ချာလီ စီ. ရှူးဇ်။
ရော်နယ်ရဲ့ အာရှမဟာဗျူဟာအပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်ဖွဲ့များ၏ စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူဖြစ်ပြီး သူသည် အာဖရိကန်-အမေရိကန်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ရုပ်ရည်အားဖြင့် အလွန်ကြီးမားသည်ဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်မှာ ကြံ့ခိုင်တောင့်တင်းပြီး မျက်လုံးများက စူးရှထက်မြက်သည်။ တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ရုံဖြင့် စစ်သားတစ်ယောက်၏ ပုံစံမျိုး အပြည့်အဝရှိနေသည်။
တကယ်တော့ အမေရိကန် ကြယ်လေးပွင့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ယောက်ဆိုသည်မှာ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အထူးသင်တန်းများကို စေ့စပ်သေချာစွာ ဖြတ်သန်းလာသူများသာ ဖြစ်သည်။
ဒါပေမဲ့ ဒီလိုလူမျိုးက ဘာကြောင့်များ အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များ လေ့ကျင့်ရေးစခန်းကို ရောက်လာရတာလဲ။
အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များဆိုသည်မှာ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် အဓိကအားထားရသည့် အင်အားစုဖြစ်သည့်အတွက် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲသူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအနေဖြင့် လေ့ကျင့်ရေးအခြေအနေကို လာရောက်စစ်ဆေးခြင်းမှာ ထူးဆန်းသည်ဟု မဆိုသာပေ။
“……”
မဟုတ်ဘူး၊ ဒါက ထူးဆန်းနေတယ်။ ဒီအခြေအနေက ဘယ်သူ့အတွက်မဆို ထူးဆန်းလွန်းနေတာ သေချာတယ်။
အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုးတိုးတိုးတိုးဖြင့် ပြောဆိုနေကြသည်။
“ဒါ တီဗီမှာ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်နေတာ မဟုတ်ဘူးလား။”
“တီဗီတင်မကဘူး၊ နိုင်ငံခြားသတင်းဌာနတွေကလည်း ဖော်ပြကြမှာပဲ။”
“မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ ဗဟိုရုပ်သံလိုင်းမှာတောင် အခု ထုတ်လွှင့်နေလောက်ပြီ။”
ဒါက ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်များသည်။ မြောက်ကိုရီးယားဘက်ကကြည့်လျှင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် လှုပ်ရှားမှုတိုင်းကို အလွန်စိတ်ဝင်စားနေကြမည်မှာ အသေအချာပင်။
အမေရိကန်စစ်တပ်၏ ရုတ်တရက်ရောက်ရှိလာမှုကြောင့် အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ တင်းမာသွားကြသည်။ အိပ်ငိုက်နေသူများ၊ အိပ်ပျော်နေသူများအားလုံး ချက်ချင်းပင် လန်းဆန်းသွားကြသည်။
တပ်ရင်းမှူးက တုန်ရီနေသော အသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
“အဟမ်း... အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်ဖွဲ့များ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရှူးဇ်က အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို အားပေးဖို့ ရောက်ရှိလာတာဖြစ်ပါတယ်။ လက်ခုပ်သံနဲ့ ကြိုဆိုပေးကြပါ။”
သူ့မျက်နှာအမူအရာက ‘လက်ခုပ်တီးပေးကြပါဗျာ! တောင်းပန်ပါတယ်! လက်ခုပ်တီးပေးကြပါ!’ ဟု အော်ပြောနေသယောင် ရှိသည်။
ကံကောင်းစွာဖြင့် အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တာဝန်သိစွာဖြင့် လက်ခုပ်တီးပေးကြသည်။
ဖြန်း၊ ဖြန်း၊ ဖြန်း!
စစ်ဦးစီးချုပ် ရှူးဇ်က ရှေ့ကိုထွက်လာပြီး စကားပြောသည်။ သူက အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် ပြောကြားပြီး ကိုရီးယား-အမေရိကန်လူမျိုးဟု ထင်ရသည့် အရာရှိတစ်ဦးက ချက်ချင်းဘာသာပြန်ပေးသည်။
“ကိုရီးယားနိုင်ငံရဲ့ အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များခင်ဗျား။ ကျွန်တော်ကတော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တပ်ဖွဲ့များရဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ် ချာလီရှူးဇ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များနဲ့ တွေ့ဆုံရတာ အလွန်ဝမ်းမြောက်ပါတယ်။ ကိုရီးယားနိုင်ငံရဲ့ ကာကွယ်ရေးမှာ အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ကျွန်တော် ကောင်းကောင်းသိရှိထားပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အတွက် ဒီလိုခက်ခဲတဲ့ လေ့ကျင့်ရေးတွေကို ကြိုးစားဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့အတွက် အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့တော့...”
