ဆမ်မန်ဂွမ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်း။
၎င်းသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ဒဏ္ဍာရီလာတည်ထောင်သူ တန်ဂွန်ခေတ်ကတည်းက အကြီးမားဆုံးသော မြေဖို့ခြင်း စီမံကိန်းဖြစ်ပြီး ဂျော်လာပွတ်ဒိုရှိ မန်ဂျုံမြစ်နှင့် ဒုံဂျင်မြစ်ဝများကို ပင်လယ်ကာရံတမံဖြင့် ပိတ်ဆို့ကာ အတွင်းပိုင်းကို မြေဖို့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆောက်လုပ်ရေးကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ နောက် ၁၉ နှစ်အတွင်း ကီလိုမီတာ ၃၃.၉ ရှည်လျားသည့် ကမ္ဘာ့အရှည်ဆုံး ပင်လယ်ကာရံတမံကို တည်ဆောက်ရန် ဝမ်ငွေ ၃ ထရီလီယံနီးပါး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သည်။
ထိုကာလအတွင်း သမ္မတများ ပြောင်းလဲခဲ့သည်၊ အာဏာရပါတီများ ပြောင်းလဲခဲ့သည်၊ ငါးဖမ်းသမားများ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု၊ ပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးမှုနှင့် အခြားပြဿနာများကြောင့် တရားစွဲဆိုမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ အကြိမ်ကြိမ် ရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း ပင်လယ်ကာရံတမံကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် နောက်ဆုံး၌ အောင်မြင်စွာ တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည်။
ယယ်ယူဒို ထက် အဆ ၁၄၀ ကျော် ပိုမိုကြီးမားသည့် ဧရိယာသစ်တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး တောင်ကိုရီးယား၏ နယ်မြေဧရိယာကို ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်စေခဲ့သည်။ ဤမြေနေရာသည် အစိုးရပိုင်မြေ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၎င်းကို ကိုရီးယားပြင်ပထက်ပင် သာလွန်သည့် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံး မြေဖို့ခြင်း စီမံကိန်းအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ပြဿနာများသည် ထိုအချိန်မှစ၍ စတင်ခဲ့သည်။ မူလက ဆမ်မန်ဂွမ်စီမံကိန်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ စိုက်ပျိုးမြေ ရရှိရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပင်လယ်ကာရံတမံ တည်ဆောက်ပြီးစီးခါနီးအချိန်တွင် ဆန်စပါး ပိုလျှံနေပြီး ရှိပြီးသား စိုက်ပျိုးမြေများကိုပင် လျှော့ချရမည့် အခြေအနေ ဖြစ်နေသည်။
ထို့ကြောင့် အစိုးရသည် စီမံကိန်း၏ ဦးတည်ချက်ကို မြို့သစ်ဖွံ့ဖြိုးရေးဘက်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
စိုက်ပျိုးမြေအတွက်ဆိုလျှင် ပင်လယ်ရေကို စုပ်ထုတ်ပြီး စပါးပင်များ စိုက်ပျိုးရန်သာ လိုအပ်သည်။ သို့သော် မြို့သစ်တစ်ခုအတွက်မူ မြေပြင်ပြင်ဆင်ခြင်းမှသည် အခြေခံအဆောက်အအုံ အမျိုးမျိုး တည်ဆောက်ခြင်းအထိ လုပ်ဆောင်စရာ အလုပ်များစွာ ရှိသည်။
