အခန်း ၉၁
အစိုးရလိုလားသည့် မီဒီယာများနှင့် အာဏာရပါတီတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုများ ရှိသော်လည်း ဝေဖန်မှုများမှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ ထောက်ခံမှုနှုန်းထားများမှာလည်း စတော့ဈေးကွက်တွင် အမြတ်ထုတ်သူများ၏ စွန့်ပစ်ခြင်းခံလိုက်ရသည့် KOSDAQ စတော့ရှယ်ယာများကဲ့သို့ပင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ကျဆင်းသွားသည်။
ဖိအားများကို ဆက်လက်မခံနိုင်တော့ဟု ခံစားရသဖြင့် သမ္မတ ပါ့ခ်ဆီဟျောင်းသည် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲသို့ ထွက်လာပြီး လူထုရှေ့မှောက်တွင် တောင်းပန်စကားဆိုခဲ့သည်။
“ကျွန်တော်က ကိုယ်ကျင့်တရားအရ အပြစ်ကင်းစင်တဲ့ အစိုးရလို့ ကြွေးကြော်ခဲ့ပေမဲ့၊ ကျွန်တော့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ဒီလိုစိတ်ပျက်စရာကောင်းတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကြောင့် လူတွေရှေ့မှာ ခေါင်းမော့မရဲဖြစ်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြည်တွင်းပြည်ပ အခြေအနေတွေက အရေးတကြီးဖြစ်နေပြီး လက်ရှိပြဿနာတွေကလည်း အလွန်အရေးပါ၊ အလေးသာနေတဲ့အတွက် အချိန်တွေကို သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေ၊ ရှုပ်ထွေးမှုတွေနဲ့ ကုန်ဆုံးနေလို့ မဖြစ်ပါဘူး။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေတဲ့ သမ္မတတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားတွေကို တစ်စက္ကန့်လေးတောင် လျစ်လျူရှုထားလို့ မရပါဘူး။ နှိမ့်ချတဲ့စိတ်နဲ့ နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် ပိုမိုကြိုးစားသွားပါမယ်။ ပြည်သူလူထုကို နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံတောင်းပန်အပ်ပါတယ်”
ပြင်ဆင်ထားသည့် ကြေညာချက်ကို ဖတ်ကြားပြီးနောက် ပါ့ခ်ဆီဟျောင်းသည် ဦးညွှတ်လိုက်သည်။ အဲဒီလောက်ပါပဲ။ သူသည် မေးခွန်းများကို လက်ခံဖြေကြားခြင်းမပြုခဲ့ပေ။
တီဗွီကို အတူကြည့်နေရင်း မမ က မေးလိုက်သည်။ “သူက တကယ်ပဲ ဘာအတွက် တောင်းပန်နေတာလဲ”
“ဒါတော့လေ…” ဟု ပါ့ခ်ဆီဟျောင်းက ပြန်ဖြေသည်။
တောင်းပန်စကား၏ အကြောင်းအရာနှင့် ရည်ရွယ်ချက်မှာ အလွန်ပင် မရေမရာဖြစ်နေသည်။ “ကျွန်တော် ဘာမှအမှားမလုပ်ခဲ့ပေမဲ့ တစ်ယောက်ယောက်ကတော့ လုပ်ခဲ့ပုံရလို့ သူတို့ကိုယ်စား တောင်းပန်ပါတယ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူရမလို ဖြစ်နေသည်။ ရှုပ်ထွေးမှုများစွာ ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် နောင်တရကြောင်း ကြေညာချက်မျှဖြင့် ပြီးဆုံးသွားခြင်းကို လက်ခံနိုင်စရာမရှိပေ။ တစ်စုံတစ်ယောက်က တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်သည်။
အလွန်အကျွံ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအတွက် တာဝန်ယူသည့်အနေဖြင့် ရှေ့နေချုပ် ဟုန်မန်ဟို ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သွားခဲ့ပြီးနောက် ဆိုးလ်မြို့တော် ရှေ့နေချုပ်နှင့် သူ၏လက်အောက်ခံ အရာရှိများလည်း နုတ်ထွက်သွားကြသည်။ “ဟုန်မန်ဟိုဂိုဏ်း” ဟုခေါ်ဆိုကြသည့် ရှေ့နေများမှာလည်း တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်းခံလိုက်ရသည်။
