ဆွေးနွေးပွဲက ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး ကန်ဂျင်ဟူး က သူ အကြံအစည်ချထားပြီးသားဖြစ်ဟန်ဖြင့် စကားလုံးပေါင်းများစွာကို မရပ်မနား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလိုက်သည်။
“ခင်ဗျားတို့ရဲ့ အိမ်ရှေ့မှာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမယ့် အဆောက်အအုံတွေ ရှိလာမှာကို စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်ရတဲ့ ခံစားချက်ကို ကျုပ်နားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမှိုက်ပုံ သို့မဟုတ် ဖုန်မှုန့်တွေ ထွက်တဲ့စက်ရုံမျိုး မဟုတ်ဘူးဆိုရင် ငှားရမ်းရေးအိမ်ယာတွေ၊ ကျောင်းသားအဆောင်တွေ၊ အထူးကျောင်းတွေ ဒါမှမဟုတ် မီးသတ်စခန်းတွေ ရပ်ကွက်ထဲမှာ ဆောက်တာက ဘယ်လိုပြဿနာ ရှိလို့လဲ။ ဒီအခြေအနေဟာ ဒေသစွဲအယူအဆကြောင့်တင် မကဘဲ နိုင်ငံရေးသမားတွေရဲ့ အမှားက အကြီးမားဆုံးပါပဲ။ အခုအထိ စီမံကိန်းတွေကို အကောင်အထည်ဖော်ရာမှာ သင့်လျော်တဲ့ မူဝါဒဆိုတာ မရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒေသခံတွေက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ရင် လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တာကို မလုပ်ဘဲ နေခဲ့ကြပြီး၊ မကန့်ကွက်ရင်တော့ မလုပ်သင့်တာတွေကို အတင်းအကြပ် တွန်းအားပေး လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကန့်ကွက်မှုတွေ ရှိလာတဲ့အခါ အပေးအယူလုပ်ဖို့အတွက် အမျိုးမျိုးသော ထောက်ပံ့ရေး အစီအမံတွေကိုပါ ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ကမ်းလှမ်းခဲ့ကြတာကလည်း ပြဿနာတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဒီလိုလုပ်ခဲ့ကြတဲ့အတွက် နည်းနည်းလေးမှ မနှစ်မြို့စရာဖြစ်မယ့် အဆောက်အအုံတစ်ခုခု ဆောက်တော့မယ်ဆိုရင်ကိုပဲ အရင်ဆုံး ခြွင်းချက်မရှိ ကန့်ကွက်ကြတော့တာပါပဲ။ ‘အကျယ်ကြီးငိုတဲ့ကလေးမှ နို့စို့ရတယ်’ ဆိုတဲ့စကားကို မမ ရှိနေကြလို့ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ မှန်ကန်တဲ့အရာဖြစ်ပြီး မဖြစ်မနေ လုပ်ရမယ့်ကိစ္စဆိုရင် တစ်ယောက်ယောက်ကတော့ လုပ်ရမှာပါပဲ။”
ပွဲထိန်းသူ (Moderator) ၏ နိဂုံးချုပ်စကား ပြောကြားပေးရန် တောင်းဆိုမှုကြောင့် မြို့တော်ဝန် ဝမ်ဆန်းဟွန်သည် သူ၏ နဖူးပေါ်မှ ချွေးများကို လက်ကိုင်ပုဝါဖြင့် သုတ်လိုက်ပြီး ပြောလိုက်သည်—
“အဟမ်း၊ ဟုတ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စိုးလ်မြို့တော်အနေနဲ့ကတော့ ဒေသခံတွေနဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေရဲ့ အမြင်တွေကို စုစည်းပြီး လူငယ်ကျောင်းသားအဆောင် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ ဆွေးနွေးမှုတွေ၊ အဆက်အသွယ်လုပ်မှုတွေကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်သလို၊ အားလုံး လက်ခံနိုင်မယ့် ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်တဲ့ နိဂုံးချုပ်ရလဒ်နဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ကြီးမားတဲ့ အပေးအယူညီညွတ်မှုဆီကို လူမှုရေး သဘောတူညီချက်တွေကနေတဆင့် ဦးတည်သွားရမယ်လို့ ကျွန်တော် ပြောကြားလိုပါတယ်။”
