စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေက ကူးစက်ရောဂါတစ်ခုလို ပျံ့နှံ့သွားတဲ့အခါမှာတော့ နာမည်ကျော် ဘူမိဗေဒပညာရှင်တွေ ရှေ့ထွက်လာကြပါတော့တယ်။
မက်ဆာချူးဆက် နည်းပညာတက္ကသိုလ် (MIT) ရဲ့ ဘူမိဗေဒပညာရပ်ဆိုင်ရာ ထင်ရှားတဲ့ ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ထိပ်တန်းပါမောက္ခတစ်ဦးလည်းဖြစ်တဲ့ ဂျော့ရှ် ဘရោဝ့် (Josh Brown) ဟာ မီဒီယာ အင်တာဗျူးတစ်ခုမှာ ပါမောက္ခ မိုဟန်ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကို တစ်ချက်ချင်း အချက်ကျကျ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။
သူက ကောက်ချက်ချဖို့အတွက် အချက်အလက်တွေကို ဘက်လိုက်မှုကင်းကင်းနဲ့ သုံးသပ်တာမျိုး မလုပ်ဘဲ ပါမောက္ခ မိုဟန်က ကောက်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီမယ့် အချက်အလက်တွေကိုသာ ရွေးချယ်တင်ပြနေတယ်လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။
ပါမောက္ခ ဘရោဝ့်က ဒီလိုပြောကြားခဲ့ပါတယ်—
"ဆန်အန်ဒရီယက် ပြတ်ရွေ့ကြော (San Andreas Fault) က မိုင် ၈၀၀ သာ ရှည်လျားပြီး ဘေးတိုက်လျှောကျတဲ့ ပြတ်ရွေ့ကြော အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုဆိုးတာက ဒါဟာ ရွှေ့လျားဆုံရပ် (transform boundary) တစ်ခုဖြစ်တာကြောင့် အဆိုးဆုံး အခြေအနေမှာတောင် ရစ်ချ်စကေး ၈ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုတဲ့ ငလျင်ကြီးတစ်ခု လှုပ်ခတ်လာဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ လာမယ့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်းမှာ အဲဒီလို ဖြစ်လာနိုင်ခြေက ၅ ရာခိုင်နှုန်းတောင် မရှိပါဘူး။"
ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ် အစိုးရကလည်း ဒီအခြေအနေကို သက်သာစေဖို့ ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဖရန်ကလင် လက်ဗင် (Franklin Levin) က တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
"ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်အစိုးရမှာ ငလျင်စောင့်ကြည့်တာတွေ၊ ကြိုတင်သတိပေးတာတွေနဲ့ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်တာတွေအတွက် လမ်းညွှန်ချက်အားလုံး ရှိပါတယ်။ အမေရိကန် ဘူမိဗေဒ စစ်တမ်းအဖွဲ့ (USGS) ရဲ့ အဆိုအရ ငလျင်ကြီးတစ်ခု လှုပ်လာနိုင်ခြေက သုညနဲ့ နီးစပ်ပြီး ယခုအချိန်အထိ ဘယ်လိုအန္တရာယ်မှလည်း မတွေ့ရှိရသေးပါဘူး၊ ဒါကြောင့် ပြည်သူတွေအနေနဲ့ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်ကြပါလို့ မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။
ချက်ချင်းလက်ငင်း တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုတွေကြောင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ပျံ့နှံ့နေတာ တဖြည်းဖြည်း ငြိမ်ကျသွားခဲ့ပါတယ်။
ဒေသခံတွေအနေနဲ့ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အခြေအနေတွေကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပဲ စောင့်ကြည့်ဖို့ သဘောထား ရှိလာကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကတော့ ကျန်ရမြဲ ကျန်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ငလျင်ကြီးတစ်ခု လှုပ်လာနိုင်ခြေက နည်းပါးတယ်ဆိုရင် ငလျင်ငယ်လေးတွေက အခုလို တုံ့ပြန်မှုမျိုးကို ဘာကြောင့် ဖြစ်စေရတာပါလဲ။ မီဒီယာတွေက အဲဒီအတွက် အဖြေတွေကို ပေးခဲ့ကြပါတယ်။
[OTK ကုမ္ပဏီက ကော်ပိုရိတ်နှောင်ကြေးတွေ ထုတ်ဝေပြီး ကုန်ကြမ်းတွေပေါ်မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေ!]