ဤအချက်မှစ၍ ဖွံ့ဖြိုးရေးကုန်ကျစရိတ်များသည် တောင်လို ပုံလာသည်။ အစိုးရသည် မြေယာ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ဆမ်မန်ဂွမ် ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အေဂျင်စီကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး အခြေခံအဆောက်အအုံ တည်ဆောက်ရေးနှင့် လုပ်ငန်းများ ဆွဲဆောင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သူတို့သည် ဆမ်မန်ဂွမ် နိုင်ငံတကာ ဖိုရမ်များနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရှင်းလင်းပွဲများကို အခါအားလျော်စွာ ကျင်းပခဲ့သည်။ သို့သော် အခွန်ထမ်းပြည်သူတို့၏ ငွေကြေးများကို မည်မျှပင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံစေကာမူ ထိရောက်သော ရလဒ်များ မထွက်ပေါ်ခဲ့ဘဲ ဘတ်ဂျက် လျော့နည်းလာသည်နှင့်အမျှ စီစဉ်ထားသော ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများလည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အိပ်မက်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့ဖူးသော ဒေသခံများသည် ဖုန်ထူထပ်ပြီး လွတ်လပ်နေသော မြေပြင်ကျယ်ကြီးကို ကြည့်ကာ သက်ပြင်းချကြသည်။
ထို့ကြောင့် ဆမ်မန်ဂွမ်သည် အသုံးမဝင်သော ပစ္စည်း (White Elephant) ဖြစ်လာကာ လူတို့၏ စိတ်အာရုံမှ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။
***
ဒီအနာဂတ်ရူပါရုံကို ကျွန်တော် ပထမဆုံး မြင်လိုက်ရတဲ့အခါ ကျွန်တော် ဒီလိုတွေးမိတယ်။
ဘာကြောင့် ဆမ်မန်ဂွမ် ဖြစ်ရတာလဲ။
ရူပါရုံက ကျွန်တော့်ကို လမ်းလွဲမပြဘူးဆိုရင် ဆမ်မန်ဂွမ် ဖြစ်ရတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက် ရှိရမယ်။
အလေးအနက် စဉ်းစားပြီးနောက် ကျွန်တော် ရရှိခဲ့တဲ့ အဖြေကတော့ ဆမ်မန်ဂွမ် မြို့သစ်ပဲ။ ဆိုးလ်ထက်သာလွန်တဲ့ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ခေတ်မီမြို့တော်တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်မယ်ဆိုရင် ဒါဟာ ပြောင်းရွှေ့ဖို့ လုံလောက်တဲ့ အကြောင်းပြချက် မဖြစ်နိုင်ဘူးလား။
ပုံမှန်အားဖြင့် မြို့တွေဟာ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရရဲ့ ဦးဆောင်မှုနဲ့ စီစဉ်တည်ဆောက်ထားတဲ့ မြို့တွေလည်း အများကြီး ရှိပါတယ်။
ကိုရီးယားမှာလည်း ဘွန်ဒန်း၊ အီလ်ဆန်၊ ပျောင်ချွန်၊ ဆန်ဘွန်း၊ ပန်ဂျို၊ ဂွမ်ဂျို၊ ဒုံတန်း၊ ဝီရယ် စတဲ့ မြို့သစ်တွေကို အကြိမ်ကြိမ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် လုပ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။
ဒီမြို့သစ်တွေရဲ့ ဘုံလက္ခဏာကတော့ ရှိပြီးသား မြို့ကြီးတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ဂြိုဟ်တုမြို့တော်တွေ ဖြစ်နေတာပါပဲ။ ကိုယ့်ဘာသာ ရပ်တည်နိုင်တဲ့ မြို့သစ်တစ်ခုကို ဖန်တီးဖို့ဆိုတာ ပြောသလောက် မလွယ်ကူပါဘူး။
ဆမ်မန်ဂွမ်ရဲ့ ကနဦး အယူအဆက စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားသောက်ကုန် ထုတ်လုပ်မှု အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခု တည်ဆောက်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ မြို့ပြ-ကျေးလက် ပေါင်းစပ်မြို့တစ်ခု ဖြစ်လာစေဖို့ စိုက်ပျိုးမြေတွေကို လျှော့ချဖို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး အခုတော့ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အထူးဇုန်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
