အခန်း (၄) - ရွှေရောင်သင်္ကေတ
ရွှေရောင်သင်္ကေတများသည် မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်မသွားခဲ့ပေ။
ထိုအမှတ်အသားများသည် လက်ဖဝါးပေါင်း ဒါဇင်နှင့်ချီသော နေရာများတွင် တောက်ပနေပြီး အံ့ဩမှင်တက်မှုကြောင့် ဖြူဖျော့သွားသော မျက်နှာများကို လင်းလက်သွားစေသည်။ ရွာသူရွာသားများသည် ရုတ်တရက် လှုပ်ရှားလိုက်ပါက အလင်းရောင် ကွယ်ပျောက်သွားမည်ကို စိုးရိမ်သကဲ့သို့ လက်များကို ရှေ့တွင် မဝံ့မရဲ ဖြန့်ပြထားကြသည်။
သောမတ်စ် အော်လ်ဒါသည် သူ့လက်ဖဝါးပေါ်မှ သရဖူပုံစံကို စိုက်ကြည့်နေမိသည်။
"ဒီအရာကို ငါ အရင်က မြင်ဖူးတယ်..." သူက လေသံတိုးတိုးဖြင့် ရေရွတ်လိုက်သည်။
ယူရီယာက သူ့ဘက်သို့ လှည့်ကြည့်ကာ မေးလိုက်သည်။ "ဘယ်တုန်းကလဲ"
"ကျွန်တော် ခြောက်နှစ်သားတုန်းကပေါ့။ အဘွား သေခါနီးအချိန်၊ သူ့ဘဝရဲ့ နောက်ဆုံးညမှာ အဘွားရဲ့လက်ပေါ်မှာ ဒီသရဖူ ပေါ်လာခဲ့ဖူးတယ်။"
ရွာသူကြီးက တံတွေးကို မျိုချလိုက်ပြီး—
"အဘွားကတော့ ဒါဟာ ဂရေးကိပ်က သူ့ကို မေ့မထားဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်လို့ ပြောခဲ့တာပဲ။ ကျွန်တော်ကတော့ ကြောက်လန့်နေတဲ့ ကလေးတစ်ယောက်ကို စိတ်သက်သာရာရအောင် လုပ်ကြံပြောပြတဲ့ ပုံပြင်တစ်ပုဒ်လို့ပဲ ထင်ခဲ့တာ..."
ထိုစဉ် လူအုပ်ကြားထဲမှ သက်ကြီးရွယ်အို အမျိုးသမီးကြီးတစ်ဦး ထွက်လာခဲ့သည်။
သူမ၏ ဆံပင်ဖြူများကို ကျစ်ဆံမြီးရှည် ကျစ်ထားပြီး သစ်သားတုတ်ကောက်ကို အားပြုကာ လျှောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အိုမင်းရင့်ရော်နေသော သူမ၏ လက်ဖဝါးပေါ်တွင် တောက်ပနေသည့် သရဖူအမှတ်အသားမှာ အခြားသူများထက်ပင် ပိုမိုလင်းလက်နေလေသည်။
"ဒါ ပုံပြင် မဟုတ်ဘူးကွဲ့" ဟု သူမက ဆိုသည်။
ရွာသားများက သူမအတွက် လမ်းဖယ်ပေးကြသည်။
သောမတ်စ်က ရိုရိုသေသေဖြင့် ဦးညွှတ်လိုက်၏။ "မစ္စထရက်စ် ရိုဝမ်..."