သူလျှိုများကို မဖမ်းမိဘဲ သာမန်နိုင်ငံသားများနှင့် အင်တာနက်မှတ်ချက်များကိုသာ စူးစမ်းခဲ့သည့် အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးဌာန (Nအိုင်အက်စ်) လည်း ထိုပုံစံအတိုင်းပင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်။ ယွန်းဆယ်ဝန်သည် Nအိုင်အက်စ် ၏ အကြီးအကဲရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး တရားမဝင် စောင့်ကြည့်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများကို ရှေ့နေချုပ်ရုံးက ခေါ်ယူစစ်ဆေးခဲ့သည်။
ပါ့ခ်ဆီဟျောင်းတစ်ယောက် လက်တစ်ဖက် ဆုံးရှုံးသွားသလို ခံစားရနိုင်သော်လည်း ခေါင်းပါသွားခြင်းထက်စာလျှင် ပိုကောင်းပေလိမ့်မည်။ အတိုက်အခံပါတီက ချောင်းဝါဒေး (သမ္မတအိမ်တော်) အရာရှိများအားလုံး နုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း အာဏာရပါတီကမူ တာဝန်ရှိသူများမှာ တာဝန်ယူမှုပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယခုအချိန်သည် ပြည်သူတို့၏ စားဝတ်နေရေးကိုသာ အာရုံစိုက်ရမည့်အချိန်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပါတီနှစ်ရပ်စလုံးက နောက်လာမည့် ရှေ့နေချုပ်နှင့် Nအိုင်အက်စ် ညွှန်ကြားရေးမှူးကို အကြံပြုရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ အရာအားလုံး လုံးဝပြေလည်သွားခြင်းမဟုတ်သော်လည်း ဤသည်မှာ လက်ရှိအတွက်တော့ အဆုံးသတ်ပင်ဖြစ်သည်။
***
ကျွန်တော်တို့ အချိန်အတော်ကြာပြီးနောက် ယော့ဆမ်ဒုံ ရှိ ကျွန်တော်တို့အိမ်သို့ ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။ အိမ်ကို အချိန်အတော်ကြာ ပိတ်ထားခဲ့သော်လည်း သန့်ရှင်းရေးကုမ္ပဏီမှ လာရောက်ရှင်းလင်းပေးထားသည့်အတွက် အတွင်းပိုင်းမှာ သန့်ရှင်းနေသည်။ ကျွန်တော်တို့ ဆိုဖာပေါ်သို့ ပစ်လှဲလိုက်ကြသည်။
“ခရီးရှည်ကြီးတစ်ခုကို အဆုံးသတ်ပြီး ပြန်ရောက်လာသလိုပဲ”
“တကယ်လည်း ကြာခဲ့တာကိုး”
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ ခေတ္တသွားပြီးနောက် ပြန်ရောက်လာရန် သုံးလကြာခဲ့သည်။ ကိုရီးယားသို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက်တွင်လည်း အလုပ်ကိစ္စများနှင့် ရှေ့နေချုပ်ရုံးသို့ အသွားအပြန်လုပ်ရခြင်းဖြင့် အလုပ်များနေခဲ့သည်။
“ကျွန်တော့်အပေါ် ဒီလိုကိစ္စတွေ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက်မှာ ကိုရီးယားမှာပဲ ဆက်နေသင့်သေးလား”
“ဒါလည်း ဟုတ်တာပဲ”
သာ၍ ဟွန်းဂျူးနှင့် အယ်လီသာ ဟောင်ကောင် မှာ ဆက်နေခဲ့ကြမည်ဆိုလျှင် ကျွန်တော်လည်း ထိုနေရာကို သွားဖို့ စဉ်းစားမိမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ကို ရပ်တန့်မပစ်နိုင်သရွေ့ သူတို့က ကိုရီးယားမှာပဲ နေရလိမ့်မည်။ ကံကောင်းစွာဖြင့် ရော်နယ်လ် အနိုင်ရသွားသည့်အတွက် အခုဆိုလျှင် အိမ်ဖြူတော်တွင် ကျွန်တော်တို့နှင့် အဆက်အသွယ်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ စိတ်မရူးသွားဘဲနဲ့တော့ ဒီလိုကိစ္စမျိုး နောက်တစ်ခါ ထပ်ဖြစ်ခွင့်ပေးလို့ မရတော့ပေ။