[အခုလိုအချိန်မှာ ရောင်းချလိုက်ရင်တောင် ဘီလီယံနဲ့ချီတဲ့ အမြတ်အစွန်းတွေ ထွက်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။]
[စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ပျံ့နှံ့အောင်လုပ်ပြီး အမြတ်ထုတ်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ လင်းတ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (vulture fund) တွေရဲ့ ပုံမှန်လှည့်ကွက်တွေပါပဲ။]
[ဒါဟာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှု (PTSD) ကြောင့်လား၊ ဒါမှမဟုတ် ကြီးမားတဲ့ လိမ်လည်မှုတစ်ခုလား။]
[ဖက်ဒရယ်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်မိမယ့် အလားအလာ ရှိနေပါသလား။]
***
မကြာသေးခင်အချိန်အထိ ပါမောက္ခ કિရန် မိုဟန် (Kiran Mohan) ဟာ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။
သူဟာ ဘစ်ဂျိမ်း (The Big One) လို့ခေါ်တဲ့ ငလျင်ကြီးရဲ့ အန္တရာယ်ကို သတိပေးတဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်ဟာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လူကြိုက်များလာပြီး အရေးယူဆောင်ရွက်ရမယ့် နည်းလမ်းတွေအပေါ် တက်ကြွတဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေလိမ့်မယ်လို့ သူထင်ခဲ့ပေမဲ့ ရလဒ်ကတော့ လုံးဝကို ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေခဲ့ပါတယ်။
စာအုပ်က ပထမအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှုကိုတောင် ကုန်အောင် မရောင်းရဘဲ ထုတ်ဝေရေးတိုက်ကလည်း ဒေဝါလီခံသွားခဲ့ရပါတယ်။ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းမှာလည်း သူ့ရဲ့ ဝါဒဖြန့်ချက်တွေက လုံးဝကို လျစ်လျူရှုခံခဲ့ရပါတယ်။
အဲဒါလောက်ကတော့ သည်းခံလို့ရသေးပေမဲ့ တကယ့်ပြဿနာအစစ်ကတော့ အစိုးရရဲ့ သုတေသန ထောက်ပံ့ကြေးတွေ ရပ်ဆိုင်းသွားတာပါပဲ။
အချိန်တွေ ကုန်ဆုံးနေပြီဆိုတာကို သိနေတဲ့အတွက် သူ့မှာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေနဲ့ ဖိစီးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေခဲ့ပါတယ်။ ဘစ်ဂျိမ်းက နီးကပ်လာနေပါပြီ။
အဲဒီမတိုင်ခင်မှာ သူဟာ သူ့ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကို ထောက်ခံအားဖြည့်ပေးမယ့် အထောက်အထားတွေကို ရှာဖွေပြီး ပြည်သူတွေကို အသိပေးဖို့ လိုအပ်နေပါတယ်။
အဲဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ ကမ္ဘာကျော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူနဲ့ အလွန်တရာ ချမ်းသာကြွယ်ဝသူ တစ်ဦးက သူ့ဆီကို ချဉ်းကပ်လာခဲ့ပါတယ်။ ကန်ဂျင်ဟူး က စပွန်ဆာ (ကျခံသူ) လုပ်ပေးဖို့ ဆန္ဒရှိကြောင်းနဲ့ နောင်လာမယ့် အနာဂတ်မှာ ငွေကြေးအတွက် စိုးရိမ်စရာမလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့တာကြောင့် ပါမောက္ခ မိုဟန်ဟာ အားအသစ်၊ မာန်အသစ်နဲ့ သူ့ရဲ့ သုတေသနလုပ်ငန်းတွေကို ပြန်လည်စတင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ကယ်လီဖိုးနီးယား နည်းပညာတက္ကသိုလ် (Caltech) မှာတော့ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ငလျင်စောင့်ကြည့်ရေး ဗဟိုဌာနတွေထဲက တစ်ခု တည်ရှိပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တစ်ဝန်းက အမျိုးမျိုးသော ငလျင်လှုပ်ရှားမှုတွေကို စောင့်ကြည့်ပြီး အချက်အလက်တွေကို ကောက်ယူကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အခြားဗဟိုဌာနတွေနဲ့ အချက်အလက်တွေကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ ဖလှယ်ကြပါတယ်။
