အခန်း (၁၁) - ကျိုးမိသားစု၏ ကိစ္စရပ်များ
"အဲဒီလိုပြောပေမဲ့ သူတို့အတွက် အနည်းငယ်ပိုပြီး ချန်ထားပေးဦး၊ ကလေးတွေက ကြီးမြန်တယ်လေ" ဟု အမေကျိုး က မြေးဖြစ်သူတို့အပေါ်ထားရှိသည့် မေတ္တာကို အသံတွင် အထင်းသားပေါ်လွင်စေလျက် ပြောလိုက်သည်။
"ဒါတော့ ပြောနေစရာတောင် မလိုပါဘူး၊ သေချာပေါက် ချန်ထားပေးမှာပါ" ဟု တတိယမြောက် ချွေးမကလည်း သဘောတူလိုက်သည်။
အမေကျိုး က ကျေနပ်စွာ ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။ အမှန်စင်စစ်တွင် စတုတ္ထမြောက်ချွေးမမှလွဲ၍ ကျန်သည့်ချွေးမသုံးယောက်မှာ သူမအတွက် စိတ်ပူစရာ ဘာမျှမရှိပေ။
တတိယမြောက် ချွေးမက စိတ်ထဲတွင် တွက်ချက်နေမိသည်။ ကျိုးတာဝါ နှင့် သူ့ညီအစ်ကိုများအတွက် အဝတ်အစားချုပ်ပြီးလျှင်တောင် အထည်စတွေ အများကြီးကျန်ဦးမည်။ အရင်တစ်ခေါက်က အပိုင်းအစများနှင့် ပေါင်းလိုက်ပါက သူမသမီးလေးအတွက် နွေးထွေးသည့် ဂျာကင်အင်္ကျီတစ်ထည်တော့ သေချာပေါက် ချုပ်ပေးနိုင်လိမ့်မည်။ စတုတ္ထမြောက်ချွေးမပေးလိုက်သည့် သကြားညို နှစ်ဂျင်နှင့်ဆိုလျှင် သူမအတွက် အတော်လေးပင် လက်ရက်ရောသည်ဟု ခံစားရသည်။
သူမ ကျေနပ်နေသော်လည်း ယခုအချိန်တွင် ထိုအကြောင်းကို အချိန်ကုန်ခံ စဉ်းစားနေ၍မရသေးပေ။ အထည်စများနှင့် ဝါဂွမ်းတို့ကို အခန်းထဲတွင် သိမ်းဆည်းလိုက်ပြီး အမေကျိုး ကို ကူညီပေးရန် မီးဖိုချောင်ဘက်သို့ ထွက်လာခဲ့သည်။
အမှန်တကယ်တော့ မူလပိုင်ရှင်သည် မိသားစုမှ ခွဲထွက်သွားစဉ်က တစ်မိသားစုလုံး မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့ကြသော်လည်း အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းကို ကံကောင်းသည့်ကိစ္စတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်လာကြသည်။ မူလပိုင်ရှင်သည် အလုပ်လုပ်ရန် ဘယ်သောအခါမျှ စိတ်မပါခဲ့ပေ။ အိမ်ထောင်ပြုပြီးသည့်အချိန်မှစ၍ တစ်ချိန်လုံး နာလိုက်၊ ကျင်လိုက်နှင့် အလုပ်လုပ်ရန် ငြင်းဆန်နေတတ်သည်။
အလုပ်မလုပ်ဘဲ အလုပ်မှတ်တမ်းရမှတ် (work points) ကို ဘယ်လိုလုပ် ရနိုင်ပါ့မလဲ။ လက်ခြေကျန်းမာလျက်နှင့် တစ်မိသားစုလုံးကို သူမကို လုပ်ကျွေးရန် အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုနေသဖြင့် အခမဲ့စားသောက်နေသူနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က လူတိုင်း သူမကို မုန်းတီးနေခဲ့ကြသည်။
