ကမ္ဘာပေါ်တွင် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ညီလာခံများစွာ ရှိကြသည်။
စီးပွားရေးနယ်ပယ်တွင် အကြီးမားဆုံးညီလာခံမှာ ကျော်ကြားလှသည့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိုရမ် (World Economic Forum) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဒါဗို့စ်မြို့တွင် နှစ်စဉ်ကျင်းပလေ့ရှိသဖြင့် ဒါဗို့စ်ဖိုရမ်ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။
နိုင်ငံအသီးသီးမှ ခေါင်းဆောင်များ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၊ စီးပွားရေးပညာရှင်များနှင့် သတင်းထောက်များ တက်ရောက်ကာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၏ ပြဿနာများနှင့် ဖြေရှင်းနည်းများကို ဆွေးနွေးကြသည်။ ထိုနေရာမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် အစီရင်ခံစာများနှင့် ကြေညာချက်များသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ကြီးမားသော သက်ရောက်မှုရှိသည်။
ပါဝင်တက်ရောက်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ချက်များမှာ အလွန်တင်းကျပ်သည်။ ဖိတ်ကြားခံရသူများသာ ပါဝင်နိုင်ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၇,၀၀၀ ရှိသည့် နှစ်စဉ်အသင်းဝင်ကြေးအပြင် ပါဝင်တက်ရောက်ခနှင့် တည်းခိုခတို့ကိုလည်း သီးသန့်ပေးဆောင်ရသည်။
ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားခြင်းနှင့် လူနည်းစုသာ တက်ရောက်နိုင်သည့် သီးသန့်ဆန်မှုတို့ကြောင့် ၎င်းကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် အဆင့်မြင့်လူမှုကလပ်တစ်ခုအဖြစ် လှောင်ပြောင်ပြောဆိုကြသည်။
ထို့အပြင် ၎င်းသည် အနောက်ကမ္ဘာ၏ အကျိုးစီးပွားကို ကိုယ်စားပြုလေ့ရှိပြီး အဓိကအားဖြင့် အမေရိကန်၏ စီးပွားရေးဝါဒများ လွှမ်းမိုးထားသဖြင့် ၎င်းကို ဆန့်ကျင်မှုများလည်း များစွာရှိသည်။
ထိုအချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် လွန်ခဲ့သည့် သုံးနှစ်က တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် အိန္ဒိယတို့က ဦးဆောင်ကာ အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ် (Asian Economic Forum) ကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အဆင်မပြေကြသော်လည်း အနောက်နိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုမှ ကင်းလွတ်သည့် နိုင်ငံတကာညီလာခံတစ်ခု လိုအပ်ကြောင်းကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ရုရှားက ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးခဲ့သဖြင့် ဖိုရမ်ကို စတင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှု ပြင်းထန်သည့် အာဆီယံနိုင်ငံများအပြင် ရုရှား၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်ရှိ ဗဟိုအာရှနိုင်ငံများကလည်း တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ဤဖိုရမ်တွင် ဒေသတွင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဆွဲဆောင်ခြင်း၊ AIIB (အာရှအခြေခံအဆောက်အအုံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်) နှင့် ချိတ်ဆက်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ အာရှစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေးစသည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးကြသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စာချုပ်စာတမ်းများ ချုပ်ဆိုရာနေရာလည်း ဖြစ်သည်။
ကိုရီးယားသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းကြောင့် တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် မပါဝင်ခဲ့သော်လည်း အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်ဟု အမည်တွင်သည့်အတွက် ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ လျှို့ဝှက်စွာဖြင့် ပါဝင်သည့်နိုင်ငံအဖြစ် စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။
ပထမအကြိမ်ဖိုရမ်ကို တရုတ်နိုင်ငံ၊ ပေကျင်းမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ဒုတိယအကြိမ်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မွမ်ဘိုင်းမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့ကာ ယခုတစ်ကြိမ်သည် ရုရှား၏ အလှည့်ဖြစ်သည်။
မော်စကိုတွင် ကျင်းပလိမ့်မည်ဟု လူတိုင်းမျှော်လင့်ထားကြသော်လည်း ရုရှားက ဖိုရမ်ကျင်းပမည့်နေရာအဖြစ် ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
ရုရှားသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် နယ်မြေအကျယ်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်သော်လည်း အများစုမှာ လူမနေနိုင်သည့် အေးခဲနေသော တundra မြေများ သို့မဟုတ် လူသူမရှိသည့် မြေပြင်များဖြစ်သည်။ မြို့များကြားအကွာအဝေးမှာ အာရှမှဥရောပသို့ အကွာအဝေးနှင့် တူညီလောက်အောင် ကြီးမားသဖြင့် ဒေသအလိုက် မမျှတမှုများမှာ ပြင်းထန်သည်။
မြို့တော် မော်စကို သို့မဟုတ် ဥရောပနှင့် နီးကပ်သည့် စိန့်ပီတာစဘတ်တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အရှေ့ဖျားဒေသမှာ အလွန်ပင် ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကျနေသည်။
ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်သည် အရှေ့ဖျားဒေသ၏ တံခါးပေါက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဖိုရမ်ကျင်းပမည့်နေရာအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းသည် အရှေ့ဖျားဒေသကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေလိုသည့် ရုရှားအစိုးရ၏ ဆန္ဒကို ပြသနေသည်။
သမ္မတ ဗိုင်ဆိုစကီးက ကာလင်နင်ဂရက်ရှိ TWR တစ်ခုပြီးနောက် ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်တွင် TWR သုံးခုကို တည်ဆောက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
သူ၏ အစီအစဉ်မှာ ဤဖိုရမ်ကို အခွင့်အရေးယူ၍ TWR များကို ရောင်းချရန်နှင့် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အခြေခံအဆောက်အအုံကို တိုးချဲ့ခြင်းဖြင့် အရှေ့ဖျားဒေသသို့ စက်ရုံများကို ဆွဲဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။
သမ္မတ ဗိုင်ဆိုစကီးက ကျွန်တော့်ကို ဖုန်းဆက်လာသည်။
