စတော့ရှယ်ယာတို့၏ အနှစ်သာရမှာ ကုမ္ပဏီများတွင် တည်ရှိပြီး ကုမ္ပဏီများသည် တန်ဖိုးများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဖန်တီးပေးနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။
တစ်စုံတစ်ယောက်က ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် ရှယ်ယာကို ဝမ် ၁ သန်းဖြင့် ဝယ်ယူပြီး ဝမ် ၂ သန်းဖြင့် ပြန်ရောင်းလိုက်ရုံမျှနှင့် နောက်မှဝယ်ယူသူက ဝမ် ၁ သန်း ဆုံးရှုံးသွားသည်ဟု မဆိုနိုင်ပေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် သည် နှစ်စဉ်ထုတ်ကုန်သစ်များကို မိတ်ဆက်ပေးနေပြီး ရရှိလာသော အမြတ်ငွေများကို ရှယ်ယာရှင်များထံ ခွဲဝေပေးနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
စတော့ဈေးကွက်သည် ပွင့်လင်းသော ဈေးကွက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ပါဝင်သူအားလုံး အမြတ်ရနိုင်ရန် လုံးဝဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် စတော့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် လောင်းကစားနှင့် ကွဲပြားပြီး လူမှုရေးအရလည်း အားပေးမှုရရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ခရစ်ပတိုငွေကြေးဈေးကွက်သည် အနှစ်သာရအားဖြင့် ‘ဇီးရိုးဆမ်းဂိမ်း’ (Zero-sum game) သာ ဖြစ်သည်။ တစ်ယောက်ယောက် အမြတ်ရရန်အတွက် အခြားတစ်ယောက်က ဆုံးရှုံးရမည်ဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်အထိ ခရစ်ပတိုဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခဲ့ခြင်းမှာ ဆက်လက်မြင့်တက်ဦးမည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ငွေကြေးစီးဆင်းမှု (Liquidity) သည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသွားသောအခါ အပျက်သဘောဆောင်သည့် ဖြစ်ရပ်များစွာ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ဈေးကွက်ပြိုကျမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
Bantcoin ဈေးနှုန်း ဒေါ်လာ ၁၅,၀၀၀ ကျော်လွန်သည့်အချိန်မှစ၍ K ကုမ္ပဏီသည် ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်ထားသော ဒင်္ဂါးများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ရောင်းချခဲ့သည်။ ထက်ဝက်ပင် မရောင်းရသေးသော်လည်း ခရစ်ပတိုငွေကြေးအများစုမှာ ၎င်းတို့၏ အမြင့်ဆုံးဈေးနှုန်းမှ ထက်ဝက်ခန့် ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ဈေးချိုချိန်တွင် ဝယ်ယူသူများ ဝင်ရောက်လာပြီး ယာယီပြန်လည်မြင့်တက်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ လူအများက “ဆက်တက်ကြမယ်!” ဟု ထပ်မံအော်ဟစ်ကြပြန်သည်။
“ဈေးက နည်းနည်းပြန်တက်လာသလိုပဲ၊ ကျွန်တော် ရောင်းတာ ရပ်လိုက်ရမလားဗျာ”
အကြီးတန်းအရာရှိ ဆန်းယော့ပ်၏ မေးခွန်းကို ကျွန်တော် ခေါင်းခါပြလိုက်သည်။
“သူတို့ ဝယ်နေတုန်းမှာ တတ်နိုင်သလောက် ရောင်းချလိုက်ပါ”
Oracle ၏ အဆိုအရ ဤသည်မှာ ယာယီဈေးကျခြင်း မဟုတ်ဘဲ ပူဖောင်းပေါက်ကွဲခြင်း၏ အစပျိုးမှုသာ ဖြစ်သည်။
ခရစ်ပတိုဈေးကွက်ကို ထိန်းချုပ်ထားသော ဝေလငါးကြီးများသည် ဈေးကွက်ပြိုကျမှုကို မနှစ်မြို့ကြပေ။ သို့သော် ကျွန်တော်တို့ ဆက်လက်ရောင်းချနေသည့်အတွက် ပြန်လည်မြင့်တက်လာသော ဈေးကွက်မှာ အောက်သို့ ပြန်လည်ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး၊ ခံနိုင်ရည်မရှိတော့သော အင်အားစုအချို့မှာလည်း ရောင်းချသည့်ဘက်သို့ ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။
တက်ဂယူ က ပြောသည်။
