို ဖြည်းညင်းစွာ ခါလိုက်သည်။ သူသည် ဝေယွီကို မှုန်ဝါးသော မျက်လုံးများဖြင့် ကြည့်ရင်း အသံတိုးတိုးဖြင့် ပြောလိုက်သည် - “တုန်းဟိုင်မြို့နယ်က ချောင်မိသားစုပါ။ ချောင်ကျီဆိုတဲ့ ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်က ပင်လယ်ဓားပြတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ကုန်သည်သင်္ဘောတွေကို ထိန်းချုပ်ထားသလို ကုန်သွယ်ခွန်နဲ့ စပါးခွန် အမြောက်အမြားကိုလည်း သိမ်းယူထားပါတယ်။ တုန်းဟိုင်မြို့နယ်တစ်ခုလုံးက ချောင်မိသားစုရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုအောက်မှာ ရှိနေတာပါ။ သူတို့က ဟူကျိုးရဲ့ စပါးရိက္ခာ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်”
“ချောင်ကျီက လောဘကြီးပေမဲ့ အမြဲတမ်း သတိထားတတ်သူပါ။ သူ့ရဲ့ စစ်အင်အားနဲ့ သူက တုန်းဟိုင်မြို့နယ်ကို သံမဏိလက်သီးနဲ့ ထိန်းချုပ်ထားတာ။ အရင်တုန်းက ဘယ်လောက်ပဲ ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်ခဲ့ပါစေ၊ ချောင်မိသားစု ပါဝင်ပတ်သက်နေသရွေ့ ဘယ်သတင်းမှ အပြင်ကို မပေါက်ကြားခဲ့ဘူး”
ပေယုံကျဲ့က ဆက်ပြောသည်။ “ဒါပေမဲ့ ဂျပန်ပင်လယ်ဓားပြတွေကတော့ မတူဘူး။ သူတို့က ရိုင်းစိုင်းပြီး လောဘကြီးတယ်။ ဖူအန်းစပါးဂိုဒေါင်ကို သူတို့နဲ့ ပူးပေါင်းဖွင့်လှစ်ထားတာကိုပဲ ကျွန်တော် သိတယ်၊ အမြတ်ကို ဘယ်လိုခွဲကြလဲဆိုတာတော့ မသိဘူး။ တုန်းဟိုင်မြို့နယ်ရဲ့ မြို့ဝန်က ချောင်ကျီရဲ့ အရုပ်တစ်ရုပ်မျှသာပါ။ ချန်မြို့နယ်က ပြည်သူတွေအတွက်နဲ့ သူတို့တောင်းဆိုတာကို ကျွန်တော် လိုက်လျောခဲ့ရတာပါ၊ မဟုတ်ရင် ဒေသတစ်ခုလုံး ကမောက်ကမ ဖြစ်ကုန်လိမ့်မယ်”
“လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်အတွင်းမှာ ချောင်ကျီနဲ့ ပင်လယ်ဓားပြတွေကြားက ဆက်ဆံရေးက ပျက်ပြားလာတယ်။ ပင်လယ်ဓားပြတွေက သူတို့ရဲ့ နယ်မြေကို ချဲ့ထွင်ချင်ပေမဲ့ ချောင်ကျီက မသဘောတူဘူး။ အမြတ်ဝေစုခွဲရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူတို့အချင်းချင်း အငြင်းပွားတာတွေ အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ကျွန်တော် ကြားဖူးသလောက်တော့ အပိုင်းအစလေးတွေပဲ။ ဒီတစ်ခေါက် ဖြစ်ပွားတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ရေကြီးမှုနဲ့ ချန်မြို့နယ်မှာ စပါးဈေးနှုန်းတွေ တက်လာတာက ချောင်ကျီ လက်ချက်မဟုတ်ဘဲ ပင်လယ်ဓားပြတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အကြံအစည်လို့ ကျွန်တော် သံသယရှိတယ်”
ပေယုံကျဲ့က အကြောင်းအရာများကို ပြောပြနေစဉ် ဝေယွီ၏ မျက်မှောင်များမှာ ပို၍ပင် ကျုံ့ဝင်သွားသည်။ ဤအခြေအနေသည် ကျီမြို့နယ်က မငြိမ်သက်မှုထက်ပင် ပို၍ ရှုပ်ထွေးနေသည်။ သို့သော် ရေပြင်ကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် ရေတပ်အင်အားနှင့် ပတ်သက်နေသဖြင့် ဤကိစ္စကို သူတစ်ဦးတည်း ကိုင်တွယ်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဝေယွီ သဘောပေါက်လိုက်သည်။