လက်ရှိအစိုးရရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကြီးတဲ့ အစီအစဉ်အရ သူတို့ဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှုရဲ့ ဗဟိုမြို့တော် ဖြစ်လာစေဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ဒီအစိုးရလက်ထက်တင်မကဘဲ ဆက်တိုက်ဆိုသလို အစိုးရအဆက်ဆက်က ဂျွန်ဘွတ်ရဲ့ ခေတ်မီမြို့တော်၊ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းခေတ်ရဲ့ ဗဟိုချက်၊ အရှေ့မြောက်အာရှရဲ့ ဗဟိုမြို့တော်၊ အာရှရဲ့ ဒူဘိုင်း၊ နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးမြို့တော် စတဲ့ ခမ်းနားတဲ့ အမည်နာမတွေကို အမျိုးမျိုး တပ်ခဲ့ကြပါတယ်။
ကျွန်တော် တက်ဂယူ ကို ပြောလိုက်တယ်။
“မြို့တစ်မြို့အတွက် တည်နေရာက အရေးအကြီးဆုံးပဲ။ တခြားအရာတွေကို ငွေနဲ့ ပြောင်းလဲလို့ ရပေမဲ့ တည်နေရာကိုတော့ ပြောင်းလဲလို့ မရဘူး။”
မြို့တစ်မြို့ဟာ တစ်ဦးတည်း သီးခြားရှိမနေပါဘူး။ လူတွေ လာရောက်နိုင်ဖို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကောင်းမွန်ရမယ်၊ လုပ်ငန်းတွေ အခြေချနိုင်ဖို့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကောင်းမွန်ရမယ်။
ကံကောင်းစွာနဲ့ပဲ ဆမ်မန်ဂွမ်ရဲ့ တည်နေရာဟာ အကောင်းဆုံး မဟုတ်ပေမဲ့ သင့်တော်ပါတယ်။
မြေဖို့ထားတဲ့ မြေဖြစ်တဲ့အတွက် ပင်လယ်နဲ့ ထိစပ်နေပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးဟာ နှစ်နာရီအတွင်း သွားလာနိုင်တဲ့ အကွာအဝေးမှာ ရှိနေပါတယ်။ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးနဲ့ ဆိုးလ်မြို့တော်နဲ့ ချိတ်ဆက်ထားသလို အမြန်ရထားလမ်းကိုလည်း တိုးချဲ့လို့ ရပါတယ်။
ဆမ်မန်ဂွမ် နိုင်ငံတကာ လေဆိပ်နဲ့ ဆမ်မန်ဂွမ် ဆိပ်ကမ်းတွေကို စတင် တည်ဆောက်နေပြီ ဖြစ်ပေမဲ့ ဘတ်ဂျက် ပြဿနာတွေကြောင့် တိုးတက်မှု နှေးကွေးနေပါတယ်။
ဂွန်ဆန်ဆိပ်ကမ်းက နီးသလို ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ဘူဆန်ဆိပ်ကမ်းအထိ ကားနဲ့ သယ်ယူလို့လည်း ရပါတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်နိုင်တဲ့ လျှပ်စစ်ကုန်တင်ကားတွေ ထွက်လာရင် ကုန်းလမ်း ပို့ဆောင်ရေးစရိတ်က ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။
တက်ဂယူ က ခေါင်းကို စောင်းလိုက်တယ်။
“ဆမ်မန်ဂွမ်နဲ့ တည်နေရာချင်း ဆင်တူတဲ့ နေရာတွေ အများကြီး မရှိဘူးလား။ နိုင်ငံခြားမှာလည်း အများကြီး ရှိမှာပေါ့။”
“အကြီးမားဆုံး ကွာခြားချက်ကတော့ ဆမ်မန်ဂွမ်ဟာ ပုဂ္ဂလိကပိုင် မပါဝင်ဘဲ ဗဟိုအစိုးရပိုင်မြေ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်နေတာပဲ။”
ဒီလောက် ကျယ်ဝန်းတဲ့ နေရာကို ဗဟိုအစိုးရက ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ နေရာမျိုး ကမ္ဘာမှာ တခြားမရှိဘူးလို့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒါဟာ တကယ်ကို ကြီးမားတဲ့ အားသာချက်ပဲ။
“ဒါပေမဲ့ ဆမ်မန်ဂွမ် ဖွံ့ဖြိုးရေးကို ကြေညာရင် ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့တွေက ကန့်ကွက်ကြမှာ မဟုတ်ဘူးလား။ အရင်က ဂရင်းပီးစ် (Greenpeace) တောင် လာပြီး ဆန္ဒပြခဲ့သေးတယ် မဟုတ်လား။”
“အာ! အဲဒါအတွက် စိုးရိမ်စရာ မလိုပါဘူး။”
“ဘာလို့လဲ။”
“ကျွန်တော် စုံစမ်းကြည့်လိုက်တော့ အဲဒီနေရာက ပျက်စီးစရာ ပတ်ဝန်းကျင်တောင် မကျန်တော့လောက်အောင်ကို အကုန်လုံး ပျက်စီးပြီးသား ဖြစ်နေလို့တဲ့။”