ထိုအမျိုးသမီးကြီးသည် ယူရီယာ၏ ရှေ့တည့်တည့်တွင် ရပ်တန့်လိုက်သည်။
သူမ၏ အရပ်မှာ ယူရီယာ၏ ပခုံးနားလောက်သာ ရောက်သည့် အလွန်ပုပြတ်ပြတ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်သော်လည်း၊ သူမ စိုက်ကြည့်လိုက်သော အကြည့်ကြောင့် ယူရီယာမှာ မိမိကိုယ်ကိုယ် အကဲဖြတ်ခံနေရသလို ခံစားလိုက်ရသည်။
"မင်းရဲ့လက်ကို ပြစမ်းပါဦး" ဟု သူမက ပြောသည်။
ယူရီယာလည်း အသာအယာ လက်ပြလိုက်၏။
မစ္စထရက်စ် ရိုဝမ်သည် ယူရီယာ၏ လက်ဖဝါးအောက်တွင် သူမ၏ လက်ဖဝါးကို မထိဘဲ အောက်ကနေ ဖြန့်ခံလိုက်သည်။ ထိုအခါ ရွှေရောင်သရဖူ နှစ်ခုစလုံး ပိုမိုတောက်ပလာလေသည်။
ရွာသားအချို့ထံမှ အာမေဍိတ်သံများ ထွက်ပေါ်လာကြသည်။
"ပွင့်နေတာပဲ..." သူမက တိုးညင်းစွာ ရေရွတ်လိုက်သည်။
"ဘာပွင့်နေတာလဲခင်ဗျာ"
"ဒီသရဖူလေ..."
သူမက ယူရီယာ၏ မျက်ဝန်းများကို စိုက်ကြည့်လိုက်သည်။
"ရှေးဟောင်းပုံပြင်တွေအရဆိုရင် သရဖူဟာ တစ်ချိန်တုန်းက ပိတ်ထားခဲ့တာတဲ့။ သရဖူရဲ့ ထိပ်ချွန်တွေဟာ ရာဇပလ္လင်ကို ဝန်းရံထားတဲ့ တံတိုင်းတစ်ခုလို ဖြစ်နေခဲ့တာ။ ဒါဟာ ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးတည်းသာ ပိုင်ဆိုင်တဲ့အရာဖြစ်ပြီး ကျန်တဲ့သူတွေအားလုံးက အပြင်ဘက်မှာပဲ ရပ်နေခဲ့ရတယ်..."
ယူရီယာသည် တောက်ပနေသော အမှတ်အသားကို သေချာကြည့်လိုက်သည်။
ထိုမျဉ်းကြောင်းများသည် သူ၏ မူလကမ္ဘာတွင် တွေ့ဖူးသည့် လေးလံသော သရဖူများနှင့် မတူပေ။ ရိုးရှင်းပြီး မပြီးပြတ်သေးသည့် ပုံစံမျိုးဖြစ်ကာ ကောင်းကင်ဆီသို့ လက်အုပ်ချီ မိုးမြှောက်ထားသည့် လက်တစ်စုံနှင့်ပင် ခပ်ဆင်ဆင် တူနေသည်။
"အခုကော..."
"အခုတော့ ပွင့်သွားပြီ..."
"ဘာဖြစ်လို့လဲခင်ဗျာ"
မစ္စထရက်စ် ရိုဝမ်က ခပ်ဖျော့ဖျော့ ပြုံးလိုက်သည်။ "အဲဒါဟာ ငါတို့ရဲ့ ဘိုးဘေးတွေ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အဖြေရှာဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ မေးခွန်းပဲပေါ့ကွယ်..."
နောက်ဆုံးတွင်တော့ အလင်းရောင်သည် တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။
သင်္ကေတများသည် တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပျောက်ကွယ်သွားရာ ရွာလယ်ရင်ပြင်သည် သာမန် နေ့ခင်းဘက် နေရောင်ခြည်အောက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားလေသည်။ ယူရီယာ၏ လက်ပေါ်မှ သရဖူသည် နောက်ဆုံးမှ ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း ဖြစ်သွားသလို ခံစားချက်ကတော့ ကျန်ရစ်နေဆဲပင်။
ရွာသားများသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း စကားစပြောလာကြသည်။
အချို့က ဤအမှတ်အသား အဘယ်ကြောင့် ပေါ်လာသည်ကို သိချင်ကြပြီး၊ အချို့ကမူ ၎င်းသည် ဂရေးကိပ်၏ နိုင်ငံသားများ ဖြစ်သွားပြီဟု အဓိပ္ပာယ်ရသလားဟု မေးမြန်းကြသည်။ အချို့ကလည်း ဤအမှတ်အသားကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းကြောင့် ဟားဝစ်က သူတို့ကို အပြစ်ပေးမည်လားဟု စိုးရိမ်တကြီး မေးခွန်းထုတ်နေကြသည်။
လူတစ်ယောက်က လမ်းဘက်သို့ ကမန်းကတန်း ပြေးသွား၏။
"ငါ့အစ်ကိုဆီ သွားပြောရမယ်" ဟု သူက ဆိုသည်။ "သူက စတုန်းဖို့ဒ်မှာ နေတာ..."