စစ်ဦးစီးချုပ် ရှူးဇ်က ခန်းမထဲတွင် ထိုင်နေသော အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပတ်ကြည့်လိုက်ပြီး ပြုံးလျက် ပြောလိုက်သည်။
“ဒီနေ့အတွက် အားလုံးကို အချိန်စောပြီး ပြန်ခွင့်ပေးလိုက်ပါမယ်။”
နှစ်ရက်ဆက်တိုက် အချိန်စောပြန်ခွင့်ရသည့် ကံထူးရှင်များ ဖြစ်လာကြသည်။
ဘာသာပြန်သံကို ကြားလိုက်ရသည်နှင့် အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ လက်မြှောက်ကာ အားရပါးရ အော်ဟစ်လိုက်ကြသည်။
“ဝူး...”
ကျွန်တော် အတော်လေး အံ့သြသွားသည်။
အမေရိကန်စစ်ဦးစီးချုပ်တစ်ယောက်က ကိုရီးယားအရံတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ဘာလိုချင်နေလဲဆိုတာကို ဒီလောက်တိတိကျကျ နားလည်နေလိမ့်မယ်လို့ မထင်ထားမိပေ။
စစ်ဦးစီးချုပ် ရှူးဇ်က စစ်သည်များနှင့် အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်ချင်းစီကို လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ကာ အားပေးစကားများ ပြောကြားသည်။
လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ရသူတိုင်းက စိတ်အားထက်သန်စွာဖြင့် အော်ပြောကြသည်။
“တပ်သားသစ် ကင်ဟီးချန်းပါ! အကောင်းဆုံး ကြိုးစားပါ့မယ်!”
“ဗိုလ်မှူး လီဟန်ဂျွန်ပါ! စစ်ဦးစီးချုပ်နဲ့ တွေ့ဆုံခွင့်ရတာ ဂုဏ်ယူမိပါတယ်!”
သေချာသည်မှာ ဒါက တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ စစ်သည်များအတွက်သာဖြစ်သည်။
အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များကတော့ သာမန်အတိုင်း (သို့သော် ရိုသေစွာဖြင့်) လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ကြသည်။
ကျွန်တော့်အလှည့်ရောက်သောအခါ စစ်ဦးစီးချုပ် ရှူးဇ်က ကျွန်တော့်လက်ကို ဆုပ်ကိုင်ရင်း ပြောသည်။
“မစ္စတာကင်၊ ကျွန်တော် ခင်ဗျားနဲ့ တွေ့ချင်နေတာ ကြာပြီ။”
ကျွန်တော် ပြုံးလိုက်ပြီး ပြောလိုက်သည်။
“ကျွန်တော့်အတွက်လည်း ဂုဏ်ယူစရာပါပဲ။”
ကျွန်တော်နှင့် အမေရိကန်စစ်တပ်တို့ကြားတွင် အတိတ်က အကြောင်းအရာများစွာ ရှိခဲ့သည်။
‘Big One’ ဖြစ်စဉ်အတွင်း အမျိုးသားအစောင့်တပ်နှင့် ဖက်ဒရယ်တပ်ဖွဲ့များက ဒုက္ခသည်များကို ကယ်ဆယ်ရန် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရော်နယ်နှင့်အတူ လိုက်ပါရင်း အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ကြည်းတပ်ဝန်ကြီး၊ ရေတပ်ဝန်ကြီးနှင့် ကြည်းတပ်ဦးစီးချုပ်တို့ကို တွေ့ဆုံခွင့်ရခဲ့သည်။
သူတို့အားလုံးက ကျွန်တော့်အပေါ် အလွန်ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြသည်။
“အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနေနဲ့ မစ္စတာကင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့တာတွေကို ဘယ်တော့မှ မေ့မှာမဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စခန်းတွေကို အချိန်မရွေး လာရောက်လည်ပတ်နိုင်ပါတယ်။”
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“နားလည်ပါပြီ။ အခွင့်အရေးရရင် မလွဲမသွေ လာရောက်လည်ပတ်ပါ့မယ်။”
ကျွန်တော်နှင့် အမေရိကန်စစ်တပ်ကြားက ဆက်ဆံရေးက ဒီလောက်ထိ နက်ရှိုင်းသည်။
ဒါပေမဲ့ ဘာကြောင့်များ ရှေးရိုးစွဲအုပ်စုတွေနဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတချို့က ကျွန်တော့်ကို မြောက်ကိုရီးယားလိုလားသူ ကွန်မြူနစ်လို့ စွပ်စွဲနေကြတာလဲ။
***
အချိန်မတိုင်မီ နှစ်နာရီစောပြီး ပြန်ခွင့်ပေးသည့် အခမ်းအနား ပြီးဆုံးသွားသည်။
သေနတ်နှင့် စစ်သုံးပစ္စည်းများကို ပြန်အပ်ပြီးနောက် ကျွန်တော် လွတ်မြောက်သွားပြီဖြစ်သည်။ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီးတစ်ခုကို ချလိုက်ရသလို ခံစားရသည်။
“ဒီနှစ်အတွက် အရံတပ်ဖွဲ့ လေ့ကျင့်ရေးက ဒါနဲ့ ပြီးသွားတာလား။”
“မင်းကလည်း ဘာလို့ အပျော်တမ်းလို လုပ်နေတာလဲ။ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန် စုဖွဲ့မှုလေ့ကျင့်ရေးက ကျန်သေးတယ်လေ။”
“……”
ကျွန်တော် နိုင်ငံသားခံယူချက်ကို ပြောင်းလဲပစ်သင့်ပြီ။
ဒါမှမဟုတ် ရုံးချုပ်ကိုပဲ အမေရိကန်ကို ရွှေ့လိုက်ရမလား။
အမေရိကန် စစ်ဦးစီးချုပ် လာရောက်ခဲ့၍လားမသိ၊ တပ်မတော်တံခါးပေါက်ရှေ့တွင် သတင်းထောက်များ အများအပြား စုရုံးနေကြသည်။ ကံကောင်းစွာဖြင့် သတင်းထောက်များ မမြင်မိခင် ကျွန်တော့်ကိုယ်ရံတော် မောင်းနှင်သည့်ကားပေါ်သို့ အမြန်တက်လိုက်နိုင်သည်။
ကားပေါ်တွင်ရှိစဉ် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ထံ ဖုန်းဆက်လိုက်သည်။
[အခု လေ့ကျင့်ရေးမှာ မဟုတ်ဘူးလား။]
“အခုပဲ ပြီးသွားလို့။”
[ဟုတ်လား။ ခက်ခဲတဲ့ လေ့ကျင့်ရေးတွေကြောင့် အရမ်းပင်ပန်းနေမှာပဲ။]
ထိုင်နေရုံနဲ့တင် ပင်ပန်းပါတယ်လေ။
ကျွန်တော် ကားထဲမှာတင် စစ်ဝတ်စုံအပေါ်ပိုင်းကို ချွတ်လိုက်ပြီး ပြောလိုက်သည်။
“ကျွန်တော့်အတွက် လူတစ်ယောက်လောက် ရှာပေးပါ။”
***
အိမ်ပြန်ရောက်တော့ သက်တောင့်သက်သာရှိမည့် အဝတ်အစားများလဲကာ ဆိုဖာပေါ်တွင် အနားယူနေလိုက်သည်။ အချိန်စောပြီး ပြီးသွားတာကြောင့် ရုံးကို တစ်ချက်ဝင်မလား စဉ်းစားမိပေမဲ့ အိမ်ရောက်သွားသည့်အခါ ဘာမှလုပ်ချင်စိတ် မရှိတော့ပေ။
ကျွန်တော်မရှိလည်း ကုမ္ပဏီက ပုံမှန်အတိုင်း လည်ပတ်နေတာပဲ။