အရှေ့ဂျပန် ငလျင်ကြီး ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်းမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အတွင်း ငလျင်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ အကျပ်အတည်း ခံစားချက်တွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး ဖက်ဒရယ်အစိုးရက ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်မှာ စောင့်ကြည့်ရေး ပစ္စည်းကိရိယာတွေကို တိုးမြှင့်တပ်ဆင်ဖို့နဲ့ ကြိုတင်သတိပေး စနစ်တွေ တည်ထောင်ဖို့အတွက် ရန်ပုံငွေတွေ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ငလျင်ရဲ့ ဗဟိုချက်နဲ့ ပြင်းအားကို လျင်မြန်စွာ ဖော်ထုတ်နိုင်ပြီး ဒေသခံတွေကို ကြိုတင်သတိပေးကာ ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းပေးနိုင်ဖို့ပါပဲ။
ဒီစနစ် စတင်လည်ပတ်လာတာနဲ့အမျှ ခွင့်ပြုချက်ရရှိထားသူတိုင်း ရယူအသုံးပြုနိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေ အများအပြား စီးဆင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တူညီတဲ့ ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ ရှိနေရုံနဲ့ အတူတူပဲ ဟင်းကောင်းတစ်ခွက် ထွက်လာမယ်လို့ အာမမခံနိုင်ပါဘူး။ အလားတူပါပဲ၊ တူညီတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပေးအပ်လိုက်ရုံနဲ့ တူညီတဲ့ ကောက်ချက်တွေ ထွက်လာလိမ့်မယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
ဘာသာပြန်ဆိုမှုနဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေက တစ်ဦးချင်း ပညာရှင်တွေအပေါ်မှာ မူတည်နေတဲ့အတွက် မတူညီတဲ့ အမြင်တွေကနေ အလွန်တရာ ကွဲပြားခြားနားတဲ့ ရလဒ်တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။
အချက်အလက်တွေ အရမ်းနည်းနေတာကလည်း ပြဿနာဖြစ်စေနိုင်သလို အလွန်အကျွံ များပြားနေတာကလည်း ကိုယ်ပိုင် သုံးသပ်ချက်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ဖြစ်စေပါတယ်။ ရှိရင်းစွဲ အချက်အလက်တွေအပေါ် အချက်အလက်အသစ်တွေ ထပ်ပေါင်းထည့်လာတဲ့အခါ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းက ရှုပ်ထွေးမှုတွေနဲ့ တုံ့ပြန်ခဲ့ကြပါတယ်။ ရှင်းလင်းတဲ့ စနစ်တစ်ခု တည်ဆောက်ဖို့ဆိုတာ အချိန်ယူရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပါမောက္ခ မိုဟန်က အရှေ့ဂျပန် ငလျင်ကြီး ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း ပစိဖိတ် မီးကွင်း (Pacific Ring of Fire) တစ်လျှောက်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ငလျင်တွေကို စေ့စေ့စပ်စပ် သုံးသပ်ခဲ့ပြီး လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ လျစ်လျူရှုခံလိုက်ရနိုင်တဲ့ သိမ်မွေ့တဲ့ တုန်ခါမှုလေးတွေကိုတောင် မကျန်ရအောင် သုံးသပ်လေ့လာခဲ့ပါတယ်။