“ပြီးတော့ ကိုရီးယားလူမျိုးဖြစ်တဲ့အတွက် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုရီးယားမှာ နေရတာ ပိုအဆင်ပြေတယ်။ မိသားစုနဲ့ သူငယ်ချင်းတွေအားလုံး ဒီမှာပဲရှိတာကိုး”
တက်ဂယူ က ခေါင်းညိတ်သည်။
“ပိုက်ဆံရှိရင်တော့ ကိုရီးယားထက် နေပျော်တဲ့နိုင်ငံ မရှိပါဘူး” ဟု ကျွန်တော် သဘောတူလိုက်သည်။
ပြတင်းပေါက်အပြင်ဘက်ကို ကြည့်လိုက်သောအခါ ပင်မဂိတ်ဝနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လုံခြုံရေးအစောင့်များ ချထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
“ဒီမှာ နေရတာတော့ ခက်ခဲလိမ့်မယ်”
အိမ်၏ဖွဲ့စည်းပုံမှာ လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးအတွက် မသင့်တော်ပေ။ အပြင်ဘက်လမ်းမကြီးကို မျက်နှာမူထားပြီး တံတိုင်းနိမ့်ကာ ဘေးအိမ်နှင့်လည်း ကပ်နေသည်။ လုံခြုံရေးကို အလွန်အမင်း တင်းကျပ်လိုက်လျှင် ပတ်ဝန်းကျင်နေထိုင်သူများအတွက် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေလိမ့်မည်။
ကျွန်တော် စိတ်ထဲမှ သက်ပြင်းချလိုက်သည်။
ပြင်ဆင်မှုမရှိဘဲ အာဏာပိုင်များကို ဝေဖန်မိသည့်အတွက် ကိစ္စတွေကို ပိုရှုပ်ထွေးသွားစေခဲ့သည်။
“ဘယ်ကို ပြောင်းကြမလဲ”
“အခုကတည်းက စရှာဖို့ လိုပြီ”
အိမ်ဈေးတွေ အဆမတန် တက်နေတယ်လို့ ပြောကြပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တိုးပွားလာတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေနဲ့ ယှဉ်ရင်တော့ ဘာမှမဟုတ်ပါဘူး။
“မမ လိုမျိုး ဟိုတယ်မှာပဲ နေရင်ကော”
ပြောရဦးမည်၊ ဟွန်းဂျူးနှင့် အယ်လီ ကိုရီးယားကို ရောက်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သူတို့သည် ဟိုတယ်တွင်သာ ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဟောင်ကောင် တွင် နေထိုင်စဉ်ကဲ့သို့ပင် ကုမ္ပဏီက ကုန်ကျစရိတ်အားလုံးကို တာဝန်ယူပေးသည်။
တက်ဂယူ သည် ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် “ဒါမှမဟုတ်ရင်ကော၊ ဟိုတယ်တစ်ခုလုံးကို ဝယ်လိုက်ရင်ရော” ဟု ပြောသည်။
“ဝါး!”
အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ အကြံဉာဏ်ပါပဲ။
***
တီဟီရန်လမ်းမပေါ်ရှိ အဆောက်အအုံကို မူလက K ကုမ္ပဏီ၏ ရုံးချုပ်အဖြစ် အသုံးပြုရန် ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သော်လည်း မထင်မှတ်ဘဲ OTK ကုမ္ပဏီ ဆိုင်းဘုတ်ကို တင်ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
အခြေအနေက ဒီလိုဖြစ်လာသည့်အတွက် OTK ကုမ္ပဏီလည်း အခွန်ရှောင်ရာ ပေပါကုမ္ပဏီ (Paper Company) ဘဝမှ ခွာထွက်ပြီး တကယ့်ကုမ္ပဏီတစ်ခုအဖြစ် အသွင်ပြောင်းရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
မူလအဆောက်အအုံရှိ ရုံးခန်းအများစုမှာ စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးသည့်အတွက် ထွက်ခွာသွားကြပြီဖြစ်သည်။
ကျွန်တော် ဆန်ယော့ပ်ဆန်ဘေးနှင့် တိုင်ပင်ပြီးနောက် OTK ကုမ္ပဏီက အထပ် ၃၀ မှ ၃၈ ထိ အသုံးပြုရန်နှင့် K ကုမ္ပဏီက အထပ် ၂၀ မှ ၂၉ ထိ အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