သူ့နောက်တွင် ကန်ဂျင်ဟူး က ကင်မရာဘက်ကို လှည့်ကြည့်ကာ နိဂုံးချုပ်စကား ပြောကြားခဲ့သည်။
“ကျွန်တော် ပြည်သူလူထုကို မေးချင်ပါတယ်။ ပထမဦးအနေနဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေဟာ ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် ပစ်မှတ်တွေ ဖြစ်နေလို့လား။ ဒုတိယအနေနဲ့ ကျောင်းသားအဆောင်တွေဟာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမယ့် အဆောက်အအုံတွေ ဖြစ်နေလို့လား။ တတိယအနေနဲ့ ရပ်ကွက်ထဲမှာ ကျောင်းသားအဆောင်တွေ ဆောက်လိုက်ရင် ပတ်ဝန်းကျင် ပိုဆိုးသွားမယ်လို့ ထင်လို့လား။ ဒီမေးခွန်း သုံးခုစလုံးက မဟုတ်ဘူးဆိုရင် တကယ်တမ်းကျတော့ ဘာကိုများ ကန့်ကွက်နေကြတာလဲဗျ။”
***
အများပြည်သူရှေ့မှောက် ဆွေးနွေးပွဲ၏ ရလဒ်မှာ ချက်ချင်းပင် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုကို ကြည့်ရှုသူများ၏ စစ်တမ်းကောက်ယူမှုတွင် ပါဝင်သူများ၏ ၇၇ ရာခိုင်နှုန်းက ကျောင်းသားအဆောင် ဆောက်လုပ်မှုကို ခွင့်ပြုသင့်သည်ဟု ဖြေဆိုခဲ့ကြရာ ခွင့်မပြုသင့်ဟု ဖြေဆိုသူများထက် သုံးဆပိုမို များပြားခဲ့သည်။
စိုးလ်မြို့တော် စာမျက်နှာပေါ်ရှိ ကြော်ငြာသင်ပုန်း (Bulletin Board) တွင် မြို့တော်ဝန်ကို ဝေဖန်သည့် ပို့စ်များဖြင့် ပြည့်နှက်သွားခဲ့သည်။
– မြို့တော်ဝန် ဝမ်ဆန်းဟွန်ကတော့ တုံးအစွာနဲ့ ဆွေးနွေးပွဲသွားတက်ပြီး အပြတ်အသတ် အနှိမ်ခံလိုက်ရပြီ။ – ဟဟဟ၊ ကန်ဂျင်ဟူး က သူ့ရဲ့ ဝိညာဉ်ပါမကျန် အကုန်ချွတ်ပြပစ်လိုက်တာပဲ။ – ဘာသွားလုပ်တာပါလိမ့်။ – ဒီလိုဟာမျိုးကိုများ ‘ငြိမ်ငြိမ်နေရင် အလယ်အလတ်လောက်တော့ အနေတော်ရှိနေမှာပါ’ လို့ ဆိုကြတာလား။ – သနားစရာကောင်းလိုက်တာ ㅜ ကျွန်တော်တို့ မြို့တော်ဝန် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရတော့မယ်။ – သမ္မတသာ ဝင်ပြိုင်ကြည့်ပါဗျာ။ ကျွန်တော် ကန့်ကွက်မဲဆွယ်ပေးမယ် ^^ – ဟုတ်တယ်လေ။ ဘယ်လိုမှ မဲမပေးဘူး။ – ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် အခုထိ နားမလည်တာကလေ ဒေသခံတွေက ဘာလို့ ကန့်ကွက်နေကြတာလဲ။ – ကန်ဂျင်ဟူး ပြောတာ မှန်ပါတယ်။ သူ့မြေ၊ သူ့ပိုက်ဆံနဲ့ သူပိုင်အဆောက်အအုံကို ဆောက်တာပဲဟာကို ဘာလို့ တားနေကြတာလဲ။ – ကျွန်တော် ကိုရီးယားတက္ကသိုလ်ရှေ့မှာ နေတာပါ၊ ကျောင်းသားအဆောင် ဆောက်တာကို ထောက်ခံပါတယ်။ တခြားဒေသခံတွေကိုလည်း ကန့်ကွက်ချင်ဇောနဲ့ပဲ မကန့်ကွက်ကြဖို့ တောင်းပန်ပါတယ်။
မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် အိမ်ပိုင်ရှင်များသည် ဆန္ဒပြရန် ဆက်လက် စုဝေးနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
မြို့တော်ဝန် ဝမ်ဆန်းဟွန်မှာ သူ၏မျက်နှာကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် အုပ်ကာ ငေးငိုင်နေမိသည်။
‘ငါ ဘာလို့ အဲဒီလို လုပ်မိပါလိမ့်?’