[ငါတို့တွေ့ဖို့ အချိန်တန်ပြီမဟုတ်လား။ မင်းရဲ့ ချစ်သူနဲ့အတူ လာလည်ပါ။ ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်က အပန်းဖြေဖို့လည်း ကောင်းတဲ့နေရာပါ။]
သူ ကျွန်တော့်ကို ဖုန်းဆက်ရသည့်အကြောင်းရင်းမှာ ဖိုရမ်နှင့် TWR ကို ကြော်ငြာပေးစေချင်လို့ ဖြစ်မှာပေါ့၊ ဟုတ်တယ်မလား။
သမ္မတကိုယ်တိုင် ကျွန်တော့်ကို တက်ရောက်ပေးဖို့ တောင်းဆိုနေတာဆိုတော့ ငြင်းဖို့ မလွယ်ကူပါ။ ပြီးတော့ ရုရှားက အိမ်ရှင်နိုင်ငံဖြစ်တဲ့အတွက် ပါမောက္ခ ပက်ထရော့ဗ်ကလည်း တက်ရောက်မှာဖြစ်ပြီး ပါမောက္ခ မိုဟန်ကလည်း လာဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားသည်။
ဒီလိုဖိုရမ်မျိုးကို ကျွန်တော် ပထမဆုံးအကြိမ် တက်ရောက်ရမှာဆိုတော့ နည်းနည်းတော့ စိတ်ဝင်စားမိသည်။
ကျွန်တော် ချက်ချင်းပင် ပြန်ပြောလိုက်သည်။
"ကောင်းပါပြီ။ ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်မှာ တွေ့ကြတာပေါ့။"
***
ကျွန်တော်သည် အဲလီနှင့်အတူ ပုဂ္ဂလိကလေယာဉ်ဖြင့် ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်သို့ ပျံသန်းသွားခဲ့သည်။
ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ဟိုတယ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ ခရီးဆောင်အိတ်များကို ဖွင့်လိုက်ကြသည်။ အဲလီက အခွန်လွတ်ဆိုင်တွင် သူမဝယ်လာသည့် ပစ္စည်းများကို ထုတ်၍ စီစဉ်နေသည်။
"ဒါက အမေ့အတွက်၊ ဒါက ဂျက်စီကာ အတွက်။ အို! ဒါက ကျွန်မအလှည့်။ ကျွန်မကြည့်ကောင်းလား။"
အဲလီက ပခုံးတွင် အိတ်ကိုလွယ်ကာ ပုံစံထုတ်ပြသည်။
"အရမ်းကြည့်ကောင်းတာပေါ့။"
သူမ ဝယ်တုန်းကလည်း အခွန်လွတ်ဆိုင်မှ ဝန်ထမ်းက သူမကို မော်ဒယ်တစ်ယောက်လို ကြည့်ကောင်းကြောင်း ချီးကျူးခဲ့သေးသည်။ လူတိုင်းကို ပြောနေကျ စကားမျိုး ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် တစ်ဝက်လောက်တော့ စိတ်ရင်းအမှန် ဖြစ်မှာပါ၊ ဟုတ်တယ်မလား။
ကျွန်တော်တို့သည် တစ်နာရီခန့် အနားယူပြီးနောက် အပြင်ထွက်ရန် ပြင်ဆင်ကြသည်။
အဲလီသည် ရေချိုးပြီးနောက် စမတ်ကျသည့် ဝတ်စုံဖြင့် ဝတ်ဆင်လိုက်ပြီး ကျွန်တော်လည်း ယူလာသည့် ဝတ်စုံဖြင့် လဲလှယ်လိုက်သည်။
ကျွန်တော်တို့သည် ပြင်ဆင်ထားသည့် ကားဖြင့် ဖိုရမ်ကျင်းပရာနေရာသို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။
***
တတိယအကြိမ် အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်၏ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ခမ်းနားစွာ ကျင်းပခဲ့သည်။
ကျွန်တော်သည် သမ္မတ ဗိုင်ဆိုစကီးနှင့် လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်သည်။ သူက ကျွန်တော့်ပခုံးကို အားပါးတရ ပုတ်လိုက်ပြီး ပြောသည်။
"ကြိုဆိုပါတယ်။ ခရီးပန်းလာသလား။"
"မပန်းပါဘူး။ နီးနီးလေးမို့ ခဏလေးပဲ ကြာတာပါ။"
"ဟားဟား၊ အဲဒါ ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်ရဲ့ အကြီးမားဆုံး အားသာချက်ပဲ။ ဒီမှာ စီးပွားရေးလုပ်ဖို့ စဉ်းစားသင့်တယ်နော်။"
ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး လီရွှေဝေဖြစ်သည်။ သူက ကျွန်တော့်ကို ရင်းနှီးသည့် မိတ်ဆွေဟောင်းတစ်ယောက်ကို တွေ့ရသလိုမျိုး နွေးထွေးစွာ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်သည်။