အခြားရွာသားတစ်ယောက်က သူ့လက်မောင်းကို ဆွဲထားလိုက်သည်။
"ဟားဝစ်ရဲ့ စစ်သားတွေကို ငါတို့ဆီ ခေါ်လာမလို့လားကွ!"
"သူတို့က ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် လာမှာပဲလေ!"
"ငါတို့ ဘာမှမပြောရင် မလာနိုင်ပါဘူး!"
"တစ်ရွာလုံးရဲ့ တစ်ဝက်လောက်က ဒါကို မျက်မြင်တွေ့ခဲ့တာနော်!"
လူအုပ်ကြီးသည် ချက်ချင်းဆိုသလို အမြင်မတူဘဲ အုပ်စုကွဲသွားကြသည်။
မျှော်လင့်ချက်ဟူသည် ကြောက်ရွံ့မှုကို ပျောက်ကွယ်မသွားစေနိုင်ပေ။ ပြောရလျှင် ကြောက်ရွံ့မှုအတွက် ခြိမ်းခြောက်စရာ အကြောင်းပြချက်အသစ်တစ်ခုကို ပေးလိုက်သလိုပင် ဖြစ်သွားသည်။
သောမတ်စ်သည် ရေတွင်းဘောင်ပေါ်သို့ တက်ရပ်လိုက်သည်။
"တိတ်တိတ်နေကြစမ်း!"
သို့သော် မည်သူမျှ နားမထောင်ကြပေ။
မယ်လိုဒီက သူမ၏ လက်နှစ်ချောင်းကို ပါးစပ်ထဲထည့်ကာ လေချွန်လိုက်သည်။
ထိုလေချွန်သံသည် ခေါင်မိုးများပေါ်မှ ငှက်များပင် လန့်ပျံသွားလောက်အောင် ရင်ပြင်တစ်ခုလုံးကို စူးရှစွာ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။
ဆူညံသံများအားလုံး ချက်ချင်း တိတ်ကျသွား၏။
မယ်လိုဒီက လက်ကို ပြန်ချလိုက်ရင်း—
"သောမတ်စ် စကားပြောနေတယ်လေ..."
ရွာသူကြီးက မျက်တောင်တခတ်ခတ် လုပ်လိုက်ရင်း "ကျေးဇူးတင်ပါတယ်..."
"ရပါတယ်ရှင်..."
သူက ယူရီယာဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။
ကံဆိုးစွာပင် ကျန်လူအားလုံးကလည်း ထိုနည်းတူပင် လှည့်ကြည့်လာကြသည်။
ယူရီယာသည် သူ့ဘဝ၏ အချိန်အများစုကို အများအာရုံစိုက်မခံရအောင် နေထိုင်ရင်း ကုန်ဆုံးခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူစိမ်းများရှေ့တွင် စကားပြောရခြင်းကို မနှစ်သက်သလို၊ အကြည့်ခံရခြင်းကိုလည်း မကြိုက်ပေ။ အထူးသဖြင့် အခြားသူများ မသိနိုင်သော အဖြေများကို သူက သိထားလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခံရခြင်းမျိုးကို ပို၍ပင် မုန်းတီးသည်။
သို့သော် ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးသည်ကား ထိုအရာသုံးခုစလုံးကို နှစ်သက်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ခံထားရပုံရသည်။
ယူရီယာသည် ရေတွင်းကို ဝန်းရံထားသော ကျောက်တုံးနိမ့်နိမ့်ပေါ်သို့ တက်ရပ်လိုက်သည်။
"ဒီသရဖူရဲ့ အဓိပ္ပာယ်အားလုံးကို ကျွန်တော်လည်း အကုန်မသိပါဘူး" ဟု သူက စကားစလိုက်သည်။
လူအုပ်ကြီးက တိတ်ဆိတ်စွာ စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။
