အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းများက နယူးပေါ်လစ်တစ်ပါတီ (New Politics Party) ရုံးချုပ်သို့ သွားရောက်၍ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
“လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီဟာ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးကို ထိခိုက်စော်ကားခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးနိုင်ငံရေးသမားတွေကိုပါ ပုတ်ခတ်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ လွှတ်တော်ထဲမှာ အောကားတွေကို ထောက်ခံအားပေးတဲ့စကားမျိုး ပြောဆိုတာဟာ လုံးဝလက်သင့်မခံနိုင်စရာပါ။ အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းများသမဂ္ဂအနေနဲ့ ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုတဲ့ လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးက ဘာအသိတရားမှမရှိဘဲ အခုလို လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားဆက်ဆံတဲ့ စကားလုံးတွေ သုံးနှုန်းသွားတာကို ကြည့်ပြီး အလွန်အမင်း ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မိပါတယ်။ ပါတီအနေနဲ့ ချက်ချင်းအရေးယူဆောင်ရွက်ပေးဖို့ တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်!”
ဆန္ဒပြမှုများ ပြင်းထန်လာသည်နှင့်အမျှ နယူးပေါ်လစ်တစ်ပါတီက တောင်းပန်စာတစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
“ပထမဦးစွာ လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကြောင့် စိတ်ထိခိုက်ခဲ့ရသူတွေကို တောင်းပန်အပ်ပါတယ်။ လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေဟာ လုံးဝမသင့်လျော်သလို လူ့အခွင့်အရေးနဲ့လည်း ဆန့်ကျင်နေတယ်ဆိုတာကို ပါတီက အသိအမှတ်ပြုပါတယ်။ ဒီကိစ္စအတွက် တာဝန်ယူပြီး နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝမ်းနည်းမိပါတယ်။ တောင်းဆိုချက်အတိုင်း ပါတီအဆင့်မှာ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို စတင်ဆောင်ရွက်သွားပါမယ်။”
သို့သော်လည်း ထိုစကားများကို ပြောကြားခဲ့သည့် လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီကတော့ နောက်ဆုတ်မသွားခဲ့ပေ။
“ကျွန်တော်ပြောတဲ့စကားမှာ ဘာပြဿနာရှိလို့လဲ။ အောကားတွေကို တရားဝင်ဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့ ထောက်ခံတာက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားဆက်ဆံတာဖြစ်သွားလား။ ကိုရီးယားမှာ ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်းက တရားမဝင်ဘူး၊ အောကားတွေက တရားမဝင်ဘူး၊ ဆက်စ်ဒေါ် (sex dolls) တင်သွင်းတာတောင် တရားမဝင်ဘူး။ ဒါက လူတွေကို အိမ်သာမဆောက်ခိုင်းဘဲ လမ်းပေါ်မှာ ဆီးမသွားနဲ့လို့ ပြောနေတာနဲ့ ဘာများကွာခြားလို့လဲ။ ဖိအားပေးခံရလို့ မလုပ်ချင်ဘဲနဲ့ တောင်းပန်ရမယ့်အစား နယူးပေါ်လစ်တစ်ပါတီကနေ ထွက်သွားတာကမှ ပိုကောင်းဦးမယ်။”
အင်တာနက်ပေါ်တွင် ထပ်မံ၍ ဆူညံပွက်လောရိုက်သွားခဲ့သည်။
– လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီ မှားတယ်ဆိုတာ ဘယ်သူမဆို သိနိုင်ပါတယ်။ သူမှားတာက ကိုရီးယားမှာ မွေးဖွားလာမိလို့ပဲ။ လွှတ်တော်ထဲမှာ အမှန်တရားကို ပြောတာကို အရူးစကားတွေလို့ သတ်မှတ်ခံနေရတာ။ – သူတို့ပြောနေတဲ့ စော်ကားတဲ့စကားဆိုတာက ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ။ ဗီဒီယိုကို အခါခါပြန်ကြည့်ပေမဲ့ ဘာမှမတွေ့မိဘူး။ – ဟုတ်တယ်လေ။ သူတို့မကြိုက်ရင် စော်ကားတယ်လို့ပဲ ပြောနေတာ။ – ㅋㅋㅋ အမျိုးသမီးနိုင်ငံရေးသမားတွေကို စော်ကားတယ်တဲ့။ နောက်ဆိုရင် လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲ စကားပြောရင် အားလုံး ပါးစပ်ပိတ်ပြီး နားထောင်ကြဦး! – အမှန်တရားကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်ရဲတဲ့ ပညာရှိတစ်ယောက် ပေါ်လာပြီပဲ! – တောက်! ဒီလိုလူမျိုး လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်နေတာကိုက ကိုရီးယားနိုင်ငံရေးရဲ့ အဆင့်အတန်းကို ပြနေတာပဲ။ ဒီလူက သမ္မတဖြစ်ဖို့ အရည်အချင်းရှိတဲ့သူပဲ! – ကိုရီးယားမှာ ဒီလောက်တော်တဲ့ လွှတ်တော်အမတ်မျိုး ရှိမှန်း အခုမှသိတယ်။ – ဒီလောက်ထိ လွှတ်တော်အမတ်တွေကို အရင်က အကောင်းမပြောခဲ့မိတာအတွက် တကယ်ကို နောင်တရမိတယ်။ – ရွေးကောက်ပွဲပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲပဲဖြစ်ဖြစ် သူဝင်ပြိုင်မယ်ဆိုရင် ကျွန်တော် အတုံးအရုံး မဲပေးမှာ။ – လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီက အကုန်တာဝန်ယူပေးလိမ့်မယ်။ မျှော်လင့်ချက်ရှိတယ်၊ မျှော်လင့်ချက်ရှိတယ်။ – မှန်လိုက်တာ။ ကျွန်တော်လည်း အခုထိ မျှော်လင့်ချက်မဲ့စွာပဲ နေလာခဲ့ရတာ… – နယူးပေါ်လစ်တစ်ပါတီမှာ ဦးနှောက်ရှိရဲ့လား။ ဘာအတွက်နဲ့ သူ့ကို အရေးယူမှာတဲ့လဲ။ – ကျွန်တော်တို့ လွှတ်တော်အမတ်ကို ဘာလို့ နှောင့်ယှက်နေတာလဲ! – သူတို့ကို ကာကွယ်ရမယ်! အမျိုးသားတို့၊ အားလုံးပေါင်းပြီး သူ့ကို ကာကွယ်ကြစို့! – သူတို့သာ သူ့ကို အရေးယူရင် ကျွန်တော်လည်း ပါတီကနေ ထွက်မှာ! – နယူးပေါ်လစ်တစ်ပါတီကနေ အားလုံးထွက်ကြစို့! – နယူးပေါ်လစ်တစ်ပါတီကနေ ထွက်ပြီး ဆောင်းဂွီပါတီ ထောင်ကြစို့! သွားကြမယ်! – အဲဒါကတော့ နည်းနည်း…
ပါတီကနေ နုတ်ထွက်ကြောင်း ရေးသားထားသည့် ပို့စ်ပေါင်း ထောင်နှင့်ချီ၍ နယူးပေါ်လစ်တစ်ပါတီ ဝက်ဘ်ဆိုက်ပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာသည်။
စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ စတင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် နယူးပေါ်လစ်တစ်ပါတီ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှာ အံ့အားသင့်သွားရသည်။ အကယ်၍သာ လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီကို အရေးယူလိုက်ပါက ပါတီဝင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာသွားမည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်လာနိုင်သည်။
အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆန္ဒပြမှုများကလည်း ရပ်တန့်မသွား၊ လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီကလည်း တောင်းပန်ရန် ငြင်းဆန်နေပြီး၊ သူ့ကို အရေးယူလျှင်လည်း ပါတီဝင်များ ထွက်ခွာသွားမည်ကို စိုးရိမ်နေရသည်။ အရေးယူပြန်လျှင်လည်း ပါတီတွင်းရှိ အမျိုးသမီး လွှတ်တော်အမတ်များက ပုန်ကန်ကြလိမ့်မည်။
ရှေ့တိုးမရ၊ နောက်ဆုတ်မရသည့် အခြေအနေတွင် ပါတီ၏ ထောက်ခံမှုနှုန်းမှာ ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ တစ်ခုတည်းသော နှစ်သိမ့်စရာမှာ လစ်ဘရတီ အမျိုးသားပါတီ၏ ထောက်ခံမှုနှုန်းမှာ ပို၍ပင် ပြင်းထန်စွာ ကျဆင်းနေခြင်းဖြစ်သည်။
ပါတီခေါင်းဆောင် ဂျန်ဟျွန်းဂျွန်းမှာ ခေါင်းနှစ်ဖက်ကို ကိုင်ကာ သက်ပြင်းချလိုက်သည်။
‘ဒါတွေအားလုံးက ကန်ဂျင်ဟူး က စည်းမျဉ်းပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်ချင်လို့ ဖြစ်လာတာမဟုတ်လား။ ကန်ဂျင်ဟူး နဲ့ ပတ်သက်မိရင် ဘယ်တော့မှ ကောင်းကျိုးမရဘူး။’