“တွေးကြည့်ရင် ရယ်စရာကောင်းတဲ့ အခြေအနေပဲ။ သူတို့က ခရစ်ပတိုကို ဒစ်ဂျစ်တယ် ရွှေ လို့ ခေါ်ကြတယ်၊ အနာဂတ်မှာ ငွေစက္ကူတွေကို အစားထိုးမယ့် ငွေကြေးသစ်လို့ ပြောကြတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ ငွေစက္ကူတွေ ပြန်ဝယ်ဖို့ ခရစ်ပတိုတွေကို ရောင်းထုတ်နေကြရပြီ”
“ဒေါ်လာကတော့ အကောင်းဆုံးပဲ”
Bantcoin သည် ဒေါ်လာ ၁၀,၀၀၀ အောက်သို့ပင် ကျဆင်းသွားပြီး Altcoin များမှာလည်း ဆက်တိုက် ထိုးကျနေသည်။ အများဆုံး မြင့်တက်ခဲ့ဖူးသော ဒင်္ဂါးများသည် အဆိုးရွားဆုံး ကျဆင်းမှုကို ခံစားရသည်။
တစ်ချိန်က ဝမ် ၄,၅၀၀ အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ဈေးကွက်အရွယ်အစား ဒုတိယအကြီးဆုံး ခရစ်ပတိုငွေကြေးအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သော Roople မှာ ဝမ် ၁,၀၀၀ အောက်သို့ ကျဆင်းသွားကာ တန်ဖိုးနည်းဒင်္ဂါး (Penny coin) အဖြစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားသည်။
ရုပ်သံလိုင်းများက ခရစ်ပတိုဈေးကွက် ပြိုကျမှုကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ အဓိကသတင်းအဖြစ် အစီရင်ခံနေကြသည်။
ခရစ်ပတိုဈေးကွက် ပြိုကျခြင်းမှာ ယခုမှ ပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ပေ။ ယခင်က ဟက်ကာများကြောင့် Mount Hill ဒေဝါလီခံခဲ့ရစဉ်ကလည်း သိသာထင်ရှားသော ပြိုကျမှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ယခုလောက်အထိ ကြီးမားသော ပြဿနာတစ်ခုတော့ မဟုတ်ခဲ့ပေ။
ထိုအချိန်ကတည်းက အခြေအနေများက ဘယ်လောက်အထိ ပြောင်းလဲသွားပြီလဲဆိုတာကို ပြသနေခြင်း ဖြစ်သည်။
ခရစ်ပတိုငွေကြေး အရေအတွက်များ တိုးပွားလာပြီး ဈေးကွက်မှာလည်း ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ မနှစ်က အစောပိုင်းအထိ ခရစ်ပတိုတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူမှာ အလွန်နည်းပါးသည်။ သို့သော် မနှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ထိုအရေအတွက်မှာ ဆယ်ဆ၊ ရာဆယ်ဆ တိုးပွားလာခဲ့သည်။
ရုံးဝန်ထမ်းများ၊ အိမ်ရှင်မများ၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ၊ လူတိုင်းလိုလို ပါဝင်လာကြသည်။ အလယ်တန်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်းသားများပင်လျှင် ၎င်းတို့၏ မုန့်ဖိုးများကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသည့် ဖြစ်ရပ်များအထိ ရှိလာခဲ့သည်။
ထိုသူများထဲမှ ဘယ်နှစ်ယောက်ကများ ဘလော့ချိန်း (Blockchain) ကို နားလည်ပြီး ထိုနားလည်မှုအပေါ် အခြေခံကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ကြသနည်း။
စတော့ဈေးကွက်တွင် လူအများပြောလေ့ရှိသည့် စကားပုံတစ်ခုရှိသည်။ အိမ်ရှင်မများနှင့် သီလရှင်များ (သို့မဟုတ် ဘုန်းကြီးများ) ရှယ်ယာရောင်းဝယ်ရေးခန်းမသို့ ရောက်လာပြီဆိုလျှင် ဈေးကွက်မှာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်နေပြီဟု ဆိုသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၃၅ ဦးမြောက် သမ္မတ ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီ၏ ဖခင် ဂျိုးဇက်ကနေဒီသည် ဖိနပ်ပွတ်သူကလေးငယ်တစ်ဦးက စတော့ရှယ်ယာအကြောင်း မေးမြန်းသည်ကို ကြားလိုက်ရပြီးနောက် ၎င်းပိုင်ဆိုင်သည့် ရှယ်ယာအားလုံးကို ရောင်းထုတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၌ စီးပွားရေးပျက်ကပ်ကြီး (Great Depression) ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ကိုရီးယားတွင်လည်း ကလေးငယ်များကို ပွေ့ချီထားသည့် အိမ်ရှင်မများက KOSDAQ ရှယ်ယာများကို ဝယ်ယူရန် အော်ဟစ်ဆူညံကာ ရောင်းဝယ်ရေးခန်းမသို့ ရောက်လာပြီးနောက် KOSDAQ ပူဖောင်း ပေါက်ကွဲသွားခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင်လည်း ဘုန်းကြီးများ စုဝေးပြီး ရှယ်ယာများ ဝယ်ယူပြီးနောက် စတော့ဈေးကွက် ပြိုကျခဲ့ဖူးသည်။
