ဤသည်မှာ မြို့တော်တွင် သူတို့အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြတ်သန်းသည့် နှစ်သစ်ကူးညချမ်း စားပွဲဝိုင်းပင် ဖြစ်သည်။
ရုပ်မြင်သံကြားတွင် နံပါတ်စဉ်ဇာတ်လမ်းတွဲများ ပြသနေသည်။ ထိုအချိန်တုန်းက တရုတ်နှစ်သစ်ကူး ဂါလာပွဲဟူ၍ မရှိသေးပေ။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှသာ စတင်မည် ဖြစ်သည်။ ယခုက ၁၉၈၁ ခုနှစ်သာ ရှိသေး၏။
တရုတ်နှစ်သစ်ကူး ဂါလာပွဲ မရှိသေးသော်လည်း ထမင်းစားပွဲကတော့ ပုံမှန်ထက် ထူးကဲစွာပင် ကြွယ်ဝပြည့်စုံနေပြီး ဟင်းပွဲများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ အသားနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဟင်းလျာများအပြင် ထိုခေတ်ကာလက အထူးလူကြိုက်များကာ ဈေးလည်း काफी (အတော်အတန်) ကြီးလှသည့် အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ သစ်တော်သီး ဆိုဒ်နှင့် အာရှဆိုဒ်ကဲ့သို့သော အချိုရည်များကိုပါ ထည့်သွင်းထားပေသည်။
လင်းချင်းဟယ်နှင့် ဂျိုးချင်းပိုင်တို့ ကလေးများကို ခေါ်ဆောင်လာစဉ်က လမ်းတစ်လျှောက်တွင် ဝယ်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
စုဝေးပွဲတွင် ကျိုးရှ ၏ မိသားစု၊ လင်းချင်းဟယ်၏ မိသားစု၊ သူတို့၏ မြေးမလေး ဂျိုးအာနီနှင့် အဖေကျိုး အဖေကျိုး ပေကျင်းတက္ကသိုလ်မှ ခေါ်လာခဲ့သော လူကြီးမင်းဝမ်တို့ ပါဝင်ကြသည်။ နှစ်သစ်ကူးညချမ်းကဲ့သို့သော အချိန်မျိုးတွင် လူကြီးမင်းဝမ်ကို မည်သို့လုပ်၍ ချန်ထားခဲ့ရဲမည်နည်း။ ထို့ကြောင့် မိသားစုတစ်စုလုံး စုဝေးမိကြကာ ရေနွေးငွေ့တထောင်းထောင်းထနေသည့် နှစ်သစ်ကူးညချမ်း ထမင်းစားပွဲကို ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် စားသုံးခဲ့ကြသည်။
အိမ်ထောင်စုတိုင်း သင့်မြတ်သည်ဖြစ်စေ၊ မသင့်မြတ်သည်ဖြစ်စေ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လူတိုင်းက နှစ်သစ်ကူးညချမ်း ထမင်းစားပွဲအတွက် အတူတကွ ထိုင်စားကြစမြဲပင်။ ဆက်ဆံရေးအလွန်ကောင်းမွန်ကြသည့် လင်းချင်းဟယ်နှင့် ကျိုးရှ တို့အတွက်မူ ပို၍ပင် ထိုသို့ဖြစ်လေသည်။
"အာနီ၊ သမီး ဒီနေ့ ဖုန်းဆက်ခဲ့တယ်ဆို။ အမေက ဘာများပြောသေးလဲ" ဟု စားပွဲဝိုင်းတွင် ကျိုးရှ က မေးလိုက်သည်။