အမေရိကန် စစ်ဦးစီးချုပ် အရံတပ်ဖွဲ့ လေ့ကျင့်ရေးစခန်းသို့ လာရောက်ခဲ့သည့် သတင်းကတော့ ခန့်မှန်းထားသည့်အတိုင်းပင် လူပြောများနေသည်။ သတင်းဖွင့်လိုက်သည်နှင့် ချာလီရှူးဇ်၏ ပုံရိပ်က ပေါ်လာသည်။
သူက သတင်းထောက်တွေကို ခေါ်မလာခဲ့သည့်အတွက် ကျွန်တော့်ကို လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်နေသည့် ဓာတ်ပုံများ မရှိပေ။ ယင်းအစား ထိုနေရာတွင် ရှိနေခဲ့သည့် အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ အင်တာဗျူးများကိုသာ ပြသနေသည်။
ညနေပိုင်းတွင် အဲလီ ရောက်လာသည်။ သူမသည် အလုပ်မှ တိုက်ရိုက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်၍ ရုံးဝတ်စုံအတိုင်းပင် ရှိသေးသည်။
“ဟိုင်း! ရောက်ပြီနော်။”
“လာလေ။”
“ညစာအတွက် ဆူရှီ ဝယ်လာခဲ့တယ်။”
စားပွဲသို့ သွားမည့်အစား ဧည့်ခန်းစားပွဲတွင်ပင် စားရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြသည်။ အဲလီက ဆူရှီထုတ်နေစဉ် ကျွန်တော်က ဝိုင်ဗီရိုထဲမှ ဝိုင်ဖြူတစ်ပုလင်းကို ထုတ်လိုက်သည်။
“ကျေးဇူးတင်ပါတယ်၊ စားကြရအောင်။”
ကျွန်တော်တို့ ဝိုင်ခွက်များကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး တိုက်လိုက်ကြသည်။
“နှစ်ယောက်လုံး လေ့ကျင့်ရေးမှာ ပင်ပန်းလာမှာပဲ။”
“ပင်ပန်းတာလား? ကျွန်တော်တို့က ထိုင်နေပြီး ပြန်လာရုံပါပဲ။”
“ဒါပေမဲ့ စိတ်ပူမိသေးတယ်။ ကိုရီးယားစစ်တပ်မှာ မတော်တဆမှုတွေ အများကြီး ဖြစ်တတ်တယ်လို့ ကြားဖူးလို့ပါ။”
တက်ဂယူက ခေါင်းညိတ်သည်။
“ဟုတ်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဂျင်ဟူး တစ်ခါတုန်းက စစ်တပ်မှာ အကြီးအကျယ် မတော်တဆမှု ဖြစ်ဖူးတယ်။”
အဲလီ၏ မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားသည်။
“မတော်တဆမှု ဟုတ်လား?”
“အင်း၊ အဲ့ဒါကတော့...”
အခုတော့ ဒါကို ဖုံးကွယ်ထားစရာ မလိုတော့ဘူး မဟုတ်လား။
ကျွန်တော် အတိတ်က လေ့ကျင့်ရေးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မော်တာဗုံးပေါက်ကွဲမှုအကြောင်း ပြောပြလိုက်သည်။ ဟိုအရင်က အနာဂတ်ကို ကြိုမြင်ခဲ့ရသည့် အကြောင်းကိုတော့ ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။
အဲလီက ပါးစပ်ကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် အုပ်လိုက်သည်။
“တ-တကယ်လား? အဲ့လောက်ထိ ဖြစ်ခဲ့တာလား?”
“အဲ့ဒီအကြောင်း တက်ဂယူကလွဲရင် ဘယ်သူမှ မသိဘူး။”
ကျွန်တော် အမေ့ကိုလည်း မပြောပြခဲ့ပေ။ စိတ်ပူသွားမှာစိုး၍ ဖြစ်သည်။ အမေက အခုထိလည်း မသိသေးပေ။
“မင်း ထိခိုက်မှု မရှိဘူးလား?”