Bantcoin ဖိုရမ်သည် မကြာသေးမီကအထိ အိပ်မက်များနှင့် မျှော်လင့်ချက်များ ပြည့်နှက်နေသော Neverland တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ရက်အနည်းငယ်အတွင်းမှာပင် ငရဲခန်းအသွင် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
- ကျွန်တော့် မင်္ဂလာဆောင်က မေလမှာ၊ မင်္ဂလာဆောင်စရိတ်တင်မကဘူး မိဘတွေဆီက ရထားတဲ့ အိမ်ခန်းလခ (Jeonse) ပိုက်ဆံတွေပါ အကုန်ပါသွားပြီ။ ကျွန်တော့် သတို့သမီးက ဒါကို မသိသေးဘူး၊ ပျားရည်ဆမ်းခရီး ဘယ်သွားမလဲ၊ အိမ်သစ်ကို ဘယ်မှာယူမလဲဆိုတာ ရွေးနေပြီ။ ကျွန်တော် အခု ဘာလုပ်ရမလဲ။ ㅜㅜ
- ကျွန်တော် မိုဘိုင်းဖုန်းဆိုင်ဖွင့်ထားတဲ့ ငွေစုငွေတွေကို အရင်းအနှီးလုပ်ပြီး ၃ သိန်းနဲ့ စခဲ့တာ၊ နောက်ပြီး မိဘတွေရဲ့ အိမ်ကို အပေါင်ထားပြီး ချေးငွေလည်း ထပ်ယူခဲ့တယ် (မိဘတွေကိုတော့ နောက်ထပ်ဆိုင်တစ်ဆိုင် ထပ်ဖွင့်မလို့လို့ လိမ်ပြောခဲ့တာ)။ အဲဒီငွေတွေနဲ့ Zent ကို ၅၃၃ ဝမ်နဲ့ ဝယ်ခဲ့တယ်။ ၁၂၀၀ ဝန်းကျင်မှာ ရောင်းထုတ်လိုက်ပေမဲ့ အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာ ၂၈၀၀ ဝန်းကျင်အထိ တန်းတက်သွားတယ် ဟဟ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ၄ ရက်အတွင်းမှာ ဝမ် ၃ သိန်းက ဝမ် ၇ သိန်း ဖြစ်လာတယ်။ တစ်ရက်ကို ဝမ် ၁ သိန်းနှုန်းနဲ့ မြတ်တာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ဒီကနေစပြီး ကျွန်တော့်ဘဝက အောက်ခြေဆီ ကျဆင်းသွားတော့တာပဲ။ တည်ငြိမ်အောင်ဆိုပြီး Altcoin တွေအစား Major coin တွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။ (ပြန်တွေးကြည့်ရင် တည်ငြိမ်အောင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံချင်ရင် ဒင်္ဂါးတွေနဲ့ ဝေးဝေးနေခဲ့ရမှာ)။ Bantcoin က ဝမ် ၃ သန်းကို ကျော်ဖြတ်တော့မလို ဖြစ်နေလို့ အမြတ်အနည်းငယ်ယူပြီး ပြန်ထွက်ဖို့ ဝင်လိုက်တာ၊ တန့်မနေဘဲ ဝမ် ၁.၄ သန်းအထိ လျှောကျသွားရော။ အကုန်ထုတ်ပြီး Zent ဆီ ပြန်သွားမယ်ဆိုပြီး ၁၂၀၀ နဲ့ ပြန်ဝယ်လိုက်တယ်။ ၂ ရက်အတွင်းမှာ ၇၀၀ အောက် ကျသွားတယ်။ ရောင်းထုတ်လိုက်ပြီးမှ ဈေးပြန်တက်လာပြီး ၁၀၀၀ ကျော်သွားတာ မြင်တော့ ပြန်ဝင်မိပြီး အကုန်ရှုံးပြန်ရော။ (Zent က ကျွန်တော့်ကို ထပ်လှည့်စားပြန်ပြီ ㅜㅜ) ရထားတဲ့အမြတ်တွေ အကုန်ရှုံးသွားပြီး အခုတော့ အရင်းအနှီး ဝမ် ၁.၈ သိန်းပဲ ကျန်တော့တယ်။ အဲဒီကနေစပြီး အရှုံးကာမိဖို့ ဈေးတက်နေတဲ့ ဒင်္ဂါးတွေကို လိုက်ဝယ်ရင်းနဲ့ပဲ အကုန်လိုက်ဝယ်မိတော့တာပဲ။ နောက်ဆုံးတော့ Florex မှာ အကုန်ပုံအောလိုက်တယ်၊ ဝယ်ပြီး တစ်ဝက်လောက်ကြာတော့ ဈေးက ဝမ် ၁၃,၀၀၀ ကနေ ၆,၀၀၀ ဖြစ်သွားတယ်။ အခု ကျွန်တော့်လက်ထဲမှာ ဝမ် ၁.၇ သောင်းပဲ ကျန်တော့တယ်။ မိဘတွေကို ဘာပြောရမလဲ။
- မင်းကို ကြည့်ပြီးတောင် မရယ်နိုင်ဘူး။ စိတ်ဓာတ်မကျပါနဲ့။
- တခြားသူရဲ့ ပြဿနာလို့လည်း မခံစားရဘူး ㅜㅜ
- မျှော်လင့်ချက် မဆုံးရှုံးပါနဲ့။ ဒင်္ဂါးတစ်မျိုးကို ကောင်းကောင်းစီးနိုင်ရင် ချက်ချင်း ဆယ်ဆ တက်သွားနိုင်ပါတယ်။ Orc Coin အတွက် ICO လုပ်တော့မှာမို့လို့ ဝယ်ထားလိုက်ပါ။ ကျွန်တော်တောင် ငွေသားကြိုထုတ်ပြီး အကုန်ပုံအောထားတယ်။