ဂျိုးအာနီသည် ယနေ့တွင် ရွာစာရေးကြီး၏ ဖုန်းကို အသုံးပြုကာ အိမ်သို့ဖုန်းခေါ်ခဲ့ပြီး သူမ၏မိခင်ကို ဖုန်းလာဖြေခိုင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
"အကုန်လုံး အဆင်ပြေပါတယ်။ အဘိုးကို နှုတ်ဆက်ပေးဖို့ မှာလိုက်ပါတယ်" ဟု ဂျိုးအာနီက အပြုံးလေးဖြင့် ပြန်ဖြေသည်။
လင်းချင်းဟယ်က ပြုံးလိုက်သည်။ "အိမ်မှာ ဒီနှစ် သီးနှံထွက်နှုန်းက ဘယ်လိုနေလဲ"
"အမေ ပြောပြတာ နည်းနည်းတော့ ကြားလိုက်ရတယ်။ ဒီနှစ် သီးနှံထွက်နှုန်းက အလွန်ကောင်းပြီး ရွာမှာလည်း အများကြီး ရိတ်သိမ်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ပြောတယ်" ဟု ဂျိုးအာနီက ခေါင်းညိတ်ပြသည်။
"အခုဆို မြေယာတွေက သူတို့ပိုင်ဖြစ်သွားပြီဆိုတော့ လူတိုင်းက ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ကြတာပေါ့။ အရင်လို ပျင်းချင်ဇယားဆွဲချင်တဲ့သူ ရှိရင်တော့ လုံးဝမဖြစ်နိုင်တော့ဘူး" ဟု အမေကျိုး က မှတ်ချက်ချသည်။
အမေကျိုး တွင် အကျင့်ဆိုးလေး အချို့ရှိသော်လည်း ထုတ်လုပ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွင် တုန်းကမူ သူမသည် အလွန်ပင် လုံ့လဝီရိယရှိသူ တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ငြင်းမရပေ။ အစားစားချိန်ကျမှ အပြေးအလွှား ရောက်လာပြီး အလုပ်လုပ်ချိန်ကျမှ ခြေင်္ချာလက်ဆွဲ လုပ်တတ်သည့် ပျင်းရိသူများကို သူမ အလွန်တရာ မုန်းတီးသည်။ ယခုအခါ အိမ်ထောင်စု တာဝန်ယူမှုစနစ်အရ လူတိုင်းသည် စုပေါင်းအဖွဲ့လိုက် အလုပ်လုပ်ရသည်ထက် ကိုယ့်မြေကိုယ် ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူ လုပ်ကိုင်ကြရပြီ ဖြစ်သည်။ အလုပ်မလုပ်လျှင် ဘာစားကြမည်နည်း။ ကောင်းကင်ယံမှ မုန့်ဟင်းခါးပြားများ အလကား ကြွေကျလာမည် မဟုတ်ပေ။ နိုင်ငံတော်သို့ ပေးဆောင်ရမည့် ကောက်ပဲသီးနှံ ဝတ္တရားကို ပေးဆောင်ပြီးနောက် ကျန်ရှိသမျှက သူတို့ပိုင်ဆိုင်သည်ဖြစ်ရာ လူတိုင်းက စိုက်ပျိုးရေးကို အားတက်သရော လုပ်ကိုင်ကြတော့သည်။
အမေကျိုး က ဤမူဝါဒအသစ်သည် အလွန်ပင် ကောင်းမွန်လှပြီး စစ်မှန်သော ကြီးကျယ်ခမ်းနားမှု တစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ခံစားရသည်။
အဖေကျိုး၊ လူကြီးမင်းဝမ်၊ ស៊ူတာလင်းနှင့် ဂျိုးချင်းပိုင်တို့ စားသောက်နေကြစဉ် အမေကျိုး က စကားဆက်သည်။ "တတိယသားရဲ့ မိသားစုများ ဘယ်လိုနေကြလဲ မသိဘူး"
