ကန်ဂျင်ဟူး က လျှပ်စစ်ကားစက်မှုဇုန်ကို ကိုရီးယားမှာ မတည်ဆောက်တော့ဘဲ အာရှမှာ တည်ဆောက်မယ်လို့ ကြေညာလိုက်တဲ့သတင်းက ကြီးမားတဲ့ တုန်လှုပ်ချောက်ချားမှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။
ကိုယ်တိုင်မောင်းနှင်နိုင်တဲ့ လျှပ်စစ်ကားတွေဟာ အနာဂတ်ရဲ့ အဓိကစက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ကမ္ဘာကြီးက ဒီရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အစီအစဉ်ကို အထူးအလေးထား စောင့်ကြည့်နေခဲ့တာပါ။
စက်မှုဇုန်တစ်ခုကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခြင်းဟာ အလုပ်အကိုင်တွေရရှိဖို့တင်မကဘဲ နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်လည်း အလွန်အကျိုးကျေးဇူးများပါတယ်။
မော်တော်ကားလုပ်ငန်းဟာ အစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်သူတွေနဲ့ အများကြီး ဆက်စပ်နေပါတယ်။ စက်မှုဇုန်တစ်ခုတည်းမှာ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို ထုတ်လုပ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တာကြောင့် ဒေသတွင်း အသေးစားနှင့် အလတ်စား လုပ်ငန်းတွေ (SMEs) နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့က မလွဲမသွေ လိုအပ်လာမှာပါ။ ဒါဟာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေအတွက် သူတို့ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍကို ကြီးထွားလာစေဖို့နဲ့ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတွေကို လက်ခံရယူဖို့အတွက် အကောင်းဆုံးအခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီကြေညာချက် ထွက်ပေါ်လာပြီး မကြာခင်မှာပဲ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားနဲ့ တခြားနိုင်ငံတွေက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မြှင့်တင်ရေး အရာရှိတွေ ကိုရီးယားဆီကို အလုအယက် ရောက်ရှိလာကြပါတယ်။
“ဗီယက်နမ်အလုပ်သမားတွေရဲ့ ပျမ်းမျှလစာက ကိုရီးယားထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းတောင် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပညာရေးအဆင့်အတန်း မြင့်မားတာ၊ ကြိုးစားလုပ်ကိုင်တတ်ပြီး ရိုးသားတာကို ဂုဏ်ယူပါတယ်။ နောက်ပြီး ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် ရဲ့ စက်ရုံတွေကလည်း ဟိုချီမင်းမြို့နဲ့ ဟနွိုင်းမြို့တွေမှာ လည်ပတ်နေပြီးသားဖြစ်လို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေက အများကြီး ရရှိနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်”
“အင်ဒိုနီးရှားမှာ လူဦးရေသန်း ၂၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ ပြည်တွင်းဈေးကွက်ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ အခြားနိုင်ငံတွေထက် ပိုမြန်ဆန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေပါတယ်”
“ထိုင်းနိုင်ငံအနေနဲ့ မြေနေရာကို အခမဲ့ပေးအပ်ဖို့၊ ပတ်ဝန်းကျင် အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို တည်ဆောက်ပေးဖို့နဲ့ အခွန်ဆိုင်ရာ အားပေးမှုတွေကိုလည်း စဉ်းစားပေးနေပါတယ်”
