ယုံကြည်မှုဆိုတာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ စရိုက် ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ကျင့်တရားအပေါ်မှာ မျှော်လင့်ချက်ထားတာမျိုးဆိုရင်တော့ ဒါဟာ လုံးဝအဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ စကားပဲဖြစ်တယ်။
ဆရာကြီးတိန်နဲ့ တိန်ကျိန်းတယ်တို့သားအဖကတော့ အဲဒီလောက်အထိ အတောမသတ်နိုင်တဲ့သူတွေ မဟုတ်ကြပါ။ သားအဖနှစ်ယောက်စလုံးက အဲဒီစကားရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ကောင်းကောင်းနားလည်ကြသည်။ တိန်ကွမ် ရဲ့ အရင်က ပညာရှိမင်းသားအပေါ် အကဲဖြတ်ချက်အရဆိုရင် သူဟာ တကယ်ပဲ ပြည်သူတွေကို စာနာတတ်တဲ့ လူကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကုန်သည်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဈေးနှုန်းတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားတာ၊ ဒေသခံပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေးကို ထိခိုက်စေတာ၊ အဲဒီကတစ်ဆင့် နန်းတော်ရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကိုပါ လွှမ်းမိုးဖို့ ကြိုးစားတာမျိုးဆိုရင်တော့ ဘယ်အရာရှိမဆို ဒါကိုတွေ့တာနဲ့ ချက်ချင်းပဲ အဲဒီလူကို ဖမ်းဆီးပြီး ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို သိမ်းဆည်းပစ်မှာ အမှန်ပါပဲ။
ဒါကြောင့် ဆရာကြီးတိန်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဝေယွီ ရဲ့ ကြင်နာမှုအပေါ် မှီခိုဖို့မဟုတ်ဘဲ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေအရ လှုပ်ရှားဖို့ဆိုတာ ရှင်းနေပါတယ်။ ဂျီစီရင်စု ရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေကို သူတို့မသိကြပေမဲ့ ပညာရှိမင်းသားက အဲဒီနေရာက လူဆိုးပြဿနာကို ဖြေရှင်းပေးလိုက်ပြီဆိုတာကတော့ သေချာနေပါတယ်။
ပညာရှိမင်းသားမှာ စပါးရိက္ခာ လိုအပ်နေပေမဲ့ သူက နန်းတော်ကို မတင်ပြဘဲ သူတို့ရဲ့ ငယ်မားနိမ့်ကျတဲ့ တိန်မိသားစု ကို လာရှာနေတာဟာ ဘာကြောင့်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အချက်တစ်ချက်ကတော့ ထင်ရှားနေပါတယ် - လက်ရှိအချိန်မှာ ပညာရှိမင်းသားဟာ တိန်မိသားစု ရဲ့ အကူအညီကို လိုအပ်နေတာပါပဲ။