နေ့ရက်တွေ ကုန်ဆုံးလာတာနဲ့အမျှ သူ့ရဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေက ပိုမိုကြီးထွားလာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ လူအများစုကတော့ ပါမောက္ခ မိုဟန်ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးပြောဆိုနေကြပါတယ်။
အရင်က မရောင်းရသေးတဲ့ စာအုပ်တွေ ပြတ်သည်အထိ ရောင်းထွက်သွားခဲ့ပြီး မီဒီယာ အင်တာဗျူး တောင်းဆိုမှုတွေလည်း ရေပမာ ဖိတ်စင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနဲ့အတူ ဝေဖန်ရှုတ်ချမှုတွေ ပါဝင်တဲ့ အီးမေးလ်တွေနဲ့ စာတွေလည်း ရေလှိုင်းလို စီးဝင်လာခဲ့ပါတယ်။
သဘာဝအရ ပါမောက္ခ မိုဟန်ဟာ သူများတွေ သူ့ကို ဘယ်လိုမြင်ကြလဲဆိုတာကို သိပ်ပြီး ဂရုစိုက်တတ်သူ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီအချက်ကပဲ ပင်မ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အမြင်တွေနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်တဲ့ အယူအဆတွေကို ဆက်လက် ထောက်ခံပြောဆိုနိုင်ဖို့အတွက် သူ့ကို အခွင့်အလမ်း ပေးခဲ့ပါတယ်။
ဘယ်သူတွေ ဘာပဲပြောပြော လူတစ်ယောက်က လုပ်စရာရှိတာကို လုပ်ရုံပါပဲ။
ပါမောက္ခ မိုဟန်က သူ့ရဲ့ အဘွားဖြစ်သူ ပြောဖူးတဲ့ စကားတွေကို ပြန်ပြောင်း သတိရလိုက်ပါတယ်။ ရှမန်းမျိုးရိုးက ဆင်းသက်လာတာကြောင့် ဖြစ်မယ်၊ အဘွားဖြစ်သူက မြေကြီး၊ ပင်လယ်နဲ့ ကောင်းကင်တို့နဲ့ပတ်သက်တဲ့ အမျိုးမျိုးသော ပုံပြင်တွေကို ပြောပြလေ့ရှိပါတယ်။
အံ့သြစရာကောင်းတာက အဲဒီအချက်တွေ အားလုံးက တကယ်တမ်းကျတော့ အမှန်တွေ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
အနောက်ဘက်ကနေ လေပြင်းတွေ တိုက်ခတ်လာမယ်လို့ သူပြောတဲ့အခါ ဘော်စတန်ကို တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး တောင်ဘက်ကနေ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာမယ်လို့ သူပြောတဲ့အခါ နယူးအော်လင်း မြို့မှာ ရေလွှမ်းမိုးမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။
အံ့အားသင့်နေတဲ့ သူ့ရဲ့ မြေးဖြစ်သူကို အဘွားက ဒါတွေက တိုက်ဆိုင်မှုသက်သက်ပါပဲလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒါတွေက တိုက်ဆိုင်မှုသက်သက်များ ဟုတ်ရဲ့လား။
ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းတစ်လျှောက်မှာ မရေမတွက်နိုင်တဲ့ ငလျင်တွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အဲဒီပုံပြင်တွေကို နောင်လာမယ့် လူဆက်တွေဆီကို နှုတ်နဲ့ လက်ဆင့်ကမ်း ပြောပြခဲ့ကြပါတယ်။
ငလျင်တွေကြောင့် မြေကြီးတွေ ကွဲအက်တာ၊ အဆောက်အအုံတွေ ပြိုကျတာနဲ့ ရေပြင်တွေ မြင့်တက်လာတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့အတွက် အမြန်ဆုံး ထွက်ပြေးကြဖို့ အဘွားဖြစ်သူက သူ့ကို အကြံပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။
အဘွားဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သွားပြီးနောက်ပိုင်းမှာလည်း အဲဒီစကားတွေက သူ့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ စွဲထင်ကျန်ရစ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆန်အန်ဒရီယက် ပြတ်ရွေ့ကြောမှာ ငလျင်လှုပ်နိုင်ခြေရှိတယ်ဆိုတာကို ဘယ်သူမှ ငြင်းဆိုကြမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အများစု ယုံကြည်လက်ခံထားကြတာကတော့ အဲဒါဟာ ငလျင်ကြီးတစ်ခုအထိ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာပါပဲ။