“မလေးရှားအစိုးရအနေနဲ့ လျှပ်စစ်ကားစက်မှုဇုန်ကို ဆွဲဆောင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ အထောက်အပံ့အားလုံးကို ပေးအပ်ဖို့ အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ထားပါတယ်”
အာဆီယံနိုင်ငံတွေဟာ ဒီရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ရရှိဖို့ ပြင်းထန်တဲ့ ယှဉ်ပြိုင်မှုတစ်ခုကို ကြိုတင်ပြသနေကြပါတယ်။ သူတို့အားလုံးဟာ လျှပ်စစ်ကားစက်မှုဇုန်ကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့မဆို သူတို့နိုင်ငံဆီ ခေါ်ဆောင်သွားဖို့ ပြင်းပြတဲ့ဆန္ဒ ရှိနေကြပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာတော့ စက်မှုဇုန်ကို ဆွဲဆောင်နိုင်ဖို့ အိပ်မက်မက်နေခဲ့တဲ့ ဒေသန္တရအစိုးရတွေကတော့ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားကြပါတယ်။ စက်မှုဇုန်ကို မျှော်လင့်နေခဲ့တဲ့ ဒေသခံတွေနဲ့ အလုပ်အကိုင် ရှာဖွေနေတဲ့ လူငယ်တွေကတော့ အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်နေကြပါတယ်။
ဒီစက်မှုဇုန်ဟာ ဒေသတွင်းစီးပွားရေးကို ပြန်လည်ဦးမော့လာစေဖို့ နောက်ဆုံးမျှော်လင့်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ အဲဒီမျှော်လင့်ချက်တောင် ပျောက်ကွယ်တော့မယ့် အခြေအနေပါ။
ပုံမှန်အားဖြင့် လူတွေဟာ တစ်စုံတစ်ခုကို ပေးပြီးမှ ပြန်သိမ်းလိုက်တဲ့အခါ ပိုပြီး ဒေါသထွက်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကိစ္စမှာတော့ ပေးတဲ့သူက ပြန်သိမ်းတာမဟုတ်ဘဲ၊ ပေးချင်တဲ့သူလည်းရှိ၊ ယူချင်တဲ့သူလည်းလျက်နဲ့ တခြားလူတစ်ယောက်က ကြားထဲကနေဝင်ပြီး မပေးဖို့ တားမြစ်လိုက်တာမျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။
ဒီအတိုင်းသာဆိုရင် အနာဂတ်ကို ဦးဆောင်မယ့် ခေတ်မီစက်မှုဇုန်နဲ့ အလုပ်အကိုင် သောင်းပေါင်းများစွာဟာ တကယ်ပဲ ပြည်ပကို ထွက်ခွာသွားတော့မှာပါ။
– အွန်းဆောင်မော်တာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂနဲ့ အဓိက အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်ကြီး နှစ်ခုက စက်မှုဇုန်ကို ပြည်ပကို မောင်းထုတ်နေတာလား။
– ရူးနေကြတာပဲ။ အနာဂတ်ရဲ့ အဓိကစက်မှုလုပ်ငန်းဖြစ်တဲ့ လျှပ်စစ်ကားစက်ရုံကို ပြည်ပနိုင်ငံဆီ အကုန်လက်လွှတ်ပေးလိုက်တော့မှာလား။
– ကိုရီးယားက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဖျက်ဆီးဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတာလား။
– ဒါကြောင့် ကိုရီးယားမှာ အလုပ်အကိုင်တွေ မရှိတာ။ အစိုးရက ဘာတွေလုပ်နေတာလဲ။
– အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေကိုပဲ ကြောက်နေမနေဘဲ တစ်ခုခုလုပ်ပေးကြပါဦး။
– ဒီတစ်ခါမှာ နယူးပိုလစ်တစ်ပါတီက အလုပ်မဖြစ်ဘူးဆိုရင် နောက်လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ လစ်ဘာတီနေရှင်နယ်ပါတီကိုပဲ မဲပေးကြမယ်။
– ဒါပေမဲ့ လစ်ဘာတီနေရှင်နယ်ပါတီကလည်း နည်းနည်းတော့…
ပြည်သူတွေရဲ့ သဘောထားအမြင်တွေ ပွက်လောရိုက်လာတဲ့အခါ အဓိက အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်ကြီး နှစ်ခုက စုပေါင်းလစာစနစ်ကို ဖျောက်ဖျက်မယ်ဆိုရင် စဉ်းစားပေးနိုင်တယ်လို့ နောက်ဆုတ်တဲ့ အရိပ်အယောင် ပြလာပေမဲ့ အွန်းဆောင်မော်တာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂကတော့ အွန်းဆောင်မော်တာအနေနဲ့ လျှပ်စစ်ကားစက်မှုဇုန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကနေ လုံးဝနုတ်ထွက်ရမယ်လို့ တောင်းဆိုနေဆဲပါ။ သူတို့က အိုတီကေနဲ့ ချုပ်ဆိုထားတဲ့ စီးပွားရေးစာချုပ်ကို မဖျက်သိမ်းဘူးဆိုရင် သူတို့ရဲ့ တိုက်ပွဲကို အဆုံးထိ ဆက်လုပ်သွားမယ်လို့ ကြေညာလိုက်ပါတယ်။