"တတိယအစ်ကိုရဲ့ စီးပွားရေးက ခရိုင်မြို့မှာဆိုတော့ သူတို့ အခြေအနေဆိုးမှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ကျိုးရှ က ပြောသည်။
သူမ၏ တတိယအစ်ကိုနှင့် တတိယအစ်မတော်တို့၏ လုံ့လဝီရိယရှိသော စရိုက်လက္ခဏာများအရ အရာရာသည် အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ တိုးတက်သွားမည်ဟု သူမ ယုံကြည်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စနစ်တကျသာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်လျှင် ထိုကဲ့သို့သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမျိုးက အမြတ်အစွန်း အလွန်ကောင်းမွန်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
"လောလောဆယ်တော့ သင့်ရဲ့ တတိယအစ်ကိုနဲ့ တတိယအစ်မတော်က သင့်အိမ်မှာပဲ နေနေကြတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်းကျရင်တော့ အပြင်ထွက်ပြီး ကိုယ့်ဘာသာနေစရာ တစ်နေရာ ရှာကြရလိမ့်မယ်" ဟု အမေကျိုး က ထောက်ပြပြောဆိုသည်။
မည်သို့ဆိုစေကာမူ ထိုအိမ်မှာ သူမ၏ သမက်၏ မိသားစုပိုင် ဖြစ်သည်။ တာလင်းနှင့် ရှောက်မေတို့ ပြန်မရောက်သေးသေကြောင့် ခဏတာ နေထိုင်ခြင်းက ပြဿနာမရှိသော်လည်း ရေရှည်ဆက်နေရန်မူ မဖြစ်နိုင်ပေ။
"ဘာကို အလ급အလော လုပ်နေရတာလဲ။ တတိယအစ်ကို့ကို အဲဒီမှာ ဆက်နေပါစေလေ။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်မတို့လည်း အဲဒီဘက်ကို အမြန်ဆုံး ပြန်ဖြစ်ကြဦးမှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ကျိုးရှ က တစ်စုံတစ်ရာ မကျေမလည်ဖြစ်ခြင်း မရှိဘဲ ပြောသည်။ သူတို့၏ သော့များကို တာလင်း၏ ဦးလေးထံတွင် အပ်နှံခဲ့ပြီး တတိယအစ်ကိုက သွားယူလိုက်ရုံသာ ဖြစ်သည်။
လင်းချင်းဟယ်က ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ဘာမျှဝင်မပြောဘဲ ကျိုးရှ ဆက်ပြောနေသည်များကိုသာ နားထောင်နေသည်။ "အမေက အကြီးဆုံးအစ်ကိုနဲ့ တတိယအစ်ကို့အကြောင်းကို မေးနေတာပဲ၊ ဒုတိယအစ်ကို့အကြောင်းကိုတော့ တစ်ခွန်းမှ မမေးဘူးနော်"
အမေကျိုး စိတ်ဆိုးသွားခြင်း မရှိပေ။ သူမက "ငါက ဘာကြောင့် မင်းတို့ရဲ့ ဒုတိယအစ်ကို့အကြောင်းကို မေးရမှာလဲ။ မင်းတို့ရဲ့ ဒုတိယအစ်မတော်က သူ့အကြံနဲ့သူ အလွန်များနေတော့ ငါ စိတ်မရှည်နိုင်တော့ဘူး" ဟု ပြန်ပြောသည်။