သူ့မှာ လုံးဝမျှော်လင့်ချက် မရှိတော့သည့် အကျပ်အတည်းထဲသို့ ရောက်နေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ကန်ဂျင်ဟူး က မတည်မြဲမယ့် ကတိစကားမျိုး ဘယ်တုန်းကမှ မပေးခဲ့ဖူးပေ။ သတ်မှတ်ထားသော ရက်အတွင်း ကျောင်းသားအဆောင် ဆောက်လုပ်ခွင့် ပါမစ်မထုတ်ပေးဘူးဆိုလျှင် အခြေခံသိပ္ပံ ပံ့ပိုးကူညီရေး အစီအစဉ်ကို တစ်ခုလုံး လုံးဝ ဖျက်သိမ်းပစ်မည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။
ဝမ်ဘီလီယံ ၁ ထရီလီယံ ထောက်ပံ့ရေးအစီအစဉ်ကိုသာ ဆုံးရှုံးခဲ့ရမည်ဆိုလျှင် ၎င်းသည် အဆိုးဝါးဆုံးသော နိုင်ငံရေး အမှားအယွင်းတစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သူ့ကိုပြိုင်ဘက်များက အခွင့်ကောင်းယူကာ အစိတ်အမွှာအမွှာ ဖြစ်အောင် ဝိုင်းဝန်း တိုက်ခိုက်ကြပေလိမ့်မည်။
ထို့ထက်ပို၍ အရေးကြီးသည်မှာ ကျောင်းသားအဆောင် ဆောက်လုပ်မှုကို ကန့်ကွက်ရန် မှန်ကန်ခိုင်လုံသော အကြောင်းပြချက် မရှိခြင်းပင်တည်း။ အကယ်၍သာ ၎င်းကို အခြေခံသိပ္ပံ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် တွဲဆက်ကာ မယုတ္တမ တောင်းဆိုချက်များ လုပ်ခဲ့မည်ဆိုပါက သူသည် အလွယ်တကူ ငြင်းပယ်ခဲ့နိုင်ပေမည်။
သို့သော် ကန်ဂျင်ဟူး ပြောခဲ့သည့်အတိုင်း သူသည် အဆောက်အအုံ၏ ကြမ်းခင်းဧရိယာ အချိုးအစား (FAR) တိုးပေးရန် သို့မဟုတ် အထူးအခွင့်အရေးများ ပေးရန် တောင်းဆိုနေခြင်း မဟုတ်ပေ။ ပြဿနာမှာ ဥပဒေနှင့်အညီ မူလက ရေးဆွဲထားသည့် အဆောက်အအုံ ဆောက်လုပ်ခွင့်ကို ဒေသခံများ ကန့်ကွက်နေသည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းဖြင့် ပါမစ်မထုတ်ပေးဘဲ နေကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဤအခြေအနေမျိုးတွင် OTK ကုမ္ပဏီက တိကျသေချာသော အခြေခံသိပ္ပံ ပံ့ပိုးကူညီရေး အစီအမံများကို ကြေညာခဲ့သည်။
သူတို့သည် ဝမ်ဘီလီယံ ၁ ထရီလီယံကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အကောင်အထည်ဖော်မည် မဟုတ်ဘဲ ပထမဦးစွာ ဝမ်ဘီလီယံ ၁၀၀ ကို အကောင်အထည်ဖော်မည်ဖြစ်ပြီး နောင်လာမည့် နှစ်ပေါင်း ၂၀ အတွင်း တစ်နှစ်လျှင် ဝမ်ဘီလီယံ ၅၀ ခန့် သုံးစွဲရန် ရေးဆွဲထားသည်။ သုတေသန ပရောဂျက် ထောက်ပံ့ကြေး လက်ခံရရှိမည့်သူများနှင့် ပညာသင်ဆု ရရှိမည့်သူများကို ရွေးချယ်မည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန်အတွက် တက္ကသိုလ်များနှင့် ပညာရှင်အသိုင်းအဝိုင်းတို့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
သိပ္ပံပညာရှင် အသိုင်းအဝိုင်းကမူ သူတို့၏ မျှော်လင့်ချက်များကို ဝှက်မထားနိုင်တော့ပေ။
ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု ရရှိပြီးနောက်ပိုင်း အင်တာဗျူးများကို ရှောင်ရှားခဲ့သည့် ပါမောက္ခ ကင်ဟိုမင်သည် မီဒီယာရှေ့တွင် ပေါ်ထွက်လာပြီး ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ သူ့အနေအထားကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
“သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဆာလောင်မွတ်သိပ်ရမယ့် ပညာရပ်မဟုတ်သလို၊ ဖြစ်လည်း မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ ကိုရီးယားနိုင်ငံ သိပ္ပံပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ကျောင်းသားတွေရဲ့ အိုးအိမ်ပိုင်ဆိုင်ခွင့် ပြဿနာကို အရင်ဆုံး ဖြေရှင်းပေးရပါမယ်။ ဒီကိစ္စအတွက် အများပြည်သူရဲ့ ထောက်ခံမှုကို ကျွန်တော် စေတနာအပြည့်နဲ့ တောင်းဆိုပါတယ်”
အချို့သော အိမ်ပိုင်ရှင်များနှင့် ဒေသခံအချို့မှလွဲ၍ အများစုသော ပြည်သူလူထုက ကျောင်းသားအဆောင် ဆောက်လုပ်မှုကို လိုလားထောက်ခံခဲ့ကြသည်။
အများပြည်သူ့ သဘောထား ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ဒေသခံမဲဆန္ဒရှင်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည့် အာဏာရနှင့် အတိုက်အခံပါတီ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များသည်လည်း အလျှင်အမြန်ပင် နောက်ဆုတ်သွားခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်သောပြည်သူ့ပါတီမှ လွှတ်တော်အမတ် မာဆန်းတေး တစ်ဦးတည်းသာလျှင် သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်မြေအတွင်း ကိုရီးယားတိုင်းရင်းဆေးရုံကြီး ဆောက်လုပ်ပေးရန် အဆုံးထိ ဆက်လက် တောင်းဆိုနေခဲ့သည်။