“မရှိပါဘူး။ အခုမြင်နေရတဲ့အတိုင်းပဲ၊ ကျွန်တော် ကျန်းကျန်းမာမာပါပဲ။”
ကံကောင်းစွာဖြင့် မတော်တဆမှုမဖြစ်ခင် အနည်းငယ်အလိုတွင် အနာဂတ်ကို ကြိုမြင်လိုက်ရ၍ ငုံ့လိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒါကြောင့်မို့ ဘာမှမဖြစ်ခဲ့ပေ။ ဒါပေမဲ့ အကြားအာရုံပိုင်းမှာတော့ ခဏလောက် ဒုກ္ခရောက်ခဲ့ရသေးသည်။
သာ၍ တစ်စက္ကန့်လောက်သာ နောက်ကျခဲ့လျှင် ကျွန်တော် အဲ့ဒီနေရာမှာတင် အသက်ဆုံးရှုံးရမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရမလား ဖြစ်သွားနိုင်ခဲ့သည်။
“ဒါပေမဲ့ ဘာလို့ မော်တာဗုံးက ပေါက်ကွဲရတာလဲ။”
ကျွန်တော် ခါးသီးစွာ ပြုံးလိုက်သည်။
“အစကတည်းက ချို့ယွင်းချက် ပါလာတာလေ။”
တက်ဂယူက ထိုအချိန်က သတင်းဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို ဖုန်းထဲတွင် ရှာဖွေပြီး သူမကို ပြလိုက်သည်။
KM188 ဆိုသည်မှာ Hwa-an Precision Chemicals မှ တီထွင်ထုတ်လုပ်ထားသည့် မော်တာဗုံးအမျိုးအစားသစ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကိုရီးယားစစ်တပ်သို့ ပထမဆုံး စတင်ဖြန့်ဖြူးခဲ့ပြီး တူရကီနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံများသို့လည်း ပြည်ပတင်ပို့ရန် စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုထားပြီးဖြစ်သည်။
သာမန်ပေါက်ကွဲမှုမျိုးသာ ဖြစ်ခဲ့လျှင် သူတို့အနေဖြင့် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ဖုံးကွယ်သွားနိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး နောက်တစ်ဦးမှာ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်မှာ လူသိရှင်ကြား ဖြစ်လာသောအခါ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က KM188 အားလုံးကို သိမ်းဆည်းကာ အသေးစိတ် စစ်ဆေးခဲ့ကြသည်။ ရလဒ်ကတော့ တုန်လှုပ်စရာပင်။ မော်တာအသစ်တွင် အစကတည်းက ဆိုးရွားသော ချို့ယွင်းချက်များ ရှိနေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအခါ စစ်သုံးပစ္စည်း အားလုံးနှင့် ပြည်ပတင်ပို့မှုများမှာ အလိုအလျောက် ပျက်ပြားသွားတော့သည်။
ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီလောက်နဲ့ မပြီးဆုံးခဲ့ပေ။
နောက်ဆက်တွဲ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအရ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်း ဝယ်ယူရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဌာန (DAPA) က ထိုချို့ယွင်းချက်ကို ကြိုတင်သိရှိထားသော်လည်း စစ်ဆေးမှုရလဒ်များကို အတုအယောင်ပြုလုပ်ကာ အောင်မြင်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
အဲလီက အံ့အားသင့်သော မျက်နှာအမူအရာဖြင့် မေးလိုက်သည်။
“ဒါဆိုရင် ချို့ယွင်းချက် ရှိမှန်း သိရက်နဲ့ပဲ ထောက်ပံ့ပေးဖို့ ခွင့်ပြုလိုက်တာပေါ့?”
“ဟုတ်တယ်။”
“ဘာလို့လဲ?”
“သူတို့ လာဘ်စားထားလို့လေ။”
တောင်ကိုရီးယားစစ်တပ်၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုသမိုင်းမှာ အလွန်ပင် ရှည်လျားလှသည်။
အကျော်ကြားဆုံးဖြစ်စဉ်မှာ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (National Defense Corps) ဖြစ်စဉ်ပင် ဖြစ်သည်။
မြောက်ကိုရီးယားတို့၏ ကျူးကျော်မှုကြောင့် ကိုရီးယားစစ်ပွဲ စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ဆင်းမန်းရီးအစိုးရသည် ရန်သူ့တပ်များကို တန်ပြန်ရန်အတွက် အရပ်သား ငါးသိန်းခန့်ကို စုစည်း၍ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ အရံတပ်ဖွဲ့တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိပ်ပိုင်းရှိ တပ်မှူးများက ထိုတပ်ဖွဲ့အတွက် ရည်ရွယ်ထားသည့် ဝတ်စုံနှင့် အစားအသောက် ဘတ်ဂျက်များကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ စနစ်တကျ ထောက်ပံ့မှု မရရှိသည့် စစ်သည်များမှာ ဆာလောင်မှု၊ အအေးဒဏ်နှင့် ရောဂါဘယများကြောင့် ဒုກ္ခရောက်ခဲ့ရသည်။ အဆုံးသတ်တွင် တိုက်ပွဲဝင်ရခြင်းပင် မရှိဘဲ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ချီတက်စဉ်အတွင်း ငတ်မွတ်မှု၊ အအေးမိမှု သို့မဟုတ် ရောဂါများကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။