***
ဥပဒေနှင့် တရားစီရင်ရေးကော်မတီတွင် လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲနှင့် လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီတို့၏ စကားရည်လုပွဲမှာ အဓိက ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယခင်က လူသိနည်းခဲ့သည့် လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီမှာ ဤဖြစ်ရပ်ကြောင့် လူတိုင်းသိသွားခဲ့ပြီး နေရာအသီးသီးမှ နိုင်ငံရေးအတွက် အလှူငွေများလည်း စီးဝင်လာခဲ့သည်။
ဥပဒေနှင့် တရားစီရင်ရေးကော်မတီတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် စကားရည်လုပွဲ ဗီဒီယိုမှာ ဂူးဘယ်လ် (Gooble) မှ လုပ်ကိုင်သည့် အေကျူဘ် (ATube) ဗီဒီယိုဆိုက်တွင် တင်ရှိနေသည်။ ပျင်းရိနေသည့် အင်တာနက်သုံးစွဲသူများက အင်္ဂလိပ်၊ ဂျပန်၊ စပိန်နှင့် တရုတ်ဘာသာစကားများဖြင့် စာတန်းထိုးပေးခဲ့ကြသည်။
အံ့ဩစရာကောင်းသည်မှာ ထိုဗီဒီယိုသည် နှစ်ရက်အတွင်း ကြည့်ရှုသူ ၅ သန်းအထိ ရှိလာခဲ့သည်။
– ဝါး! ကိုရီးယားလွှတ်တော်မှာ အခုလို စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာတွေ အမြဲဖြစ်နေတာလား။ – အဲဒီအမျိုးသမီးက ဘယ်သူလဲ၊ ဘာလို့ သူ့ကို ရာထူးကနှုတ်ထွက်ဖို့ အော်နေတာလဲ။ – သူက ကိုရီးယားမှာ သမ္မတလောင်းတစ်ယောက်လို့ ကြားတယ်။ ကိုရီးယားလွှတ်တော်မှာ ဒီအမျိုးသမီးက မကြိုက်ရင် ရာထူးက နှုတ်ထွက်ရတာပဲလား။ – ကန်ဂျင်ဟူး ကိုလည်း ရာထူးကနှုတ်ထွက်ဖို့ အော်နေတာကို ကြည့်ဖူးတယ်။ – အာ! ဟုတ်သားပဲ။ အဲဒီဗီဒီယိုက ပျော်စရာကောင်းတယ် 🙂 – အရင်က ရှိုးတစ်ခုမှာ ရော်နယ်လ် (Ronald) က ‘မင်းအလုပ်ပြုတ်ပြီ!’ လို့ ပြောတာကို သတိရစေတယ်။
ကိုရီးယားလွှတ်တော်မှာ ကိုရီးယားနိုင်ငံကို ကျော်လွန်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံး၏ ရယ်စရာဖြစ်လာခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲ၏ မျက်နှာမှာ ဒေါသကြောင့် နီရဲလာပြီး လက်ညှိုးထိုးကာ “ရာထူးကနှုတ်ထွက်ပေးပါ!” ဟု အော်ဟစ်နေသည့် မြင်ကွင်းမှာ နိုင်ငံခြားသားများကြားတွင် အလွန်ရေပန်းစားလာသည်။
ဘယ်သူက စတင်လိုက်မှန်း မသိသော်လည်း တစ်စုံတစ်ယောက်က မိမိမကြိုက်သည့်အရာကို ပြောလိုက်ပါက လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲ ရာထူးကနှုတ်ထွက်ခိုင်းနေသည့် ပုံကို ( ‘မင်းအလုပ်ပြုတ်ပြီ!’ ဆိုသည့် စာတန်းဖြင့်) ပို့စ်တင်၍ တုံ့ပြန်ကြသည့် အင်တာနက်မီမ် (meme) တစ်ခုလို ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ထိုအရာကြောင့် လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲမှာ သူမကိုယ်တိုင် မရည်ရွယ်ဘဲ ကမ္ဘာကျော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဤဗီဒီယိုမှာ ရယ်မော၍ မပြီးဆုံးနိုင်သည့် ပြင်းထန်သော အငြင်းပွားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
– ဒါပေမဲ့ ကိုရီးယားမှာ အောကားတွေက တရားမဝင်ဘူးလား။ ကျွန်တော့်ကိုရီးယားသူငယ်ချင်းတွေကတော့ အကုန်ကြည့်နေကြတာပဲ။ – ထူးဆန်းလိုက်တာ။ ကိုရီးယားက လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ရှိတဲ့ နိုင်ငံမဟုတ်ဘူးလား။ မိန်းကလေးအဖွဲ့တွေကလည်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုတွေကိုပဲ အလေးပေးနေကြတာ။ – ကျွန်တော် ကိုရီးယားရုပ်ရှင်တွေကို ကြိုက်လို့ မကြာခဏ ကြည့်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီမှာက အရမ်းကြမ်းတယ်။ ဓားနဲ့ထိုးတာ၊ လွှနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်တွေကို လွှတ်တာမျိုးတွေ။ သွေးတွေကလည်း