တရားဝင်ကိစ္စရပ်များမှ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည့်အခါ ဆုလာဘ်တစ်ခုခု ရရှိလေ့ရှိသည်မှာ ထုံးစံပင်။ ဝေယွီ မှာမူ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ချက်ချင်းပြန်မဝင်ရသည့် အခွင့်အရေးကို ရရှိထားသည်။ နယ်မြေအိမ်တော်သို့ ပြန်ရောက်သည့်အခါ အေးအေးလူလူ အနားယူနေနိုင်သော်လည်း သူကမူ အလုပ်ဆက်လုပ်ရန်သာ ရွေးချယ်လိုက်သည်။
အပြစ်ကင်းစင်သည့် လူငယ်တစ်စုကို ဝက်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်လာအောင် လှည့်ဖျားနိုင်ခဲ့သည့် အောင်မြင်မှုနှင့်အတူ ဝေယွီ သည် နောက်တစ်နေ့တွင် သူ၏အိမ်တော်သို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအကြိမ် လာရောက်ခဲ့သည်မှာ တစ်နှစ်ဝက်ကျော်သွားပြီဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဆောက်လုပ်ရန်အတွက် အိမ်တော်ထိန်း ဟဲ့ယုံ ကို တာဝန်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရောက်ရှိလာသည့်အခါ ဝေယွီ သည် အိမ်တော်ထိန်း၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို စိတ်ထဲမှ အမှန်တကယ်ပင် ချီးကျူးမိသည်။
ကျောင်းမှာ ကျယ်ဝန်းပြီး လင်းထိန်နေသည့် နှစ်ထပ်အဆောက်အအုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခေတ်မီပညာရေးဌာနတစ်ခုလောက် ကြီးမားခြင်းမရှိသော်လည်း ပုံစံမှာ အလွန်ပင် ဆင်တူနေသည်။ ဂိုဒေါင်တစ်လုံးနှင့် ဆင်တူသည့် ထမင်းစားဆောင်တွင် စားပွဲခုံများနှင့် ကုလားထိုင်များကို စနစ်တကျ စီထားသည်။ ထမင်းစားချိန်ဖြစ်သည့်အတွက် အစားအသောက်နံ့များ ပျံ့လွင့်နေပြီး လယ်သမားများနှင့် ကလေးငယ်များမှာ ဟိုသည် သွားလာနေကြသည်။ အိပ်ဆောင်များတွင် လူရှစ်ယောက်ဆံ့သည့် သန့်ရှင်းသော အိပ်ရာထပ်များရှိပြီး လှေကားရင်းတွင် တာဝန်ကျစာရင်းကို ထင်ရှားစွာ ချိတ်ဆွဲထားသည်။ အရာအားလုံးမှာ စနစ်တကျရှိပြီး ကျွမ်းကျင်ပီသလှသည်။
ဝေယွီ သည် အလွန်ပင် ကျေနပ်အားရသွားပြီး ဟဲ့ယုံ ကို အထူးပင် ချီးကျူးစကားဆိုလိုက်သည်။ အိမ်တော်ထိန်း၏ မျက်နှာမှာ ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်မှုကြောင့် ရဲတက်သွားပြီး သွားများပင် ကျွတ်ထွက်မတတ် ပြုံးလိုက်မိသည်။
"အိမ်တော်ထိန်း ဟဲ့ယုံ၊ မင်းကို စတွေ့တဲ့အချိန်ကတည်းက မင်းဟာ ထူးချွန်တဲ့သူတစ်ယောက်ဆိုတာ ငါသိခဲ့တာပေါ့! ဒီအိမ်တော်ကို ကြည့်လိုက်ပါဦး—မင်းသာမရှိရင် ဒီလိုအခြေအနေမျိုး ရောက်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။"