အမှန်တကယ်တော့ သူမ၏ ချွေးမများတွင် ကိုယ်ပိုင်အကြံဉာဏ်များ ရှိခြင်းကို သူမ မကန့်ကွက်ပေ။ စတုတ္ထချွေးမတွင်လည်း အမြဲတမ်း ကိုယ်ပိုင်အကြံဉာဏ်များ ရှိနေသည် မဟုတ်ပါလော။ သို့သော် ကြီးကျယ်သော အကြံဉာဏ်များ ရှိရန်ဆိုလျှင် ၎င်းနှင့်လိုက်ဖက်သော စွမ်းဆောင်ရည်လည်း ရှိရပေမည်။ စွမ်းရည်မရှိဘဲ ကြီးကျယ်သော ရည်မှန်းချက်များကိုသာ ထားရှိမည်ဆိုပါက အရာရာကို ဖျက်ဆီးပစ်နေခြင်း မဟုတ်ပေဘူးလော။ သို့သော် သူမ ပြောချင်သည်က ထိုမျှသာဖြစ်ပြီး ဒုတိယချွေးမမှာမူ အကြီးအကျယ် ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ ရှာခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ သို့သော် သူတို့ကလည်း အသက်ကြီးလာကြပြီဖြစ်ကာ သူမ၏ အကြံပြုချက်များကို နားမထောင်ချင်ကြတော့သဖြင့် သူမလည်း ဘာမျှဝင်မပြောတော့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် လျူနီ ကို နောက်ဆုံးအကြိမ်က ပြန်လွှတ်လိုက်ရကတည်းက ဒုတိယအစ်မတော် က သူမအပေါ် အေးစက်စက် ဆက်ဆံလာခဲ့ပြီး အကောင်းဆုံးဆိုလျှင်တောင် ယဉ်ကျေးပျူငှာစွာ နှုတ်ဆက်ရုံသာ ဆက်ဆံတော့သည်။ အမေကျိုး မသိလိမ့်မည်ဟု ထင်မှတ်ကာ သူမသည် အခြားသူများကို အမေကျိုး ဘက်လိုက်နေသည်ဟု လိုက်လံပြောဆိုနေတတ်သည်။
"လာမယ့်နှစ် လယ်ရာသီမှာဆိုရင် ကျွန်မတို့အိမ်က အုတ်နဲ့အိမ်သစ် ဆောက်ဖြစ်မယ်လို့ အမေ ပြောတယ်" ဟု ဂျိုးအာနီက အပြုံးလေးဖြင့် ပြောပြသည်။
"ဒါဆို တော်လောက်တာပေါ့" ဟု ဤစကားကို ကြားလိုက်ရသောအခါ လင်းချင်းဟယ်က ခေါင်းညိတ်ပြသည်။
ရှေးဟောင်း ဂျိုးမိသားစုအိမ်တွင် ဒုတိယအစ်မတော် ရှိနေခြင်းက အတော်ပင် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စရာကောင်းလှသည်။ တတိယအစ်မတော် ပြောပြချက်အရဆိုလျှင် သူတို့စားစရာကောင်းသည် တစ်ခုခုရှိလာတိုင်း ခိုးပြီး တိတ်တဆိတ် စားကြရသည်။ မဟုတ်လျှင် မဝေငှပေးရုံဖြင့် မကောင်းသော စကားများကို နားထောင်ရပေလိမ့်မည်။ ဥပမာအားဖြင့် - *"ငါတို့အိမ်က ဆင်းရဲပါတယ်။ တခြားသူတွေနဲ့ မယှဉ်နိုင်ဘူး။ သန့်စင်ဖြူစင်တဲ့ ပေါင်မုန့်ဖြူတွေနဲ့ ဖက်ထုပ်တွေ ဝယ်မစားနိုင်ဘူးလေ"* ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
တတိယအစ်မတော်မှာ ဤကိစ္စကို အလွန်ပင် ငြီးငွေ့မုန်းတီးနေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ တတိယအစ်ကို မြို့ပေါ်တွင် စီးပွားရေးလုပ်ရန် သတ္တိမွေးလာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာလည်း ဤကဲ့သို့သော ခေါင်မိုးတူတူအောက်တွင် ဆက်လက်မနေနိုင်တော့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု လင်းချင်းဟယ်က ယူဆသည်။