မြို့တော်ဝန် ဝမ်ဆန်းဟွန်မှာ ငိုချင်လာသလို ခံစားရသည်။
‘ငါ့မှာ ဘာလို့ ဒီလိုတွေ ဖြစ်နေရတာလဲ။ ငါ ဘာအမှားလုပ်မိလို့လဲ’
အစကတည်းက သူ့တွင် ကန်ဂျင်ဟူး နှင့် ရင်ဆိုင်ရန် ဆန္ဒမရှိခဲ့ပေ။ ကန်ဂျင်ဟူး အနေဖြင့် အပေးအယူလုပ်ရန် သို့မဟုတ် လျှော့ပေးရန် အနည်းဆုံးတော့ ဟန်ဆောင်ပြပေးစေလိုရုံသာ ဖြစ်သည်။
မိုက်မိုက်မဲမဲ ရှေ့ထွက်မိခဲ့ခြင်းကြောင့် သူ၏ သမ္မတဖြစ်လိုသည့် ရည်မှန်းချက်များနှင့် တကွ အရာရာတိုင်းသည် ရေစက်ချခံလိုက်ရသည့်အတိုင်း ဖြစ်သွားခဲ့ရပြီတည်း။
နောက်ဆုံးတွင် စိုးလ်မြို့တော်သည် ကန်ဂျင်ဟူး သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည့်ရက်၏ တစ်ရက်အလို၌ ကျောင်းသားအဆောင် ဆောက်လုပ်ရေး စီမံကိန်း ၁၉ ခုစလုံးကို လက်ခံရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။
ပါမစ်များ ထုတ်ပေးလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ဆောက်လုပ်ရေး စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုထားခဲ့သော ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီများသည် တစ်ပြိုင်တည်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့ကြသည်။
စိုးလ်မြို့တော်ထံ သူတို့၏ ဆန္ဒပြမှုများ အလုပ်မဖြစ်တော့သောအခါ တစ်ခန်းရပ် တိုက်ခန်းပိုင်ရှင်များနှင့် ဒေသခံများသည် ရပ်ကွက်ရုံး အသီးသီးသို့ သွားရောက်ကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ အချို့သော ရပ်ကွက်ကောင်စီ လူကြီးများသည် မဲဆန္ဒများကို စိုးရိမ်သောကြောင့် သူတို့ဘက်မှ စာနာပေးခဲ့ကြသော်လည်း ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကမူ ၎င်းတို့ကို တမင် ရှောင်ရှားနေခဲ့ကြသည်။
‘မြို့တော်ဝန်တောင် အဲဒီလို အပြတ်အသတ် အနှိမ်ခံလိုက်ရတာပဲ၊ ငါတို့ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကိုများ ဘာတွေ လုပ်ခိုင်းစေချင်ကြတာလဲ’
***
ဒေသခံများ၏ ကန့်ကွက်မှု အနည်းငယ် လျော့ပါးသွားခဲ့သော်လည်း တစ်ခန်းရပ် တိုက်ခန်းပိုင်ရှင်များ၏ ဆန္ဒပြမှုများကမူ ဆက်လက် ရှိနေဆဲပင် ဖြစ်သည်။
အချို့က ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင် ဝင်ပေါက်များကို ပိတ်ဆို့ကာ လဲလျောင်းနေကြပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများကိုပင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ကျောင်းသားအဆောင် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများမှာမူ စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ဆက်လက် တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းနေခဲ့သည်။
မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း စိုးလ်မြို့တော်က ပါမစ်များ ထုတ်ပေးလိုက်ပြီးနောက် အများပြည်သူ ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် ဟန့်တားခံနေရခဲ့သော ကျုံဂီပြည်နယ်နှင့် အခြားသော ဒေသများကလည်း ပါမစ်များကို ထုတ်ပေးခဲ့ကြသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် ညစာစားရန်အတွက် ဟွန်းဂျူး မမ ၏ အိမ်တွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။
အမေသည်လည်း အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် အင်ဆူမီနှင့်အတူ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ အသက်အရွယ် ကွာခြားမှု မရှိဘဲ သူတို့နှစ်ဦးမှာ သူငယ်ချင်းများကဲ့သို့ ရင်းနှီးစွာ ပေါင်းသင်းနေကြပုံ ပေါ်သည်။
အမေနှင့် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် အင်ဆူမီတို့သည် ကလေးငယ်ကို ကြည့်ရှုရင်း ပျော်ရွှင်ကြည်နူးနေကြသည်။
“ကလေးလေးက အရမ်းချောတာပဲ။ ကျွန်မတို့ ဂျင်ဟူး တုန်းကလည်း ဒီလိုလေး ချစ်စရာကောင်းတာပေါ့။”
နားထောင်နေသော အဲလီ က ဝင်မေးလိုက်သည်။
“တကယ်လား အမေ? ဂျင်ဟူး က ငယ်ငယ်က အရမ်းချောတာလားဟင်?”