အဲဒီအချက်တစ်ခုတည်းကို ကြည့်ရင်တောင် အကယ်၍ သူတို့သာ အရင်က ကုန်သည်အသင်းအဖွဲ့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာတွေကို ရိုးသားစွာ ဝန်ခံလိုက်မယ်ဆိုရင် - အပြစ်ကင်းစင်တဲ့လေသံနဲ့ ပြောဆိုပြီး၊ အရမ်းကြီးပွင့်လင်းလွန်းမသွားဘဲ၊ ကိုယ့်အတွက် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ချန်ထားခဲ့မယ်ဆိုရင် - စပါးရိက္ခာပို့ဆောင်ပေးရမယ့် ကိစ္စအတွက်နဲ့တင် ပညာရှိမင်းသားက သူတို့ကို အပြစ်ပေးတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
အဲဒီနောက်မှာတော့ သူတို့က အခြေအနေကိုကြည့်ပြီး ကုန်သည်အသင်းအဖွဲ့မှာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ လက်ရှိအခက်အခဲတွေကို ပြောပြလို့ရပါတယ်။ ဥပမာ - စီရင်စုဒုအရာရှိက ဘယ်လိုမျိုး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နေတယ်ဆိုတာမျိုးပေါ့။ ပညာရှိမင်းသားသာ လူမိုက်မဟုတ်ဘဲ အသင်းအဖွဲ့ရဲ့ တန်ဖိုးကိုသိသူဆိုရင် သူတို့အသင်းအဖွဲ့ကို စီရင်စုဒုအရာရှိလက်ထဲ ပါသွားအောင် ဘယ်တော့မှ ခွင့်ပြုမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ပညာရှိမင်းသားသာ ဝင်ပါလာပြီဆိုရင်တော့ အသင်းအဖွဲ့က အခမဲ့အားကိုးရာတစ်ခု ရသွားရုံတင်မကဘဲ၊ တိန်မိသားစု အနေနဲ့လည်း စီရင်စုဒုအရာရှိဆိုတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ပညာရှိမင်းသားရဲ့ အားပေးမှုနဲ့အတူ သဘာဝကျကျ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကြီးကျယ်တဲ့ကုန်သည်တစ်ယောက် ဖြစ်လာနိုင်သူတိုင်းဟာ တကယ်တော့ လူမိုက်တွေ မဟုတ်ကြပါ။
တိန်ကျိန်းတယ်တစ်ယောက် ကုန်သည်အသင်းအဖွဲ့ကို တည်ထောင်ရတဲ့နောက်ကွယ်က ရည်ရွယ်ချက်ကိုသာ ဝေယွီ သိသွားမယ်ဆိုရင် သူကတော့ "စီးပွားရေး အခြေခံအုတ်မြစ်ကသာ အပေါ်ယံဖွဲ့စည်းပုံကို ဆုံးဖြတ်ပေးတယ်" ဆိုတဲ့ စကားတစ်ခွန်းနဲ့ တည့်တည့်ကြီး ပြန်ဖြေနိုင်မှာပါ။
အဲဒီစကားစုကို စာကြောင်းအနည်းငယ်နဲ့ အပြည့်အစုံရှင်းပြဖို့ ခက်ခဲပေမဲ့ သမိုင်းနဲ့နိုင်ငံရေးကို လေ့လာဖူးသူတိုင်းကတော့ နားလည်ကြမှာပါ။ ဘာကြောင့် နန်းတော်က ကုန်သွယ်ရေးထက် စိုက်ပျိုးရေးကို ဦးစားပေးခဲ့တာလဲ။ ဒီသဘောတရားကြောင့်ပါပဲ။ မြင့်မြတ်တဲ့နေရာမှာရှိတဲ့ အရာရှိတွေက ကုန်သည်တွေကနေ နိုင်ငံတော်အတွက် အခွန်ဘဏ္ဍာ ဘယ်လောက်ရနိုင်တယ်ဆိုတာကို တကယ်မသိကြလို့လား။