ပန်းထွက်နေတာပဲ။ – လူတွေကို သတ်ဖြတ်နေတာကို ပြရင် ရပြီး လူနှစ်ယောက် လိင်ဆက်ဆံတာကို ပြရင် မရဘူးလား။ – ဟုတ်တယ်။ မျက်နှာတွေကို ထိုးကြိတ်လို့ရတယ်၊ အရိုးတွေကို ချိုးလို့ရတယ်၊ ခေါင်းတွေကို ဖြတ်လို့ရတယ်၊ ဗိုက်တွေကို ခွဲထုတ်လို့ရတယ်၊ ဒါပေမဲ့ လိင်အင်္ဂါကို ပြရင်တော့ တားမြစ်ထားတယ်။ – ဟင်? ဘာတွေပြောနေတာလဲ။ ဒါ နောက်နေတာလား။ – မဟုတ်ဘူး။ တကယ်ပါ။ နိုင်ငံခြားရုပ်ရှင်တွေမှာ အဲဒီလိုမြင်ကွင်းတွေပါလာရင် မိုဇာအိတ် (mosaic) နဲ့ ဖုံးထားတာ ဒါမှမဟုတ် တင်သွင်းတဲ့အခါ ဖြတ်ထုတ်ပစ်တာမျိုး လုပ်တယ်။ – နားမလည်နိုင်ဘူး။ ဒါဆို ကိုရီးယား ဝဘ်ဟာ့ဒ် (web hard drive) တွေပေါ်မှာ တင်ထားတဲ့ အောကားဗီဒီယိုတွေက ဘာတွေလဲ။ – တခြားဘာဖြစ်ရမလဲ။ အဲဒါတွေအားလုံးက တရားမဝင် ဖိုင်တွေပေါ့။ – ဒါဆိုရင် အောကားတွေကို ထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကို ပိုက်ဆံမပေးကြဘူးပေါ့။ မူပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ အလုပ်တွေကို ခိုးယူတာက သူခိုးလုပ်တာပဲလေ။ – ကျွန်တော် နားမလည်ဘူး။ ကိုရီးယားက K-pop၊ ဒရာမာ၊ ရုပ်ရှင် စတာတွေကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးကို တင်ပို့နေတဲ့ ယဉ်ကျေးမှု အင်အားကြီးနိုင်ငံမဟုတ်လား။ ဒါပေမဲ့ ဘာလို့ တခြားနိုင်ငံတွေရဲ့ ပညာရှင်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်တွေကို လျစ်လျူရှုနေရတာလဲ။ – ဒီအတိုင်းဆိုရင် ကိုရီးယားက တရုတ်နဲ့ ဘာများထူးခြားတော့မှာလဲ။
အောကားတွေကို တရားဝင်ခွင့်ပြုထားတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာတောင် တရားမဝင် ဖိုင်တွေက ရှိနေမြဲပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ တရားဝင်ကြည့်ရှုနိုင်တဲ့ ဈေးကွက်တစ်ခုအတွင်းမှာ တရားမဝင်ဖိုင်အနည်းငယ် ပျံ့နှံ့နေတာနဲ့ ဈေးကွက်တစ်ခုလုံးက တရားမဝင်ဖိုင်တွေနဲ့ပဲ ဖွဲ့စည်းထားတာက လုံးဝကို ကွဲပြားခြားနားတဲ့ ပြဿနာတစ်ခုပါ။
မူပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ လက်ရာတိုင်းမှာ မူပိုင်ခွင့်ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အောကားတွေမှာလည်း အတူတူပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ကိုရီးယားမှာတော့ အောကားဆိုတာ စကတည်းက တရားမဝင်ဖြစ်နေတာပါ။ တရားမဝင်လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုရဲ့ မူပိုင်ခွင့်ကို အသိအမှတ်ပြုလို့မရတဲ့အတွက် ကိုရီးယားတရားရုံးက အောကားတွေရဲ့ မူပိုင်ခွင့်ကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါဘူး။
နိုင်ငံခြား အောကားထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွေက ကိုရီးယားနိုင်ငံက အောကားအကြောင်းအရာ အားလုံးကို တရားမဝင် သုံးစွဲနေတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကို ကြာမြင့်စွာကတည်းက သိရှိထားကြပါတယ်။
သို့သော်လည်း သူတို့က သိလျက်နဲ့ပဲ သည်းခံနေခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒီကိစ္စက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အများပြည်သူဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုတစ်ခု ဖြစ်လာတဲ့အခါမှာတော့ ဆက်ပြီး တိတ်ဆိတ်နေဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူး။