မဟာမိတ်စစ်သည် ၉၀,၀၀၀ ခန့်မှာ ရန်သူ့ကျည်ဆန်ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ တပ်မှူးများ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။
ဒါက ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်စဉ်များထဲမှ တစ်ခုပင်။
ထိုအချိန်မှစ၍ ဆယ်စုနှစ်များစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သော်လည်း စစ်သုံးပစ္စည်း ဝယ်ယူရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေးဆိုင်ရာ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများကို အမြစ်မပြတ်နိုင်သေးပေ။ စစ်သည်များမှာ ယခုအခါတွင် ငတ်မွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အေးခဲသေဆုံးခြင်း မရှိတော့သော်လည်း မတော်တဆမှုများကြောင့် သေဆုံးရခြင်းမှာ ယနေ့တိုင် အဖြစ်များနေဆဲပင်။
သာဓကများကို အကုန်ထုတ်ပြမည်ဆိုပါက စာအုပ်များစွာပင် ပြည့်သွားလိမ့်မည်။
“တိုင်းပြည်ကို ကာကွယ်ရမယ့် တာဝန်ရှိတဲ့ စစ်သည်တွေက ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ဒီလိုတွေ လုပ်ရက်ရတာလဲ? ဒါက နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်ဖျက်တာ ဒါမှမဟုတ် သစ္စာဖောက်နဲ့ အတူတူပဲ မဟုတ်ဘူးလား?”
တက်ဂယူက ဆူရှီတစ်စကို ကောက်စားရင်း ပြောလိုက်သည်။
“တချို့ကတော့ ဒါကို ‘စားဝတ်နေရေးအတွက် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု’ လို့ ခေါ်ကြတယ်။”
အဲလီက အံ့ဩတကြီးဖြင့် မေးလိုက်သည်။
“ဟ၊ ဟုတ်လို့လား? စနောက်နေတာလား?”
ကျွန်တော် သက်ပြင်းချလိုက်ပြီး ပြောလိုက်သည်။
“ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးကိုယ်တိုင်က အဲ့လို ပြောခဲ့တာလေ။”
တက်ဂယူက ခေါင်းညိတ်သည်။
“သမ္မတ ခန့်အပ်ထားတဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးလေ။”
မော်တာပေါက်ကွဲမှုမှာ သာမန်မတော်တဆမှုမဟုတ်ဘဲ DAPA ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လူ့လုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ကြောင်း ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ နိုင်ငံရေးလောကတစ်ခုလုံး တုန်လှုပ်သွားခဲ့သည်။
အမျိုးသားလွှတ်တော် ကာကွယ်ရေးကော်မတီ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးတွင် အာဏာရနှင့် အတိုက်အခံပါတီများမှ လွှတ်တော်အမတ်များက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝယ်ယူရေး အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟာမင်ဂျူးက “အရင်တုန်းကလို မဟုတ်ဘဲ ဒီနေ့ခေတ် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝယ်ယူရေး အကျင့်ပျက်ခြစားမှု အများစုမှာ စားဝတ်နေရေးအတွက် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများသာ ဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားလိုက်ခြင်းက ပြည်သူများကို အလွန်ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။
လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးမှာ အလွန်အံ့အားသင့်သွားပြီး ထရပ်ကာ အော်ဟစ်ခဲ့သည်။
“ဂျင်းဗဲလ်ဂျင်းက ဗိုက်ဆာလို့ ပေါင်မုန့်ခိုးတာကို စားဝတ်နေရေးအတွက် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုလို့ ခေါ်လို့ရပေမဲ့ ကာကွယ်ရေးကန်ထရိုက်တာတွေဆီကနေ ဘီလီယံနဲ့ချီတဲ့ ငွေကြေးတွေယူပြီး ချို့ယွင်းချက်တွေကို မျက်ကွယ်ပြုတာကို စားဝတ်နေရေးအတွက် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုလို့ ခေါ်လို့ရမလား?”