နန်းတော်က ကြောက်တာကတော့ လူအများကြီးက ကုန်သွယ်ရေးကနေ အမြတ်ထုတ်လာရင် ပြည်သူတွေက လယ်ယာလုပ်ငန်းကို စွန့်ခွာပြီး ကုန်သွယ်ရေးဘက်ကို လိုက်သွားမှာကိုပါ။ အထူးသဖြင့် ကုန်သည်ကြီးတွေဆိုရင် နိုင်ငံတော်နဲ့ယှဉ်နိုင်လောက်အောင် ချမ်းသာလာမှာကို ကြောက်ကြတာပါ။ သူတို့ထဲက တစ်ယောက်ယောက်သာ ရည်မှန်းချက်ကြီးလာပြီး လုပ်ငန်းတွေ၊ ဆိုင်တွေကို ပိတ်ခိုင်းလိုက်မယ်၊ ဈေးနှုန်းတွေကို ထိန်းချုပ်လိုက်မယ်ဆိုရင် နိုင်ငံရဲ့စီးပွားရေးဟာ တစ်လအတွင်းမှာပဲ ပြိုလဲသွားနိုင်ပြီး မငြိမ်မသက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဝေယွီ ရဲ့ အရင်ဘဝက စုပေါင်းလုပ်ငန်းစုတွေ အုပ်ချုပ်တဲ့နိုင်ငံက အကောင်းဆုံးဥပမာပါပဲ။ အဲဒီနိုင်ငံမှာ နေထိုင်တဲ့သူတွေဟာ တကယ်ကို ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ခဲ့ကြတာပါ။
ပင်းနန်စီရင်စု မှာရှိတဲ့ တိန်မိသားစု တို့ အလုပ်ရှုပ်နေချိန်မှာပဲ၊ တခြားတစ်နေရာမှာတော့ ယီရှစ်ဆန်း ဟာ နေ့ညမပြတ် ခရီးနှင်ပြီး မြို့တော်ကို ပြန်ရောက်လာခဲ့ပါပြီ။ ဒီပြန်လာတဲ့ခရီးစဉ်ဟာ သူ့သဘောဆန္ဒနဲ့ မဟုတ်ဘဲ ဝေယွီ ရဲ့ အမိန့်နဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။
ယီရှစ်ဆန်း မြို့တော်ကို ရောက်ရောက်ချင်းမှာပဲ သူဟာ အနားမယူဘဲ စတုတ္ထမင်းသား ရဲ့ နေအိမ်ကို တန်းပြီးသွားခဲ့ပါတယ်။ ခရီးလမ်းတစ်လျှောက် ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ပေကျံနေတဲ့ သူ့ကိုသာ ဝေယွီ ရဲ့ အမှတ်အသားတံဆိပ် မပါလာခဲ့ရင် ဂိတ်စောင့်က သူ့ကို သူတောင်းစားတစ်ယောက်လို နှင်ထုတ်ပစ်မှာ အသေအချာပါပဲ။
အဲဒီအချိန်မှာ စတုတ္ထမင်းသား ဟာ မီးဖုတ်တဲ့စက်ရုံမှာ ရှိနေပါတယ်။ မီးဖုတ်တဲ့စက်ရုံရဲ့ ကျယ်ဝန်းတဲ့ခြံဝင်းထဲမှာ စတုတ္ထမင်းသား ဟာ လက်မှုပညာရှင်တွေနဲ့အတူ ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီနေရာဟာ ဖန်ထည်မျိုးစုံ၊ သာမန်ဖန်ခွက်တွေနဲ့ မှန်ဘီလူးတွေ ပြသထားတဲ့စင်တွေနဲ့ ပြည့်နေတဲ့ ဂိုဒေါင်တစ်ခုလိုပါပဲ။
စင်တစ်ခုရဲ့ရှေ့မှာရပ်ရင်း စတုတ္ထမင်းသား ဟာ မျက်မှန်တစ်စုံနဲ့ဆင်တူတဲ့အရာတစ်ခုကို ကိုင်ထားပြီး အလွန်အမင်းပျော်ရွှင်နေတဲ့ အမူအရာနဲ့ ကြည့်နေပါတယ်။ "ဒီမျက်မှန်တွေကတော့ တကယ်ကို လက်ရာမြောက်တယ်။ အရင်ကထက် အများကြီးပိုကောင်းတယ်၊ မှန်ဘီလူးတွေကလည်း ပိုပါးပြီး ပိုပေါ့တယ်။ စမ်းတပ်ကြည့်ရအောင်..."