“……”
မြေဖို့ခြင်းဟာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်စေတာ မလွဲမသွေပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဆမ်မန်ဂွမ်ရဲ့ မြေဖို့ခြင်းက ပြီးစီးသွားပြီဖြစ်ပြီး နောက်ပြန်လှည့်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူး။
ဒါကြောင့်ပဲ အရင်က ဆမ်မန်ဂွမ်ဆိုတဲ့ စကားကို ကြားတာနဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့တွေတောင် အခုတော့ ငြိမ်သက်နေကြတာပါ။
ကျန်ရှိနေတာကတော့ အဲဒီမြေကို ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာပဲ။
ဆမ်မန်ဂွမ် မြို့သစ် အစီအစဉ်ဟာ ကျွန်တော် ရုတ်တရက် စဉ်းစားမိတဲ့အရာ မဟုတ်ပါဘူး၊ အစိုးရက အကြာကြီးကတည်းက လုပ်ဆောင်နေခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဆင်မပြေဖြစ်နေတာပါ။
စီမံကိန်း ရပ်တန့်နေရတဲ့ အကြောင်းရင်းကတော့ ပထမဆုံးခြေလှမ်းဖြစ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ဆွဲဆောင်တဲ့နေရာမှာ အခက်အခဲတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရလို့ပါ။
ကုမ္ပဏီတစ်ခုအနေနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့ ကန့်ကွက်မှု မရှိဘဲ ဈေးနှုန်းသက်သာတဲ့ မြေပေါ်မှာ စက်ရုံကြီးတစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်မယ်ဆိုရင် ငြင်းပယ်စရာ အကြောင်းမရှိပါဘူး။
ပြဿနာကတော့ စက်ရုံ တည်ဆောက်ပြီးရင်တောင် အလုပ်လုပ်မယ့် လူရှာဖို့ ခက်ခဲနေတာပါ။
ရိုးရိုး လုပ်သားလိုအပ်တဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေအတွက်ဆိုရင်တော့ တစ်မျိုးဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ အဆင့်မြင့် စက်မှုလုပ်ငန်းတွေကတော့ ပညာတတ် အရင်းအမြစ်တွေကို လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ ဆူဆောင်း (Seosung)၊ အက်စ်အက်စ်ကေ (SSK) နဲ့ စီအယ်လ် (CL) တို့လို လုပ်ငန်းကြီးတွေက ဆီမီးကွန်ဒတ်တာ၊ ဘက်ထရီနဲ့ ဇီဝနည်းပညာ စက်ရုံတွေကို ဆိုးလ်မြို့တော်မှာ တည်ဆောက်ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ မြို့တော်ဧရိယာကလည်း ပြည့်ကျပ်နေပြီး စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း အမျိုးမျိုးနဲ့ ပိတ်ဆို့ခံထားရပါတယ်။ နောက်ပြီး မြေယာသိမ်းဆည်းမှု ပြဿနာတွေနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့ ကန့်ကွက်မှုတွေကြောင့် အစီအစဉ်တွေက မကြာခဏ ပျက်ပြားတတ်ပါတယ်။
နောက်ဆုံးတော့ ကုမ္ပဏီတွေ ဆမ်မန်ဂွမ်ကို မသွားကြတဲ့ အကြောင်းရင်းက အရည်အချင်းရှိသူ အများစုက ဆိုးလ်နဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာပဲ စုဝေးနေကြလို့ပါ။
“လူတော်တော်များများက ဆိုးလ်မှာ နေချင်ကြတယ်။ ဒါဆို သူတို့ ဘာလို့ ဆိုးလ်မှာ နေချင်တာလဲ။ ဆိုးလ်မှာ အိပ်ရင် ပိုကောင်းတဲ့ အိပ်မက်တွေ မက်လို့လား။ ဆိုးလ်မှာ စားရင် ပိုအရသာရှိလို့လား။”
“အဲဒီမှာ နေရတာ အဆင်ပြေလို့ မဟုတ်ဘူးလား။”
“မှန်တယ်။”