ဆန်ဖရန်စစ်စကိုမြို့နဲ့ နီးကပ်နေတဲ့ ပြတ်ရွေ့တွေအကြောင်း ပြောကြပြီဆိုရင် လူတိုင်းနီးပါးက ဆန်အန်ဒရီယက် ပြတ်ရွေ့ကြောကိုပဲ ပြေးမြင်ကြပါတယ် (အရင်က ငလျင်ကြီး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့တာက အဲဒီပြတ်ရွေ့ကြောင့်ပါ)။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ နောက်ထပ် ပြတ်ရွေ့တစ်ခု ရှိနေပါတယ်။
အဲဒါကတော့ ဟေးဝေါ့ ပြတ်ရွေ့ကြော (Hayward Fault) ပါပဲ။
ဆန်ဖရန်စစ်စကို ပင်လယ်အော်ရဲ့ ဘယ်ဘက်မှာ ဆန်အန်ဒရီယက် ပြတ်ရွေ့ရှိပြီး ညာဘက်မှာတော့ ဟေးဝေါ့ ပြတ်ရွေ့ ရှိနေပါတယ်။
ဟေးဝေါ့ ပြတ်ရွေ့ကြောရဲ့ နယ်နိမိတ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်ကတည်းက ကျယ်ပြန့်လာခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေကို ပါမောက္ခ မိုဟန်က ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီပြတ်ရွေ့ဟာ ဆန်ဖရန်စစ်စကို ပင်လယ်အော်ရဲ့ မြောက်ဘက်ပိုင်းကနေ ဘာကလေ (Berkeley) နဲ့ အုတ်ကလန်း (Oakland) ကိုဖြတ်ပြီး ဆန်ဟိုသေ (San Jose) အထိ ရှည်လျားသွားတယ်လို့ သူက ဆိုခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ သူဟာ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ လူရာမဝင်တဲ့သူတစ်ဦးလို ဆက်ဆံခံထားရတာကြောင့် ဒီအယူအဆကိုတောင် ပယ်ချခံခဲ့ရပါတယ်။
အသစ်တပ်ဆင်ထားတဲ့ စောင့်ကြည့်ရေး ပစ္စည်းကိရိယာတွေကနေ ရရှိလာတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေစဉ်အတွင်း ပါမောက္ခ မိုဟန်ဆီမှာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုတစ်ခု ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။
"ခဏလောက်စောင့်ဦး"
သူဟာ ကယ်လီဖိုးနီးယား မြေပုံကို အမြန်ဖြန့်ခင်းလိုက်ပြီး မာကာ (marker) တစ်ချောင်းနဲ့ ပြတ်ရွေ့ နှစ်ခုကို ဆွဲလိုက်ပါတယ်။ ဆန်ဖရန်စစ်စကိုရဲ့ ဘယ်ညာ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ ဒေါင်လိုက်မျဉ်းရှည် နှစ်ခုကို ဆွဲလိုက်ပါတယ်။
ဒီတစ်ခါမှာတော့ သူဟာ ပြတ်ရွေ့ နှစ်ခုကို ချိတ်ဆက်ပေးမယ့် အလျားလိုက်မျဉ်းတစ်ခုကို ဆွဲလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီမျဉ်းက ဆန်ဖရန်စစ်စကိုမြို့ကို တိတိကျကျ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ပါတယ်။
အကယ်၍ ဟေးဝေါ့ ပြတ်ရွေ့ကြောရဲ့ နယ်ပယ် ကျယ်ပြန့်လာခဲ့မယ်ဆိုရင် ပြတ်ရွေ့ နှစ်ခုကြား အကွာအဝေးက ကီလိုမီတာ ၂၀ အတွင်းကို ကျဉ်းမြောင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှု ရှိလာနိုင်ခြေ လုံလောက်စွာ ရှိနေပါတယ်။
ငလျင်တွေ ဆက်တိုက် ထွက်ပေါ်နေတဲ့ ဆန်အန်ဒရီယက် ပြတ်ရွေ့ကြောနဲ့ မတူဘဲ ဟေးဝေါ့ ပြတ်ရွေ့ကြောကတော့ နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ငြိမ်သက်နေခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ငလျင်လှုပ်ခတ်တဲ့ သံသရာလည်နှုန်းတွေသာ ကိုက်ညီသွားမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ...။
"ပြတ်ရွေ့ နှစ်ခုစလုံးက ဘေးတိုက်လျှောကျတဲ့ လှုပ်ရှားမှုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့မယ်ဆိုရင်ရော..."