"သင့်ရဲ့ လစဉ်လစာကို အိမ်ကိုပြန်ပို့တာနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေတွေနဲ့ဆိုရင် အကြီးဆုံးအစ်ကိုနဲ့ အကြီးဆုံးအစ်မတော် တို့က လူတိုင်းက အဲဒီလောက် ကြိုးစားကြတာဆိုတော့ အိမ်သစ်ဆောက်ဖို့ဆိုတာ သေချာပေါက် တတ်နိုင်မှာပါ" ဟု ကျိုးရှ ကလည်း ဝင်ပြောသည်။
"အိမ်သစ်တစ်လုံး ဆောက်ဖို့ဆိုတာ ငွေအများကြီး ကုန်ကျတယ်လေ" ဟု အမေကျိုး က မှတ်ချက်ပြုသည်။
"ကျွန်မရဲ့ လစာက လာမယ့်နှစ်မှာ တစ်လကို ယွမ်လေးဆယ်အထိ တိုးလာမှာပါ။ အာနီက ချွေတာတတ်ပါတယ်။ ကျောင်းသုံးပစ္စည်းအချို့အတွက် ဖယ်ထားပြီး ကျန်တဲ့ငွေတွေကို အိမ်ပြန်ပို့ပေးတယ်။ အဲဒီအပြင် အကြီးဆုံးအစ်ကိုနဲ့ အကြီးဆုံးအစ်မတော် လည်း ရှိသေးတာပဲ။ အမေအနေနဲ့ အရမ်းကြီး စိတ်ပူနေစရာ မလိုပါဘူး" ဟု လင်းချင်းဟယ်က ပြောသည်။
အကြီးဆုံးအစ်ကိုနှင့် အကြီးဆုံးအစ်မတော် တို့အနေဖြင့် ယခုအချိန်အထိ ငွေအနည်းငယ်မျှ မစုမိဘဲ ရှိပါ့မလား။ ဂျိုးအာနီ၏ လစာဝင်ငွေလည်း ရှိနေသေးသည်။ သူတို့၏ သားအကြီးဆုံး ကျိုးယန် ကို ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ကာ ကျောင်းစရိတ်ထောက်ပံ့ပေးရသော်လည်း ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဖိအားက မကြီးမားလှပေ။ သူ၏ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲက လာမယ့်နှစ်တွင် ဖြစ်ပြီး တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်နှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထောက်ပံ့ကြေးကိုပါ ရရှိလာမည်ဖြစ်သည်။
"အိမ်တစ်လုံး ဆောက်ဖို့က ဘလောက် ဘယ်လောက် ကုန်ကျလို့လဲ" ဟု ကျိုးရှ က မေးသည်။
"အုတ်အိမ်တစ်လုံးအတွက်ဆိုရင် ယွမ် ခုနစ်ရာ၊ ရှစ်ရာလောက်တော့ ကုန်ကျမှာပေါ့" ဟု အမေကျိုး က ပြန်ဖြေသည်။ သို့သော် ၎င်းမှာ အလွန်တရာ ကြီးမားလှသည်မဟုတ်ဟူသော အခြေအနေအောက်တွင်သာ ဖြစ်သည်။ အနည်းငယ်ပိုကြီးသွားမည်ဆိုလျှင် အနည်းဆုံး ယွမ်တစ်သောင်း (သို့မဟုတ်) တစ်ထောင်တော့ ကုန်ကျမည်သာ ဖြစ်သည်။