ကျွန်တော်တို့ အစည်းအဝေးအတွက် စုဝေးခဲ့ကြသည်။ ဟွန်းဂျူးနူနာနှင့် အယ်လီမှာ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ကိစ္စဖြင့် မအားလပ်သည့်အတွက် မတက်ရောက်နိုင်ခဲ့ဘဲ ဆန်ယော့ပ်ဆန်ဘေးလည်း K ကုမ္ပဏီကိစ္စဖြင့် မအားလပ်ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်တော်၊ တက်ဂယူ နှင့် ဟင်နရီတို့သာ ရှိနေသည်။
ကျွန်တော် OTK ကုမ္ပဏီ၏ အဖွဲ့အစည်းပုံစံကို ရေးဆွဲလိုက်သည်။
– ကန်ဂျင်ဟူ - အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နှင့် အဓိကရှယ်ယာရှင်။
– အို တက်ဂယူ - လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရေးအရာရှိချုပ် (COO) နှင့် ဒုတိယအဓိကရှယ်ယာရှင်။
– အိုဟွန်းဂျူး - တတိယအဓိကရှယ်ယာရှင်။
– ဟင်နရီ ဂိုးလ်ဒ်မန်း - ဝန်ထမ်း။
ကျွန်တော် A4 စာရွက်ပေါ်တွင် စာကြောင်းအနည်းငယ် ရေးလိုက်သည်ကို မြင်သောအခါ တက်ဂယူ က “ဒါပဲလား” ဟု မေးသည်။
“နောက်ဘာတွေ ရှိသင့်တယ်လို့ ထင်လဲ” ဟု ကျွန်တော် ပြန်ဖြေသည်။
ကျွန်တော်တို့ ဒီလောက်ဝန်ထမ်းအနည်းငယ်နဲ့ လည်ပတ်နေတာကိုက အံ့သြစရာကောင်းနေပြီ။ K ကုမ္ပဏီက လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် အလုပ်အများစုကို တာဝန်ယူပေးထားသည့်အတွက် ကျွန်တော်တို့က အရေးကြီးသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကိုသာ ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ဟင်နရီက ဤအမေရိကန်ခရီးစဉ်တွင် ကျွန်တော်တို့နှင့်အတူ ပါလာခြင်းမှာ ကြီးမားသည့် အောင်မြင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ သူသည် ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ကို ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း IB ဖြစ်လာစေခဲ့သည့် ဂျိမ်းစ်စီ ဂိုးလ်ဒ်မန်း၏ မြေးဖြစ်ပြီး အမွေဆက်ခံသူဖြစ်သည်။
ဂျိမ်းစ်က ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် တွင် ပညာပေးနေစဉ်၊ အမွေဆက်ခံသူကို ပညာပေးရမည့်တာဝန်က ကျွန်တော့်ဆီ ရောက်လာသည်။ ကျွန်တော့်မှာ အထူးတလည် သင်ပေးစရာမရှိသော်လည်း အတူတူ အလုပ်လုပ်ခြင်းအားဖြင့် သူ တစ်စုံတစ်ခုကို သင်ယူနိုင်거나 သဘောပေါက်သွားနိုင်ပါသည်။
ဒီလို အရည်အချင်းရှိသူတွေကို စုဆောင်းရတာ မလွယ်ကူပါ။ တကယ်တော့ ဤရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွင် ဟင်နရီသည် သူ့တာဝန်ကို ကြိုးစားစွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ဟွန်းဂျူးနူနာပင် သူ့၏ လုပ်ငန်းစွမ်းရည်ကို အသိအမှတ်ပြုရလောက်အောင် ဖြစ်သည်။
ငယ်စဉ်ကတည်းက ထိပ်တန်းပညာရေးကို ရရှိခဲ့သည့်အတွက် ကျွန်တော် ဘာသာစကားအတော်များများကို ပြောနိုင်ပါသည်။ အင်္ဂလိပ်၊ စပိန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ဂျာမန်နှင့် ပြင်သစ်ဘာသာစကားများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောနိုင်ပြီး တရုတ်နှင့် ဂျပန်ဘာသာစကားများကိုလည်း အသင့်အတင့် နားလည်ပါသည်။
ဒီကို ရောက်ပြီးနောက်ပိုင်း ကိုရီးယားမှာ အလုပ်လုပ်ဖို့ စိတ်ကူးမရှိဘူးလို့ ပြောကြပေမဲ့၊ ကျွန်တော် အဝေးမှာရှိစဉ်က ကိုရီးယားဘာသာစကားကို ကြိုးစားလေ့လာခဲ့သည်။
“ကိုရီးယားစကားက သင်ရတာ လွယ်လား”