ကျွန်တော်တို့သည် လူများစွာနှင့် အလောတကြီး နှုတ်ဆက်စကားများ ပြောကြားနေရသည်။ လူတိုင်းက ကျွန်တော်တို့၏ အိမ်ထောင်ရေးအတွက် ဂုဏ်ပြုစကားဆိုရန် စိတ်အားထက်သန်နေကြသည်။
ဖိုရမ်အတွင်း ခေါင်းဆောင်များအကြား ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများနှင့် လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးပွဲများ ရှိသလို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအကြား စီးပွားရေးဆိုင်ရာ တွေ့ဆုံမှုများလည်း ရှိသည်။
***
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ဦးဆောင်နေပြီး စီးပွားရေးပညာရပ်မှာလည်း ထိုနေရာတွင် အဖွံ့ဖြိုးဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုဘယ်လ်စီးပွားရေးဆုကို အမေရိကန်များကသာ အများဆုံး ရရှိခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း ကမ္ဘာ့လူဦးရေ အများဆုံးနှင့် စီးပွားရေးအရ ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံတွင်လည်း ထူးချွန်သည့် စီးပွားရေးပညာရှင်များစွာ ရှိသည်။
သူတို့ထဲတွင် အကျော်ကြားဆုံးမှာ ပေကျင်းတက္ကသိုလ်၊ စီးပွားရေးဌာနမှ ပါမောက္ခ ယုဟီဝေ ဖြစ်သည်။
တရုတ်သည် ယခင်က ကွန်မြူနစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အရင်းရှင်စနစ်ကို လက်ခံကျင့်သုံးပြီးနောက် နိုင်ငံတော်ဦးဆောင်သည့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မဟာဗျူဟာကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
သူသည် မူလကတည်းက နာမည်ကြီး စီးပွားရေးပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ရှန်ဟိုင်းစတော့အိတ်ချိန်း (Shanghai Composite Index) ပြိုလဲမည်ကို တိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာတွင် နာမည်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။
ထိုအချိန်က ၂၀၀၀ အောက်တွင်သာ ရှိနေသည့် စတော့ဈေးကွက်သည် တရုတ်အစိုးရ၏ ပြင်းထန်သော စတော့ဈေးကွက်လှုံ့ဆော်မှုများကြောင့် ၅၀၀၀ ကျော်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
လူတို့က စတော့ဈေးကွက်သည် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တက်လာပြီဟု ထင်မှတ်ကာ ဘုန်းကြီးများနှင့် အိမ်ရှင်မများပင်လျှင် စတော့ရှယ်ယာများ ဝယ်ယူရန် ငွေများယူ၍ ငွေချေးလုပ်ငန်းများသို့ အလုအယက် သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်အထိ စတော့ဈေးကွက် အလွန်အမင်း ပူလောင်နေကြောင်း ပါမောက္ခ ယုဟီဝေ၏ သတိပေးချက်ကို မည်သူမျှ ဂရုမစိုက်ခဲ့ကြပါ။
သို့သော်လည်း အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ရှန်ဟိုင်းစတော့အိတ်ချိန်းသည် နှစ်လအတွင်း ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ပြုတ်ကျသွားခဲ့သည်။
ရှယ်ယာအားလုံးနီးပါး တစ်ဝက်ကျိုးသွားခဲ့ပြီး အချို့သော ကဏ္ဍများတွင် ၈၀ မှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းသွားသည့် ရှယ်ယာများစွာ ရှိခဲ့သည်။
အခြေအနေမှာ တရုတ်၏ ပူဖောင်းပြိုလဲခြင်း၏ အစပျိုးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး মন্দ (Recession) ၏ အချက်ပြမှုဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင် ပြင်းထန်ခဲ့သည်။
ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် တရုတ်အစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ထိုပြိုလဲမှုမှာ အနည်းငယ် ပြန်လည်ငြိမ်သက်သွားခဲ့သည်။ ရှန်ဟိုင်းစတော့အိတ်ချိန်းမှာ ယခုအချိန်အထိ ယခင်အမြင့်ဆုံးနေရာသို့ ပြန်မရောက်နိုင်သေးပေ။
ကျွန်တော့်နားမှာ စကားပြန်စက် တပ်ထားပေမဲ့ တရုတ်စကား နားလည်တဲ့ အဲလီကတော့ စက်မလိုဘဲ နားထောင်နေတယ်။ ကျွန်တော်က သူမကို အသံတိုးတိုးနဲ့ မေးလိုက်တယ်။
"ဒီလို နိုင်ငံတကာ ဖိုရမ်မျိုးမှာ တရုတ်စီးပွားရေးရဲ့ ပြဿနာတွေကို ထောက်ပြတဲ့ တင်ပြချက်မျိုး လုပ်တာ အဆင်ပြေပါ့မလား။"
အဲလီကလည်း အသံတိုးတိုးနဲ့ ပြန်ပြောတယ်။
"သူက ဘယ်လောက်ပဲ နာမည်ကြီးတဲ့ စီးပွားရေးပညာရှင် ဖြစ်ပါစေ၊ ပါတီရဲ့ သဘောထားနဲ့ ဆန့်ကျင်တဲ့ တင်ပြချက်မျိုးတော့ လုပ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ နယ်ပယ်တစ်ခုအတွင်းမှာပဲ ရှိနေတယ်လို့ မြင်ရမှာပေါ့။"
ဒီလိုမျိုး ပါတီကို ဝေဖန်ပြီး ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဗျူရိုက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတာမျိုး မခံရဖို့ဆိုရင် ဒီလို နောက်ခံအကြောင်းရင်းမျိုး ရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ပုဂ္ဂလိကလေယာဉ်ပေါ်မှာတော့ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က အခွန်လွတ်ဆိုင်မှာ ဝယ်လာတဲ့ အိတ်တွေနဲ့ အလှကုန်ပစ္စည်းတွေ ပြည့်နှက်နေတယ်။
"အားလပ်ရက် ခရီးထွက်ရသလိုပဲနော်။"
အဲလီက ခေါင်းခါလိုက်တယ်။
"အားလပ်ရက် ဟုတ်လား၊ ဘာတွေ ပြောနေတာလဲ။ ကျွန်မတို့က အလုပ်ကိစ္စနဲ့ သွားတာလေ။"
တရားဝင်အားဖြင့်တော့ ဒါဟာ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ကိုရီးယားဌာနခွဲရဲ့ ဝန်ထမ်းအနေနဲ့ သွားတဲ့ စီးပွားရေးခရီးစဉ်ပါ။ ဒီလို နိုင်ငံတကာပွဲမျိုးက အလုပ်ရဲ့ အဆက်အစပ်တစ်ခု မဟုတ်ဘူးလား။ ပြီးတော့ သမ္မတကိုယ်တိုင်က ကျွန်မတို့ကို လာဖို့ တောင်းဆိုထားတာလေ။
"ဒါဆို ဘာလို့ ခရီးသွားလမ်းညွှန်စာအုပ်ကို ကြည့်နေတာလဲ။"
"ဟီးဟီး၊ အလုပ်ပြီးရင် နည်းနည်းလောက် လည်ပတ်ကြည့်မလို့ပါ။"
"..."
အဲလို ပြောတဲ့သူက ဟိုတယ်ရေကူးကန်မှာ ဝတ်ဖို့ ဘီကီနီအသစ်တောင် ဝယ်ထားသေးတယ်။ သူမကို အဲဒီအဝတ်အစားနဲ့ မြင်ချင်တာကြောင့် ကျွန်တော်လည်း မတားတော့ပါဘူး။
ဗလာဒီဗိုစတော့ခ်ကို ပျံသန်းရတဲ့ အချိန်က ၂ နာရီလောက် ကြာပါတယ်။ ကိုရီးယားနိုင်ငံသုံး လေကြောင်းလိုင်းတွေက မြောက်ကိုရီးယား လေပိုင်နက်ကို ဖြတ်သန်းခွင့်မရှိတာကြောင့် ပုဂ္ဂလိကလေယာဉ်က လမ်းကြောင်းလွှဲပြီး ပျံသန်းရတယ်။
အဲဒီအချိန်အတွင်းမှာ ကျွန်တော် တက်ရောက်မယ့်သူတွေစာရင်းကို ကြည့်နေလိုက်တယ်။
အိမ်ရှင်နိုင်ငံရဲ့ ခေါင်းဆောင် သမ္မတ ဗိုင်ဆိုစကီးကတော့ တက်ရောက်မှာဖြစ်ပြီး အာရှခေါင်းဆောင် အတော်များများလည်း လာရောက်ကြမှာပါ။ သမ္မတ ဟိုချန်မင်ကလည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ ပေါင်းစည်းရေးဝန်ကြီးတို့နဲ့အတူ လာရောက်ဖို့ စီစဉ်ထားပြီး ကိုရီးယား စီးပွားရေးခေါင်းဆောင် အတော်များများလည်း တက်ရောက်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