ပထမဦးဆုံးအနေနဲ့ အမေရိကန် အောကားထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွေက စုပေါင်းပြီး ကိုရီးယားအစိုးရထံ တရားဝင် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြပါတယ်။ နောက်ထပ်အနေနဲ့ EU နဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံက အောကားကုမ္ပဏီတွေကလည်း ရှေ့ထွက်လာခဲ့ကြပါတယ်။ တချို့ကတော့ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေအကျိုးဆောင်အဖွဲ့တွေနဲ့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး တရားစွဲဆိုမှုတွေ လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ကြေညာခဲ့ကြပါတယ်။
ကန်ဂျင်ဟူး က ကိုရီးယားမှာ သူတို့ရဲ့ အကြောင်းအရာတွေအတွက် မူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ဖို့ လျှောက်ထားခဲ့တဲ့အတွက် ကိုရီးယားအစိုးရမှာ အခက်အခဲ ဖြစ်သွားရပါတယ်။
အကယ်၍ သူတို့က မူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်းကို လက်ခံလိုက်ရင် တရားမဝင် အကြောင်းအရာရဲ့ အခွင့်အရေးကို အသိအမှတ်ပြုရာ ရောက်သွားမှာဖြစ်ပြီး၊ မလက်ခံပြန်ရင်လည်း အမေရိကန်ရဲ့ ပညာရှင်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်တွေကို ဆက်လက် လျစ်လျူရှုရာ ရောက်သွားမှာပါ။
အမေရိကန်က တရုတ်နဲ့ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ကုန်သွယ်ရေး အငြင်းပွားမှုတွေကြောင့် ပညာရှင်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်ကိစ္စတွေမှာ အလွန်အာရုံစိုက်နေတဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
နယူးယောက်တိုင်းမ်စ် သတင်းစာက ကျော်ကြားတဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ဝေဖန်ရေးသမား ဖာဒီနန်ကေ့ဗ် (Ferdinand Cave) ရဲ့ အယ်ဒီတာ့အာဘော်ကို ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။
[ကိုရီးယား အောကားလုပ်ငန်းရဲ့ အရွယ်အစားက ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။]
အဖြေကတော့ သုညပါပဲ။ အံ့ဩစရာမကောင်းဘူးလား။ ဒါမျိုး ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်ရတာလဲ။
အကြောင်းရင်းကတော့ ကိုရီးယားမှာ အောကားတွေက တရားမဝင်လို့ပါပဲ။ ဒါကြောင့် သင်က အဲဒါကို ထုတ်လုပ်လို့မရသလို ပိုက်ဆံရအောင် ရောင်းချလို့လည်း မရပါဘူး။ ဒါဆိုရင် ကိုရီးယားတွေက အောကားကို လုံးဝမကြည့်ကြဘူးလား။
(ချန်လှပ်ထားသည်)
ကိုရီးယားက တရုတ်နိုင်ငံကို ကိုရီးယားကုန်ပစ္စည်းတွေနဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို အတိုင်းအဆမရှိ ကူးယူပြီး မူပိုင်ခွင့် ချိုးဖောက်တယ်လို့ စွပ်စွဲနေပါတယ်။ တကယ်တမ်းမှာလည်း ကုမ္ပဏီတွေက ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တရားစွဲဆိုမှုတွေ လုပ်နေတာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုရီးယားကတော့ နိုင်ငံခြား အောကားတွေကို မူပိုင်ခွင့် အသိအမှတ်မပြုဘဲ တရားမဝင် သုံးစွဲနေတာပါ။
မူပိုင်ခွင့်ရှင်တွေက တစ်ဒေါ်လာတောင် မရရှိနေချိန်မှာ ဝဘ်ဟာ့ဒ် ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ အင်တာနက်ပေါ်မှာ တင်ပေးသူတွေကတော့ ကြီးမားတဲ့ အမြတ်အစွန်းတွေ ရရှိနေကြပါတယ်။ ရယ်စရာကောင်းတာက အင်တာနက်ပေါ်မှာ အောကားတွေ ဖြန့်ချိလို့ အဖမ်းခံရရင် အပြာရုပ်ပုံတွေ ဖြန့်ချိမှုအတွက်ပဲ အပြစ်ပေးခံရပြီး မူပိုင်ခွင့် ချိုးဖောက်မှုအတွက်တော့ အပြစ်ပေးမခံရတာပါပဲ။