ထိုအဖြေကြောင့် အချို့လူများ စိတ်ပျက်သွားကြသည်မှာ ထင်ရှားလှသည်။
"ကျွန်တော် မနေ့ကမှ ဂရေးကိပ်ကို ရောက်တာပါ။ အဲဒီမတိုင်ခင်က ဒီရွာလေး ရှိနေမှန်းတောင် မသိခဲ့ဘူး။ ဟားဝစ်ဆိုတဲ့ နာမည်ကိုလည်း မကြားဖူးခဲ့သလို၊ ကျွန်တော်က ရှင်ဘုရင်ဖြစ်ရမယ်ဆိုတာကိုတော့ လုံးဝကို မသိခဲ့ပါဘူး။"
ရှေ့နားတွင် ရပ်နေသော ကလေးတစ်ယောက်က ခိုးရယ်လိုက်သည်။
ယူရီယာက ဆက်ပြောသည်။
"ဟားဝစ်က ခင်ဗျားတို့ကို အေးအေးဆေးဆေး ထားခဲ့ပါလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် ကတိမပေးနိုင်ပါဘူး။ သူ့လူတွေက ဒီမှာဖြစ်ခဲ့တာတွေကို ပြန်ပြောပြကြလိမ့်မယ်၊ ပြီးရင် သူ နောက်ထပ်လူတွေ ထပ်လွှတ်လာနိုင်တယ်။"
ရွာသားများကြားတွင် ကြောက်ရွံ့မှုများ ပျံ့နှံ့သွားသည်။
"ဒါပေမဲ့ ဟားဝစ်ဟာ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာတွေကို အရင်ကတည်းက လုယူနေခဲ့တာပါ။ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို မီးရှို့နေခဲ့တာပါ။ နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းက ဒီနေ့မှာ ခင်ဗျားတို့ကို အကာအကွယ် မပေးနိုင်ခဲ့သလို၊ မနက်ဖြန်မှာလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။"
လယ်သမားတစ်ဦးက လက်ပိုက်လိုက်ရင်း "ဒါဆို မင်းက ငါတို့ကို ကာကွယ်ပေးမှာလား" ဟု မေးလိုက်သည်။
"ကျွန်တော် ကြိုးစားပါ့မယ်။"
ထိုလူက မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်သည်။ "ကြိုးစားမယ် ဟုတ်လား"
"ဟုတ်ပါတယ်။"
"ရှင်ဘုရင်ဆိုတာ သေချာရေရာတဲ့ အာမခံချက် ပေးရမှာပေါ့။"
"မရိုးသားတဲ့ ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးဆိုရင်တော့ ပေးနိုင်ပါလိမ့်မယ်။"
ထိုစကားကြောင့် လယ်သမားမှာ စကားစပြတ်သွားသည်။
ယူရီယာက လူအုပ်ကို ဝေ့ကြည့်လိုက်ရင်း—
"ကျွန်တော့်မှာ အစွမ်းရှိပေမဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေ ရှိပါတယ်။ ဂရေးကိပ်မှာ တံတိုင်းတွေ ရှိပေမဲ့ အများစုက ပြင်ဆင်ဖို့ လိုနေတယ်။ လက်နက်တိုက်ထဲမှာ လက်နက်တွေ ရှိပေမဲ့ စစ်သည်ရယ်လို့ မရှိသလောက်ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ရွှေဒင်္ဂါးသုံးပြား၊ ကြက်သွန်နီနှစ်လုံးနဲ့ မယ်လိုဒီ ဖွင့်ခွင့်မရှိတဲ့ အိုးတစ်လုံးပဲ ရှိတယ်။"
ယုန်နားရွက်နှင့် အမျိုးသမီးလေးမှာ စိတ်ဆိုးသွားသည့်ပုံ ပေါ်သွားသည်။
"အထဲမှာ တန်ဖိုးရှိတဲ့ အရာတစ်ခုခု ပါနေနိုင်တာပဲကို..."