လူအများဆုံးကတော့ တရုတ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပါတယ်။
တရုတ်နဲ့ ရုရှား နှစ်နိုင်ငံလုံးက အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်ကို ဒါဗော့စ်ဖိုရမ် (Davos Forum) နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်တဲ့ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ စီးပွားရေးဖိုရမ်တစ်ခု ဖြစ်လာစေဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို အကုန်အကျခံနေကြတယ်။
အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ် စတင်ချိန်ကတည်းက နှစ်နိုင်ငံလုံးက ဒါဗော့စ်ဖိုရမ်ကို မတက်ရောက်တော့သလို အစိုးရအပေါ် သတိထားရတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ ပညာရှင်တွေကလည်း သွားရောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်လိုက်ကြပါတယ်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကတော့ တရုတ်နဲ့ ရုရှား ဦးဆောင်တဲ့ ဒီဖိုရမ်ကို သဘောမကျပေမဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ တစ်ဦးချင်းစီ တက်ရောက်မှုအပေါ်မှာတော့ အထူးတလည် ပိတ်ဆို့မှုတွေ မလုပ်ခဲ့ပါဘူး။
တစ်ဖက်မှာလည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နဲ့ ဥရောပက စီးပွားရေးပညာရှင် အများအပြား ဒီတစ်ခါမှာ တက်ရောက်ခဲ့ကြတယ်။ အဓိကအကြောင်းရင်းကတော့ တရုတ်ဘက်က သူတို့ရဲ့ ဖိတ်ကြားမှုနဲ့ တည်းခိုစရိတ်တွေကို ပေးချေပေးလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ငြင်းဖို့ ခက်ခဲလောက်အောင် များတဲ့ ငွေကြေးများလား။
ဒီအချက်ကြောင့်ပဲ ပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံအရေအတွက်ရော၊ တက်ရောက်သူ အရေအတွက်ပါ စံချိန်တင် များပြားသွားခဲ့ပါတယ်။
ဖိုရမ်ကျင်းပတဲ့ နေရာအနီးက ၅ ကြယ်ပွင့်ဟိုတယ်တွေက ကြိုတင်ပြည့်နေခဲ့ပြီး တခြားဟိုတယ်တွေလည်း အခန်းတွေ အကုန်ပြည့်နေပါပြီ။
ဒါကြောင့် Airbnb က အတော်လေး အလုပ်ဖြစ်နေပြီး ဗလာဒီဗိုစတော့ခ် မြို့ခံတွေက အခန်းတွေကိုဖြစ်စေ၊ အိမ်တစ်ခုလုံးကိုဖြစ်စေ ငှားရမ်းရင်း အပိုဝင်ငွေ ရှာနေကြတယ်။
ကျွန်တော်တို့က နောက်ကျမှ တက်ရောက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပေမဲ့ စီစဉ်သူတွေရဲ့ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးမှုကြောင့် အခန်းတစ်ခန်း ရခဲ့ပါတယ်။
TWR အတွက် ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ခွင့်ပြုရတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုက ရုရှားကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် CarOS က ကာလင်နင်ဂရက်မှာ စက်ရုံတစ်ခု တည်ဆောက်နေပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အန်းဆောင်း မော်တာကလည်း ရုရှားပြည်မကြီးမှာ စက်ရုံတစ်ရုံကို လည်ပတ်နေပါတယ်။ အနာဂတ်မှာတော့ ဒီစက်ရုံတွေကို လျှပ်စစ်ကား ထုတ်လုပ်မှုလိုင်းတွေအဖြစ် အစဉ်လိုက် ပြောင်းလဲသွားမှာပါ။
လက်ရှိမှာ ရုရှားစီးပွားရေးက အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေကြောင့် ကျဆင်းနေပါတယ်။