ကိုရီးယားက K-pop သာမက ဒရာမာ၊ ရုပ်ရှင်နဲ့ ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုတွေကိုပါ တင်ပို့နေတာပါ။ ဟallyu (ကိုရီးယားလှိုင်း) က ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးကို ပျံ့နှံ့နေပြီး ကိုရီးယားရဲ့ အရေးပါတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်လာပါပြီ။ ကျော်ကြားတဲ့ အိုင်ဒေါအဖွဲ့တွေဆိုရင် ပြည်ပကနေ ရရှိတဲ့ ဝင်ငွေက ကိုရီးယားနိုင်ငံထက်တောင် ပိုများနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အောကားကိစ္စမှာတော့ သူတို့က တခြားနိုင်ငံတွေရဲ့ မူပိုင်ခွင့်တွေကို လုံးဝကို လျစ်လျူရှုနေကြတာပါ။
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ကိုရီးယား ဆိုရိုးစကားတစ်ခုကို မိတ်ဆက်ပေးချင်ပါတယ်။
‘ကိုယ်လုပ်ရင် အချစ်ဇာတ်လမ်း၊ သူများလုပ်ရင်တော့ ဖောက်ပြန်တာ။’
***
ကိုရီးယားမှာ အခုအချိန်ထိ အောကားတွေကို တရားဝင်ဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့ ဆွေးနွေးမှု မရှိရတဲ့ အကြီးမားဆုံး အကြောင်းရင်းက ဘာလဲ။
အဲဒါကတော့ တရားမဝင်ပေမဲ့ ကြည့်ရှုဖို့ ပြဿနာမရှိခဲ့လို့ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီအချက်မှာ အဓိက ပြဿနာနှစ်ခု ရှိနေပါတယ်။
တစ်ခုကတော့ ဒါက တရားမဝင်တာ သေချာနေတာရယ်၊ နောက်တစ်ခုကတော့ နိုင်ငံခြား အောကားတွေ ဘယ်လောက်ပဲ ရှိနေပါစေ ပြည်တွင်း အောကားတွေအတွက် လိုအပ်ချက်က အမြဲရှိနေတာရယ်ကြောင့်ပါ။
ကိုရီးယားမှာ အောကား ထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေ မရှိပေမဲ့ ‘ကိုရီးယား အောကား’ သို့မဟုတ် ‘ကိုရီးယား ရာဒွန်’ ဆိုတဲ့ နာမည်တွေနဲ့ ဖြန့်ချိနေတဲ့ ဗီဒီယိုတွေကတော့ အထင်အရှား ရှိနေပါတယ်။
အများစုက တရားမဝင် ရိုက်ကူးထားတာတွေဖြစ်ပြီး၊ သဘောတူညီချက်နဲ့ ရိုက်ကူးထားရင်တောင် ဖြန့်ချိတာကတော့ ပါဝင်သူရဲ့ သဘောတူညီချက် မပါဘဲ လုပ်ဆောင်တာတွေ များပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ရည်းစားဟောင်းကို လက်စားချေတဲ့အနေနဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖြန့်ချိတဲ့ လက်စားချေ အောကား (revenge porn) တွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။
ဒီတရားမဝင် ဗီဒီယိုတွေကို ဝဘ်ဟာ့ဒ်တွေ စတာတွေကနေတစ်ဆင့် အတိုင်းအဆမရှိ ဖြန့်ချိနေကြတာပါ။ အောကားတွေကို ပြင်းပြင်းထန်န် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ထားတာက တရားမဝင်မှုတွေကို ပိုပြီးတောင် အားပေးနေသလို ဖြစ်နေပါတယ်။
အထူးသဖြင့် ပညာရှင်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့် ချိုးဖောက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဘာမှပြန်ပြောစရာ မရှိပါဘူး။
အခုတော့ ကိုရီးယားရဲ့ အောကား ပြဿနာက အမေရိကန်၊ EU နဲ့ ဂျပန်တို့နဲ့ ကုန်သွယ်ရေး ပဋိပက္ခအထိ တိုးချဲ့လာမယ့် အရိပ်အယောင်တွေ ပြနေပါတယ်။ ပြီးတော့ ကိုရီးယား ဖျော်ဖြေရေး အစီအစဉ်တွေကို တိုက်ရိုက်ကူးချတယ်ဆိုပြီး တရားစွဲနေတဲ့ တရုတ်ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွေကလည်း ‘မင်းတို့ကိုယ်တိုင်လည်း တခြားနိုင်ငံတွေရဲ့ ပညာရှင်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်ကို လျစ်လျူရှုနေတာပဲ၊ ဘာလို့ ငါတို့ကို အော်နေတာလဲ’ ဆိုတဲ့ သဘောထားကို ယူလိုက်ကြပါတယ်။
အခြေအနေက ထိန်းမရသိမ်းမရ ဖြစ်လာတဲ့အခါ သမ္မတ ဂျင်ဟူး က အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးမှာ ဒီလိုပြောလိုက်ပါတယ်။
“ကိုရီးယားအနေနဲ့ အရွယ်ရောက်ပြီးသူများဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းတွေနဲ့အညီ အခု ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ထင်တယ်။ ဒီအတွက် အစိုးရနဲ့ အတိုက်အခံပါတီတွေ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ့် ဆွေးနွေးမှုအဖွဲ့တစ်ခု ဖွဲ့စည်းဖို့က အရေးတကြီး လိုအပ်နေပြီ။”