"အဲဒါက လှုပ်နေတယ်လေ..."
လူအုပ်ထဲတွင် စိုးရိမ်စိတ်ကြားမှ ရယ်သံများ ထွက်ပေါ်လာကြသည်။
ယူရီယာက ထိုရယ်သံများ ငြိမ်သက်သွားသည်အထိ စောင့်လိုက်ပြီးမှ—
"ကျွန်တော် တစ်ယောက်တည်းနဲ့ အရာအားလုံးကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပါတယ်လို့ ပြောရင် ခင်ဗျားတို့ကို လိမ်ညာရာ ရောက်ပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော် ကတိပေးနိုင်တာတစ်ခုကတော့ ဂရေးကိပ်ဟာ လိုးဖီးလ်ဒ်ကို လက်ပစ်မထားဘူးဆိုတာပါပဲ။ ဟားဝစ်ရဲ့ လူတွေက ဒီရွာကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ဟာ ကျွန်တော့်ရဲ့ တာဝန်ဖြစ်လာခဲ့ပါပြီ။"
သရဖူ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သော်လည်း အမျိုးသမီးတစ်ဦးက သူမ၏ လက်ဖဝါးကို မြှောက်ပြရင်း မေးလိုက်သည်။
"ဒါဆို ဒီအမှတ်အသားက ငါတို့ကို ဘာဖြစ်သွားစေတာလဲ"
ယူရီယာက မစ္စထရက်စ် ရိုဝမ်ဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။
အဘွားအိုသည်လည်း သူ၏ အဖြေကို စောင့်မျှော်နေ၏။
"ခင်ဗျားတို့ ဖြစ်ချင်တာကို ရွေးချယ်နိုင်ပါတယ်" ဟု သူက ပြောလိုက်သည်။
ရင်ပြင်တစ်ခုလုံးတွင် ဝေခွဲမရသည့် အမူအရာများ ပေါ်လာကြသည်။
"သရဖူဟာ ခင်ဗျားတို့ လက်ပေါ်မှာ ပေါ်လာခဲ့ပေမဲ့ ခင်ဗျားတို့ကို ဒူးထောက်ခိုင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော့်စကားကို နားထောင်ရမယ်လို့ အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ လက်ခံပိုင်ဆိုင်မှုလို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ်ဆိုရင်တောင် အဲဒီလက်ခံပိုင်ဆိုင်မှုဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ကိုယ်တိုင် သဘောတူလက်ခံရမယ့် အရာတစ်ခု ဖြစ်ရပါမယ်။"
မေရီ၏ နားရွက်များ ထောင်သွားသည်။
မစ္စထရက်စ် ရိုဝမ်၏ အပြုံးမှာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသွား၏။
စောစောက စကားနိုင်လုခဲ့သော လယ်သမားက ခေါင်းခါလိုက်သည်။
"မင်းက လူတွေကို ဒီသရဖူကို ငြင်းပယ်ခွင့် ပေးမယ်ပေါ့ ဟုတ်လား"
"ကျွန်တော်က ဘယ်လိုလုပ်ပြီး တားဆီးရမှာလဲဆိုတာတောင် မသေချာပါဘူး။"
"မင်း ငါတို့ကို အမိန့်ပေးလို့ ရတာပဲ။"
"အဲဒီလိုလုပ်ရင် ကျွန်တော်ဟာ ဒီသရဖူနဲ့ မထိုက်တန်ဘူးဆိုတာ သက်သေပြလိုက်တာ ဖြစ်သွားမှာပေါ့။"
ရွာတစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်သွားလေသည်။
သောမတ်စ်က ရေတွင်းပေါ်မှ ဆင်းလာခဲ့သည်။
"ဒါဆို လိုးဖီးလ်ဒ်ဆီကနေ မင်း ဘာကို အလိုရှိသလဲ"
"ဒီညတော့ ဘာမှမလိုပါဘူး။ ကျန်နေတဲ့ ကောက်ပဲသီးနှံတွေကို သိမ်းဆည်းကြပါ၊ ပြီးတော့ မီးကြောင့် ဒဏ်ရာရထားတဲ့သူတွေကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ကြပါ။"
"မနက်ဖြန်ကျရင်ကော..."