ဒီအခက်အခဲကို ကျော်လွှားဖို့ သမ္မတ ဗိုင်ဆိုစကီးက TWR ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကတစ်ဆင့် ဥရောပနဲ့ ဆက်ဆံရေးကို တိုးတက်အောင် ကြိုးစားရင်း အာရှနိုင်ငံတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေတဲ့ မဟာဗျူဟာကို ကျင့်သုံးနေပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ ဒီနေရာကို ဖိုရမ်ကျင်းပရာနေရာအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့တာပါ။
နှုတ်ဆက်စကား ပြောကြားပြီးနောက် သမ္မတ ဗိုင်ဆိုစကီးက တခြားသူတွေနဲ့ စကားပြောဖို့ ထွက်သွားခဲ့ပြီး အဲဒီအချိန်မှာပဲ အမျိုးသားတစ်စုက ကျွန်တော်တို့ဆီ ချဉ်းကပ်လာတယ်။
"ဟားဟား! မတွေ့တာ ကြာပြီနော်၊ မစ္စတာ ကန်ဂျင်ဟူး။"
"မစ္စတာ့ရဲ့ အိမ်ထောင်ရေးအတွက် စိတ်ရင်းနဲ့ ဂုဏ်ပြုပါတယ်။"
"ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။"
"ဟားဟား၊ မစ္စတာ ကန်ဂျင်ဟူး ရဲ့ တရုတ်နဲ့ ဆက်သွယ်မှုက တော်တော်လေး ထူးခြားတာပဲ။"
ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး လီရွှေဝေက အဲဒီနောက်မှာ အဲလီကိုပါ နှုတ်ဆက်လိုက်တယ်။ အဲလီက ခါးသက်သက် အပြုံးတစ်ခုနဲ့ ပြုံးလိုက်ပေမဲ့ ဘာမှ ပြန်မပြောခဲ့ဘူး။
ဥက္ကဋ္ဌ ကျန်းဖိန်ဟွာကတော့ ပိတ်ပွဲအခမ်းအနားအတွက်ပဲ လာဖို့ စီစဉ်ထားတာကြောင့် သူနဲ့ တွေ့ဆုံရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပါမောက္ခ ပက်ထရော့ဗ်နဲ့ ပါမောက္ခ မိုဟန်တို့ကတော့ နောက်နေ့မှ ရောက်လာဖို့ ရှိပါတယ်။
သူ့ကိုလည်း စီးပွားရေးဆိုင်ရာ နိုဘယ်လ်ဆုအတွက် လျာထားသူတစ်ဦးအဖြစ် မကြာခဏ ဖော်ပြလေ့ရှိပေမဲ့ ပင်မစီးပွားရေးပညာရပ်နဲ့ ဝေးကွာနေတာကြောင့် လွယ်ကူမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီလို ထူးခြားတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကတစ်ဆင့် တရုတ်စီးပွားရေးပညာရပ်က စီမံကိန်းစီးပွားရေးနယ်ပယ်မှာ အထူးတိုးတက်လာခဲ့တာပါ။
ပင်မစီးပွားရေးပညာရပ်နဲ့ ဝေးကွာနေပေမဲ့ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို စတင်လုပ်ဆောင်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေအတွက် ကိုးကားနိုင်တဲ့ သီအိုရီတွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။
ကျွန်တော် ပါမောက္ခ ယုဟီဝေရဲ့ တင်ပြချက်ကို နားထောင်လိုက်တယ်။ သူက တရုတ်စီးပွားရေး လက်ရှိ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာတွေကို အသေးစိတ် ပြောပြနေတယ်။
မီးခိုးရောင် ကြံ့ကြီးများ (Gray Rhinos) လို့ ခေါ်တဲ့ တရုတ်စီးပွားရေးရဲ့ အဓိက ပြဿနာ သုံးရပ်ကတော့ ကော်ပိုရိတ်ကြွေးမြီ၊ အိမ်ခြံမြေ ပူဖောင်းနဲ့ အရိပ်ဘဏ်လုပ်ငန်း (Shadow Banking) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သူက အချက်အလက်တွေကို ပြသရင်း ဒီပြဿနာတွေဟာ ယာယီမဟုတ်ဘဲ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြလိုက်တယ်။
"အခုအချိန်မှာတော့ စီးပွားရေးတိုးတက်မှု အချို့ကို စွန့်လွှတ်ရမယ်ဆိုရင်တောင် စုပုံနေတဲ့ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ကိုပဲ ဦးစားပေးရပါမယ်။ မဟုတ်ရင်တော့ နောက်ပြန်လှည့်လို့မရတဲ့ အကျိုးဆက်တွေကို ရင်ဆိုင်ရပါလိမ့်မယ်။"