ဆိုးလ်မြို့ဟာ လူနေမှုဘဝအတွက် လိုအပ်တဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံအားလုံးကို ပိုင်ဆိုင်ထားပါတယ်။ အလုပ်အကိုင်၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ဈေးဝယ်ထွက်ခြင်းနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အဆင်ပြေမှုအားလုံးကို သင် ခံစားနိုင်ပါတယ်။ ဆိုးလ်မှာ နေထိုင်မယ်ဆိုရင် ခရီးသွားဖို့ကလွဲရင် ဆိုးလ်ကနေ ထွက်ခွာစရာ အကြောင်းရင်း သိပ်မရှိသလောက်ပါပဲ။
လူတွေဟာ လူများတဲ့နေရာကိုပဲ စုရုံးရောက်ရှိလာကြပါတယ်။ တခြားလူတွေလည်း အဲဒီမှာပဲ နေထိုင်နေကြတာမို့ လူတိုင်း နေချင်တဲ့ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာရတာပါ။
ဒါဆိုရင် ကောက်ချက်က ရိုးရှင်းသွားပါပြီ။
လူတွေ နေချင်တဲ့ မြို့တစ်မြို့ကို ကျွန်တော်တို့ ဖန်တီးပေးဖို့ပဲ လိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ နည်းလမ်းကတော့ မရိုးရှင်းပါဘူး။
လူတွေ နေချင်တဲ့ မြို့ကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့ တည်ဆောက်မလဲ။
ကျွန်တော် ဝှိုက်ဘုတ်တစ်ခုကို ထုတ်လိုက်တယ်။
“လူတွေ နေထိုင်ဖို့ ဘာတွေ လိုအပ်လဲ။”
“အိမ် လိုအပ်တယ်။”
“မှန်တယ်။”
ကျွန်တော် ဝှိုက်ဘုတ်ပေါ်မှာ ‘တိုက်ခန်းများ’ လို့ ရေးလိုက်တယ်။
“နောက်တစ်ခုကရော။”
“ကုမ္ပဏီတွေလည်း လိုအပ်တယ်။”
ကျွန်တော် ‘တိုက်ခန်းများ’ ဘေးမှာ ‘စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ’ လို့ ရေးလိုက်တယ်။
စီးပွားရေး အဆောက်အအုံတွေ မရှိတဲ့ မြို့တစ်မြို့ဟာ အိပ်ဆောင်မြို့တော် (Bedtown) အဖြစ်သာ ကျန်ရစ်ပါလိမ့်မယ်။ လူတွေက အဲဒီမှာ အိပ်ရုံပဲ အိပ်ပြီး အလုပ်အတွက် တခြားနေရာတွေကို သွားနေရမှာပါ။ ဒါကြောင့် အိပ်ဆောင်မြို့တော် မဖြစ်စေဖို့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ရောက်လာဖို့ လိုပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ လူတွေက အိပ်တာနဲ့ အလုပ်လုပ်တာလောက်နဲ့တင် မနေနိုင်ပါဘူး။
“ကလေးတွေကို ပြုစုပျိုးထောင်ဖို့ သူငယ်တန်းနဲ့ ကျောင်းတွေ လိုတယ်။ ဈေးဝယ်ဖို့ဆိုရင် ဌာနဆိုင်ရာစတိုးဆိုင်တွေ၊ စူပါမားကတ်တွေနဲ့ ဈေးဝယ်စင်တာတွေ လိုတယ်။ ပြီးတော့ ယဉ်ကျေးမှုဘဝကို ခံစားဖို့ ရုပ်ရှင်ရုံတွေ၊ ပန်းချီပြခန်းတွေနဲ့ ဖျော်ဖြေရေးခန်းမတွေ လိုအပ်တယ်။”
“ပြီးတော့ တနင်္ဂနွေနေ့ ပျော်ပါးဖို့အတွက် အပန်းဖြေဥယျာဉ် (Theme park) လည်း လိုအပ်တယ်။”
“အပန်းဖြေဥယျာဉ်က အရေးကြီးတယ်။ ဒစ်စနေးလန်း (Disneyland) ဖြစ်မလား၊ ယူနီဗာဆယ် စတူဒီယို (Universal Studios) ဖြစ်မလား။”
ကျွန်တော့်မေးခွန်းကို တက်ဂယူ က ခဏလောက် စဉ်းစားပြီး ပြန်ဖြေတယ်။
“နှစ်ခုလုံး ရှိနေလို့ မရဘူးလား။”
“ခင်ဗျားကတော့ တကယ့် ပါရမီရှင်ပဲ။”
အော်လန်ဒိုဟာ ဒစ်စနေးလန်းနဲ့ ယူနီဗာဆယ် စတူဒီယို နှစ်ခုလုံး တည်ရှိတဲ့ တစ်ခုတည်းသော နေရာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဆမ်မန်ဂွမ်မှာက မြေနေရာတွေ အများကြီးရှိတာမို့ နှစ်ခုလုံး ရှိနေလို့ မရဘူးဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းမှ မရှိတာ။
“ကောင်းမွန်တဲ့ ဟိုတယ်တွေနဲ့ အပန်းဖြေစခန်းတွေလည်း လိုအပ်တယ်။”
“မှန်တယ်။”
“အရင်တုန်းက စင်ကာပူမှာ မြင်ခဲ့ရတဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့။”
“မာရီနာ ဘေး ဆန်း (Marina Bay Sands) လား။”