အမေကျိုး ကတော့ သူမ၏သားဖြစ်သူမှာ လက်ထပ်ပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် စစ်မှုထမ်းရန် ထွက်ခွာသွားခဲ့ရသဖြင့် သူမအပေါ် အကြွေးတင်သလို ခံစားနေခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ကျိုးချင်းပိုင် ၏ စစ်မှုထမ်းလစာကို မူလပိုင်ရှင်အား ထုတ်ယူခွင့်ပေးထားခဲ့သည်။ သူမကိုယ်တိုင် စားစရိတ်ကို သူမဘာသာ ပေးချေရန် ညွှန်ကြားထားသဖြင့် အလုပ်မလုပ်သော်လည်း နည်းပညာအရဆိုလျှင် ကျိုးချင်းပိုင် ကပင် လုပ်ကျွေးနေခြင်းဖြစ်၍ ကျန်သူများမှာ ဘာမျှပြောစရာမရှိပေ။
သို့သော် အမေကျိုး မှာ ဤစီစဉ်မှုက မူလပိုင်ရှင်ကို ပို၍ အားပေးအားမြှောက်ပြုသလို ဖြစ်သွားလိမ့်မည်ဟု မထင်ထားခဲ့ပေ။ ကိုယ်ဝန်ရှိကြောင်း သေချာသွားသည့်အခါ မိသားစုကို အသက်သေခံမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ရန် သူမ လုံးဝရဲဝံ့လိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။ တခြားသူတွေ ကိုယ်ဝန်မဆောင်ဖူးသလိုလိုနှင့် သူမလုပ်ရပ်က ဆိုးရွားလှသည်။ သူမမျှော်လင့်ထားသည်နှင့် ဆန့်ကျင်စွာပင် အဖေကျိုး နှင့် အမေကျိုး တို့မှာ သူမ၏ သရုပ်ဆောင်ချက်ကို ယုံသွားခဲ့ကြပြီး အဓိကအားဖြင့် သူတို့၏ အငယ်ဆုံးသားဖြစ်သူကို အလွန်အမင်း အလိုလိုက်ထားမိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က အိမ်မှာ အလွန်ပင် ကျပ်ညပ်နေခဲ့သည်။ မူလပိုင်ရှင်မှာ အငယ်ဆုံးသား၏ ဇနီးဖြစ်သည့်အတွက် သူတို့မှာ ကိုယ်ပိုင်အခန်းရခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းမှာ ကျန်မောင်နှမများ မရရှိခဲ့သည့် အခွင့်အရေးဖြစ်သည်။ ကျန်သူများမှာ အတူတူနေကြရသဖြင့် ထိုလင်မယား၏ ကိုယ်ပိုင်ဘဝမှာ လူတိုင်းအတွက် အတော်လေး အဆင်မပြေဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ကျန်သည့် အိမ်ထောင်စုသုံးစုတွင် မူလပိုင်ရှင် ကိုယ်ပိုင်အခန်းရသည်ကို မကျေနပ်ချက်မရှိဟုတော့ မဟုတ်ပေ၊ သို့သော်လည်း ပါးစပ်ပိတ်ထားကြရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျိုးချင်းပိုင် မှာ အချစ်ဆုံးသားဖြစ်ပြီး အိမ်ထောင်မပြုခင်ကတည်းက သူ၏ လစာအားလုံးကို အိမ်သို့ ပို့ပေးခဲ့သည်။ အစ်ကိုကြီးသုံးယောက်၏ ဝင်ငွေစုစုပေါင်းသည်ပင် သူပို့လိုက်သည့်ပမာဏကို မမီပေ။
သို့သော် မူလပိုင်ရှင်က မိသားစုမှ ခွဲထွက်ရန် တိုက်ပွဲဝင်ပြီးနောက် အရာအားလုံး ပြောင်းလဲသွားသည်။ ချွေးမများမှာ အစပိုင်းတွင် ဖြစ်ပျက်သမျှကို ကြည့်နေခဲ့ကြသော်လည်း သူမက ကိုယ်ဝန်ကို အကာအကွယ်ယူပြီး ကိုယ်ပိုင်နေထိုင်ခွင့်ကို ရယူသွားလိမ့်မည်ဟု မထင်ထားခဲ့ကြပေ။ ကျန်ရှိနေသည့် ချွေးမများကို ချော့မော့ရန်အတွက် အဖေကျိုး နှင့် အမေကျိုး တို့မှာ နောက်ဆုံးတွင် တစ်ယောက်ချင်းစီကို ကိုယ်ပိုင်အခန်းများ ပေးလိုက်ရပြီး ၎င်းမှာ ယခင်ကထက် များစွာ သက်သာသွားစေသည်။ မူလပိုင်ရှင် နေထိုင်ခဲ့သည့် အခန်းကို တတိယမြောက် ချွေးမအား ပေးလိုက်သည်။