သခင်ဖြစ်သူ၏ အားရပါးရ ချီးကျူးမှုကို ခံလိုက်ရသောအခါ ဟဲ့ယုံ ၏ ရင်ထဲတွင် လှိုက်ဖိုသွားသော်လည်း နှိမ့်ချစွာပင် တုံ့ပြန်လိုက်သည်။ "သခင်လေးကလည်း အလွန်အမင်း ချီးကျူးလွန်းပါပြီ။ ဒါတွေအားလုံးက သခင်လေးရဲ့ ပညာရှိတဲ့ လမ်းညွှန်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်တာပါ။ မဟုတ်ရင် ကျွန်တော် ဒီလိုရလဒ်မျိုး ရမှာမဟုတ်ပါဘူး။"
ဝေယွီ သည် ချီးကျူးစကားများတွင် အချိန်ကုန်မခံလိုဘဲ တိုးတက်မှုအခြေအနေကို ကိုယ်တိုင်ကြည့်ရှုလိုသည်။ သူသည် သတ်မှတ်ထားသည့် ကစားကွင်းတွင် ရပ်ရင်း ထမင်းစားဆောင်ဘက်ကို ကြည့်ကာ မေးလိုက်သည်၊ "အိမ်တော်မှာရှိတဲ့ ကလေးတွေအားလုံး ကျောင်းတက်နေကြပြီလား။"
"ဟုတ်ကဲ့၊ အားလုံးတက်နေကြပါပြီ၊" ဟု ဟဲ့ယုံ က အနည်းငယ် ပြုံးလျက် ပြန်ဖြေသည်။ "လေးနှစ်ကနေ ၁၅ နှစ်အရွယ် ကလေး ၄၈ ယောက်ရှိပြီး အားလုံးကို ကျွန်တော့်ဝမ်းကွဲက သင်ကြားပေးနေတာပါ။ တကယ်တော့ ဒီကလေးတွေ ကျောင်းတက်နိုင်တာဟာ သခင်လေးရဲ့ ကျေးဇူးကြောင့်ပါပဲ။"
"ဘယ်လိုကြောင့်လဲ" ဟု စိတ်ဝင်တစားဖြင့် ဝေယွီ က မေးလိုက်သည်။
"သခင်လေး လယ်ခွန်လျှော့ပေးခဲ့တာကို မှတ်မိသေးတယ်မလား။" ဟု ဟဲ့ယုံ က ရှင်းပြသည်။ "အဲဒီ ရာခိုင်နှုန်း ၂၀ လျှော့ပေးလိုက်တာက သခင်လေးအတွက်တော့ သိပ်မထူးခြားပေမဲ့ လယ်သမားတွေအတွက်တော့ အသက်ကယ်ဆေးတစ်ခွက်လိုပါပဲ။ သူတို့က သခင်လေးရဲ့ ကျေးဇူးကို အမြဲအမှတ်ရနေကြတယ်။ ကျောင်းဆောက်မယ်လို့ ကြေညာလိုက်တဲ့အခါ လယ်သမားတွေက အခကြေးငွေမယူဘဲ လုပ်အားပေးကြတယ်။ ကျွန်တော်က ပိုက်ဆံပေးဖို့ အတင်းပြောပေမဲ့ သူတို့က လက်မခံခဲ့ကြဘူး။"
ဟဲ့ယုံ သည် ခေါင်းခါယမ်းလိုက်ပြီး သူ၏မျက်လုံးများတွင် စစ်မှန်သော လေးစားမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ "သခင်လေးက သူတို့ရဲ့ကလေးတွေ စာတတ်မြောက်အောင် လုပ်ပေးနေတာဆိုတာ သူတို့သိကြတယ်။ ကျေးဇူးတင်လွန်းလို့ ထမင်းစားဆောင်အတွက် သူတို့ဆီက ပိုလျှံတဲ့ကောက်ပဲသီးနှံတွေကိုတောင် လာလှူကြသေးတယ်။ ကျွန်တော် အသက်ကြီးပြီ၊ သခင်လေးရေ။ လယ်သမားတွေက သူတို့ရဲ့ သခင်ကို ကိုယ်တိုင်ဆန္ဒအလျောက် ကောက်ပဲသီးနှံတွေ ပေးလှူတာမျိုး ဘယ်တုန်းကမှ မကြားဖူးဘူး။ သခင်လေးတစ်ယောက်တည်းသာ ဒီလောက်အထိ သစ္စာရှိမှုကို ဆွဲဆောင်နိုင်တာပါ။"
ဝေယွီ သည် မျက်တောင်ခတ်လိုက်ပြီး ဂုဏ်ယူမှုထက် ဝမ်းနည်းမှုတစ်ခုကို ခံစားလိုက်ရသည်။ သူတို့မှာ ဆင်းရဲပြီး ကြိုးစားလုပ်ကိုင်နေကြသူများ ဖြစ်သည်။ ကျေးဇူးတရားကို သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်တတ်သည့် လောကကြီးတွင် အစစ်မှန်ဆုံးသော နှလုံးသားကို ပိုင်ဆိုင်ထားသူများမှာ သာမန်ပြည်သူများသာ ဖြစ်တတ်သည်။