အမေရိကန်အမြင်အရ လက်တင်ဘာသာစကားက ဆင်းသက်လာသည့် ဘာသာစကားများကို သင်ယူရတာ ပိုလွယ်ကူနိုင်ပေမဲ့၊ မူလအစ လုံးဝကွဲပြားသည့် အာရှဒေသမှ ဘာသာစကားများကို သင်ယူရတာ ဒီလောက်မလွယ်ကူပါ။
“ကံကောင်းတာက ဂျပန်စကားမှာ စကားလုံးအစီအစဉ်နဲ့ သဒ္ဓါက ဆင်တူနေတယ်။ တရုတ်စာလုံးအချို့ကိုလည်း ကျွန်တော် သိထားတယ်”
ကြာကြာမသင်ရသေးသော်လည်း အခုဆိုလျှင် ရိုးရှင်းသည့် နှုတ်ဆက်စကားများနှင့် စကားလုံးများကို နားလည်ပြီး ပြောနိုင်နေပြီဖြစ်သည်။
စစ်မှန်တဲ့ ပါရမီရှင်တွေဆိုတာ တကယ်ကို ပါရမီရှင်တွေပါပဲ။ ကျွန်တော့်အောက်မှာ အလုပ်လုပ်ဖို့ ဒီလို အရည်အချင်းရှိတဲ့သူကို စေလွှတ်ပေးလိုက်တဲ့ ဂျိမ်းစ်ကို ကျေးဇူးတင်မိပါတယ်။
တက်ဂယူ က “ဝန်ထမ်းတွေကို ဘယ်လိုခေါ်မလဲ။ လူခေါ်စာတင်ပြီး ခေါ်မှာလား” ဟု မေးသည်။
“စဉ်းစားနေတုန်းပဲ”
သာ၍ လူခေါ်စာတင်ပြီး ခေါ်လိုက်မည်ဆိုလျှင် အင်တာဗျူးကို ဘယ်သူက လုပ်မှာလဲ။
“လျှောက်ထားမယ့်သူ များမလား”
“အများကြီး ဖြစ်လာလိမ့်မယ်”
ကံကောင်းသည်ဟု ဆိုရမလား (သို့မဟုတ်) အခုလက်ရှိ ကိုရီးယားမှာ ပညာအရည်အချင်း မြင့်မားပြီး အလုပ်ရှာနေသူတွေ အများကြီးရှိနေသည်။ ဤအခြေအနေသည် ငွေကြေးကဏ္ဍတွင်လည်း အလားတူပင်ဖြစ်ပြီး MBA သို့မဟုတ် CFA ဘွဲ့ရထားသူများပင် အလုပ်ရှာမည့်အစား အိမ်မှာသာ နေနေကြသည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်သည်။
“ဂျပန်မှာက လုပ်သားရှားပါးနေတာ၊ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံနဲ့ ဘာလို့ ဒီလောက် ကွာခြားနေရတာလဲ”
“အဲဒါကတော့ ဟိုမှာက ဘေဘီဘూမ်မာ (Baby Boomer) မျိုးဆက်တွေ အကုန်လုံး အငြိမ်းစားယူသွားကြပြီလေ”
ကိုရီးယားတွင် အလုပ်အကိုင်ရှားပါးမှုနှင့် ရုန်းကန်နေရချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံမှာမူ ပြင်းထန်သော လုပ်သားရှားပါးမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ကုမ္ပဏီကြီးများမှာ အခြေအနေ ပိုကောင်းသော်လည်း အသေးစားနှင့် အလတ်စား လုပ်ငန်းများမှာ ဝန်ထမ်းရှာရခက်ခဲပြီး ရလဒ်အနေဖြင့် လုပ်ငန်းပိတ်သိမ်းရမည့် အခြေအနေမျိုးအထိ ဖြစ်လာနိုင်သည်။
လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် (HR) မန်နေဂျာများအနေဖြင့် အလုပ်ရှာဖွေနေသူများက ကျွန်တော်တို့ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်ခန့်ပေးပါဟု တောင်းဆိုသည့် အင်တာဗျူးမျိုးကို လုပ်ပေးရတော့မည့်အခြေအနေမျိုး ဖြစ်လာနိုင်သည်မှာ ရယ်စရာပင် ကောင်းနေသည်။
အလုပ်အကိုင် ရှာမရ၍ ဒုက္ခရောက်နေသည့် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှ လူငယ်များအတွက်မူ ဤအရာသည် အိပ်မက်တစ်ခုလိုပင် ဖြစ်နေလိမ့်မည်။
တောင်ကိုရီးယားစီးပွားရေးသည် ဂျပန်စီးပွားရေး၏ ပုံစံအတိုင်း အချိန်ကာလတစ်ခုခြားပြီး လိုက်ပါနေသည်ဆိုသည့် သမိုင်းကြောင်းကို ထည့်တွက်ကြည့်လျှင် ဘေဘီဘూမ်မာမျိုးဆက်များ အငြိမ်းစားယူခြင်း ပြီးဆုံးသွားသည့်အခါ တောင်ကိုရီးယားလည်း ပြင်းထန်သော လုပ်သားရှားပါးမှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိသည်။
ပြဿနာမှာ ထိုအချိန်မတိုင်မီအထိ အလုပ်အကိုင်ထက် အလုပ်ရှာဖွေသူ ပိုများနေသည့် အခြေအနေက ဆက်လက်ရှိနေဦးမည် ဖြစ်ခြင်းပင်။