ယခုအခါ ကျိုးမိသားစုဟောင်း မှ လူတိုင်းမှာ စိတ်အေးလက်အေး ရှိနေကြသည်။ မိသားစုခွဲသည့်အခါ အဖေကျိုး သည် ကျိုးချင်းပိုင် လွန်ခဲ့သည့် သုံးနှစ်အတွင်း ပို့ပေးခဲ့သည့် လစာငွေများထဲမှ စုဆောင်းထားသည့်ငွေကို ထုတ်သုံးခဲ့သည်။ ယွမ် ၆၀၀ ကျော်ရှိသည်။ မူလပိုင်ရှင်အတွက် အခန်းနှစ်ခန်းပါသည့် အိမ်တစ်လုံးဆောက်ပေးခြင်းမှာ အလယ်တွင် အခန်းငယ်တစ်ခုနှင့် အခြားလိုအပ်သည့်ပစ္စည်းများပါ ပါဝင်ပြီး ယွမ် ၂၀၀ ကျော်သာ ကုန်ကျသည်။ အနည်းငယ်တော့ မဟုတ်သော်လည်း ကျိုးချင်းပိုင် ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည့် ပမာဏနှင့် ယှဉ်လျှင်တော့ အဆင်ပြေသည်။
အမေကျိုး က ကျန်ရှိသည့်ငွေကို သက်ကြီးရွယ်အိုများကသာ ကိုင်ထားရမည်ဟု အတင်းအကျပ် ပြောဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းကို အငယ်ဆုံးသား၏ မိဘအပေါ် ကျေးဇူးတရား (filial piety) အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အမှန်မှာတော့ မူလပိုင်ရှင်က သူတို့၏ စုငွေကို ဖြုန်းတီးပစ်မည်ကို စိုးရိမ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ မူလပိုင်ရှင်မှာ သူမ၏ ဆန်နှင့် ဆီအစုကို ဆက်လက်ရရှိနေသလို ကျိုးချင်းပိုင် ထံမှ လစဉ်ထောက်ပံ့ကြေးကိုလည်း ရနေသဖြင့် မိသားစုကို ဒုက္ခပေးခြင်း ရပ်တန့်သွားသည်။
လူတိုင်း ကိုယ်ပိုင်အခန်းရသွားပြီး ကျိုးချင်းပိုင် ကလည်း အိမ်သို့ ငွေဆက်ပို့နေသည်ကို သိလိုက်ရသောအခါ မကျေနပ်ချက်များမှာ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ လွန်ခဲ့သည့် ငါးနှစ်က အဖေကျိုး နှင့် အမေကျိုး တို့မှာ အသက်ငယ်သေးပြီး ကျန်းမာနေကြသဖြင့် သားသမီးများထံမှ ငွေကြေးအထောက်အပံ့ မလိုသေးပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် ခွဲထွက်သွားပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း မူလပိုင်ရှင်သည် ကျိုးချင်းပိုင် ၏ ငွေကြေးမှတစ်ဆင့် ကျန်သူများထက် မိသားစုအတွက် ပို၍ ပံ့ပိုးပေးနေသလို ဖြစ်နေသည်။
မိသားစုမှာ အလွန်ပင် သဟဇာတဖြစ်လာသည်။ မူလပိုင်ရှင်မှာ လယ်ကွင်းထဲတွင် ပင်ပန်းဆင်းရဲစွာ အလုပ်လုပ်စရာမလိုဘဲ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၏ လစာကိုသာ စောင့်စားနေနိုင်သည်ကို ရံဖန်ရံခါ မနာလိုဖြစ်ကြသော်လည်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရန်ငြိုးထားခြင်းမျိုးတော့ မရှိကြပေ။