ပြိုင်ဘက်တွင် စစ်သည်အင်အား သောင်းနှင့်ချီ ရှိနေသည်။ ဧကရာဇ်၏ အမိန့်တော်ရှိပါစေဦးတော့၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ ချောင်ကျီ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုမှ အမြတ်ထုတ်နေသည့် စစ်သည်များကို သူတို့၏ ဗိုလ်ချုပ်ကို ပြန်လှန်တိုက်ခိုက်အောင် လုပ်ဆောင်ရန်မှာ မလွယ်ကူပေ။ ပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းရန်အတွက် နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ကြီးမားသော စစ်ရေးအင်အားစုနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်လိမ့်မည်။
ဤမျှကြီးမားသော ခြိမ်းခြောက်မှုကို ကိုင်တွယ်ရန် ဧကရာဇ် မည်သူ့ကို စေလွှတ်မည်နည်းဟု ဝေယွီ တွေးတောမိသည်။ အရှင်ဒူရှင်း၊ သူ့တူဖြစ်သူ ဒူရူလင် သို့မဟုတ် အကြီးဆုံးအစ်ကိုတော်ပင် ဖြစ်နိုင်မည်လား။ ဤမျှ အရေးပါသော စစ်ဆင်ရေးအတွက် သူတို့ကို မသုံးလျှင် အလကားဖြစ်သွားပေလိမ့်မည်။
“ချောင်ကျီမှာ မြို့တော်အတွင်း သတင်းပေးတွေ ရှိတယ်” ဟု ပေယုံကျဲ့က ဖြည့်စွက်ပြောသည်။ “နန်းတော်ကနေ ကယ်ဆယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ စေလွှတ်လိုက်တဲ့အခါ သူက ချက်ချင်းပဲ—”
“နေပါဦး” ဝေယွီ စကားဖြတ်လိုက်သည်။ “ချောင်ကျီမှာ မြို့တော်ထဲက လူတစ်ယောက်ရှိတယ်လို့ ခင်ဗျားပြောတာလား။ အဲဒီလူက ဘယ်သူလဲ”
ပေယုံကျဲ့က ခေါင်းခါသည်။ “ချောင်ကျီက အလွန်တရာ လျှို့ဝှက်တတ်သူပါ။ ကျွန်တော် သိသလောက်တော့ သူ့ရဲ့ အနီးကပ်ဆုံး လက်အောက်ငယ်သားတွေတောင် အဲဒီလူက ဘယ်သူလဲဆိုတာ မသိကြဘူး”
ဝေယွီ သက်ပြင်းချလိုက်မိသော်လည်း ချက်ချင်းပင် စိတ်ကို ပြန်ထိန်းလိုက်သည်။ သူ၏ ခမည်းတော်ဖြစ်သူ ဧကရာဇ်မှာ လူတို့၏ စိတ်ကို ဖတ်နိုင်သည့် စွမ်းရည်ရှိသည်ကို သူ ပြန်သတိရလိုက်သည်။ အခြားသူများနှင့် မတူဘဲ ဧကရာဇ်သည် မည်သူမဆို၏ လှည့်ဖြားမှုကို တစ်ချက်ကြည့်ရုံဖြင့် မြင်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ မိမိရင်ထဲတွင် လျှို့ဝှက်ချက်များ ထားရှိပြီး သူ့ရှေ့တွင် ရပ်နေသည့် မည်သူမဆို ဖုံးကွယ်စရာ နေရာမရှိပေ။ နောင်အခါ ခမည်းတော်အား ပွဲတော်တစ်ခု ကျင်းပစေပြီး မှူးမတ်တို့၏ ရင်ထဲမှ အတွေးများကို နားထောင်ကြည့်ရန် သူ အကြံပြုရပေမည်။
ဝေယွီက ပေယုံကျဲ့ကို ဆက်ပြောရန် ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။
“ချောင်ကျီက မြို့တော်က လှုပ်ရှားမှုတွေကို သေချာပေါက် သိနေတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ ဟူကျိုးကို မရောက်ခင်ကတည်းက သူက ကျွန်တော်တို့ကို မဆင်မခြင် မလုပ်ဖို့ ခြိမ်းခြောက်ထားတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်စေဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကလေးငယ်တွေကို သူ အကုန်ဖမ်းခေါ်သွားတယ်”
ဤအချက်ကို ပြောပြရင်း ပေယုံကျဲ့သည် ဝေယွီကို ခါးသက်သက်နှင့် ရယ်စရာကောင်းသလိုလို အပြုံးမျိုးဖြင့် ကြည့်လိုက်သည်။ “ကျွန်တော်ကတော့ ချောင်ကျီကို အညံ့ခံပြီး တိတ်တိတ်နေဖို့ ရည်ရွယ်ထားခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ ဂျပန်ပင်လယ်ဓားပြတွေက လူမိုက်တွေ။ သူတို့ရဲ့ ဈေးနှုန်းတင်တာတွေက သည်းခံနိုင်တဲ့ အတိုင်းအတာမှာပဲ ရှိပေမဲ့ ဒီလို အရေးကြီးတဲ့ အချိန်မှာ သူတို့က အရမ်းကို မဆင်မခြင် လုပ်လွန်းတာကြောင့် ချောင်ကျီတောင် မထိန်းနိုင်တော့ဘူး။ တကယ့်ကို မိုက်မဲလွန်းတယ်”