သီတင်းပတ်ကုန်မှာ ပြုလုပ်ဖို့ စီစဉ်ထားတဲ့ လူထုဆန္ဒပြပွဲကိုလည်း စီစဉ်ထားတဲ့အတိုင်း ဆက်လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။ ဒါဟာ သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို မပြောင်းလဲနိုင်အောင်နဲ့ တခြားဘာမှ မလုပ်နိုင်အောင် တံဆိပ်ခတ်ထားလိုက်တာမျိုးပါ။
မိမိတို့ရဲ့ ရပိုင်ခွင့်ကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် အလုပ်သမားသမဂ္ဂရဲ့ ဒီလုပ်ရပ်တွေဟာ ပြည်သူတွေရဲ့ ပိုမိုပြင်းထန်တဲ့ ဝေဖန်မှုတွေကို ခံခဲ့ရပါတယ်။
– တော်ကြပါတော့။
– တစ်နှစ်လုပ်ခ လစာ သန်း ၄၀ နဲ့ လုပ်ဖို့ တန်းစီနေတဲ့သူတွေ အများကြီးရှိနေတာကို စက်ရုံကို ပြည်ပမောင်းထုတ်တာက မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ ပြောနေတာလား။
– ဘာအတွက် ဆန္ဒပြနေကြတာလဲ။
– အခုအချိန်က ဒီမှာ ဆန္ဒပြနေရမယ့် အချိန်မဟုတ်ဘူး။ ဂွမ်ဟွာမွန်းကိုသွားပြီး ကျွန်တော်တို့လည်း ဆန္ဒပြကြမယ်။
– မှန်တယ်! အွန်းဆောင်မော်တာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂနဲ့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်ကြီး နှစ်ခုက လူထုဆန္ဒပြပွဲ လုပ်မယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့လည်း ပြည်သူ့ဆန္ဒပြပွဲ လုပ်ကြမယ်။
– ဂွမ်ဟွာမွန်းမှာ ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်းပြီး စုဝေးကြမယ်။
– ကျွန်တော်တို့ အလုပ်အကိုင်တွေကို ကျွန်တော်တို့ လက်နဲ့ပဲ ပြန်သိမ်းယူကြမယ်။
– ဂွမ်ဟွာမွန်း ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်းဆန္ဒပြပွဲ၊ သွားကြမယ်!
***
ကေစီတီယူ ရဲ့ အသေးစား ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုကိုလည်း ဆောဆောင်းဂရု ရဲ့ ဂန်နမ် ရုံးချုပ်ရှေ့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဥက္ကဋ္ဌ အင်ဂျင်ယုံ က အောက်က မြင်ကွင်းကို ငုံ့ကြည့်ရင်း “ကျွန်တော့်ရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ငယ်လေးက နိုင်ငံကို နောက်တစ်ခါ ထပ်ပြီး ဆူညံအောင် လုပ်နေပြန်ပြီ။ မီဒီယာတွေကလည်း ဆူညံနေတယ်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ အမြင်တွေကလည်း ပွက်လောရိုက်နေတယ်” လို့ ပြောလိုက်ပါတယ်။
တက်ဂယူက ကျွန်တော့်ကို သဘောတူတဲ့ အမူအရာနဲ့ ကြည့်လိုက်ပါတယ်။ “ကိုယ်စားလှယ်ဂျင်ဆယ်က ရှင်ဟာ လူမှုရေးပဋိပက္ခတွေကို မီးထိုးပေးနေပြီး အလုပ်သမားတွေကြားမှာ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်အောင် လုပ်နေတယ်ဆိုပြီး ထောင့်ချိုးပြီး တိုက်ခိုက်နေတာကို မနေ့က သတင်းထဲမှာ တွေ့ခဲ့ရတယ်”
ဘာလို့ ကျွန်တော့်ကိုပဲ ပစ်မှတ်ထားနေတာလဲ။
ကျွန်တော် သက်ပြင်းချလိုက်ပြီး “အင်း၊ လူမှုရေးပဋိပက္ခဆိုတာ မကောင်းတဲ့အရာချည်းပဲတော့လည်း မဟုတ်ပါဘူး” လို့ ပြောလိုက်ပါတယ်။