စင်ကာပူအကြောင်း စဉ်းစားလိုက်တာနဲ့ ခေါင်းထဲ ပထမဆုံး ပေါ်လာတာကတော့ အပေါ်မှာ သင်္ဘောကြီးတစ်စင်း တင်ထားသလိုမျိုး ဧရာမ အဆောက်အအုံ သုံးခုပါပဲ။ အဲဒီသင်္ဘောကြီးထဲမှာ Infinity Pool ရှိပြီး လူတွေ ဓာတ်ပုံရိုက်ဖို့ အကျော်ကြားဆုံး နေရာတစ်ခု ဖြစ်နေတာပါ။
အဲဒီနေရာက မာရီနာ ဘေး ဆန်း ပါပဲ။
အဆောက်အအုံရဲ့ နာမည်အတိုင်းပဲ ဒါကို ဆန်းစ်ဂရု (Sands Group) က တည်ဆောက်ခဲ့တာပါ။ သူတို့က လာ့စ်ဗေးဂတ်စ်၊ မကာအိုနဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ဟိုတယ်နဲ့ ကာစီနိုတွေကို လုပ်ကိုင်နေတဲ့ နာမည်ကြီး အမေရိကန် ကာစီနို၊ အပန်းဖြေစခန်းနဲ့ ဟိုတယ်လုပ်ငန်းစု ဖြစ်ပါတယ်။
“နိုင်ငံခြားခရီးသွားတွေကို ဆွဲဆောင်ဖို့ နိုင်ငံခြားသားသီးသန့် ကာစီနိုတစ်ခုလည်း ရှိရင် ကောင်းမှာပဲ။”
ရေးထားတာတွေကို ပြန်ကြည့်လိုက်တော့ တစ်ခု၊ နှစ်ခုထက် ပိုနေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ တကယ်ပဲ ဒါတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်ပါ့မလား။
အစိုးရ ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော် စဉ်းစားထားတဲ့ အစီအစဉ်တွေက အတူတူပါပဲ။ ကွာခြားချက် ရှိတယ်ဆိုရင် အဲဒါတွေကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်စွမ်းမှာပဲ ရှိမှာပါ။
“သွားကြည့်ရအောင်။”
“ဘယ်ကိုလဲ။”
ကျွန်တော်က သိသာလွန်းတဲ့ အကြောင်းအရာလိုမျိုး ပြောလိုက်တယ်။
“ဆမ်မန်ဂွမ်။ ကိုယ့်မျက်စိနဲ့ ကိုယ် မြင်မှ အသေချာဆုံး ဖြစ်မှာပေါ့၊ မဟုတ်ဘူးလား။”
***
ကျွန်တော် ဆမ်မန်ဂွမ်ကို သွားမယ်ဆိုရင် အလုပ်မစခင်ကတည်းက ကောလာဟလတွေက မီးတောက်လို ပြန့်သွားမှာ သေချာပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ကြားထဲမှာပဲ လျှို့ဝှက်သွားဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြတယ်။
ကားက ဆိုဟယ်အဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်မှာ ဖြောင့်ဖြောင့်ကြီး မောင်းနှင်နေတယ်။ မောင်းသူနေရာမှာ ကျွန်တော် ထိုင်နေပေမဲ့ ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်နိုင်တဲ့ စနစ်ကပဲ အကုန်လုပ်ပေးနေတာမို့ ကျွန်တော် ဘာမှ လုပ်စရာ မလိုပါဘူး။
“ဘာလို့ သွားရတာလဲဆိုတာ ကျွန်မကို မပြောပြတော့ဘူးလား။”
“နောက်မှ ပြောပြမယ်။”
ကျွန်တော့်ဘေးမှာ အယ်လီ (Ellie) ရှိပြီး နောက်ခန်းမှာတော့ တက်ဂယူ နဲ့ ယူရီ တို့ ရှိနေကြတယ်။
ကျွန်တော်တို့ နှစ်ယောက်တည်း သွားဖို့ စီစဉ်ထားတာပေမဲ့ ဘယ်လိုဖြစ်လို့ အတူတူ သွားဖြစ်သွားလဲ မသိပါဘူး။
အကြောင်းရင်းကတော့ ဒီနေ့ ယူရီ နဲ့ ဈေးဝယ်ထွက်ဖို့ စီစဉ်ထားတဲ့ အယ်လီက လိုက်လာဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်လို့ပါ။ ယူရီ ကလည်း သဘာဝအတိုင်းပဲ လိုက်ပါလာခဲ့တယ်။
ကျွန်တော် အယ်လီကို ပြောလိုက်တယ်။
“ဈေးမဝယ်ရတာ စိတ်မဆိုးဘူးလား။”
“ကျွန်မ ဝယ်စရာ ဘာမှ မရှိပါဘူး။ ပင်လယ်သွားကြည့်တာ ပိုပျော်ဖို့ကောင်းမယ် ထင်တယ်။ ပြီးတော့ နောက်မှ ငါးစိမ်း (Raw fish) လည်း စားလို့ရတာပဲ။”
ယူရီ ကလည်း ဝင်ပြောတယ်။
“ဟုတ်တယ်။ ကျွန်မလည်း ဈေးဝယ်စင်တာမှာ ရုပ်ရှင်ကြည့်သလိုမျိုးပဲ လျှောက်ကြည့်ဖို့ စီစဉ်ထားတာပါ။”
“……”
သူတို့နှစ်ယောက်လုံးမှာ ဝယ်စရာ ဘာမှ မရှိဘဲနဲ့ ဘာလို့ ဈေးဝယ်ထွက်ဖို့ စီစဉ်ထားတာလဲ။