သူက မျက်မှန်ကို လက်ထဲမှာ ခဏလောက် အလေးချိန်ချိန်ကြည့်ပြီးနောက် ကျွမ်းကျင်စွာနဲ့ နှာခေါင်းပေါ်တင်လိုက်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ကြည့်ရင် ဒါဟာ သူပထမဆုံးအကြိမ် တပ်ကြည့်တာမဟုတ်ဘူးဆိုတာ သိသာပါတယ်။ ဒီမျက်မှန်တွေကို ဝေယွီ ရဲ့ လက်ရေးမူကို အခြေခံပြီး မီးဖုတ်တဲ့စက်ရုံက လက်မှုပညာရှင်တွေက လနဲ့ချီပြီး ကြိုးစားပမ်းစား ဖန်တီးထားတာပါ။ သူတို့က သဘောတရားတွေကို နားမလည်ရင်တောင် တစ်သက်လုံး ဒီအလုပ်ကို လုပ်လာတဲ့ပညာရှင်တွေ ဖြစ်ကြတဲ့အတွက် သီအိုရီပိုင်းနားမလည်တာက သူတို့ကို ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ဖို့ မတားဆီးနိုင်ပါဘူး။
အလေ့အကျင့်က အရာရာကို ကျွမ်းကျင်စေပါတယ်။ စာမတတ်တဲ့သူ၊ ပညာမသင်ရတဲ့သူတွေတောင် တစ်သက်လုံး လုပ်ကိုင်လာရင် ကိုယ်ပိုင်အသိဉာဏ်တွေ ရလာတတ်ပါတယ်။ သူတို့မှာ လိုအပ်နေတာက ပညာတတ်တွေလိုမျိုး သူတို့ရဲ့အသိပညာတွေကို စနစ်တကျစုစည်းနိုင်တဲ့ အရည်အချင်းတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးခေတ်လူတွေဆိုတာကလည်း ရှေးခေတ်မှာနေထိုင်တဲ့ လူတွေပါပဲ၊ လူမိုက်တွေ မဟုတ်ကြပါ။
လက်မှုပညာရှင်တွေက စတုတ္ထမင်းသား ကို မျှော်လင့်တကြီးနဲ့ စူးစိုက်ကြည့်နေကြပါတယ်။ မင်းသားက စိတ်တိုင်းကျပါ့မလားဆိုတာကို သိချင်နေကြတာပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပတ်ကပဲ သူက မျက်မှန်တွေက လေးလွန်းတယ်၊ ခေါင်းမူးတယ်၊ ပုံစံနဲ့မကိုက်ညီဘူးဆိုပြီး ဝေဖန်ခဲ့ဖူးလို့ပါ။
ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ စတုတ္ထမင်းသား ဟာ အစပိုင်းမှာ ခေါင်းနည်းနည်းမူးသလို ခံစားလိုက်ရပေမဲ့ အသားကျသွားတဲ့အခါမှာတော့ သူဘယ်လောက်တောင် ကြည်လင်ပြတ်သားစွာ မြင်နိုင်တယ်ဆိုတာကို အံ့အားသင့်သွားပါတယ်။ ငါးမီတာလောက်ဝေးတဲ့ စင်ကို ကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာ သူအရင်က မမြင်နိုင်ခဲ့တဲ့ ဖန်ထည်ရဲ့ အပြစ်အနာအဆာတွေကိုပါ မြင်နေရပါတယ်။ အပြစ်အနာအဆာတွေကို ရှာတွေ့လို့ ဝမ်းသာသွားတဲ့သူက ပိုဝေးတဲ့နေရာတွေကို ဆက်ကြည့်လိုက်တယ် - သစ်ပင်တွေ၊ အရွက်တွေ၊ ငှက်တွေ - အားလုံးက အလွန်ကြည်လင်ပြတ်သားစွာ ပေါ်လာပါတယ်။
အမြင်အာရုံ ပိုကြည်လင်လာလေလေ သူပိုအံ့အားသင့်လေလေပါပဲ။ သူက မယုံကြည်နိုင်စွာ မျက်တောင်ခတ်ရင်း ခေါင်းကို အကြိမ်ကြိမ်ငြိမ့်လိုက်ပါတယ်။ "ကောင်းလိုက်တာ၊ ဒါပဲ! ဒါက ကိုးယောက်မြောက်ညီတော်က လက်ရေးမူထဲမှာ ရေးထားတဲ့အတိုင်းပဲ! တကယ်ကို ကြည်လင်တာပဲ!"
အဲဒါကတော့ ဒီလိုပါပဲ - မျက်စိမှုန်တဲ့သူတွေကလွဲပြီး တခြားသူတွေက မျက်မှန်မလိုပါဘူး။ စတုတ္ထမင်းသား ဟာ မျက်စိအနည်းငယ်မှုန်တဲ့သူတွေထဲက တစ်ယောက်ပါ။ တကယ်ပြောရရင် မဟာဝေနိုင်ငံ ရဲ့ နန်းတွင်းပညာရေးစနစ်အောက်မှာ မျက်စိမမှုန်ဘူးဆိုရင် ဒါကမှ တကယ်အံ့ဩစရာကောင်းတာပါ။
မင်းသားပျော်ရွှင်နေတာကို မြင်တော့မှ လက်မှုပညာရှင်တွေလည်း သက်ပြင်းချနိုင်ကြပါတော့တယ်။ တာဝန်ခံကြီးလူးပုက ပြုံးရင်းမေးလိုက်ပါတယ်၊ "မင်းသား၊ ဒီမျက်မှန်ကို တပ်ထားရတာ တစ်ခုခုများ အဆင်မပြေတာ ရှိပါသေးသလားခင်ဗျာ?"