ပဋိပက္ခကို ရှောင်ရှားဖို့ အလွယ်ဆုံးနည်းလမ်းက ဘာမှမလုပ်ဘဲ နေဖို့ပါပဲ။ အာဏာရှင်စနစ်မှာ လူမှုရေးပဋိပက္ခဆိုတာ ရှားရှားပါးပါးပဲ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသားတွေက ခေါင်းဆောင်ကြီးကို ဒါမှမဟုတ် အလုပ်သမားပါတီရဲ့ မူဝါဒတွေကို ဆန္ဒပြတာမျိုး တွေ့ဖူးကြလား။
စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတစ်ခုမှာ ပဋိပက္ခဆိုတာ သဘာဝကျပါတယ်။ “ပဋိပက္ခ မဖန်တီးပါနဲ့” လို့ ပြောတာဟာ “လက်ရှိ ရပိုင်ခွင့်တွေကိုပဲ အသိအမှတ်ပြုပါ” လို့ ပြောတာနဲ့ ဘာမှမထူးခြားပါဘူး။
ဂျပန်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လွတ်လပ်ရေးလှုပ်ရှားမှုဖြစ်စေ၊ အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုဖြစ်စေ ပဋိပက္ခတွေကတော့ ပေါ်ပေါက်လာမှာပါပဲ။
စီးပွားရေးအရ အတူတူစီးတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုကို ပေးဖို့ဆိုရင် တက္ကစီသမားတွေနဲ့ ထိပ်တိုက်တွေ့ရမှာဖြစ်ပြီး တက္ကသိုလ်ကျောင်းဆောင်တွေ တည်ဆောက်ဖို့ဆိုရင်လည်း တိုက်ခန်းပိုင်ရှင်တွေနဲ့ မလွဲမသွေ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ရမှာပါပဲ။
ကျွန်တော့်စကားကို နားထောင်နေတဲ့ တက်ဂယူက ခေါင်းကို အားပါးတရ ညိတ်လိုက်ပါတယ်။ “ဒါကြောင့်လည်း အရှင်မင်းကြီးက အတိုက်အခံပါတီတွေဟာ မူဝါဒတွေကို ဆန့်ကျင်ရုံသက်သက်နဲ့ နိုင်ငံတွင်း ပဋိပက္ခတွေ ဖန်တီးနေတယ်ဆိုပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆူပူခဲ့တာပေါ့”
နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်မှာ အသံတစ်ခုတည်း ထွက်စေချင်တယ်ဆိုရင် ပါတီစုံစနစ်မဟုတ်ဘဲ မြောက်ကိုရီးယားလို ပါတီတစ်ခုတည်းရှိတဲ့ စနစ်ကိုပဲ ကျင့်သုံးသင့်ပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီလို ပြောခဲ့တဲ့သူကပဲ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတွေကြောင့် လူမှုရေးပဋိပက္ခကြီးတွေ ဖြစ်စေခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ထောင်ကျသွားခဲ့တာပါ။
အရေးကြီးတာက ပဋိပက္ခတွေကို ကျိုးကြောင်းဆီလျော်စွာ ဖြေရှင်းပေးဖို့ပါ။ နိုင်ငံရေးသမားတွေကို အခွန်ငွေတွေပေးပြီး ခိုင်းထားတာက ဒါအတွက် မဟုတ်ဘူးလား။
ဒါပေမဲ့ ဘာလို့ လူတိုင်းက ဘာမှမလုပ်ဘဲ ဒီအတိုင်း ကြည့်နေကြတာလဲ။
“ဆန္ဒပြပွဲကို ကြည့်ရတာ ဥက္ကဋ္ဌ ဟန်ချန်ယောင်း လည်း ခေါင်းကိုက်နေမှာပဲ” လို့ တက်ဂယူက ပြောပါတယ်။
“စဉ်းစားကြည့်တော့ ဆောဆောင်းဂရု ရဲ့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂက ဆန္ဒပြနေတာ မဟုတ်ဘူးနော်”
ဥက္ကဋ္ဌ အင်ဂျင်ယုံ က အဖြေပေးမယ့်အစား ပြုံးရုံသာ ပြုံးပြလိုက်ပါတယ်။
ဆောဆောင်းဂရု ဟာ အရင်က အလုပ်သမားသမဂ္ဂမရှိတဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံကိုပဲ ကျင့်သုံးခဲ့ပါတယ်။ ဒါက တရားမဝင်မှန်း သိပေမဲ့လည်းပေါ့။ သူတို့ဟာ တရားရုံးကနေ အမိန့်ချမှတ်ခံရတာ အကြိမ်ကြိမ်ရှိခဲ့ပြီး အခုလို ခေတ်ကာလ ပြောင်းလဲလာတဲ့အခါမှာတော့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ တည်ထောင်ခွင့်ကို ခွင့်ပြုပေးထားပါပြီ။