စိတ်ဓာတ်ကျလုနီးပါး ဖြစ်နေသည့် ထိုလူကို ဝေယွီ ကြည့်နေရင်း “ဒါဆို အခု ခင်ဗျား နောင်တရနေတာက ချောင်ကျီက ခင်ဗျားကို ပြန်လုပ်လို့ပေါ့။ သူက ပင်လယ်ဓားပြတွေရဲ့ မိုက်မဲမှုကို သိပြီးတော့ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ချန်မြို့နယ်ကို ရောက်လာရင် အမှန်တရားကို ဖော်ထုတ်လိမ့်မယ်လို့ သိသွားတဲ့အခါ ခင်ဗျားကို စွန့်ပစ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာပဲ မဟုတ်လား။ ခင်ဗျားကို အပြစ်အားလုံး လွှဲချင်တာလေ၊ ဟုတ်တယ်မလား”
“ဟုတ်ပါတယ်” ပေယုံကျဲ့က ပြန်ဖြေသည်။ “ကျွန်တော့်လို အရေးမပါတဲ့ မြို့ဝန်တစ်ယောက်ကို စတေးပြီး အညစ်အကြေးတွေကို ဖုံးကွယ်ဖို့ လုပ်တာလေ၊ တကယ့်ကို ပြီးပြည့်စုံတဲ့ အစီအစဉ်ပဲ မဟုတ်လား။ ချောင်ကျီဆိုတဲ့လူက ညစ်ပတ်တဲ့လူ၊ သူကလည်း ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အပြစ်ပေးခံရမှာကို ကြောက်နေတာ”
ဝေယွီ သူ့ကို ခိုင်မာစွာ ကြည့်လိုက်သည်။ “ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားက သူ့ရဲ့ အပြစ်ခံကောင် (scapegoat) ဖြစ်ဖို့ မလိုလားဘူးပေါ့”
ပေယုံကျဲ့က အနည်းငယ် ပြုံးသည်။ “အရှင်သားအနေနဲ့ မိသားစုတစ်စုလုံး သေဆုံးသွားတာကို ကြည့်နေချင်ပါ့မလား”
ဝေယွီ တိတ်ဆိတ်နေသည်။
“ကျွန်တော် ချန်မြို့နယ်မှာ နေလာတာ သုံးနှစ်ရှိပြီ” ပေယုံကျဲ့က ဆက်ပြောသည်။ “ကျွန်တော် မကျေနပ်တဲ့ ကိစ္စတွေ အများကြီး ရှိခဲ့ပေမဲ့ ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ အစွမ်းမရှိခဲ့ဘူး။ အခု ကျွန်တော် တိတ်တိတ်နေရင် မိသားစုတစ်စုလုံး သေရလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော် ပြောလိုက်ရင်တော့ ကျွန်တော့်အပြစ်တွေကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖို့နဲ့ ပေမိသားစုအတွက် ဂုဏ်သတင်း ကျန်ရစ်စေဖို့ အခွင့်အရေး တစ်ခုခု ရှိလာနိုင်မလားပဲ”
ဝေယွီ ခေါင်းညိတ်သည်။ “ခင်ဗျားက လူလိမ္မာပဲ”
ပေယုံကျဲ့က ခါးသက်သက် အပြုံးလေးဖြင့် တုံ့ပြန်သည်။ ဝေယွီ သူ့ကို ခဏတာ စိုက်ကြည့်နေပြီးနောက် ပခုံးပေါ် လက်တင်လိုက်သည်။ “အတိတ်တုန်းက ခင်ဗျားဟာ တာဝန်သိပြီး ဖြောင့်မတ်တဲ့ အရာရှိတစ်ယောက် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်ခဲ့မှာပါ၊ ဒါပေမဲ့ မှားယွင်းတဲ့ နေရာကို ရောက်သွားပြီး ရွှံ့နွံထဲကို ခြေချမိသွားတာပဲ”
ပေယုံကျဲ့မှာ အံ့အားသင့်သွားသည်။
“ကျွန်တော် ဒီစကားကို ခင်ဗျားကို ခွင့်လွှတ်ဖို့ ပြောတာ မဟုတ်ဘူး” ဝေယွီ ရှင်းပြသည်။ “ချန်မြို့နယ်က သာမန်ပြည်သူတွေဟာ ခင်ဗျားရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရတယ်။ အရာရှိတစ်ယောက်ဆိုတာ စံနှုန်းမြင့်မားရမယ်။ လူ့ဘဝမှာ အမှားလုပ်မိရင် အပြစ်ပေးခံရမှာပဲ”
ပြောပြီးနောက် ဝေယွီ သူ၏ ပခုံးကို ပုတ်လိုက်ပြီး တံခါးပေါက်ဆီသို့ လှည့်လိုက်သည်။ “တတ်နိုင်သလောက် မြန်မြန် အကုန်ရေးထားလိုက်ပါ။ ကျွန်တော် ဒီအကြောင်းအရာအားလုံးကို ဧကရာဇ်ထံ တင်ပြပေးမယ်။ ချန်မြို့နယ်က ပြည်သူတွေရဲ့ အသံကို ကြားရအောင် ကျွန်တော် လုပ်ပေးမယ်၊ ပြီးတော့ ချောင်ကျီလက်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ခင်ဗျားရဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို ကယ်တင်ဖို့လည်း အစွမ်းကုန် ကြိုးစားပေးမယ်”