သိချင်ပေမဲ့ မေးလိုက်ရင် လူမိုက်လို အထင်ခံရမှာ စိုးတာနဲ့ မမေးတော့ဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။
ရွှေရောင်ဆံပင်ရှည်တွေကို မြင်းမြီးပုံစံ စည်းထားပြီး ဂျင်းဘောင်းဘီနဲ့ တီရှပ် ဝတ်ထားတဲ့ ယူရီ က တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူလေးအတိုင်းပါပဲ။ အယ်လီကတော့ အဖြူနဲ့ အပြာ အစင်းကြောင်းပါတဲ့ ဂါဝန်နဲ့ ဖိနပ်ကို ဝတ်ထားတယ်။ မိတ်ကပ် အထူကြီး မလိမ်းထားပေမဲ့လည်း မော်ဒယ်လ်တစ်ယောက်လို ပုံစံမျိုးကို ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်။
“အွန်နီ (Unni)၊ ဒီနေ့ အရမ်းလှနေတာပဲ။”
“ကျေးဇူးပါ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မ မျက်စိထဲမှာတော့ ယူရီ က ပိုလှပါတယ်။”
သူတို့နှစ်ယောက် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ချီးကျူးနေတာ မြင်ရတာ ကြည်နူးဖို့ကောင်းပါတယ်။ သူတို့နှစ်ယောက်သာ ဈေးဝယ်ထွက်မယ်ဆိုရင် ဈေးဝယ်စင်တာမှာ ရှိတဲ့လူတိုင်း သူတို့ကို ငေးကြည့်နေကြမှာ သေချာတယ်။
တက်ဂယူ ရဲ့ အကြံပေးချက်အတိုင်း ကျွန်တော် ခေတ္တလောက် အနားယူတဲ့နေရာ (Rest area) မှာ ရပ်လိုက်တယ်။
အယ်လီနဲ့ ကျွန်တော်က လူသိများတဲ့သူတွေ ဖြစ်တာမို့ ကားပေါ်က မဆင်းခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီအစား တက်ဂယူ နဲ့ ယူရီ တို့က မုန့်တွေကို အများကြီး ဝယ်ခဲ့ကြတယ်။
“ဟော့ဒေါ့ (Hot dog) စားမလား။”
“မစားဘူး၊ ကျေးဇူးပဲ။”
“ဆိုထော့ (Sotteok) ရော။”
“မလိုချင်ဘူး။”
အယ်လီက မေးတယ်။
“‘ဆိုထော့’ ဆိုတာ ဘာလဲ။”
“အူချောင်းနဲ့ ဆန်မုန့်ကို တွဲစားတာလေ။”
“ကျွန်မ စမ်းစားကြည့်မယ်။”
အယ်လီက အနည်းငယ် စားကြည့်ပြီးနောက် အူချောင်းတုတ်ကို ကျွန်တော့်ကို ကမ်းပေးတယ်။
“အရသာရှိတယ်၊ ဂျင်ဟူး (Jinhoo)။ ခင်ဗျားလည်း စားကြည့်ပါ။”
ကျွန်တော်လည်း မငြင်းတော့ဘဲ စားကြည့်လိုက်တယ်။ အရသာရှိတာမို့ ကျွန်တော်လည်း ဆက်စားဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။
ဒီလိုမျိုး ဖြစ်နေတာဟာ အဖွဲ့လိုက် ပျော်ပွဲစားထွက်နေသလို ခံစားရတယ်။
အနားယူတဲ့နေရာကို ကျော်ဖြတ်ပြီး နောက်ထပ် နှစ်နာရီလောက် မောင်းပြီးတဲ့အခါမှာတော့ ဆမ်မန်ဂွမ် ပင်လယ်ကာတာတမံ (Seawall) ကို မြင်လိုက်ရတယ်။ ပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ဆန့်ထွက်နေတဲ့ ကီလိုမီတာ ဆယ်ဂဏန်းလောက်ရှည်တဲ့ ကာတာတမံကြီးက တကယ့်ကို ခမ်းနားတဲ့ မြင်ကွင်းပါပဲ။
ဒီလို အဆောက်အအုံမျိုး ပင်လယ်ပေါ်မှာ တည်ဆောက်ခဲ့တယ်ဆိုတာ မယုံနိုင်စရာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအထင်ကြီးမှုက ကြာကြာ မခံလိုက်ပါဘူး။
ဆမ်မန်ဂွမ် မြေဖို့ထားတဲ့ နေရာထဲ ရောက်တဲ့အခါ ကားကို လမ်းဘေးမှာ ရပ်ပြီး ဆင်းလိုက်ကြတယ်။
ကျွန်တော်တို့ ရှေ့မှာ သဲပြင်တွေက အဆုံးမရှိ သန့်ပြန့်လို့။ လေတိုက်လိုက်တိုင်း ဖုန်မှုန့်တွေ ထနေတာမို့ မျက်လုံးတောင် ဖွင့်ရခက်နေတယ်။
ဒါ ဘာလဲ၊ သဲမုန်တိုင်းလား။
တက်ဂယူ က အထင်ကြီးသလိုမျိုး ပြောတယ်။
“ဝါး! ကိုရီးယားမှာလည်း သဲကန္တာရ ရှိတာပဲ။”
ကိုယ်တိုင် မြင်တွေ့လိုက်ရမှပဲ အခွန်ဆောင်သူတွေရဲ့ ငွေတွေကို သုံးပြီး သဲကန္တာရ တည်ဆောက်နေတယ်လို့ ဘာလို့ လူတွေ ညည်းညူကြလဲဆိုတာ ကျွန်တော် နားလည်သွားတယ်။