ဒါပေမဲ့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂဝင်ဦးရေက အင်မတန်နည်းပါတယ်။ လစာနဲ့ ခံစားခွင့်တွေက နိုင်ငံထဲမှာ အမြင့်ဆုံးအဆင့်မှာ ရှိနေတာကြောင့် ဝန်ထမ်းတွေဘက်က မကျေနပ်ချက် သိပ်မရှိကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဥက္ကဋ္ဌ အင်ဂျင်ယုံ က ကုလားထိုင်ပေါ် ပြန်ထိုင်လိုက်ပါတယ်။ ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် ရဲ့ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ကတော့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရဖို့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံတွေဆီမှာ ကွင်းဆင်းစစ်တမ်းတွေ ကောက်ယူနေကြပါပြီ။
သူ့စားပွဲခုံပေါ်မှာတော့ ပြည်တွင်း ဒေသန္တရအစိုးရတွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားတဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံတွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားတဲ့ အချက်အလက်တွေက စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ထားပြီးသားပါ။
တက်ဂယူနဲ့ ကျွန်တော် သူ့ရှေ့မှာ ထိုင်ရင်း အချက်အလက်တွေကို လှန်လှောကြည့်လိုက်ပါတယ်။
“နှစ်စဉ် အနည်းဆုံး ကားအစီးရေ ၂ သိန်း ထုတ်လုပ်နိုင်မယ်၊ အလုပ်အကိုင် ၁၅,၀၀၀ တိုက်ရိုက်ဖန်တီးပေးနိုင်မယ်။ ဒီလို စက်မှုဇုန်မျိုးကို တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ နှစ်ခုတောင် တည်ဆောက်မှာဆိုတော့ တကယ့်ကို ကြီးမားတဲ့ အောင်မြင်မှုတစ်ခုပါပဲ။ အကယ်၍ စက်မှုဇုန်ထဲကနေ အသေးစားနဲ့ အလတ်စားလုပ်ငန်းတွေကို ဖယ်ထုတ်လိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ အလုပ်သမားဦးရေ လျော့နည်းသွားနိုင်ပြီး အဓိက အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်ကြီး နှစ်ခုဆီကနေ လာမယ့် တုံ့ပြန်မှုတွေလည်း နည်းသွားနိုင်ပါတယ်”
“ခင်ဗျားသိတဲ့အတိုင်းပဲ ကျွန်တော့်မိသားစုရဲ့ ကုမ္ပဏီက အရင်က လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်”
ဒီအိတ်ချ်ကေအီးအင်ဂျင်နီယာက တတိယအဆင့် ရောင်းချသူဆီ ပစ္စည်းပေးသွင်းနေရတဲ့ ကုမ္ပဏီငယ်လေးတစ်ခုပါ။
အွန်းဆောင်မော်တာရဲ့ မမျှတတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကြောင့် သူတို့ ဒေဝါလီခံခဲ့ရပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ ပစ္စည်းပေးသွင်းဖို့ အမိန့်ပေးခဲ့တဲ့ တတိယအဆင့် ရောင်းချသူတွေကသာ အမျှတဆုံးမဟုတ်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို အများဆုံး ကျူးလွန်ခဲ့တာပါ။
ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးတစ်ခုက ပထမအဆင့် ရောင်းချသူဆီကနေ ဈေးနှုန်းကို ဖိနှိပ်လိုက်တဲ့အခါ ပထမအဆင့်က ဒုတိယအဆင့်ကို၊ ဒုတိယအဆင့်က တတိယအဆင့်ကို အလားတူ ဖိနှိပ်ကြပါတယ်။ မမျှတတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေက ကွင်းဆက်သဖွယ် အောက်ခြေထိ ဆက်တိုက် ရောက်သွားတာပါ။
ဒီနေ့အချိန်ထိတော့ ဒီစနစ်နဲ့တင် စီးပွားရေးက လည်ပတ်နေတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အနာဂတ်မှာတော့ ဒီအတိုင်း ဆက်ဖြစ်နေဖို့ မလွယ်တော့ပါဘူး။
လူတွေ သိပ်သတိမထားမိကြပေမဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံးမှာ လျင်မြန်တဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေပါပြီ။
လျှပ်စစ်ကားတွေက ရှုပ်ထွေးတဲ့ အင်ဂျင်တွေနဲ့ ဂီယာအုံတွေအစား မော်တာနဲ့ ဘက်ထရီတွေကို အသုံးပြုပါတယ်။ ဒါတစ်ခုတည်းတင်နဲ့တင် အစိတ်အပိုင်း အရေအတွက်ကို တစ်ဝက်ကျော် လျော့ကျသွားစေပါတယ်။ ဒါကလည်း လက်ရှိ အစိတ်အပိုင်းတွေ ထုတ်လုပ်နေတဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ကုမ္ပဏီတွေရဲ့ တစ်ဝက်ကျော် ပိတ်သိမ်းသွားနိုင်ပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။
ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော်တို့ဟာ အနာဂတ်ကားတွေဆီ အမြန်ဆုံး ကူးပြောင်းဖို့နဲ့ အစိတ်အပိုင်းလုပ်ငန်းတွေရဲ့ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ စက်ရုံတွေ ပိုများလာပြီး အလုပ်အကိုင်တွေ ပိုများလာအောင် ဖန်တီးပေးရပါမယ်။
ကိုရီးယားမှာ စက်ရုံဆောက်ဖို့ ကျွန်တော့်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က မျိုးချစ်စိတ်သက်သက်ကြောင့် မဟုတ်ပါဘူး။
ကိုရီးယားမှာ အရည်အသွေးမြင့် လုပ်သားအင်အား၊ လူဦးရေ သန်း ၅၀ ကျော်ရှိတဲ့ ပြည်တွင်းဈေးကွက်၊ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၃၀,၀၀၀ ရှိတဲ့ ဝယ်လိုအား၊ ပြီးတော့ တရုတ်၊ ရုရှား၊ ဂျပန်နဲ့ အာဆီယံ စတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဈေးကွက်တွေနဲ့ နီးကပ်နေတာမျိုး စတဲ့ အားသာချက်တွေ ရှိနေပါတယ်။
တကယ့်ကို အကောင်းဆုံး တည်နေရာပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ခုတည်းသော ပြဿနာကတော့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေပါပဲ။
ဥက္ကဋ္ဌ အင်ဂျင်ယုံ က “သူတို့က အဆုံးထိ ဆက်ပြီး ဆန့်ကျင်နေရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ” လို့ မေးပါတယ်။
ကျွန်တော် ပခုံးတွန့်လိုက်ပါတယ်။ “အဲဒီအခါကျရင်တော့လည်း ကံမကောင်းစွာနဲ့ပဲ ကျွန်တော်တို့ ဘာမှလုပ်လို့ မရတော့ပါဘူး”
ကျွန်တော် လုပ်နိုင်တာက ဒီအထိပါပဲ။ ရွေးချယ်မှုကတော့ ပြည်သူတွေရဲ့ လက်ထဲမှာပဲ ရှိပါလိမ့်မယ်။
***
အရင်တုန်းက အလုပ်သမားတွေရဲ့ အခွင့်အရေး အားနည်းနေချိန်မှာ ပြည်သူတွေက အွန်းဆောင်မော်တာ အလုပ်သမားသမဂ္ဂကို ထောက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေက ဆိုးရွားတဲ့ အလုပ်ခွင် အခြေအနေတွေကို တိုးတက်စေတယ်လို့ ယုံကြည်ခဲ့ကြတာပါ။
ဒါပေမဲ့ ထူးဆန်းတာက ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးတွေရဲ့ သမဂ္ဂတွေ အင်အားကြီးလာလေလေ၊ အလုပ်အကိုင် ကွာဟချက်က ပိုဆိုးရွားလာလေလေဖြစ်ပြီး ဆန္ဒပြတိုင်းမှာ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ အချိန်ပိုင်းဝန်ထမ်းတွေပဲ ဒုက္ခရောက်ခဲ့ကြတာပါ။
သေချာကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒါက သဘာဝကျပါတယ်။ သမဂ္ဂတွေဆိုတာ သူတို့အဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ကိုယ်စားပြုဖို့ ဖန်တီးထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေပါ။ ဒါကြောင့် သူတို့မှာ တခြားအလုပ်သမားတွေရဲ့ အခြေအနေကို ဂရုစိုက်စရာ အကြောင်းရင်း မရှိပါဘူး။
အဲဒီအချိန်ကျမှသာ ပြည်သူတွေက ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးတွေရဲ့ သမဂ္ဂတွေရဲ့ ကိုယ်ကျိုးရှာလုပ်ရပ်တွေကို အေးစက်စက် အကြည့်နဲ့ ကြည့်လာကြတာပါ။
ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ကန်ဂျင်ဟူး က ထွက်ပေါ်လာပြီး အလုပ်အကိုင် ကွာဟချက်ကို လျှော့ချဖို့ ကြိုးပမ်းမှုအနေနဲ့ စုပေါင်းလစာစနစ်နဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေ ဖန်တီးပေးမယ်လို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါ ပြည်သူတွေအားလုံး ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်သွားကြပါတယ်။ ကန်ဂျင်ဟူး ကို ဝေဖန်နေခဲ့တဲ့ လူငယ်ရှေးရိုးစွဲဝါဒီတွေတောင် လက်ခုပ်တီးခဲ့ကြပါတယ်။
နည်းပညာ တိုးတက်လာမှုနဲ့ တိုးတက်မှုနှုန်း ကျဆင်းလာမှုတွေကြောင့် ကိုရီးယားမှာ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း အလုပ်အကိုင်တွေက တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာနေပါတယ်။ နိုင်ငံ စတင်တည်ထောင်ကတည်းက အမြင့်ဆုံး အရည်အချင်းတွေ ပိုင်ဆိုင်ထားပေမဲ့ ကိုရီးယားလူငယ်တွေ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေရတယ်ဆိုတဲ့ စကားက ဘယ်လိုလုပ် ပေါ်လာမှာလဲ။
ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ လျှပ်စစ်ကား စက်မှုဇုန်ဆိုတာ မိုးခေါင်ရေရှားချိန်မှာ ရွာချလိုက်တဲ့ မိုးရေလိုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ တည်ရှိပြီးသား သမဂ္ဂတွေရဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်မှုတွေကြောင့် အလုပ်အကိုင် သောင်းပေါင်းများစွာဟာ ပြည်ပကို ထွက်ခွာသွားတော့မလို ဖြစ်နေတာကြောင့် ပြည်သူတွေရဲ့ ဒေါသက ပေါက်ကွဲထွက်လာခဲ့ပါတယ်။
တကယ်တမ်းမှာတော့ အဓိက အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်ကြီး နှစ်ခုက အလုပ်သမားအသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားပြုနေသလို ထင်ရပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ လက်ရှိ အဖွဲ့ဝင်ဦးရေက ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိပါတယ်။ ဆိုလိုတာက အလုပ်သမား ၁၀ ယောက်မှာ တစ်ယောက်သာ သူတို့နဲ့ ပတ်သက်နေတာပါ။
ဒါပေမဲ့ သူတို့က ဆန့်ကျင်နေတာကြောင့် ကျန်တဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသော အလုပ်သမားတွေက ထိခိုက်နစ်နာရတော့မယ့် အခြေအနေ ဖြစ်နေပါတယ်။ သတိထား စောင့်ကြည့်နေတဲ့ အသေးစားနဲ့ အလတ်စားလုပ်ငန်း သမဂ္ဂတွေက အဓိက အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်ကြီး နှစ်ခုကနေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာလာကြပါတယ်။
ဘာလို့လဲဆိုတော့ စုပေါင်းလစာစနစ်က ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးတွေရဲ့ သမဂ္ဂတွေအတွက်တော့ အောက်ခြေအဆင့်ကို လျှော့ချသလို ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ တခြားအလုပ်သမားတွေအတွက်တော့ အပေါ်အဆင့်ကို တိုးမြှင့်ပေးတာမျိုး ဖြစ်နေလို့ပါ။ ဒီလို အလုပ်အကိုင်တွေ တိုးပွားလာတာကို ဆန့်ကျင်ရမယ့် အကြောင်းရင်း မရှိပါဘူး။
အဓိက အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်ကြီး နှစ်ခုက လူထုဆန္ဒပြပွဲမှာ ပါဝင်သူဦးရေ ၃ သိန်းလောက် ရှိမယ်လို့ မျှော်လင့်ထားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြည်သူ့သဘောထားတွေ ပိုဆိုးရွားလာတဲ့အခါမှာတော့ သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းအလိုက် သမဂ္ဂတွေကတောင် အကြောင်းပြချက် အမျိုးမျိုးပေးပြီး နောက်ဆုတ်သွားကြတာကြောင့် အမှန်တကယ် ပါဝင်သူဦးရေက ၁ သောင်းတောင် မပြည့်တော့ပါဘူး။