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ စက်မှုနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစားနှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနတို့က သမ္မတရဲ့ စကားကို သဘောတူခဲ့ကြပေမဲ့ ကျားမတန်းတူရေးနှင့် မိသားစုဝန်ကြီးဌာနမှ ဝန်ကြီး ရှင့်ဂျွန်မီကတော့ နောက်ဆုံးအထိ ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။
“မမှည့်သေးတဲ့ စည်းမျဉ်းဖြေလျှော့မှုက ဒစ်ဂျစ်တယ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတွေကို တိုးပွားစေပြီး အမျိုးသမီး အခွင့်အရေးတွေကို ပိုဆိုးစေကာ လိင်ကို ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုလို ဖြစ်လာစေပါလိမ့်မယ်။”
သို့သော်လည်း သုတေသနကုမ္ပဏီတစ်ခုက ပြုလုပ်တဲ့ လူထုသဘောထား စစ်တမ်းအရ ဖြေဆိုသူ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်က လက်ရှိ အောကား စည်းမျဉ်းတွေကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်သင့်တယ်လို့ ပြောခဲ့ကြပါတယ်။
ထောက်ခံမှုနှုန်းမှာ အသက် ၄၀၊ ၅၀ အရွယ်တွေထက် အသက် ၂၀၊ ၃၀ အရွယ်တွေမှာ ပိုများပြီး အမျိုးသမီး ထက်ဝက်ကျော်ကလည်း သဘောတူညီခဲ့ကြပါတယ်။
အောကားတွေကို နှိမ်နင်းမှုနဲ့ ပြစ်ဒဏ်တွေကို တင်းကျပ်ဖို့ လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲ အဆိုပြုတဲ့ ဥပဒေကြမ်းကို ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းက အပျက်သဘောဆောင်တဲ့ ထင်မြင်ချက် ပေးခဲ့ကြပါတယ်။
လူထုသဘောထား ပိုဆိုးလာတဲ့အခါမှာတော့ ပူးတွဲတင်သွင်းသူအဖြစ် နာမည်စာရင်းသွင်းထားတဲ့ လွှတ်တော်အမတ် တချို့ (ဆစ်ဆွန်ဘီလို့ အမည်ပြောင်ပေးခံရသူများ) က သူတို့ရဲ့ နာမည်တွေကို တိတ်တဆိတ် ပြန်ရုပ်သိမ်းသွားကြပါတယ်။
လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲက ဒေါသထွက်နေပေမဲ့ အမေရိကန်က ပညာရှင်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်ကိစ္စကို ပေါ်တင်ပြောဆိုလာတဲ့ အခြေအနေမှာ ဥပဒေကြမ်းကို ဆက်ပြီး တွန်းအားပေးဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူး။
နောက်ဆုံးတွင်တော့ အောကား စည်းမျဉ်းဖြေလျှော့မှု ဆွေးနွေးရန် လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီကို အဓိကထားပြီး လွှတ်တော်တွင်း ဆွေးနွေးမှုအဖွဲ့တစ်ခု ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရနဲ့ အတိုက်အခံ လွှတ်တော်အမတ်များသာမက နယ်ပယ်အသီးသီးမှ ပညာရှင်တွေနဲ့ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း ပါဝင်ဖို့ စီစဉ်ထားခဲ့ပါတယ်။
– လွှတ်တော်အမတ် နမ်ဆောင်းဂွီ လုပ်လိုက်ပြီ! – မဟုတ်ဘူး၊ လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲ လုပ်လိုက်တာ! – ဒါတွေအားလုံးက အောကားတွေကို တရားဝင်ဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့အတွက် ရည်ရွယ်ချက်ကြီးကြီးနဲ့ လုပ်တာများလား။ – မဟုတ်ရင်တော့ ဒီလိုအရူးအမူး ဥပဒေကြမ်းကို ဘာလို့ တင်သွင်းတာလဲဆိုတာ ရှင်းပြလို့မရဘူးလေ။ – ကျွန်တော်တို့က Dark Knight ကို အသိအမှတ်မပြုမိခဲ့ဘူး! – အခုထိ တောက်လျှောက် အကောင်းမပြောခဲ့မိတာအတွက် တောင်းပန်ပါတယ် ㅜㅜ – လွှတ်တော်အမတ် လီဂျောင်ဟဲက တကယ်ကို ကိုရီးယား အောကားလောကရဲ့ ရှေ့ဆောင်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး လစ်ဘရတီ အမျိုးသားပါတီရဲ့ မျှော်လင့်ချက်ပဲ! – လွှတ်တော်အမတ် ဂန်ဆေ! ရာထူးကနေ မထွက်ပါနဲ့!