ယုတ္တိဗေဒအရ ပြောရလျှင် တပ်ကြပ်ကြီး သို့မဟုတ် ဒုဗိုလ်တစ်ယောက်က လာဘ်ငွေ သို့မဟုတ် ကော်မရှင်ခ ရနိုင်ပါ့မလား? ငွေကိုယူမည့်သူများမှာ ပခုံးပေါ်တွင် ကြယ်ပွင့်များစွာ ပါရှိသည့် ဗိုလ်ချုပ်များသာ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ဤဖြစ်စဉ်ကြောင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝယ်ယူရေး အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများအပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပြီး ရေတပ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းပင် အဖမ်းခံခဲ့ရသည်။
ဒီအဆင့်အထိဆိုလျှင် စစ်တပ်တစ်ခုလုံးမှာ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုနှင့် မမှန်မကန် လုပ်ဆောင်မှုများ၏ အသိုက်အမြုံဖြစ်နေပြီဟု ပြောလျှင် လွန်မည်မဟုတ်ပေ။
ကျွန်တော် ခွက်ထဲရှိ ဝိုင်ကို တစ်ကျိုက်တည်း မော့သောက်လိုက်သည်။ ဝိုင်အနည်းငယ်သာ သောက်ရသေးသော်လည်း ဒီညတော့ အရက်က ကျွန်တော့်ကို မြန်မြန်ပဲ မူးဝေစေသည်။
“အဲ့ဒီ ‘စားဝတ်နေရေးအတွက် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု’ ကြောင့် တစ်ယောက်က အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး တစ်ယောက်ကတော့ ခြေထောက် ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်။”
ခြေထောက်ကို ဖက်ထားပြီး နာကျင်စွာ အော်ဟစ်နေသည့် တပ်သား ကင်ဂျယ်ဟက် ၏ အသံမှာ ကျွန်တော့်စိတ်ထဲတွင် ယခုတိုင် ထင်ရှားနေဆဲပင်။
“လျော်ကြေးကရော သင့်တော်အောင် ပေးခဲ့ရဲ့လား?”
“မပေးခဲ့ပါဘူး။”
စစ်ဆေးရုံတွင် ဆေးကုသမှုခံယူနေစဉ် အိပ်ရာဘေးတွင် လဲလျောင်းနေသည့် အခြားစစ်သည်များနှင့် တွေ့ဆုံခွင့် ရခဲ့သည်။
စစ်တပ်ဆိုသည်မှာ အလွန်ပြင်းထန်စွာ ဖျားနာခြင်းမျိုးမဟုတ်ပါက ဆေးရုံသို့ ဘယ်တော့မှ မပို့ပေ။ ထို့ကြောင့် စစ်ဆေးရုံတွင် တက်ရောက်နေရသည်ဆိုသည်မှာ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရထားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ သူတို့အများစုမှာ နောင်တွင် ဆက်လက် ကုသရမည့် အခြေအနေနှင့် လျော်ကြေးရမည့် ကိစ္စများအတွက် စိုးရိမ်နေကြသည်။
တောင်ကိုရီးယားတွင် စစ်သည်များအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်အား လျော်ကြေးတောင်းဆိုသည့် တရားစွဲဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခွင့်မရှိကြောင်း ကျွန်တော် ထိုနေရာတွင် သိခဲ့ရသည်။
အဲလီက နားမလည်နိုင်သည့်ပုံစံဖြင့် မေးလိုက်သည်။
“တကယ်လား? စစ်သည်တွေကို လျော်ကြေးတောင်းဆိုဖို့ တရားစွဲခွင့် ပိတ်ပင်ထားတဲ့ နိုင်ငံတွေက အလွန်နည်းပါတယ်။”
“ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲမှာ စစ်သည်တွေ အများကြီး သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် တာဝန်ယူရမယ့်ကိစ္စကို ရှောင်လွှဲဖို့ သူတို့ အဲ့ဒီစည်းမျဉ်းကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်တာလေ။”
ကျွန်တော် ဆေးကုသမှု ခံယူနေစဉ်အတွင်း တပ်ခွဲမှူး၊ တပ်ရင်းမှူးနှင့် တပ်မမှူးတို့က အလှည့်ကျ လာရောက်တွေ့ဆုံကြသည်။ သူတို့အားလုံးက မီဒီယာများကို အင်တာဗျူးပေးခြင်း သို့မဟုတ် အွန်လိုင်းတွင် ပို့စ်တင်ခြင်းကဲ့သို့သော စစ်တပ်အပေါ် အမြင်မကောင်းစေမည့် အလုပ်မျိုး မလုပ်ရန် အလေးအနက် မှာကြားခဲ့ကြသည်။
အကယ်၍ အပြင်ကို ပေါက်ကြားသွားပါက တပ်ဖွဲ့တစ်ခုလုံးအတွက် ဒုက္ခရောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။
ကျွန်တော်ကလည်း အမေ စိတ်ပူမည်စိုး၍ အိမ်ကို အကြောင်းမကြားရန် တောင်းဆိုထားပြီးဖြစ်၍ မည်သို့မျှ ပြောပြရန် အစီအစဉ် မရှိခဲ့ပေ။
အဲလီက မေးလိုက်သည်။
“ကိုရီးယားမှာ နိုင်ငံတော်အတွက် အမှုထမ်းသူတွေ သို့မဟုတ် စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေအတွက် အကျိုးခံစားခွင့်စနစ်တွေ မရှိဘူးလား?”