- နောက်ဆုံးတော့ -၉၀% ရောက်သွားပြီ။ ဝယ်ဖို့လည်း စိတ်မရှိတော့ဘူး၊ ဟန်မြစ် ဆီ သွားတော့မယ်။ ညစ်ပတ်တဲ့ ဘဝပါပဲ။ နောက်ဘဝမှ တွေ့ကြမယ်။
- မရောင်းပါနဲ့၊ ခုန်ချလိုက်ရုံပဲ။ အနည်းဆုံးတော့ ရောင်းအားကို လျှော့ချပေးလိုက်သလို ဖြစ်တာပေါ့။
- ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် သေတော့မှာပဲ၊ မင်းကျန်နေတဲ့ ဒင်္ဂါးတွေကို ငါ့ Banthem အကောင့်ထဲ လွှဲပေးခဲ့ရင် ကျေးဇူးတင်မှာ။
- ကျွန်တော်လည်း အဲဒါပဲ တောင်းဆိုချင်တယ်။ ဘယ်ဒင်္ဂါးမဆို ရပါတယ်။
- စားဖို့တောင် ပိုက်ဆံမရှိတော့ဘူး။ ကျေးဇူးပြုပြီး ကူညီကြပါ။ နည်းနည်းလေးပဲဖြစ်ဖြစ် ကူညီပေးကြပါ။
- Roople ၄၃၀၀ ထပ်မှာ ပိတ်မိနေတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ ဘယ်တော့ ရောက်လာမလဲ။
- ရူးနေလား lol။ ၁၀၀ အောက်ပဲ ရှိတဲ့ ဒင်္ဂါးကို အဲဒီဈေးနဲ့ ဝယ်ရဲတာ ဘယ်လိုတွေးမိတာလဲ။
- ဟီးဟီး၊ Roople က မင်းကို ထပ်လှည့်စားသွားပြီပေါ့။
- မိုက်မဲလိုက်တာ။ Roople က မင်းကို ထပ်လှည့်စားသွားတာလား။
- အဲဒီလောက်မြင့်တဲ့နေရာအထိ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ တက်နိုင်မယ်လို့ ထင်နေတာလား။ ၁၅၀၀ ထပ်တောင် အရမ်းများနေပြီ။
- ကျွန်တော်က Bant ၂၇၃၀ ထပ်မှာ ㅜㅜ လမင်းဆီကို သွားကြရအောင်!
- မင်းတို့လို လူမိုက်တွေ ကျေးဇူးနဲ့ တစ်ယောက်ယောက်တော့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားနိုင်မှာပါ၊ ဒါကို ကုသိုလ်လုပ်တယ်လို့ သဘောထားလိုက်ပါ။ ဒီဘဝက ငရဲဖြစ်နေရင်တောင် သေရင်တော့ ကောင်းကင်ဘုံ ရောက်မှာပါ။
- ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းထက်ပိုပြီး ဆုံးရှုံးထားပြီးပြီဆိုရင်တော့ အရှုံးပေါ်နဲ့ ထပ်ရောင်းနေဖို့ အကြောင်းမရှိတော့ပါဘူး။ ဖွက်ထားလိုက်တာ (hodl လုပ်ထားတာ) ကပဲ အကောင်းဆုံး အဖြေပါပဲ။
- တရားခံမရှိဘဲ အတင်းအကျပ် ဖွက်ထားရတာပေါ့ကွာ ㅜㅜ
စောစောစီးစီး ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသူတွေကတော့ အခြေအနေ ပိုကောင်းကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ကျမှ ဝင်လာပြီး အထွတ်အထိပ်အချိန်မှာ ပိတ်မိသွားသူတွေကတော့ အလွန်အမင်း ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါတယ်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအချို့က ၎င်းတို့ရဲ့ ဒေါသတွေကို စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြတဲ့ သမ္မတရုံး အကူးအပြောင်းကော်မတီဆီသို့ ဦးတည်ခဲ့ကြပါတယ်။
- အစိုးရက ဘယ်တုန်းကများ သူ့နိုင်ငံသားတွေကို ပျော်ရွှင်စရာ အိပ်မက်တွေ မက်ခွင့်ပေးခဲ့ဖူးလို့လဲ။ ကိုရီးယားမှာ တစ်ခါမှ မကြုံဖူးခဲ့တဲ့ အိပ်မက်တွေကို ခရစ်ပတိုကြောင့်သာ ကျွန်တော်တို့ မက်နိုင်ခဲ့ကြတာပါ။ ခရစ်ပတိုဆိုတာ စတုတ္ထစက်မှုတော်လှန်ရေး ဖြစ်တယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်ကြလို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေကြတာပါ။ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကျွန်တော်တို့ ရရှိခဲ့တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုနဲ့ အိပ်မက်တွေကို ကျေးဇူးပြုပြီး မလုယူသွားကြပါနဲ့။
- တကယ် ထိမိတဲ့ စကားတွေပဲ ㅜㅜ
- ကြီးပွားတိုးတက်နေတဲ့ ဈေးကွက်တစ်ခုကို အစိုးရက စည်းကမ်းဥပဒေတွေနဲ့ ဖျက်ဆီးပစ်တာ ဆီလျော်ပါရဲ့လား။
- ဘလော့ချိန်းဆိုတာ စတုတ္ထစက်မှုတော်လှန်ရေးရဲ့ အဓိက အူတိုင်ပဲ။
- အစိုးရရေ၊ ခရစ်ပတို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို အသက်သွင်းပေးပြီး ဘလော့ချိန်းကို မြှင့်တင်ပေးကြပါ!