ညနေ ခြောက်နာရီခန့်တွင် ကျိုးမိသားစုမှ ကျန်သူများမှာ လယ်ကွင်းမှ ပြန်ရောက်လာကြသည်။ ဆောင်းဦးရာသီ စပါးရိတ်သိမ်းချိန်ဖြစ်၍ အလွန်ပင် အလုပ်များပြီး အရေးကြီးသည့်အချိန်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဆောင်းဦးမိုးမကျမီ စပါးများကို အမြန်မသိမ်းနိုင်ပါက တစ်နှစ်တာ၏ ကြိုးပမ်းမှုများမှာ အချည်းနှီးဖြစ်သွားပြီး မိသားစုမှာ စားဝတ်နေရေးအတွက် ရုန်းကန်ရလိမ့်မည်။
"အခန်းထဲမှာ သကြားညိုရေ ရှိတယ်၊ မင်းနဲ့ သမီးလေးအတွက် အထူးဖျော်ထားတာ၊ မြန်မြန်သောက်လိုက်" ဟု တတိယမြောက် ချွေးမက သူမ၏ ခင်ပွန်းနှင့် သမီးဖြစ်သူတို့၏ မျက်နှာတွင် နေလောင်ထားသည်ကို မြင်လိုက်ရသဖြင့် တိုးတိုးလေး ပြောလိုက်သည်။
သူတို့၏သမီး ကျိုးဝူနီ မှာ မိသားစု၏ ပဉ္စမမြောက်သမီးဖြစ်သည်။ သူမ အလွန်ပင် ပင်ပန်းနေသော်လည်း သကြားညိုရေအကြောင်း ကြားလိုက်ရသည့်အခါ မျက်လုံးများ အရောင်တောက်သွားသည်။ ကျိုးချင်းဆန်း က ဘာမျှမမေးမြန်းဘဲ သမီးဖြစ်သူကို ခေါ်၍ အခန်းထဲသို့ ပြန်သွားသည်။ ဖခင်နှင့် သမီးမှာ ထိုရေကို သောက်ပြီးနောက် စိတ်ကျေနပ်သွားကြသည်။
လူတိုင်း ရေချိုးပြီးသည့်အခါ စားသောက်ချိန် ရောက်လာသည်။ ထိုခေတ်ကာလ စံနှုန်းအရ အစားအသောက်မှာ မဆိုးလှပေ။ ပြောင်းဖူးမှုန့် ပန်ကိတ်၊ ဆန်ပြုတ်နှင့် ဥကြော်တစ်ပန်းကန်တို့ဖြစ်သည်။ တစ်အိုးလုံးအတွက် ဥငါးလုံး၊ ခြောက်လုံးသာ ပါဝင်ပြီး ကျန်သည့်ဟင်းလျာများမှာ အသီးအရွက်များသာ ဖြစ်သော်လည်း တခြားမိသားစုများနှင့် ယှဉ်လျှင်တော့ ပွဲတော်တစ်ခုလိုပင် ဖြစ်သည်။ ရိတ်သိမ်းချိန်၏ ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန်အတွက်သာ ဤမျှကောင်းကောင်း စားသောက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ညစာစားပြီးနောက် လူတိုင်း နားနေကြသည်။ ကိုယ်ဝန်ကြီးနှင့် တတိယမြောက် ချွေးမမှာ စောစောပင် အနားယူသွားပြီး သန့်ရှင်းရေးကို ဒုတိယအစ်မတော် ကို ထားခဲ့သည်။ အကြီးဆုံးအစ်မတော် မှာလည်း ကိုယ်ဝန်ရှိနေသဖြင့် သူမကိုလည်း ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးထားသည်။ ဒုတိယအစ်မတော် မှာ နှုတ်ခမ်းကို စူ၍ မကျေမနပ်ဖြစ်နေသော်လည်း ဘာမျှ မပြောပေ။ သူမကိုယ်တိုင် ကိုယ်ဝန်ရှိစဉ်ကလည်း ထိုအတိုင်းပင် အခွင့်အရေး ရခဲ့ဖူးသည်။ ၎င်းမှာ ကျိုးမိသားစုဟောင်း ၏ တရားမျှတသည့် သတ်မှတ်ချက် ဖြစ်သည်။
အခန်းထဲသို့ ပြန်ရောက်သည့်အခါ တတိယမြောက် ချွေးမမှာ ခင်ပွန်းနှင့် သမီးဖြစ်သူတို့၏ မေးခွန်းများနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည်။ ခြောက်နှစ်အရွယ် ဝူနီ မှာ သကြားညိုဆိုသည်မှာ တန်ဖိုးကြီးသည့် ပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း သိလောက်အောင် လိမ္မာသဖြင့် သူမ၏ မိခင်မှာ ထိုသကြားညိုကို မည်သို့ ရယူခဲ့သနည်းဟု တွေးတောမိနေသည်။