"ဂရေးကိပ်ဆီကို ကိုယ်စားလှယ်တွေ လွှတ်ပေးပါ။ လယ်သမားတွေ၊ လက်မှုပညာသည်တွေ၊ ရွာ့ဆေးဆရာနဲ့ ခင်ဗျားတို့ ယုံကြည်ရတဲ့သူ ဘယ်သူမဆိုပေါ့။ အကာအကွယ်ပေးရေး၊ အခွန်အခ၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ ကျွန်တော် မသိသေးလို့ မမေးတတ်တဲ့ ပြဿနာတွေအကြောင်းကိုပါ အတူဆွေးနွေးကြတာပေါ့။"
"ဘာလို့ ဂရေးကိပ်မှာလဲ"
"ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဟားဝစ်ရဲ့ လူတွေ ပြန်လာကြဦးမှာမို့လို့ပါ။ အကယ်၍ သူတို့ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ လာခဲ့ရင် ဒီရွာထက်စာရင် ရဲတိုက်က ပိုလုံခြုံပါလိမ့်မယ်။"
ရွာသားများကြားတွင် တီးတိုးပြောသံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။
အချို့က အရှေ့ဘက်လမ်းဆီသို့ ကြည့်ကြပြီး အချို့ကမူ မိမိတို့၏ နေအိမ်များကို လှည့်ကြည့်ကြသည်။
"မင်းက ငါတို့ကို လိုးဖီးလ်ဒ်ကို စွန့်ခွာစေချင်တာလား" ဟု တစ်စုံတစ်ယောက်က မေးလိုက်၏။
"မဟုတ်ပါဘူး။ ဟားဝစ်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို မသိရသေးခင်အထိ ကလေးတွေ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ မတိုက်ခိုက်နိုင်တဲ့သူတွေကို ဂရေးကိပ်ရဲ့ တံတိုင်းတွေနောက်ကို ရွှေ့ပြောင်းထားစေချင်တာပါ။ ကျန်တဲ့သူတွေကတော့ ဒီမှာ ဆက်နေမလားဆိုတာ ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါတယ်။"
လယ်သမားက ပိုက်ထားသောလက်ကို ချလိုက်သည်။
"မင်းဆီမှာ စစ်သည်ရယ်လို့ မရှိသလောက်ပဲလို့ ပြောခဲ့တယ်မဟုတ်လား။"
"သောမတ်စ်က စစ်မှုထမ်းဟောင်း ဆယ့်နှစ်ယောက် ရှိတယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်လေ။"
လူအများအပြားက လူအုပ်၏ နောက်ဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်ကြသည်။
အစည်းအဝေးခန်းမဘေးတွင် ဆံပင်တိုတို မီးခိုးရောင်နှင့် ပခုံးကျယ်ကျယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ရပ်နေသည်။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်မှုက သူမ၏ ဆံပင်များတွင် ထင်ဟပ်နေသော်လည်း၊ သူမ၏ အကြည့်နှင့် အမူအရာကိုမူ အနည်းငယ်မျှ လျော့ပါးသွားစေခြင်း မရှိပေ။
သူမက ရှေ့သို့ လှမ်းထွက်လာခဲ့သည်။
"ဆယ့်တစ်ယောက်ပါ" ဟု သူမက ဆိုသည်။ "ဂျေကော့ဘ်က ပြီးခဲ့တဲ့ ဆောင်းတွင်းက ဆုံးသွားပြီ။"
သောမတ်စ်က ခေါင်းငုံ့လိုက်ရင်း "ငါ မသိခဲ့ဘူး..."