လူငယ်အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် နောက်ထပ် နှစ်အနည်းငယ် ကြာဦးမည် ဖြစ်နိုင်သည်။ ဘွဲ့ရပြီးသူများကြားတွင်ပင် အလုပ်မရသေးသူ အတော်လေး များနေသည်။
“ဒါပေမဲ့ ငွေကြေးကဏ္ဍမှာ အလုပ်ရှာနေသူတွေကတော့ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ဝင်လာတဲ့အတွက် နည်းနည်းတော့ စိတ်သက်သာရာ ရသွားကြမှာပါ”
ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် သည် ငွေချေးလုပ်ငန်းကြီးတစ်ခု၏ ဘဏ်ခွဲတစ်ခုနှင့် ဆင်တူသည်။
ယခင်က ဂွမ်ဟွာမွန်းနှင့် ဂန်နမ် အပါအဝင် မြို့ပြဧရိယာတွင် ဘဏ်ခွဲအနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ဘဏ်ခွဲများ တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် မြို့ပြဧရိယာများကို အဓိကထားပြီး တိုးချဲ့သွားမည်ဖြစ်သည်။
အာရှဘဏ်ခွဲတစ်ခုတည်းမှာပင် ဝန်ထမ်း ၂,၀၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ကိုရီးယားဘဏ်ခွဲက ထိုအရေအတွက်လောက် မရောက်နိုင်သေးသော်လည်း ဝန်ထမ်း ၁,၀၀၀ ဝန်းကျင်လောက်တော့ ရှိလာလိမ့်မည်။
ပိုက်ဆံအများကြီး ရှိနေသော်လည်း ဝန်ထမ်းရာပေါင်းများစွာကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခန့်အပ်ပြီး နေရာချထားရန်မှာ ခက်ခဲသည်။ ထို့ကြောင့် ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် သည် လူခေါ်စာတင်ပြီး ခေါ်ယူရန်နှင့် ဝန်ထမ်းအရေအတွက်ကို တဖြည်းဖြည်း တိုးမြှင့်သွားရန် စီစဉ်ထားသည်။
ကျွန်တော်တို့အနေဖြင့် ငွေချေးလုပ်ငန်းတစ်ခုကဲ့သို့ သုံးစွဲသူများကို ဆွဲဆောင်ရန် သို့မဟုတ် ဘဏ်ခွဲများ လည်ပတ်ရန်အတွက် ဝန်ထမ်းအရေအတွက် အများကြီး မလိုပါ။
သို့သော် K ကုမ္ပဏီက ကျွန်တော်တို့ထံ အပ်နှံထားသော လုပ်ငန်းများကို တိုက်ရိုက်စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး အနာဂတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အစီအစဉ်များကိုလည်း အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာရေး၊ ငွေတိုက်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ စာရင်းကိုင်၊ ဥပဒေရေးရာ စသည်တို့ ဖြစ်သည်။
မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည့် ဝန်ထမ်းများကိုသာ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ကြည့်လျှင် လူ ၅၀ ဝန်းကျင် လိုအပ်သည်။ ဦးစွာ သူတို့ကို ရွေးချယ်ပြီး အဖွဲ့အစည်းပုံစံကို တည်ထောင်ကာ တဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးမြှင့်သွားသင့်သည်။
“CHO ကို အရင်ရှာဖို့ စရအောင်”
တက်ဂယူ က မေးသည်။
“CHO ဆိုတာ ဘာလဲ”
“သူက အဓိက HR အရာရှိလေ။ ဆိုလိုတာက လူတွေကို ခေါ်ယူနိုင်ပြီး အဖွဲ့အစည်းကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်တဲ့သူမျိုးပေါ့”
“သူ့ကို ဘယ်မှာ ရှာရမလဲ”
“ကျွန်တော်တို့ ဟိုတစ်ယောက် ဒီတစ်ယောက် မေးမြန်းကြည့်ရလိမ့်မယ်”
တကယ်တော့ မမ မပါဘဲနဲ့တော့ အဆင်မပြေနိုင်ပါ။
ကျွန်တော် ကျွန်တော့်ရဲ့ မမ ဟွန်းဂျူး ကို ဖုန်းခေါ်လိုက်သည်။ ကျွန်တော် ပြောတာကို နားထောင်ပြီးနောက် သူမက မေးသည်။
[ကိုရီးယားလူမျိုးလား၊ နိုင်ငံခြားသားလား။]