- မှန်လိုက်တာ! Bantcoin နဲ့ စီးပွားရေးကို ပြန်လည် အသက်သွင်းကြရအောင်!
- ရူးသွပ်နေသူတွေကို စုစည်းပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မူရင်းရင်းနှီးငွေ ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် ဂွမ်ဟွမ်မွန် (Gwanghwamun) မှာ ဆန္ဒပြပွဲ လုပ်ကြစို့။
- သမ္မတ တာဝန်စတင်ထမ်းဆောင်တဲ့အခါ နိုင်ငံတော်ပင်စင်ရန်ပုံငွေကို အီသီရီယမ်ထဲ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး ဈေးနှုန်းမြင့်တက်အောင် လုပ်ကြစို့!
***
တောင်ကြီးလေ နက်လေလေပါပဲ။
Bantcoin က ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ အီသီရီယမ်က ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ကျန်တဲ့ အယ်လ့်ကိုင်းအများစုကတော့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ ထိုးကျသွားခဲ့ပါတယ်။
ပူဖောင်းများ ပေါက်ကွဲသွားတဲ့အခါ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးတွေ ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။
ပိုင်ဆိုင်သမျှ အကုန်ဆုံးရှုံးသွားသူတွေ ဒါမှမဟုတ် အကြွေးတင်သွားသူတွေက သာမန်ပါပဲ။ ကံဆိုးတာက သူတို့ကို တကယ်တမ်း ကူညီပေးနိုင်မယ့် နည်းလမ်း မရှိပါဘူး။
ကံကောင်းတယ်လို့ ဆိုရမယ့် တစ်ခုတည်းသော အရာကတော့ ဒီတုန်လှုပ်မှုဟာ စီးပွားရေး တစ်ခုလုံးဆီကို မပျံ့နှံ့သွားခဲ့တာပါပဲ။
အထွတ်အထိပ် ကာလကို အခြေခံပြီး ကြည့်မယ်ဆိုရင် အဓိက ငွေလဲလှယ်ရေးစင်တာတွေမှာ စာရင်းသွင်းထားတဲ့ ခရစ်ပတိုငွေကြေးတွေရဲ့ ဈေးကွက်အရွယ်အစား (Market Cap) က ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံ ကျော်လွန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတွက် စုစုပေါင်းပမာဏဖြစ်ပြီး ကိုရီးယားကတော့ အဲဒီအထဲက ဆယ်ပုံတစ်ပုံအောက်သာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ခရစ်ပတိုပူဖောင်း ပေါက်ကွဲမှုဟာ လက်ရှိ စီးပွားရေးစနစ်နဲ့ ချိတ်ဆက်မှု အလွန်နည်းပါးခဲ့ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် အိမ်ခြံမြေဈေးနှုန်းတွေ ထိုးကျသွားပြီဆိုရင် အဲဒီနဲ့တင် မပြီးသွားပါဘူး။ ဘဏ်တွေက ထုတ်ချေးထားတဲ့ ချေးငွေတွေ၊ ငှားရမ်းနေထိုင်သူတွေ၊ ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီတွေ၊ ကန်ထရိုက်တာတွေ စသည်ဖြင့် ပြဿနာတွေ ဖန်တီးလာပြီး စီးပွားရေး တစ်ခုလုံးအပေါ် ဆိုးကျိုး သက်ရောက်စေပါတယ်။
အတိုချုပ်ပြောရရင် Scale က ငယ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေ နည်းပါးတာကြောင့် တုန်လှုပ်မှုက နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ပိုမိုပေါ့ပါးခဲ့ပါတယ်။ သို့သော် ခရစ်ပတို ဈေးကွက်အရွယ်အစားသာ ပိုကြီးမားပြီး အပေါင်ခံချေးငွေတွေ စသည်တို့မှတစ်ဆင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ကဏ္ဍနဲ့သာ ချိတ်ဆက်နေခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီလိုနဲ့ ပြီးဆုံးသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီအချက်တွေကြောင့် လူအများစုက အခုလို အချိန်မှာ ပေါက်ကွဲသွားတာက တော်သေးတာပဲလို့ တွေးခဲ့ကြပါတယ်။