"သူ့မိသားစုက တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်ပဲ သင်္ဂြိုဟ်လိုက်ကြတာလေ။"
အမျိုးသမီးက ယူရီယာကို သေချာစိုက်ကြည့်လိုက်သည်။
"ကျွန်မနာမည် အီလိုက်ဇာ ဝါ့ဒ် ပါ။ ဟားဝစ်ရဲ့ နယ်ခြားစောင့်တပ်မှာ ဆယ့်ငါးနှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။"
အခွန်ကောက်သူများ၏ လုပ်ရပ်ကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့၍ စစ်သည်အချို့ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်ဟု သောမတ်စ် ပြောခဲ့သည်ကို ယူရီယာ ပြန်သတိရလိုက်သည်။
"ခင်ဗျားက သူတို့ရဲ့ တပ်မှူးလား"
"ဗိုလ်ကြီးပါ။"
"ဟားဝစ်က ခင်ဗျားကို ဘာလို့ ထုတ်ပယ်လိုက်တာလဲ"
"ဆောင်းရာသီ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးနေတဲ့အချိန်မှာ ရွာတစ်ရွာဆီကနေ ကျွဲနွားတိရစ္ဆာန်တွေကို သိမ်းယူဖို့ ကျွန်မရဲ့ စစ်သည်တွေကို အမိန့်မပေးနိုင်ဘူးလို့ ငြင်းဆန်ခဲ့လို့ပါ။"
"ဒါက သဘာဝကျတဲ့ လုပ်ရပ်ပဲလေ။"
"ဟားဝစ်ကတော့ သဘောမတူခဲ့ဘူးပေါ့။"
အီလိုက်ဇာသည် ရေတွင်းဘေးတွင် မယ်လိုဒီ ချထားခဲ့သော သိမ်းဆည်းရမိသည့် ဓားခြောက်လက်ဆီသို့ ကြည့်လိုက်သည်။
"ဂရေးကိပ်မှာ လက်နက်တိုက် တကယ်ရှိတာလား"
"ဓား သုံးဆယ့်တစ်လက်၊ လှံ ဆယ့်နှစ်လက်၊ ဒိုင်း ခြောက်ခုနဲ့ ဧရာမ သံချပ်ကာဝတ်စုံကြီး တစ်စုံ ရှိပါတယ်။"
"လေးကော..."
"နှစ်လက် ရှိတယ်။"
သူမ မျက်နှာပျက်သွားသည်။ "ဒါ မလုံလောက်ဘူး။"
"ဒီစကားကို ကျွန်တော် ခဏခဏ ကြားနေရပြီ။"
"မင်းရဲ့ ရဲတိုက်က လူဘယ်နှယောက်ကို ခိုလှုံခွင့်ပေးနိုင်လဲ"
"ချက်ချင်း ပြင်ဆင်လို့ရတဲ့ အခန်း သုံးဆယ်ကို ရေတွက်ထားပါတယ်။ တခြားအခန်းတွေလည်း ရှိပါသေးတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အကြီးအကျယ် ပြင်ဆင်ရလိမ့်မယ်။"
"ရေကော..."
"ရေတွင်းတစ်တွင်း ရှိတယ်။"
"ရိက္ခာကော..."
"ကြက်သွန်နီ နှစ်လုံး။"
အီလိုက်ဇာက သူ့ကို အံ့အားသင့်စွာ စိုက်ကြည့်နေမိသည်။
"မင်း အဲဒီအပိုင်းကို မေ့သွားလောက်ပြီလို့ ကျွန်မ မျှော်လင့်နေခဲ့တာ။"
"စားစရာမရှိတဲ့ ရဲတိုက်ထဲမှာ ရွာသားတွေကို ခိုလှုံခိုင်းမလို့လား"
"ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ဆားတော့ ရှိပါတယ်။"
"အဲဒါက ပိုကောင်းမသွားဘူးလေ။"
"ကျွန်တော် သိပါတယ်။"
အီလိုက်ဇာက ပျက်စီးသွားသော စပါးကျီဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။
"လူတိုင်း စနစ်တကျ ချွေတာစားသောက်မယ်ဆိုရင် လိုးဖီးလ်ဒ်မှာ သုံးပတ်စာလောက် ခံနိုင်တဲ့ သိုလှောင်အစားအစာတွေ ရှိတယ်။"
"အဲဒါတွေကို ဂရေးကိပ်ဆီ ရွှေ့လိုက်ရင် ရွာမှာ စားနပ်ရိက္ခာ မကျန်တော့ဘဲ ဖြစ်သွားမှာလား"
"ဟုတ်တယ်၊ ဖြစ်သွားမှာ။"