ဘောင်တွေကိုတော့ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကျောက်စိမ်းတွေနဲ့ လုပ်ထားတဲ့အတွက် ဈေးကြီးပြီး ဂုဏ်ရှိတဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေပေမဲ့ နည်းနည်းလေးနေပြီး နှာခေါင်းကို ဖိထားသလို ဖြစ်နေပါတယ်။ စတုတ္ထမင်းသား က အဲဒီအချက်ကို ထောက်ပြလိုက်ပါတယ်။ လူးပုက မှတ်သားထားလိုက်ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ကျောက်စိမ်း ဒါမှမဟုတ် သစ်သားလိုမျိုး ပိုပေါ့တဲ့ပစ္စည်းတွေကို သုံးကြည့်ဖို့ စဉ်းစားထားပါတယ်။
ဒါက ပထမဆုံးအကြိမ် တပ်ကြည့်တာဖြစ်ပြီး မှန်ဘီလူးရဲ့အားကလည်း အပြည့်အဝမချိန်ညှိရသေးတဲ့အတွက် မင်းသားက အချိန်အကြာကြီးတပ်ထားရင် ခေါင်းနည်းနည်းမူးသလို ခံစားရပါတယ်။ သူက မျက်မှန်ကိုချွတ်ပြီး မျက်လုံးကိုပွတ်လိုက်ကာ မထွက်ခွာခင် လူးပုကို သတိပေးလိုက်ပါတယ်၊ "မျက်မှန်တွေကတော့ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ငါတို့ရဲ့ မီးဖုတ်စက်ရုံက နောက်ဆုံးတော့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုပါပဲ - ဒီလောက်တောင် ဇိမ်ခံပစ္စည်းတွေကို သုံးစရာမလိုပါဘူး။"
အော်၊ သူတို့က သူဌေးတွေရော၊ သာမန်ပြည်သူတွေဆီကပါ ပိုက်ဆံရှာဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာကိုး။ လူးပုလည်း နားလည်သွားပါတယ်။ "ဟုတ်ကဲ့ပါ မင်းသား။ ဒီကျွန်တော်မျိုး နားလည်ပါပြီ။"
စတုတ္ထမင်းသား လည်း စိတ်ကျေနပ်စွာနဲ့ ထွက်ခွာသွားပါတယ်။ သုံးလေးလလောက် ကြိုးစားပြီးနောက်မှာတော့ မျက်မှန်တွေ အောင်မြင်စွာပေါ်ထွက်လာပါပြီ။ နေအိမ်ကိုပြန်တဲ့ လှည်းပေါ်မှာ ထိုင်ရင်း သူသက်ပြင်းချလိုက်မိပြီး နန်းတွင်းမီးဖုတ်စက်ရုံအကြောင်းကို တွေးမိပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက ဝေယွီ က ဖေးကျိ ကိုပေးခဲ့တဲ့ လက်ရေးမူကို နှစ်ပိုင်းခွဲလိုက်တာပါ - မှန်ပြောင်းအကြောင်းကို နန်းတွင်းစက်ရုံဆီပို့လိုက်ပြီး မျက်မှန်အကြောင်းကိုတော့ စတုတ္ထမင်းသား ရဲ့ စက်ရုံဆီပို့လိုက်တာပါ။
စတုတ္ထမင်းသား အတွေးထဲ နစ်မြုပ်သွားပါတယ်။ အခုတော့ မျက်မှန်တွေ အောင်မြင်စွာဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီဆိုတော့ နန်းတွင်းစက်ရုံမှာလည်း တိုးတက်မှုမရှိစရာ အကြောင်းမရှိတော့ဘူး မဟုတ်လား။ သူက နန်းတွင်းစက်ရုံက မှန်ပြောင်း ဘယ်တော့ပြီးမလဲဆိုတာကို တွေးတောနေမိပါတော့တယ်။