ဝေယွီ သည် နှာခေါင်းကို ပွတ်သပ်လိုက်ပြီး ထိုခံစားချက်ကို လွှဲဖယ်ရန် ကြိုးစားလိုက်သည်။ "ငါ သူတို့ကိစ္စတွေကို ဝင်ရှုပ်တာကို ဘယ်သူမှ မကျေမနပ် မဖြစ်ကြဘူးလား။"
"ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်မှာလဲ။" ဟု အံ့အားသင့်စွာဖြင့် ဟဲ့ယုံ က မေးသည်။ "ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှ မကုန်ဘဲ စာသင်ခွင့်ရတာလေ။ သူတို့က စကားလုံးတွေနဲ့တောင် ဖော်ပြလို့မရအောင် ကျေးဇူးတင်နေကြတာပါ။ ဘယ်သူကများ သခင်လေးကို အပြစ်တင်ပါ့မလဲ။"
ဝေယွီ ပြုံးလိုက်သည်။ "စာတတ်တာက အလုပ်နဲ့ မဆိုင်ဘူး၊ အလုပ်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမယ်လို့ တွေးမိမလားလို့ စိုးရိမ်ခဲ့တာပါ။" အမှန်တကယ်တွင် ထိုခေတ်အခါက ကလေးများကို လုပ်အားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြပြီး လယ်သမားမိသားစုတစ်ခုအတွက် လူတစ်ယောက် လျော့နည်းသွားခြင်းမှာ ဘဝကို ပို၍ခက်ခဲစေနိုင်သည်။
လုပ်အားအကြောင်း ပြောမိလိုက်သည့်အခါ ဟဲ့ယုံ ၏ မျက်နှာမှာ ညှိုးငယ်သွားသည်။ "သခင်လေး၊ အိမ်တော်က လယ်ကွင်းတွေ အများစုကို သခင်လေးရဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးစီမံကိန်းတွေက သိမ်းပိုက်ထားသလို ဖြစ်နေတယ်။ လယ်သမားတွေက လုပ်ကိုင်ဖို့ မြေနေရာ အပိုရှာရတာ ခက်ခဲနေကြတယ်။"
"မြေတွေ ထပ်ဝယ်ဖို့ ငါ ပိုက်ဆံပေးထားတာ မဟုတ်ဘူးလား" ဟု ဝေယွီ က မေးလိုက်သည်။
ဟဲ့ယုံ သည် သက်ပြင်းချလိုက်ပြီး ပို၍ စိုးရိမ်သော မျက်နှာဖြင့် ကြည့်သည်။ "အနီးအနားက ကောင်းတဲ့ လယ်မြေတွေက တခြားသူတွေ ဝယ်ယူပြီးသွားပြီ။ သခင်လေးက စိုက်ပျိုးရခက်တဲ့ တောင်ကုန်းမြေတွေကိုမှ လက်ခံတယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်လည်း ဘာမှ မပြောလိုပါဘူး။"
ဝေယွီ ခဏတာ တုံ့ဆိုင်းသွားသည်။ သူက စိုက်ပျိုးရေးကို အထူးတလည် ဝါသနာပါသည်မဟုတ်သော်လည်း မြေနေရာ လိုအပ်နေသည်။ "ဒါဆိုရင် ဘာမြေမှ မဝယ်ရသေးဘူးပေါ့။"
ဟဲ့ယုံ သည် တောင့်တင်းသွားသည်။ "ဒါလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော် ဟိုသည် လိုက်ရှာပြီး တခြားသူတွေဆီကနေ ကောင်းမွန်တဲ့ လယ်မြေ ဧက တစ်ရာလောက် ရအောင် ဆောင်ရွက်ထားပါတယ်။ တောင်တန်းကြီးရဲ့ ဟိုဘက်မှာပါ။" သူသည် ဝေးလံသော တောင်ထိပ်တစ်ခုကို လက်ညှိုးထိုးပြသည်။
"ကုန်ကျစရိတ်က ဘယ်လောက်လဲ" ဟု ဝေယွီ က မေးသည်။
"မြေဖိုးငွေ ခုနစ်ရာအပြင် အုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စတွေအတွက် တစ်ရာ သုံးစွဲထားပါတယ်။ အခုထိတော့ လေးထောင်နှစ်ရာ ကျန်ပါသေးတယ်။"