"ဒါဆိုရင် ထွက်သွားမယ့်သူတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ ပမာဏလောက်ပဲ ကျွန်တော်တို့ ရွှေ့မယ်။ ကျန်နေခဲ့မယ့်သူတိုင်းက သူတို့ရဲ့ ဝေစုကို သိမ်းထားရမယ်။"
တပ်မှူးဟောင်းကြီးက ဖြည်းညင်းစွာ ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
"အဲဒါ အဖြေမှန်ပဲ။"
"ဒါ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုလား"
"လူတွေရဲ့ အသက်အန္တရာယ်က ဒီရလဒ်အပေါ် မူတည်နေတဲ့အခါ အရာအားလုံးဟာ စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သွားတာပဲလေ။"
ယူရီယာသည် သူမကို ချက်ချင်းပင် သဘောကျသွားမိသည်။
"ဂရေးကိပ်ရဲ့ ခံစစ်စည်းတွေကို စစ်ဆေးပေးဖို့ ခင်ဗျား စိတ်ပါရဲ့လား"
"စစ်ဆေးရမယ် ဟုတ်လား"
"ဟုတ်ပါတယ်၊ ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ ဘာတွေလိုအပ်တယ်ဆိုတာ ပြောပြပေးပါ။"
"မင်းတို့ဆီမှာ စစ်တပ်တစ်ခု လိုအပ်တယ်။"
"ကျွန်တော်ကတော့ စာရင်းကို ဒီထက်ပိုလွယ်တဲ့ အရာတစ်ခုခုနဲ့ စတင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားတာ။"
"စည်းကမ်းနဲ့ စတင်ရမယ်။ လက်နက်တွေနဲ့ တံတိုင်းတွေဆိုတာ နောက်မှ လာတာ။"
ယူရီယာက သူတို့ကို ကြည့်နေသော ရွာသားများကို လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။
"စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေကို လေ့ကျင့်ပေးနိုင်မလား"
"လေ့ကျင့်ပေးနိုင်ပါတယ်။"
"လေ့ကျင့်ပေးမှာလား"
အီလိုက်ဇာက အနောက်ဘက်လမ်းဆီသို့ ကြည့်လိုက်သည်။
"ဟားဝစ်က ဒါကို နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှုလို့ သတ်မှတ်လိမ့်မယ်။"
"သူက ခင်ဗျားတို့ရဲ့ စပါးကျီကို မီးရှို့ပြီးသွားပြီလေ။"
"အဲဒါ ကျွန်မအစ်ကိုရဲ့ စပါးကျီ။"
စိုစွတ်နေသော ကောက်နှံများကို နေရောင်အောက်သို့ သယ်ထုတ်လာသည့် လူတစ်ယောက်ဆီသို့ အီလိုက်ဇာ ကြည့်နေသည်ကို ယူရီယာ လိုက်ကြည့်လိုက်သည်။
"ဒါဆိုရင် သူ ဒီလိုမျိုး နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မလုပ်နိုင်အောင် ကျွန်တော့်ကို ကူညီပေးနိုင်မလား"
အီလိုက်ဇာ၏ မျက်နှာအမူအရာမှာ ပြောင်းလဲမသွားသော်လည်း၊ သူမ၏ မျက်ဝန်းများထဲတွင် တစ်စုံတစ်ခုကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုံးဖြတ်လိုက်သည့် အရိပ်အယောင် ပေါ်လာခဲ့သည်။
"မင်းရဲ့ ရဲတိုက်ကို ကျွန်မ စစ်ဆေးပေးပါ့မယ်။"
"ဒါက 'သဘောတူတယ်' လို့ ပြောတာတော့ မဟုတ်သေးဘူးနော်။"
"ငြင်းတာလည်း မဟုတ်ဘူးလေ။"
"ဒါဆိုရင် ဒီလောက်နဲ့ပဲ ကျေနပ်ရတာပေါ့။"
အစည်းအဝေး တရားဝင် မပြီးဆုံးမီမှာပင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ စတင်နေပြီ ဖြစ်လေသည်။