“အဟွန်း၊ တကယ်ပေါ့။ လူတိုင်းက သူစပယ်ရှယ်မလေး ထင်ကြတာ။ နောက်မှ အမေ ကလေးဘဝ ပုံတွေ ပြမယ်။”
“……”
ငါ့ရဲ့ အဖိုးတန်ပုံရိပ် မူပိုင်ခွင့်ကော ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?
ဦးလေးတစ်ယောက်အနေဖြင့် တူလေးကို ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဖူးခြင်းဖြစ်သော တိတ်ဂျူး က ကလေးငယ်ကို အချိန်အကြာကြီး စိုက်ကြည့်နေခဲ့သည်။ ငါကိုယ်တိုင်တောင် ဝန်ခံရမည်ဆိုလျှင် ကလေးငယ်မှာ အမှန်တကယ်ပင် ချောမောလှပပေသည်။
သူ့အသားအရေက နှင်းလိုဖြူစင်ပြီး မျက်လုံးလေးတွေက တလက်လက် တောက်ပနေသည်။
“ကလေးထိန်းရတာ ခက်လား ဟွန်းဂျူး?”
တိတ်ဂျူး၏ မေးခွန်းကြောင့် ဟွန်းဂျူး မမ က ခေါင်းကို ခါယမ်းလိုက်သည်။
“ပြောကို မပြောနဲ့တော့။ ငိုလိုက်တာဆိုတာ မနေ့ကတောင် နာရီအနည်းငယ်လောက်ပဲ အိပ်ရတယ်။ ကိုယ်တိုင်လည်း ကလေးလိုချင်လို့ မွေးလိုက်ရပေမယ့် ကလေးထိန်းရတာ ဒီလောက်ခက်မယ်လို့ မထင်ထားခဲ့မိဘူး။”
ထိန်းကျောင်းသူ ရှိနေလျှင်တောင် သူမအနေဖြင့် အမြဲတမ်း စိုးရိမ်ပူပန်နေရမည်မှာ သေချာပေသည်။
“ဘယ်တော့ ရုံးပြန်သွားမှာလဲ?”
“သားဖွားမီးဖွားခွင့်ကုန်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပြန်သွားမှာပါ။”
အမှန်ပင်၊ ဟွန်းဂျူး မမ တွင် အလုပ်ထွက်ရန် အကြံအစည် လုံးဝ မရှိခဲ့ပေ။ မမ ကဲ့သို့သော အရည်အချင်းရှိသူတစ်ဦးသည် ကလေးမွေးလိုက်ရုံဖြင့် အလုပ်ထွက်သွားမည်ဆိုလျှင် နိုင်ငံအတွက် ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခု ဖြစ်လာပေလိမ့်မည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် အလုပ်နှင့် ကလေးထိန်းကျောင်းခြင်းတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသော ပြဿနာများကဲ့သို့ ထင်မှတ်ရပေသည်။ သို့သော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများ၏ အမှန်တကယ် စာရင်းဇယားများအရ အမျိုးသမီးများ အလုပ်လုပ်လေလေ၊ မွေးဖွားနှုန်း ပိုမိုမြင့်မားလေလေ ဖြစ်သည်ကို ပြသနေသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုရသော် အလုပ်အကိုင် လုံခြုံမှု မရှိခြင်း သို့မဟုတ် ကလေးမွေးဖွားခြင်းကြောင့် အလုပ်အကိုင် ရပ်နားသွားရမည်ကို စိုးရိမ်နေကြရပါက လူတို့သည် ကလေးမွေးဖွားခြင်းကို ရှောင်ရှားကြသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းပင်တည်း။ ဤအကြောင်းကြောင့်ပင် ဖြစ်နိုင်သည်၊ ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ မွေးဖွားနှုန်းမှာ OECD နိုင်ငံများထဲတွင် အနိမ့်ဆုံး ဖြစ်နေပေသည်။
ဤအခြေအနေမျိုးတွင်ပင် အစိုးရက မည်သည့် တကယ့်လက်တွေ့ကျသော ဖြေရှင်းချက်မှ မပေးဘဲ လူများကို ကလေးများသာ ဆက်မွေးကြရန် ပြောဆိုနေရုံသာ ရှိနေသည်။
ကလေးငယ်က တစ်ဖန် ရုတ်တရက် ငိုယိုလာသောအခါ ဟင်နရီ က အပြေးအလွှား သွားရောက်ကာ ကလေးကို ချီပွေ့လိုက်သည်။ သူသည် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖေဖေဖြစ်ဖူးသူတစ်ဦးနှင့် မတူဘဲ အလွန်ပင် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာနေပုံ ပေါ်သည်။
ဟွန်းဂျူး မမ က ကျွန်ုပ်တို့ကို ကြည့်ရင်း ပြောလိုက်သည်။
“ဒီတစ်ခါလည်း ရှင်တို့တွေ ကြီးကြီးမားမား ကိစ္စတစ်ခု ထပ်ဖန်တီးလိုက်တယ်ဆိုတာ ကြားတယ်။”
“ကြီးကြီးမားမား ဟုတ်လား? ကျောင်းသားအဆောင် ဆောက်တာ သက်သက်ပါပဲ။”
“ကိုရီးယားမှာ လုပ်သမျှအရာရာတိုင်းက ကြီးမားတဲ့ ကိစ္စတွေ ဖြစ်ကုန်တာပဲ။ ရှင်တို့တွေ နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်ပြီး ဆဲရေးတိုင်းထွာ ခံရပြန်ပြီ မဟုတ်လား။”