ဂွမ်ဟွာမွန်းရင်ပြင်ရဲ့ တစ်ဖက်မှာ စင်မြင့်နဲ့ စပီကာတွေကို တပ်ဆင်ထားပါတယ်။ အနီရောင် ခေါင်းစည်းတွေနဲ့ အင်္ကျီတွေကို ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ အလုပ်သမားတွေက ထိုင်နေကြပါတယ်။ ဂွမ်ဟွာမွန်းဧရိယာတစ်ခုလုံးကို ဖြည့်ဖို့ထားနေသာ၊ ရင်ပြင်ရဲ့ တစ်ဖက်ခြမ်းကိုတောင် ဖြည့်ဖို့ ခက်ခဲနေပါတယ်။
အဲဒီအစား တခြားလူတွေက ဆန့်ကျင်ဘက်ခြမ်းမှာ စုဝေးလာကြပါတယ်။ သူတို့က လူမှုကွန်ရက်တွေနဲ့ ပေါ်တယ်ဆိုဒ်တွေမှာ တင်ထားတဲ့ ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်း ဆန္ဒပြပွဲ အသိပေးချက်တွေကို မြင်ပြီး စုဝေးလာကြတဲ့သူတွေပါ။
အလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ်ရဲ့ ဆန္ဒပြပွဲလိုမျိုး အမှုဆောင်ကော်မတီကနေ စနစ်တကျ စီစဉ်ထားတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ လူတွေက ပြန့်ကျဲနေပြီး အလိုအလျောက် စုဝေးလာကြတာဖြစ်လို့ အရေအတွက်က နည်းပါတယ်။
အဓိက အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်ကြီး နှစ်ခုရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေက စင်မြင့်ပေါ် တက်လာပြီး အိုတီကေကုမ္ပဏီ၊ ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် နဲ့ အွန်းဆောင်မော်တာဂရုကို အပြစ်တင် ဝေဖန်နေကြပါတယ်။
သမဂ္ဂခေါင်းဆောင် ဂျင်ဟူး က အသံကုန်ဟစ်အော်လိုက်ပါတယ်။ “ကျွန်တော်တို့ဟာ အလုပ်ခွင် အခြေအနေတွေကို ပိုဆိုးရွားစေပြီး အလုပ်သမားနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု ဆက်ဆံရေးကို ပျက်စီးစေတဲ့ စုပေါင်းလစာစနစ်ကို ဆန့်ကျင်တယ်!”
“ဆန့်ကျင်! ဆန့်ကျင်!”
“စီအီးအို ကန်ဂျင်ဟူး၊ အလုပ်သမားသမဂ္ဂကို ဖြိုခွဲတဲ့ လုပ်ရပ်တွေအတွက် ချက်ချင်း တောင်းပန်ပါ!”
“တောင်းပန်! တောင်းပန်!”
ဒါပေမဲ့ နေဝင်စပြုလာတဲ့အခါ သမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်တွေကြားမှာ တိုးတိုးတိတ်တိတ် စကားသံတွေ ပျံ့နှံ့လာပါတယ်။ အရှေ့၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက် အရပ်မျက်နှာ အသီးသီးကနေ ဖယောင်းတိုင်မီးတွေ တဖျပ်ဖျပ် လင်းလက်လာပါတယ်။
“အလုပ်သမားသမဂ္ဂကို ဖြိုခွဲတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ရပ်တန့်ပါ! ပြီးတော့…”
သူ စကားဆက်မပြောနိုင်တော့ပါ။
ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်း ဆန္ဒပြသူ အရေအတွက်က ဂွမ်ဟွာမွန်းရင်ပြင်တင်မကဘဲ နှစ်ဖက်လမ်းမတွေနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာတစ်ခုလုံး ပြည့်နှက်သွားတဲ့အထိ တိုးပွားလာပါတယ်။
ဖယောင်းတိုင်မီးတွေက အလုပ်သမားသမဂ္ဂဝင်တွေကို ဝိုင်းရံထားသလို ဖြစ်နေပါတယ်။
စစချင်းမှာ ပြန့်ကျဲပြီး တစ်ဦးချင်းစီဖြစ်နေတဲ့ အသံတွေက အချိန်ကုန်လာတာနဲ့အမျှ ပေါင်းစည်းသွားပါတယ်။ ခဏအတွင်းမှာပဲ ကြီးမားတဲ့ ဟိန်းသံကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။
“ကျွန်တော်တို့ဟာ လျှပ်စစ်ကား စက်မှုဇုန်ကို ထောက်ခံတယ်!”
“ကျွန်တော်တို့ဟာ စုပေါင်းလစာစနစ်ကို ထောက်ခံတယ်!”
“ကျွန်တော်တို့ ထောက်ခံတယ်!”
“ပြည်သူတွေက ထောက်ခံတယ်!”
“ထောက်ခံ! ထောက်ခံ!”
ဟိန်းသံကြီးက ဂွမ်ဟွာမွန်းဧရိယာတစ်ခုလုံးကို တုန်လှုပ်သွားစေပါတယ်။
သမဂ္ဂခေါင်းဆောင် ဂျင်ဟူး သည် ဘာစကားမျှ ဆက်မပြောနိုင်တော့ဘဲ ခေါင်းကိုသာ ငိုက်စိုက်ချလိုက်ရတော့သည်။