ဝေယွီ သည် ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ကို လက်ဟန်ပြလိုက်သည်။ "ကောင်းပြီ။ ကျန်တဲ့ လေးထောင်ကိုသုံးပြီး ဒီနားက မြေတွေကို ဝယ်လိုက်ပါ။ ကောင်းတဲ့မြေဖြစ်ဖြစ်၊ မြေလွတ်မြေရိုင်းဖြစ်ဖြစ်၊ တောင်ကုန်းမြေဖြစ်ဖြစ် အကုန်ဝယ်ပစ်လိုက်။"
ဟဲ့ယုံ အံ့အားသင့်သွားသည်။ မြေရိုင်းတွေလား၊ တောင်ကုန်းတွေလား။ သခင်လေးမှာ စိုက်ပျိုးရေးအကြောင်း နားမလည်ဘဲ ကစားနေသည်ဟု သူ သံသယဝင်မိသည်။ သူသည် ပြန်လည်ချေပရန် ပြင်လိုက်စဉ်မှာပင် ဝေယွီ က ဆက်ပြောသည်။ "ဒီမြေတွေကို ဝယ်တာက စိုက်ပျိုးရေးအတွက်ချည်းသက်သက် မဟုတ်ဘူး။ ငါ့မှာ ကိုယ်ပိုင်အစီအစဉ်ရှိတယ်၊ ဒါကြောင့် မေးနေစရာ မလိုဘူး။ အဲဒါနဲ့၊ လွန်ခဲ့တဲ့ရက်အနည်းငယ်က ငါလွှတ်လိုက်တဲ့ လူတွေက ဘယ်မှာလဲ။"
ခေါင်းစဉ်မှာ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲသွားသဖြင့် ဟဲ့ယုံ တုံ့ဆိုင်းသွားသည်။ "သခင်လေး ညွှန်ကြားတဲ့အတိုင်း သူတို့ကို စနစ်တကျ နေရာချပေးထားပါတယ်။ ဟိုသည် လျှောက်မသွားစေရဘူး။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ရက်လုံး သူတို့ အိမ်တော်ထဲမှာပဲ ရှိနေကြပါတယ်။" သူသည် စိုးရိမ်သည့် အမူအရာဖြင့် ပြောသည်။ ရုပ်ရည်ညစ်ပတ်နေသည့် သူစိမ်းတစ်စု ရောက်လာပြီး အပြင်မထွက်ဘဲ နေနေသည်ကို မည်သူမဆို စူးစမ်းမိမည်မှာ အမှန်ပင်။
"ကောင်းပြီ၊ သူတို့ကို သွားကြည့်ရအောင်" ဟု ဝေယွီ က ပြောကာ အိမ်တော်ဘက်သို့ ဦးတည်သွားသည်။
ဟဲ့ယုံ သည် နောက်မှလိုက်ရင်း မေးမြန်းမှုကို မတားဆီးနိုင်တော့ပေ။ "သခင်လေး၊ သူတို့က ဘယ်သူတွေလဲဆိုတာ သိပါသလား။ သူတို့က ဒီအိမ်တော်မှာ ရေရှည်နေကြမှာလား။"
"ဟုတ်တယ်၊ သူတို့က ဒီနေ့ကစပြီး ဒီအိမ်တော်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ ဖြစ်လာတော့မှာ။" ဝေယွီ သည် အိမ်တော်ထိန်းကို လှည့်ကြည့်ကာ ပြောသည်။ "သူတို့က ဧကရာဇ် ရဲ့ တန်ဖိုးထားမှုကို ခံထားရတဲ့သူတွေ ဖြစ်ပြီး မဟာဝေနိုင်ငံ ရဲ့ အနာဂတ် သူရဲကောင်းတွေ ဖြစ်လာကြလိမ့်မယ်။ မင်း သူတို့ကို ပစ်မထားမိစေနဲ့။"
ဟဲ့ယုံ အံ့အားသင့်သွားသည်။ ရုပ်ရည်ညစ်ပတ်နေသည့် ထိုသူစိမ်းအုပ်စုက သူရဲကောင်းတွေ ဖြစ်လာမှာတဲ့လား။ သူသည် သခင်ဖြစ်သူနောက်သို့ ကြောင်တောင်တောင်ဖြင့် လိုက်ပါသွားစဉ် ဝေယွီ က ထပ်ပြောလိုက်သည်။ "မြေဝယ်တာ ပြီးသွားရင် ဒီမှာ သုတေသနဌာနတစ်ခု ဆောက်ဖို့ ငါရည်ရွယ်ထားတယ်။ အလွန်ကို ကြီးမားတဲ့ ဌာနတစ်ခုပေါ့။ အခြေအနေကိုကြည့်ပြီး တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် အများကြီး ဆောက်ဖြစ်ကောင်း ဆောက်ဖြစ်မယ်။"
ဟဲ့ယုံ သည် ကြောင်အသွားသည်။ အဆောက်အအုံတွေ ထပ်ဆောက်ဦးမှာလား။ အခုလို ဆက်ဆောက်နေရင် စိုက်ပျိုးဖို့ မြေနေရာ လုံးဝကျန်တော့မှာ မဟုတ်တော့ဘူး!