***
ကျွန်တော် တက်ဂယူနဲ့အတူ Faceit CEO တိုဘီနဲ့ ဗီဒီယိုကော ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
“ဥပဒေသာ ပြင်ဆင်လိုက်မယ်ဆိုရင် ကိုရီးယားမှာ ဝန်ဆောင်မှုကို တရားဝင် စတင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။ ရှိပြီးသား ဗီဒီယိုတွေအတွက် ကိုရီးယားစာတန်းထိုးတွေ ထည့်သွင်းပေးသွားမှာဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီတွေနဲ့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုကာ ကိုရီးယား အကြောင်းအရာတွေကိုလည်း ထုတ်လုပ်သွားမှာပါ”
ကိုရီးယားဥပဒေက နိုင်ငံသားဖြစ်မှုကို အခြေခံတဲ့မူကို ကျင့်သုံးသည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံသား တစ်ဦးက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက်ပြီး ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခုနဲ့ တရားဝင် စာချုပ်ချုပ်ဆိုကာ အောကား ရိုက်ကူးသည်ဟု ယူဆကြည့်ကြပါစို့။ ဒါက အမေရိကန်ဥပဒေအရဆိုရင် ဘယ်လိုပြဿနာမှ မရှိပါ။ ဒါပေမဲ့ ကိုရီးယားဥပဒေက အိုဇာထံမှာလည်း အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိနေပြီး သူကတော့ အဖါအဖျင်းပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှု (အောကား ထုတ်လုပ်မှု) နဲ့ အပြစ်ပေးခံရပါလိမ့်မည်။
ယခုအချိန်အထိ ကိုရီးယားမှာ အောကား ထုတ်လုပ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ခဲ့ပေမဲ့ ဥပဒေသာ ပြောင်းလဲသွားမည်ဆိုပါက ဤအရာကြီးက ပြောင်းလဲသွားလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ အောကား ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီးများက ဥပဒေပြင်ဆင်မှုအပေါ် ကြီးမားတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
တိုဘီက ပြုံးလျက် ဤသို့ပြောခဲ့သည်။
“ဒါတွေအားလုံးက အဲဒီ ပစ်တီးရှင်း (အသနားခံစာ) ကြောင့်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်မှတ်ထိုးသူ နှစ်သန်းကျော် ရှိတယ်လို့ ကြားရတယ်။ အဲဒီ ပစ်တီးရှင်းကို တင်ခဲ့တဲ့လူက အခုလိုမျိုး ဖြစ်လာမယ်ဆိုတာကိုရော သိနှင့်ပြီးသားလား”
ထိုစကားကို ကြားသောအခါ ကန်ဂျင်ဟူးက ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။
“သေချာတာပေါ့။ အဲဒါကို တင်လိုက်တဲ့ အချိန်ကတည်းက ကျွန်တော် တစ်မျိုးမျိုး ဖြစ်လာမယ်ဆိုတာ ခံစားမိနေပြီးသားပဲ”
“ဟားဟား၊ အဲဒီလိုလား”
“ဟင်?”
ခဏတာ တိတ်ဆိတ်သွားသည်။
ကျွန်တော်က ဘက်သို့ ခေါင်းလှည့်လိုက်ပြီး မေးလိုက်သည်။
“ခင်ဗျား ခုနက ဘာပြောလိုက်တာလဲ”
ထိုအခါ ကန်ဂျင်ဟူးက ကျွန်တော့်အကြည့်ကို သိမ်မွေ့စွာ ရှောင်လွှဲသွားသည်။
ကျွန်တော် အံ့သြတုန်လှုပ်သွားပြီး အော်ဟစ်လိုက်တော့သည်။
“အိုကန်ဂျင်ဟူး၊ ဟေ့ကောင် ဝပ်စမ်း!”