ပူဖောင်းပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ခရစ်ပတို ဈေးကွက်အရွယ်အစားဟာ ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၃၀၀ အထိ ကျုံ့သွားခဲ့ပြီး ခဏတာ ကာလတစ်ခုအထိ ဘေးတိုက် ရွေ့လျားရောင်းဝယ်နေတဲ့ (Sideways) ကာလတစ်ခု ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။
K ကုမ္ပဏီက ပြည်ပငွေလဲလှယ်ရေးစင်တာတွေမှာ ရောင်းချပြီး ငွေသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့တဲ့ ခရစ်ပတိုပမာဏက ဒေါ်လာ ၇.၂ ဘီလီယံ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ရှိန်ထိုးမှာပဲ ကုမ္ပဏီရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေဟာ ဝမ် ၈ ထရီလီယံကျော် တိုးပွားလာခဲ့ပါတယ်။
ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ရောင်းမထွက်သေးတဲ့ ထောက်ပံ့မှုပမာဏကတော့ အများကြီး ကျန်ရှိနေသေးဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မိုင်းတွင်းတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းတွေကလည်း ဒင်္ဂါးတွေကို ဆက်လက် ထုတ်လုပ်နေဆဲပါပဲ။
K ကုမ္ပဏီရဲ့ ရှယ်ယာတွေကို ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ ဆန်းယော့ (Sangyeop) အကြီးအကဲကတော့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်လို့နေပါတယ်။
"ငွေလဲလှယ်ရေးစင်တာကို ဘယ်လိုလုပ်ဖို့ စဉ်းစားထားလဲ"
"ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး ဆက်လက် ကြီးထွားအောင် လုပ်ရမှာပေါ့။ ပြိုကျသွားခဲ့ပေမဲ့ ဈေးကွက်ကြီး ကိုယ်တိုင်က ပျောက်ကွယ်သွားတာမှ မဟုတ်တာ"
လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီတွေနဲ့ မတူဘဲ ခရစ်ပတို ငွေလဲလှယ်ရေးစင်တာတွေက တာဝန်ရှိသူတွေဆီကနေ ခွင့်ပြုချက် ယူစရာမလိုပါဘူး။ စာရင်းသွင်းရုံနဲ့ဘဲ ဘယ်သူမဆို တည်ထောင်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီရဲ့ ရလဒ်အနေနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာချိန်မှာ ငွေလဲလှယ်ရေးစင်တာတွေက မှိုလိုပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ရောင်းဝယ်မှု ပမာဏ နည်းပါးပြီး လုံခြုံရေး ညံ့ဖျင်းတာတွေလည်း အများကြီး ပါဝင်နေပါတယ်။
"ဈေးကွက် တည်ငြိမ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ခရစ်ပတိုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ငွေလဲလှယ်ရေးစင်တာတွေပဲဖြစ်ဖြစ် ကောင်းတာနဲ့ ဆိုးတာကို ရွေးချယ်စစ်ထုတ်တဲ့ အဆင့်တစ်ခု ရှိလာမှာပါ"
အင်တာနက်ပေါ်ထွန်းလာမှုက ဒေါ့ကွန်ပူဖောင်း (Dot-com bubble) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။ အင်တာနက်ခေတ်ကြီး အပြည့်အဝ စတင်လာခဲ့ပြီး အိုင်တီ (IT) ကုမ္ပဏီတွေက ပူဖောင်းပေါက်ကွဲသွားပြီးနောက်မှာ ကြီးထွားလာခဲ့ကြပါတယ်။
ခရစ်ပတိုတွေက တန်ဖိုးတွေကို ဖန်တီးပြီး တစ်ဖန် ပြန်လည် ကြီးထွားလာမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ပြောခဲ့သလို လုံးဝ ပြိုလဲသွားမလားဆိုတာကိုတော့ ဆက်လက် စောင့်ကြည့်ရဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
***
ကျွန်တော် မျက်လုံးဖွင့်လိုက်ချိန်မှာတော့ ကျွန်တော့်ဘေးမှာ လှပတဲ့ ညိုတိုတို ဆံပင်ပိုင်ရှင် အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦး အိပ်ပျော်နေပါတယ်။
ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ရဲ့ ကိုရီးယား ရုံးခွဲက အလုပ်များတဲ့ ကာလတွေ ကုန်ဆုံးသွားခဲ့ပြီး အရာရာက အနည်းငယ် ပိုပြီး သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ အယ်လီ (Ellie) က ပုံမှန်အားဖြင့် ရုံးပိတ်ရက်တွေမှာ အနားယူလေ့ရှိပြီး ကျွန်တော်တို့လည်း ရက်ချိန်းတွေနဲ့ ပျော်ရွှင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ ညဉ့်နက်ပိုင်း ရုပ်ရှင်တွေ သွားကြည့်ကြတယ်၊ မြို့ပြင်တွေမှာ ကားမောင်းထွက်ကြတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ရက်ချိန်းအများစုကတော့ အိမ်မှာပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မျက်နှာတွေကို လူသိများတာကြောင့် အပြင်ထွက်ဖို့က ခက်ခဲပါတယ်။
အခုလိုမျိုးပဲ ကျွန်တော်တို့က နောက်ကျတဲ့အထိ အတူဆော့ကစားလေ့ရှိပြီး သူမက ကျွန်တော့်အိမ်မှာပဲ ညအိပ်သွားတတ်ပါတယ်။
ကျွန်တော့်ရဲ့ အကြည့်တွေကို ခံစားမိလိုက်တာကြောင့် အယ်လီက မျက်လုံးတွေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ပွင့်လာခဲ့ပါတယ်။
"ဘာလို့ အဲဒီလို စူးစူးစိုက်စိုက် ကြည့်နေတာလဲ"
"အံ့ဩစရာ ကောင်းလို့လေ"
"ဘာက အံ့ဩစရာ ကောင်းလို့လဲ"
"အခုလိုမျိုး ငါတို့ နှစ်ယောက် အတူတူ ရှိနေကြတာလေ"
တကယ်လို့သာ ငါသာ မရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ဘဲ ကျောင်းကို ဆက်တက်နေခဲ့မယ်ဆိုရင် အယ်လီနဲ့ ဆုံဖြစ်ခဲ့မှာ မဟုတ်ဘူး မဟုတ်လား။ အဲဒါဆိုရင် အခုလိုမျိုး ငါတို့တွေ အတူတူ ရှိနေကြမှာ မဟုတ်တော့ဘူးပေါ့၊ နော်။
ကျွန်တော့်စကားကို ကြားလိုက်ရတဲ့အခါ အယ်လီက ပြောလာခဲ့ပါတယ်။
"ဒါပေမဲ့ ငါတို့က ဆုံဖြစ်ကြဦးမှာပဲ မဟုတ်လား။ ဂျက်စီကာ နဲ့အတူ ကိုရီးယားတက္ကသိုလ်ကို ငါ လာခဲ့လို့ရတာပဲ၊ ဒါမှမဟုတ် ဂျက်စီကာ ကို တွေ့ဖို့ တက်ဂယူ နဲ့အတူ ဟောင်ကောင် ဆီကို ဂျင်ဟူး (Jinhoo) လာခဲ့လို့ရတာပဲလေ"
"အင်း၊ ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိပါတယ်"
ကျွန်တော်တို့ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ပြုံးပြရင်း ပွေ့ဖက်ကာ အနမ်းပေးခဲ့ကြပါတယ်။
"အိပ်ရာ ကောင်းကောင်း နိုးပြီဆိုရင် ကော်ဖီလေး ဘယ်လိုလဲ"
"ကောင်းတဲ့ အကြံပဲ"
ကျွန်တော်တို့ အိပ်ရာက ထပြီး ညဝတ်အင်္ကျီတွေကို ဝတ်ဆင်လိုက်ကြပါတယ်။
ပြတင်းပေါက် လိုက်ကာတွေကို ဖွင့်လိုက်တဲ့အခါ အယ်လီက အံ့ဩတကြီးနဲ့ အော်ဟစ်လိုက်ပါတယ်။
"ဝ้าว!"
ပြတင်းပေါက်ကနေ လှမ်းမြင်ရတဲ့ ဥယျာဉ်ကြီးဟာ တစ်ညတည်းနဲ့ ဖြူစင်နေအောင် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါပြီ။ ပြီးတော့ နှင်းမုန်တိုင်းကြီးကလည်း ဆက်လက် ရွာသွန်းနေဆဲပါပဲ။
အယ်လီက ထိုမြင်ကွင်းကို ကြောင်အစွာနဲ့ ငေးကြည့်နေခဲ့ပါတယ်။
"အရမ်းလှတာပဲ"
ကျွန်တော် သူမရဲ့ ဘေးနားကို လျှောက်သွားခဲ့ပါတယ်။
"နှင်းတွေကို ကြိုက်လား"
"ကြိုက်တာပေါ့။ အရင်က ပြောဖူးတဲ့အတိုင်း ဟောင်ကောင် မှာ နှင်းမကျဘူးလေ၊ အဲဒါကြောင့် နှင်းကျတာကို မြင်ရတိုင်း ငါက အခုထိ အံ့ဩနေတုန်းပဲ"
ကျွန်တော်တို့ ကော်ဖီလုပ်ဖို့ ပထမထပ်ကို ဆင်းသွားခဲ့ကြပါတယ်။ ကော်ဖီဖျော်ပြီး တစ်ခွက်စီ ယူကာ နှင်းတွေ စုပုံကျလာတာကို ငေးကြည့်ရင်း ပြတင်းပေါက်နားမှာ ရပ်နေခဲ့ကြပါတယ်။
ကော်ဖီကို တစ်ငုံ သောက်ရင်း အယ်လီက ပြောလာပါတယ်။
"ဆောင်းရာသီကြီး ပြီးဆုံးတော့မယ် ထင်တယ်"
"ဒါက နောက်ဆုံးနှင်း ဖြစ်လိမ့်မယ်"