"အဲဒီအချိန်ကျရင် အကြီးဆုံးအစ်ကိုနဲ့ အကြီးဆုံးအစ်မတော် တို့သာ ငွေကြေးလိုအင် လိုအပ်လာခဲ့ရင် တောင်းဆိုလို့ရပါတယ်။ ကျွန်မ တတ်နိုင်သလောက်တော့ သူတို့ကို ကူညီပေးနိုင်ဖို့ ငွေချေးပေးပါမယ်" ဟု လင်းချင်းဟယ်က ကမ်းလှမ်းသည်။
အမေကျိုး က အမြန်ပင် လက်ကို ခါယမ်းပြလိုက်သည်။ "မလိုပါဘူး။ မိသားစုတွေလည်း ကွဲသွားကြပြီ၊ လူတိုင်းကလည်း ကိုယ့်လမ်းကိုယ် လျှောက်နေကြပြီ။ ကိုယ့်မှာရှိတဲ့ ပိုက်ဆံအပေါ်မူတည်ပြီး ကိုယ်လုပ်နိုင်တာကို လုပ်ရတာပေါ့။ တစ်ယောက်က ချေးလိုက်ပြီဆိုရင် တခြားသူတွေပါ လိုက်ချေးကြလိမ့်မယ်"
"တတိယအစ်မတော်နဲ့ တတိယအစ်ကိုတို့က မြို့ပေါ်ကို သွားကြပြီဆိုတော့ နောင်ကျရင် ကျွန်မဆီကနေ ပိုက်ဆံချေးစရာ မလိုတော့ပါဘူး" ဟု လင်းချင်းဟယ်က အပြုံးလေးဖြင့် ပြောသည်။
"ဒါပေမဲ့ အဲဒါက ချေးထားတဲ့ ပိုက်ဆံတွေပဲလေ။ အကြီးဆုံးသားနဲ့အတူ ရှင် ချန်ထားခဲ့တဲ့ အရင်းအနှီးသာမပါရင် သူက မြို့ပေါ်မှာ စီးပွားရေးလုပ်ဖို့ ဆိုင်ခန်းတစ်ခု ဘယ်လိုလုပ် ဝယ်နိုင်မှာလဲ" ဟု အမေကျိုး က ထောက်ပြသည်။ သူမသည် စတုတ္ထချွေးမကို အလွန်တရာ ကျေနပ်အားရနေပြီး ချွေးမဖြစ်သူ၏ စိတ်ထားမှာ အလွန်ပင် ទូលကျယ်သည် (ទូលាយသည်) ဟု တွေ့ရှိရသည်။
လင်းချင်းဟယ်က ပြုံးလိုက်ရုံသာ ပြုံးပြသည်။
ထို့နောက် စကားဝိုင်းသည် လင်းတတိယအစ်ကို့ဘက်သို့ ဦးတည်သွားကြသည်။ အမေကျိုး က သူနှင့်ပတ်သက်၍ အလွန်မြင့်မားသော သဘောထားကို ထားရှိသည်။ "တားဝါးရဲ့ ဦးလေးက နောင်ကျရင် သေချာပေါက် အောင်မြင်မှာပါ။ သူ့မှာ စေတနာကောင်းလည်း ရှိပြီး ရွာထဲရွာပြင်က လူတိုင်းကလည်း သူ့ကို ဆက်ဆံရတာ နှစ်သက်ကြတယ်"
လင်းတတိယအစ်ကို့အကြောင်း ပြောဆိုလာကြတိုင်း လင်းချင်းဟယ်က အမြဲတမ်း ပြုံးပျော်နေတတ်သည်။ သူမ၏ မောင်လေးသည် တခြားသူများနှင့် အကျိုးအကြောင်း ငြင်းခုံတတ်သူမျိုး လုံးဝမဟုတ်ဘဲ လူတိုင်းအပေါ် အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်ကြည်နူးဖွယ် သဘောထားကိုသာ ထိန်းသိမ်းထားတတ်သူ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဤကဲ့သို့သော ကြင်နာတတ်သည့် စရိုက်လက္ခဏာကို ပိုင်ဆိုင်ထားသဖြင့် သူမအနေဖြင့် ဤမောင်ငယ်လေးကို သဘာဝကျကျပင် အထူးနှစ်သက်သည်။ သေချာသည်မှာတော့ သူ၏ ခြေထောက်နှစ်ဖက်ဖြင့်သာ စက်ဘီးနင်းကာ ဘဝကို ဆက်ဖြတ်သန်းနေရသည်ကို သူမ လုံးဝ မကြည့်ရက်နိုင်ပေ။ သူ့အတွက် မော်တော်ဆိုင်ကယ်တစ်စီး ဝယ်ပေးခြင်းက အကောင်းဆုံး အဖြေပင်တည်း။