“ကျွန်တော်တို့ လုပ်ငန်းအများစုက နိုင်ငံတကာနဲ့ ဆိုင်တာဆိုတော့ နိုင်ငံခြားသားဆို ပိုအဆင်ပြေမယ်။” [အိုကေ၊ ငါ ခေါင်းရှာတဲ့ကုမ္ပဏီ (Headhunting firm) ကို အကြောင်းကြားထားလိုက်မယ်။]
ဟွန်းဂျူး က ခေါင်းရှာတဲ့ကုမ္ပဏီများထံ အီးမေးလ် ပို့လိုက်သည်။ တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့် ကိုယ်ရေးရာဇဝင် (Resume) ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ ရောက်လာသည်။ ကျွန်တော်တို့က ၎င်းတို့ကို ပရင့်ထုတ်ပြီး ကြည့်လိုက်ကြသည်။ လူတိုင်း၏ ပညာအရည်အချင်းနှင့် လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံများမှာ အထင်ကြီးစရာကောင်းသည်။ တက်ဂယူ က ကိုယ်ရေးရာဇဝင်တစ်ခုကို ပြသည်။
“ဒီလူကို ဘယ်လိုမြင်လဲ။ သူက ကိုရီးယားနွယ်ဖွားပါ”
“မိုက်ကယ်လီ လား”
ဟင်နရီ က မြန်မြန်ဆန်ဆန်ပင် ဝင်ပြောသည်။
“ကျွန်တော်လည်း အဲဒီလူကိုပဲ အကြံပြုချင်ပါတယ်။”
“မင်း သူ့ကို သိလို့လား”
“ဟုတ်ကဲ့။ HR ဝန်ထမ်းတွေထဲမှာ သူ့လောက် အရည်အချင်းရှိတဲ့သူ ရှာဖို့ ခက်ပါလိမ့်မယ်။”
သူသည် ယခင်ကုမ္ပဏီတွင် ဝန်ထမ်းများ၏ ကုန်ထုတ်စွမ်းအားကို တိုးတက်စေခဲ့ပြီး ဝန်ထမ်းအထွက်နှုန်းကိုလည်း သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ကျွန်တော်တို့ နောက်ထပ် ကိုယ် candidate အနည်းငယ်ကို ရွေးခဲ့သေးသော်လည်း ဟင်နရီ ပြောသည့်အတိုင်း မိုက်ကယ်လီ လောက် အရည်အချင်းရှိသူ မရှိခဲ့ပါ။ အကြီးမားဆုံး အားသာချက်မှာ သူသည် ကိုရီးယား-အမေရိကန် တစ်ဦးဖြစ်နေခြင်းပင်။ ကိုယ်ရေးရာဇဝင်တွင် ကိုရီးယားဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှုအကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
ကျွန်တော်တို့ ကိုရီးယားတွင်လည်း ဝန်ထမ်းခန့်ရန် စီစဉ်ထားသည့်အတွက် ကိုရီးယားစကား ပြောနိုင်ပြီး HR နှင့် အဖွဲ့အစည်း စီမံခန့်ခွဲမှု ချောမွေ့စေရန် ကိုရီးယားယဉ်ကျေးမှုကို နားလည်သည့်သူ ရှိနေခြင်းမှာ အကျိုးရှိသည်။
“သူက ကျွန်တော့်ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံပါ့မလား”
လစာနှင့် စည်းကမ်းချက်များကို ညှိနှိုင်းနိုင်သော်လည်း အဓိကပြဿနာမှာ အလုပ်နေရာက ကိုရီးယားမှာ ဖြစ်နေခြင်းပင်။ အမေရိကန်မှာ အဆင်ပြေနေသူတစ်ယောက်က ကိုရီးယားအထိ လာပြီး အလုပ်လုပ်ချင်ပါ့မလား။
ဟင်နရီ က “သူ လက်ခံလိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
“ဘာလို့လဲ”
ကျွန်တော့်မေးခွန်းကို မဖြေဘဲ ဟင်နရီ က ပြုံးသာ ပြုံးနေသည်။
မိုက်ကယ်လီ၏ ကိုယ်ရေးရာဇဝင်ကို ပေးပို့ခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီထံ ကျွန်တော် အီးမေးလ် ပို့လိုက်သည်။ ခဏအကြာတွင် အကြောင်းပြန်ချက် မြန်မြန်ဆန်ဆန် ရရှိခဲ့သည်။
သူတို့က ကမ်းလှမ်းချက်အတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်းနှင့် မကြာခင် တွေ့ဆုံရန် မျှော်လင့်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
“တကယ်လား”