တစ်ခါတလေမှ စောစောထတတ်တဲ့ တက်ဂယူ က ညဝတ်အင်္ကျီနဲ့ ဧည့်ခန်းထဲကို ဝင်လာခဲ့ပါတယ်။
"နှင်းတွေ အများကြီး ကျနေတာပဲ။ ဒီနေ့တော့ အပြင်ထွက်လို့ရမယ် မထင်ဘူး"
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်ပါတယ်။
"အင်း၊ ဟုတ်ပုံရတယ်။ အိမ်မှာပဲ ချက်ပြုတ်စားကြရမယ်"
"စားပြီးရင် နှင်းလူသား လုပ်ကြမလား"
"…… မင်းက ကလေးလား"
ဒါပေမဲ့ အယ်လီက သဘောကျလို့ လက်ခုပ်တီးလိုက်ပါတယ်။
"ကောင်းတဲ့ အကြံပဲ! အတူတူ လုပ်ကြရအောင်"
***
ဖေဖော်ဝါရီလမှာ ပွဲလမ်းသဘင်တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
ပထမဦးစွာ ကိုရီးယားမှာ သမ္မတ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ ပါ့ခ်ဆီဟျောင်း (Park Si-hyeong) ရဲ့ သမ္မတ သက်တမ်း ၅ နှစ် ကုန်ဆုံးသွားခဲ့ပြီး New Politics ပါတီက ဟိုချန်မင် (Heo Chang-min) က သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုခဲ့ပါတယ်။
သူ အရင်ဆုံး လုပ်ခဲ့တဲ့အရာကတော့ ယခင် အစိုးရလက်ထက်တုန်းက ပြဿနာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဆိုက်ဘာစစ်ဆင်ရေး ယူနစ် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုတွေနဲ့ အရပ်သားများကို စောင့်ကြည့်ထောက်လှမ်းမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြန်လည်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သဘာဝကျကျနဲ့ အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးဌာန (NIS) နဲ့ ကာကွယ်ရေးလုံခြုံရေးကွပ်ကဲမှုဌာနတို့က ပစ်မှတ်တွေ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
New Politics ပါတီက ပါ့ခ်ဆီဟျောင်းရဲ့ အမျိုးမျိုးသော စွပ်စွဲချက်များ (PAS အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူ အငြင်းပွားမှု၊ အရပ်သားများကို စောင့်ကြည့်ထောက်လှမ်းရန် အမိန့်ပေးမှု၊ ရှေးရိုးစွဲ အုပ်စုများ၏ စီစဉ်ကျင်းပသော ဆန္ဒပြပွဲများကို အမိန့်ပေးမှု၊ ဖုံးကွယ်ထားသော ပြည်ပပိုင်ဆိုင်မှုများ စသည်တို့) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူး (Special Prosecutor) ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး ယခုအခါ အတိုက်အခံပါတီ ဖြစ်လာတဲ့ Liberty National Party ကတော့ ၎င်းကို ယခင်အစိုးရအပေါ် နိုင်ငံရေးအရ လက်စားချေမှုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြပါတယ်။
သို့သော်လည်း ပါတီအတွင်းမှာ အပြင်းအထန် ကွဲပြားမှုများ ရှိနေခဲ့ပြီး ပါ့ခ်လိုလားသော အုပ်စု၏ အာဏာမှာလည်း အားနည်းသွားခဲ့ကာ ပြည်သူ့ဆန္ဒကလည်း အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးကို ထောက်ခံနေခဲ့ကြသည်။ သက်သေအထောက်အထား အမျိုးမျိုးနှင့် ထွက်ဆိုချက်များစွာတို့ကလည်း ထွက်ပေါ်လာပြီးဖြစ်ရာ မျက်ကွယ်ပြု၍ ရိုးရိုးလေး ကန့်ကွက်နေရုံနှင့်တော့ မလွယ်ကူလှပေ။ အဆုံးတွင်မူ အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူး ဥပဒေကြမ်းမှာ ပုံစံတစ်မျိုးမျိုးဖြင့် အတည်ဖြစ်လာရန် အလားအလာ အလွန်ပင် ကြီးမားနေခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းရေးရာ နိုင်ငံရေး အခြေအနေများအပြင် ကျွန်တော်တို့အတွက် အရေးကြီးသော ပွဲတစ်ပွဲလည်း စောင့်ကြိုနေခဲ့သည်။
၎င်းမှာ ကားအိုအက်စ် (CarOS) ၏ ကားမော်ဒယ်အသစ် မိတ်ဆက်ပွဲပင် ဖြစ်ပေသည်။