"ပါတီကလည်း ဆန့်ကျင်ဘက် အသံတွေကို သင့်လျော်စွာ ဖော်ပြနိုင်ဖို့ လိုအပ်တယ်။ အဲဒီလိုဆိုမှပဲ ပညာရေး လွတ်လပ်ခွင့် ပေးထားသလို ဖြစ်ပြီး ဝေဖန်မှုတွေကို နားထောင်ပေးနေသယောင် ဟန်ဆောင်လို့ ရမှာလေ။ ပြီးတော့ နောက်ပိုင်းမှာ စီးပွားရေးမူဝါဒကို ပြောင်းလဲတဲ့အခါ အကြောင်းပြချက်အနေနဲ့ သုံးဖို့လည်း ကောင်းတာပေါ့။"
ဆန့်ကျင်ဘက် စီးပွားရေးပန်းတိုင်တွေကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အောင်မြင်အောင် လုပ်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ အကယ်၍ စက်မှုလုပ်ငန်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို စတင်မယ်ဆိုရင် တိုးတက်မှုနှုန်းက ကျဆင်းသွားပြီး အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းက တိုးလာပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ အာဏာရပါတီက ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းရမယ်ဆိုတာ သိနေပေမဲ့ လျစ်လျူရှုဖို့ကလွဲပြီး တခြားရွေးချယ်စရာ မရှိတာပါ။
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်တယ်။
ပြီးတော့ ပါမောက္ခ ယုဟီဝေရဲ့ ဘိုးဘေးက မော်စီတုန်းနဲ့အတူ ရှည်လျားသော ချီတက်မှု (Long March) ကို လိုက်ပါခဲ့သူ၊ သူ့ရဲ့ ဖခင်နဲ့ အစ်ကိုက ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ ရာထူးကြီးတွေ ရထားသူတွေ ဖြစ်ပြီး သူကိုယ်တိုင်ကလည်း ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အကြံပေးတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။
ဟောပြောပွဲကို နားထောင်ရင်းနဲ့ပဲ ရုတ်တရက် စိတ်ဝင်စားသွားမိတယ်။
"ဒီပါမောက္ခနဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ လိုမယ်ထင်တယ်။"
***
တင်ပြချက်ပြီးတဲ့နောက် ကျွန်တော် ပါမောက္ခ ယုဟီဝေဆီ သွားတွေ့လိုက်တယ်။
"မင်္ဂလာပါ ပါမောက္ခ။ ပါမောက္ခရဲ့ ဟောပြောချက်ကို အတော်လေး သဘောကျမိပါတယ်။"
သူက ကျွန်တော့်ကို မြင်တော့ ဝမ်းသာသွားတယ်။
"မစ္စတာ ကန်ဂျင်ဟူး ပါလား။ ခဏက ထိုင်နေတာကို မြင်တော့ အံ့သြသွားမိတယ်။"
"အချိန်ရရင် လက်ဖက်ရည်တစ်ခွက်လောက် သောက်ကြမလား။"
သူက သူ့နာရီကို ကြည့်လိုက်တယ်။
"ချိန်းထားတာ တစ်ခုရှိပေမဲ့ မိနစ် ၄၀ လောက်တော့ အချိန်ရပါတယ်။"
ကျွန်တော်တို့ လူတွေရဲ့ မျက်စိကနေ ဝေးရာနေရာတစ်ခုကို ရွှေ့လိုက်ကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ လူတွေမျက်စိကနေ ဝေးရာကို သွားရင်တောင် ဒီအကြောင်းက ရုရှားနဲ့ တရုတ်ဘက်ကို ရောက်နှင့်ပြီးသား ဖြစ်မှာပါ။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်တော်ကတော့ စီးပွားရေးပညာရှင် အမျိုးမျိုးနဲ့ တွေ့ဆုံပြီး နားထောင်ဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။
"ပါမောက္ခရဲ့ ဟောပြောချက်ထဲမှာ တရုတ်စီးပွားရေးမှာ စီးပွားရေးအကျပ်အတည်း ဖြစ်လာနိုင်ခြေရှိကြောင်း ပြောသွားတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်လာနိုင်ခြေ ဘယ်လောက်များတယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။"
ကျွန်တော့်မေးခွန်းကြောင့် ပါမောက္ခ ယုဟီဝေက ခေါင်းခါလိုက်တယ်။