သူမ မေးပုံကို ထောက်ရှုခြင်းအားဖြင့် သတင်းများကိုဖြစ်စေ၊ အင်တာနက်ကိုဖြစ်စေ သူမ သိပ်ပြီး မကြည့်ဖြစ်သည်မှာ သေချာပေသည်။ ကလေးထိန်းရသည်နှင့်ပင် အလုပ်ရှုပ်နေခဲ့ရုံ ရှိပေလိမ့်မည်။
တိတ်ဂျူး က ကျွန်ုပ်၏ ပခုံးကို ပုတ်ရင်း ပြောလိုက်သည်။
“ပြောမနေနဲ့တော့။ ရှာဖွေရေးဆိုက်တွေမှာ သူ့နာမည်ကို ရိုက်ရှာကြည့်လိုက်ရင် ဆက်စပ်ရှာဖွေမှုတွေအဖြစ် ဆဲရေးတိုင်းထွာမှု အမျိုးမျိုး ထွက်လာတယ်။ ကန် က ကြားလိုက်ရရင် စိတ်ထိခိုက်သွားနိုင်လို့ ငါတောင် မပြောဝံ့ဘူး။”
“……”
ငါကိုယ်တိုင်တောင် ကြားလိုက်ရလျှင် စိတ်ထိခိုက်မိမည် အမှန်ပင်တည်း။
***
အွန်းဆောင်းထရပ်ကားများကို ဝယ်ယူပြီးနောက် CarOS သည် လူမပါဘဲ ထရပ်ကား မောင်းနှင်မှု စမ်းသပ်ချက်များကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
သတ်မှတ်ထားသော လမ်းကြောင်းများအတိုင်း အမြန်နှုန်းသေဖြင့် မောင်းနှင်သည့် ထရပ်ကားများမှာ အလိုအလျောက်စနစ်ကို ပထမဦးဆုံး အသုံးချရမည့် ကဏ္ဍ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စမ်းသပ်မှုများစွာကို ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော CarOS သည် လူထုရှေ့တွင် လက်တွေ့သရုပ်ပြမှုကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထရပ်ကား ငါးစီး အတန်းလိုက် တွဲ၍ မောင်းနှင်သည့် အုပ်စုလိုက် မောင်းနှင်မှု (Platooning) နည်းပညာမှာ အံ့သြဖွယ်ကောင်းလှပေသည်။
ရှေ့ဆုံးမှ ထရပ်ကားက ဘရိတ်အုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အရှိန်မြှင့်တင်ခြင်း ပြုလုပ်ပြီးနောက် နောက်မှ လိုက်လာသော ထရပ်ကားများက တုံ့ပြန်လိုက်သည့်အခါ ကွာဟချက် အကွာအဝေးသည် ကျဉ်းမြောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် ကျယ်လာခြင်း ရှိသည်။ သို့သော် ရှေ့ဆုံးမှ ထရပ်ကားက လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ပြုလုပ်လိုက်သည့် အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ နောက်မှ လိုက်လာသော ထရပ်ကားများဆီသို့ အချက်အလက်များ ပေးပို့လိုက်နိုင်သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် အမြန်နှုန်းကို တစ်ပြိုင်နက်နီးပါး လျှော့ချနိုင် သို့မဟုတ် တိုးမြှင့်နိုင်ကြသည်။
အုပ်စုလိုက် မောင်းနှင်သည့်အခါ လုံခြုံသော အကွာအဝေးမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ၁၅ မီတာခန့် ရှိသော်လည်း ရုတ်တရက် အရေးပေါ် လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ရသည့် အခြေအနေမျိုးတွင်ပင် ၁၀ မီတာထက် ပိုမိုမကျယ်သွားခဲ့ဘဲ ကွာဟချက် ကျယ်သွားခဲ့လျှင်တောင်မှ အမြန်ပင် ပြန်လည် ကျဉ်းမြောင်းသွားခဲ့သည်။
အုပ်စုလိုက် တွဲ၍ မောင်းနှင်ခြင်း ကျေးဇူးကြောင့် လေ၏ ခုခံအား လျော့နည်းသွားခဲ့ပြီး ကျွမ်းကျင်သော ထရပ်ကား မောင်းနှင်သူတစ်ဦး မောင်းနှင်သည်နှင့် ယှဉ်လျှင် စက်သုံးဆီ စွမ်းဆောင်ရည်မှာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် တိုးတက်ကောင်းမွန်လာသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုလည်း ရှိလာခဲ့သည်။
ဂရိတ်လိတ်ခ် အနီးတစ်ဝိုက်ကို ဖြတ်သန်းမောင်းနှင်ခဲ့သည့် ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှု စမ်းသပ်ချက်ကို ဗီဒီယိုဆိုက်များမှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည်။ အရေးပေါ် အခြေအနေများ ကြုံလာရပါက ထရပ်ကား တစ်စီးချင်းစီတွင် လူများ ထိုင်နေစေခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့အနေဖြင့် မည်သည့် ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်မှုမှ မလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပေ။