“ထင်ထားတာထက် ပိုဆိုးနေတယ် မဟုတ်လား။”
ကျွန်တော် ခေါင်းငြိမ့်လိုက်တယ်။
“အများကြီး ပိုဆိုးတယ်။”
ဘယ်ကနေ ဘယ်လို စရမလဲဆိုတာတောင် ကျွန်တော် စိတ်ကူးမရတော့ဘူး။
ဆီလီကွန်ဗယ်လီ (Silicon Valley) ရဲ့ မြင်ကွင်းကို ပြန်တွေးမိတယ်။ အဲဒီမှာတောင် ငလျင်ကြောင့် ဆိုးဆိုးရွားရွား ပျက်စီးသွားတဲ့ နေရာမှာတောင် မြို့သစ်တစ်ခု တည်ဆောက်နေတာပဲ။
ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမယ်ဆိုရင် ဒီနေရာမှာ မြို့တစ်မြို့ တည်ဆောက်ဖို့ကလည်း လုံးဝ ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိပါတယ်။
“ဒူဘိုင်းက သဲကန္တာရထဲမှာ မျှော်စင်တွေနဲ့ ခေတ်မီမြို့တော်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့တာပဲ။ အခုဆိုရင် တစ်နှစ်ကို ခရီးသွား ၁၅ သန်းကျော် ဆွဲဆောင်နိုင်တဲ့ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ခရီးသွားနေရာ ဖြစ်နေပြီ။ ဒူဘိုင်းနဲ့ ယှဉ်ရင် ဆမ်မန်ဂွမ်က ပိုပြီး လက်တွေ့ကျပါသေးတယ်။”
တက်ဂယူ က ပြောတယ်။
“အဲဒါတွေအားလုံးက ရေနံ ငွေတွေကြောင့် မဟုတ်ဘူးလား။”
“အင်း…”
ဒူဘိုင်းကိုယ်တိုင်က ရေနံ ထွက်တာ မဟုတ်ပေမဲ့ သူ့ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ရေနံ ငွေတွေ စီးဝင်ခဲ့တာကတော့ အမှန်ပါပဲ။
ရည်ညွှန်းရရင် ငွေကြေးအကျပ်အတည်း ဖြစ်တဲ့အခါ ဒူဘိုင်းက ဗဟိုအစိုးရလို့ သတ်မှတ်နိုင်တဲ့ အဘူဒါဘီဆီက အကူအညီတောင်းခဲ့ရတယ်။ ဒူဘိုင်းရဲ့ မြို့သစ် သင်္ကေတဖြစ်တဲ့ ဘူ့ဂျ် ဒူဘိုင်း (Burj Dubai) ကိုလည်း အဘူဒါဘီရဲ့ ငွေကြေးနဲ့ လွှဲပြောင်းပေးလိုက်ပြီး ဘူ့ဂျ် ခါလီဖာ (Burj Khalifa) လို့ နာမည် ပြောင်းလိုက်ရတာပါ။
“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ငွေက ရေနံ ငွေထက် လျော့နည်းနေတာမှ မဟုတ်တာ။”
“ဟုတ်တာပေါ့။”
အယ်လီနဲ့ ယူရီ ကတော့ ကျွန်တော်တို့ ပြောနေတာတွေကို ဘာမှ နားမလည်ဘဲ ကြည့်နေကြတယ်။
“ခင်ဗျားတို့ အခု ဘာအကြောင်း ပြောနေကြတာလဲ။”
ကျွန်တော်တို့နဲ့အတူ ဒီလောက်အထိ လိုက်လာခဲ့ကြတာမို့ သူတို့ကို ချန်ထားခဲ့လို့ မဖြစ်တော့ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် ဒီအကြောင်းအရာကလည်း မကြာခဏမှာ ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံး သိသွားမယ့် အရာမျိုးပါပဲ။
“ဒါက လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်နေတုန်းမို့ အခုလောလောဆယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ကြားထဲမှာပဲ သိမ်းထားပေးကြပါ။”
ယူရီ က ခေါင်းကို အားပါးတရ ငြိမ့်ပြလိုက်တယ်။
“ဟုတ်ကဲ့ပါ။ ကျွန်မ ဖေဖေတို့၊ ဦးလေးတို့ဆီမှာတောင် ပြောမှာမဟုတ်ပါဘူး။”
ကျွန်တော် သူတို့ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပဲ ပြောပြလိုက်တယ်။
“ကျွန်တော် ဒီနေရာမှာ မြို့သစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ဖို့ စဉ်းစားနေတာ။”
မျှော်လင့်ထားတဲ့အတိုင်းပဲ သူတို့နှစ်ယောက်လုံး တွေဝေသွားတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ ကြည့်နေကြတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာပဲ ပြင်းထန်တဲ့ လေပြင်းတစ်ခု တိုက်ခတ်လာပြီး သဲမှုန်တွေကို အရပ်မျက်နှာအသီးသီးဆီ လွင့်စဉ်သွားစေခဲ့တယ်။