“OTK ကုမ္ပဏီရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဆီက ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းမယ့်သူ သိပ်မရှိပါဘူး။ အောင်မြင်တဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပေါင်းများစွာကို ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ ထူးချွန်တဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေနဲ့အတူ အလုပ်လုပ်ခွင့်ရဖို့က ရှားပါးတဲ့ အခွင့်အရေးလေ။”
“အော်၊ အဲလိုလား”
နာမည်ကြီးလာတာလည်း ကောင်းသားပဲ။
ကျွန်တော်တို့ အစည်းအဝေး ဆက်လုပ်နေတုန်း ဖုန်းမြည်လာသည်။
ကျွန်တော် တက်ဂယူ ကို “အစည်းအဝေးလုပ်နေတုန်း ဖုန်းပိတ်ထားလိုက်” ဟု ပြောလိုက်သည်။
“အာ၊ ခဏလေးပါ”
တက်ဂယူ က သူ့အိတ်ကပ်ထဲက ဖုန်းကို ထုတ်လိုက်သည်။ သို့သော် ဖုန်းကို ပိတ်လိုက်မည့်အစား ဖုန်းမျက်နှာပြင်ကို ကြည့်ပြီးနောက် ဖုန်းကို လက်ခံလိုက်သည်။
“ဟယ်လို။ ဟုတ်ကဲ့၊ ကျွန်တော် သူ့အနားမှာ ရှိပါတယ်။ ဘာပြောတယ်၊ တကယ်လား။ ကျွန်တော် သူ့ကို လွှဲပေးရမလား”
“အရေးကြီးတဲ့ ဖုန်းမဟုတ်ရင် ချလိုက်တော့”
ကျွန်တော့်စကားကြောင့် တက်ဂယူ က ဖုန်းကို ကျွန်တော့်ဆီ ကမ်းပေးသည်။
“အရေးကြီးတဲ့ ဖုန်းပါ”
“ဘယ်သူလဲ”
“ခင်ဗျားရဲ့ အမေပါ။ သူ ခင်ဗျားကို အရေးတကြီး စကားပြောချင်တယ်တဲ့။”
သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲပြီးနောက်ပိုင်း ကျွန်တော့်ဖုန်းက သုံးလို့မရတော့ပါ။
စစ်မှုထမ်းပြီး ပြန်ရောက်လာပြီးနောက် ဖုန်းနံပါတ် ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး ရင်းနှီးသည့် သူငယ်ချင်းလည်း သိပ်မရှိတော့ပါ။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော့်နံပါတ်အသစ်ကို သိသူ သိပ်မရှိပါ။ သို့သော် ဖုန်းဖွင့်လိုက်သည့်အခါတိုင်း ယခင်ကျောင်းနေဖက်များ၊ မီဒီယာကုမ္ပဏီများ၊ လွှတ်တော်ရုံးများ၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပရဟိတအဖွဲ့များထံမှ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုပေါင်းများစွာကို လက်ခံရရှိနေသည်။
ထို့ကြောင့် ကျွန်တော် ကိုယ်ပိုင်ဖုန်းကို လုံးဝပိတ်ထားပြီး ကုမ္ပဏီဖုန်းကိုသာ သုံးသည်။ နောက်ဆုံး ဖုန်းပြောတုန်းက အမေ့ကို နံပါတ်ပေးထားခဲ့သော်လည်း အစည်းအဝေး ရှိနေသည့်အတွက် အသံတိတ် (Silent) လုပ်ထားလိုက်သည်။
တက်ဂယူ လည်း သူ့ဖုန်းနံပါတ်ကို ကုမ္ပဏီနံပါတ်အဖြစ် ပြောင်းထားခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးအကြိမ် တွေ့တုန်းက အမေ့ကို နံပါတ်ပေးထားခဲ့သည်။
ကျွန်တော့်ဖုန်းကို ဆက်လို့မရတော့ အမေက တက်ဂယူ ဆီ ဆက်သွယ်လိုက်ပုံရသည်။
ကျွန်တော် ဖုန်းဖြေလိုက်သည်။ “ဟုတ်ကဲ့၊ အမေ”
[သား အလုပ်များနေလား။ အရေးမပါတဲ့ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုနဲ့ အနှောင့်အယှက် ဖြစ်သွားမှာ စိုးလို့ပါ။]
ဒီစကားကို ကြားလိုက်ရသည့်အခါ အမေ့အသံကို နားထောင်ပြီး တစ်ခုခုတော့ ထူးခြားနေမှန်း သိလိုက်သည်။
ကျွန်တော် အမေ့ကို အမြန် မေးလိုက်သည်။
“ဘာဖြစ်လို့လဲ”
“အဲဒါကလေ...”
“တစ်ခုခု ဖြစ်လို့လား”
ခဏလောက် တုံ့ဆိုင်းနေပြီးနောက် အမေက သတိထားပြီး ပြောသည်။
“အခု အိမ်မှာ ဆွေမျိုးတွေ စုနေကြတယ်။ သူတို့အားလုံး သားကို တွေ့ချင်နေကြတာ၊ အမေလည်း ဘာလုပ်ရမှန်း မသိတော့ဘူး။”
“...တကယ်လား”
သူတို့က ကျွန်တော့်ကို ဘာလို့ တွေ့ချင်နေကြတာလဲ။