အခြားသော မော်တော်ကားများ ရုတ်တရက် ဝင်လာသည့် အခြေအနေများကို အတုယူ စမ်းသပ်သည့် ကိစ္စရပ်များနှင့် အမျိုးမျိုးသော မတော်တဆမှု အခြေအနေများကိုလည်း မည်သည့်ပြဿနာမျှ မရှိဘဲ အောင်မြင်စွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့သည်။
လမ်းခရီးတွင် စက်သုံးဆီ ကုန်သွားသောအခါ ထရပ်ကားများသည် အနားယူရာ နေရာတစ်ခုသို့ ဘေးချင်းယှဉ်လျက် ဝင်ရောက်လာကြသည်။ ဆီဖြည့်ပြီးနောက် ၎င်းတို့သည် ချက်ချင်းပင် ထွက်ခွာသွားကြသည်။
ကုန်ပစ္စည်းများ တင်ဆောင်ထားသော ထရပ်ကားများသည် မိုင် ၅၀၀ ခန့် မောင်းနှင်ပြီးနောက် ဒက်ထရိုက်မြို့စွန်ရှိ ဂိုဒေါင်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ စောင့်ဆိုင်းနေကြသူ အားလုံးက လက်ခုပ်တီးကာ ၎င်းတို့ကို ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။
ထိုနေရာတွင် ဒါရယ် က ပြောကြားခဲ့သည်။
“လူမပါဘဲ မောင်းနှင်တဲ့ ထရပ်ကားတွေကို စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်လာနိုင်တာနဲ့အမျှ အနာဂတ်မှာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး စနစ်က သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။”
ဤအချက်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အတွင်း အပြင်းအထန် ထောက်ခံမှုနှင့် ကန့်ကွက်မှု ဆွေးနွေးပွဲများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
[CarOS၊ ယာဉ်မောင်းမဲ့ ကားများခေတ်ကို ဦးဆောင်ဖွင့်လှစ်ခြင်း]
(ချန်လှပ်ထားသည်) CarOS သည် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ထရပ်ကား မောင်းနှင်မှုကို အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
CarOS သည် အုပ်စုလိုက် မောင်းနှင်ခြင်းနှင့် ယာဉ်မောင်းမဲ့ ကားများနှင့် ပတ်သက်သော မူပိုင်ခွင့် ရာပေါင်းများစွာကို လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ရုံးချုပ် တည်ရှိရာ မိချီဂန်ပြည်နယ်အပြင် ရတ်စ်ဘယ်လ် (Rust Belt) ဒေသတွင် ပါဝင်ကြသော အီလီနွိုက်၊ အင်ဒီယానား၊ အိုဟိုင်းယိုး နှင့် ပင်ဆယ်လ်ဗေးနီးယား ပြည်နယ်များတွင် ယာဉ်မောင်းမဲ့ ထရပ်ကား ယာယီ မောင်းနှင်ခွင့် ပါမစ်များကို လက်ခံရရှိထားပြီး ဖြစ်သည်။ ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ နီဗားဒါး နှင့် နယူးယောက် ပြည်နယ်များမှာမူ အတည်ပြုချက်ကို စောင့်ဆိုင်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။
လမ်းပေါ်တွင် ယာဉ်မောင်းမပါဘဲ ပြေးလွှားနေသော ထရပ်ကားများသည် ယခုအခါ လက်တွေ့ဘဝ ဖြစ်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ အချို့လူများက ယာဉ်မတော်တဆမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ပူပန်နေကြသည်။ ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှု နည်းပညာ အမှားအယွင်းများကြောင့် ယာဉ်မောင်းများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းသွားလမ်းလာများ တိုက်မိခဲ့ခြင်း စသည့် မတော်တဆမှု အချို့ ယခုအချိန်အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည်ဖြစ်ရာ ဤကဲ့သို့ စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေခြင်းမှာ သဘာဝကျပေသည်။
သို့သော်လည်း နည်းပညာအသစ်များ၏ အန္တရာယ်မှာ လက်တွေ့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ချဲ့ကားဖော်ပြခံရလေ့ ရှိသည်။
မော်တော်ကားများ ပထမဆုံး ထွက်ပေါ်လာစဉ်က ကားများက လူများကို တိုက်မိခြင်းမှာ သတင်းဖြစ်လောက်စရာ ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ တကယ်တမ်းတွင် မြင်းလှည်းများက ပို၍ပင် မတော်တဆမှုများ ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည်။
ယခုလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ မရေမတွက်နိုင်သော ယာဉ်မတော်တဆမှုများ ဖြစ်ပွားနေကြသည်။ လူကိုယ်တိုင် မောင်းနှင်သော ကားများကြောင့် ဖြစ်ပွားသည့် မတော်တဆမှုများကို သာမန်ကိစ္စတစ်ခုကဲ့သို့ သဘောထားကြသော်လည်း ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပွားသော မတော်တဆမှုများကမူ ကြီးမားသော ပြဿနာကြီးများ ဖြစ်လာကြသည်။
သို့သော်လည်း စာရင်းဇယားများက ဖော်ပြနေသည်မှာ ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှုကြောင့် မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားနိုင်ချေမှာ လူသားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၅ ရာခိုင်နှုန်းထက်ပင် နည်းပါးသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှုသည် လူသားများကဲ့သို့ အရက်သေစာ သောက်စားပြီး မောင်းနှင်ခြင်း၊ အမူးလွန်ခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်ငိုက်လျက် မောင်းနှင်ခြင်းမျိုး မရှိသလို၊ မောင်းနှင်နေစဉ် အခြားအလုပ်များ လုပ်ခြင်းမျိုးလည်း မရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
လူမပါဘဲ မောင်းနှင်သော ထရပ်ကားများကို ထိန်းချုပ်သည့် AI မှာလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ အခြားသော ထရပ်ကား ယာဉ်မောင်းများကဲ့သို့ မအိပ်ဘဲ၊ မနားဘဲ၊ မစားဘဲ နေနိုင်ကြသည်။ နေ့စားခ မရရှိသလို သပိတ်မှောက်ခြင်းလည်း မရှိပေ။
ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ထရပ်ကား အားလုံးသည် လူမပါဘဲ မောင်းနှင်သူမဲ့များ ဖြစ်သွားကြမည်ဆိုလျှင် မတော်တဆမှုများ လျော့နည်းသွားမည်ဖြစ်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်များလည်း လျော့ကျသွားမည် ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ဤအချက်ကို မကြိုဆိုရမည့် မည်သည့် အကြောင်းပြချက်မှ မရှိပေ။ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်များ လျော့ကျသွားမည်ဆိုလျှင် ကုန်ပစ္စည်း ဈေးနှုန်းများလည်း ပိုမိုသက်သာလာမည်ဖြစ်ရာ စားသုံးသူများကလည်း ကြိုဆိုကြမည်သာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လူတိုင်းကမူ ပျော်ရွှင်နေကြသည် မဟုတ်ပေ။
ပြဿနာတစ်ရပ်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တစ်ခုတည်းတွင်ပင် ၂ သန်းမျှ ရှိနေကြသော ထရပ်ကား ယာဉ်မောင်းများ၏ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများပင် ဖြစ်သည်။ Teamsters အလုပ်သမား သမဂ္ဂကမူ အလုပ်အကိုင် လုံခြုံရေးနှင့် ယာဉ်မောင်းမဲ့ ထရပ်ကား မောင်းနှင်ခွင့် ပါမစ်များကို ရုပ်သိမ်းပေးရန် တောင်းဆိုလျက် သပိတ်မှောက်မှုများနှင့် ဆန္ဒပြမှုများကို ကြေညာခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
ဤသည်မှာ အစမျှသာ ရှိသေးသည်။
ယာဉ်မောင်းမဲ့ ကားများသည် ၎င်းတို့၏ နယ်မြေကို သေချာပေါက် ချဲ့ထွင်သွားကြလိမ့်မည်။ လုပ်ငန်းခွင်သို့ သွားလာရန်အတွက် မဆန္ဒမပါဘဲ ကားမောင်းနေရသူများအတွက်မူ ဤအချက်သည် ကြိုဆိုစရာ သတင်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ယာဉ်မောင်းခြင်းကို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုနေသူများအတွက်မူ လုံးဝ မဟုတ်ပေ။
ထရပ်ကား ယာဉ်မောင်းများ အားလုံး အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်သွားကြပြီးနောက် မည်သူက ဆက်လက် ဖြစ်လာမည်နည်း။ အကယ်၍ သင်သည် တက္ကစီ ယာဉ်မောင်း၊ ဘတ်စ်ကား ယာဉ်မောင်း သို့မဟုတ် Uber ယာဉ်မောင်း တစ်ဦး ဖြစ်နေမည်ဆိုလျှင် နောင်လာမည့် ၁၀ နှစ်အတွင်း ထိုအလုပ်ကို အမှန်တကယ် ဆက်လုပ်နိုင်ဦးမည်လော။