“ရှိတာပေါ့၊ ဒါပေမဲ့…”
သူတို့ထဲက တစ်ယောက်ဖြစ်လာဖို့ဆိုတာ ကုလားအုပ်တစ်ကောင် အပ်ပေါက်ထဲ ဖြတ်ဝင်တာထက်တောင် ပိုခက်ခဲသေးသည်။
တက်ဂယူက ပြောလိုက်သည်။
“နိုင်ငံတော် ဝါရင့်ပုဂ္ဂိုလ်များရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ထမ်းတွေကျတော့ တောင်တက်ရင်း ခလုတ်တိုက်မိတာ ဒါမှမဟုတ် တံခါးခုံမှာ ခြေထောက်ခိုက်မိတာမျိုးလောက်နဲ့တင် နိုင်ငံတော်ဂုဏ်ထူးဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်သွားကြတာ မဟုတ်ဘူးလား?”
ဒါက နောက်ပြောင်သလို ထင်ရပေမဲ့ တကယ်ဖြစ်ပျက်နေတာပါ။ ယာဉ်တိုက်မှု ကျူးလွန်ပြီး အခြားသူတွေကို ထိခိုက်အောင်လုပ်မိတဲ့ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်တောင် နိုင်ငံတော်ဂုဏ်ထူးဆောင်ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သွားတာမျိုး ရှိခဲ့ဖူးတယ်။
အဲလီ၏ မျက်နှာမှာ အရက်ရှိန်ကြောင့် အနည်းငယ် ရဲနေသည်။
“ဘာလို့ ကိုရီးယားက နိုင်ငံအတွက် အမှုထမ်းရင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတဲ့ စစ်သည်တွေကို တာဝန်မယူတာလဲ?”
“ဘယ်သူသိမှာလဲ။”
စစ်ထဲဝင်ခိုင်းတုန်းကတော့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ သားသမီးတွေလို့ ခေါ်ကြပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ거나 သေဆုံးသွားတဲ့အခါကျတော့ သူများသားသမီးတွေ ဖြစ်သွားကြတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ စစ်တပ်မှာ သေဆုံးရတာဟာ ခွေးသေတစ်ကောင်လိုပဲလို့ ပြောကြတာပေါ့။
“အဲ့ဒီ မင်းနဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ တပ်သားကြီးကရော? အခု ဘာလုပ်နေလဲ?”
ကျွန်တော် ကျန်နေတဲ့ ဝိုင်ကို ငှဲ့ထည့်ပြီး သောက်လိုက်သည်။
“ကျွန်တော်လည်း သိချင်မိတယ်ဗျာ။”
***
ရက်အနည်းငယ်အကြာ။
ကျွန်တော် ရုံးခန်းထဲတွင် တက်ဂယူနှင့်အတူ နေ့လယ်စာ ဘာစားမလဲ ဆွေးနွေးနေစဉ် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဂျောင်ဂီဟွန်းက CEO ရုံးခန်းထဲသို့ အလျင်အမြန် ဝင်လာသည်။
“ဘာဖြစ်လာတာလဲ?”
အကြီးတန်းအရာရှိ ဂီဟွန်းက ကျွန်တော့်ကို ပြောသည်။
“ကျွန်တော်တို့ မစ္စတာ ပြောတဲ့လူ၊ ကင်ဂျယ်ဟက် ကို ရှာတွေ့ပြီ။”