ပါမောက္ခ မိုဟန်က ပြတ်ရွေ့နှစ်ခုရဲ့ စက်ဝန်းတွေကို ထပ်မိစေရန် အချက်အလက်များကို အမြန်နှုန်းဖြင့် ဆန်းစစ်ခဲ့သည်။ အံ့သြစရာကောင်းသည်မှာ ၎င်းတို့နှစ်ခု ထပ်တူကျမည့် အချိန်ကာလမှာ လပေါင်း ၅၀ ခန့်အကြာတွင် ဖြစ်နေသည်။
တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောရလျှင် ယခုနှစ် စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းပင်တည်း။
ပါမောက္ခ မိုဟန်၏ ကျောကုန်းမှ အေးစက်စက် ချွေးစေးများ စီးကျလာသည်ကို ခံစားလိုက်ရသည်။
“အို ဘုရားသခင်။”
သူသည် ငလျင်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ခြေနှင့်ပတ်သက်၍ ယခင်က ရာခိုင်နှုန်း ၉၀ သာ သေချာခဲ့သည်။ ယခုမူ ထိုအတွေးသည် ရာခိုင်နှုန်း ၉၉ သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
သူ့အနေဖြင့် ယင်း၏ စွမ်းအားအတိုင်းအတာကို မခန့်မှန်းနိုင်တော့ပေ။
‘ငါ Simulation ကို အရင်ဆုံး လုပ်ပြေးရမယ်…’
သူ ထိတ်လန့်နေစဉ် ကယ်ရီက ဝင်ပြောလာသည်။
“ပါမောက္ခ၊ ဒီဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို လက်ခံပေးပါ။”
“ငါ အခု အလုပ်ရှုပ်နေတယ်၊ နောက်မှ ပြန်ခေါ်ခိုင်းလိုက်ပါ။”
“အရေးကြီးတဲ့ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတစ်ခုပါ။ ပါမောက္ခ သေချာပေါက် ကိုင်ကိုင်ရပါမယ်။”
ပါမောက္ခ မိုဟန်က ခေါင်းလှည့်လာသည်။
“ဘယ်သူလဲ။”
“ကန်ဂျင်ဟူး ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ဆီကပါ။”
ဘယ်လောက်ပဲ အလုပ်ရှုပ်နေပါစေ၊ စီမံကိန်းအတွက် ငွေကြေးထောက်ပံ့ပေးနေသူဆီမှ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကတော့ ကွာခြားပေသည်။ ပါမောက္ခ မိုဟန်က မလွှဲမရှောင်သာဘဲ ကယ်ရီ ကမ်းပေးလာသည့် ဖုန်းကို လက်ခံလိုက်သည်။
[စကားပြောလို့ အဆင်ပြေရဲ့လား မသိဘူး]
“ငါ့မှာ အချိန်သိပ်မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့် အတိုချုံးပဲ ပြောကြရအောင်။”
[ကျွန်တော်တို့ကို အကျဉ်းချုပ် ရှင်းပြပေးစေချင်ပါတယ်။ ခင်ဗျားရဲ့ ရှင်းလင်းချက်ကို နားထောင်ချင်နေကြတဲ့သူတွေ ရှိပါတယ်။]
“ငါ့မှာ အခု အချိန်မရှိဘူး။ နောက်မှ မလုပ်နိုင်ဘူးလား။”
“[အချိန်မရှိလို့ ကျွန်တော် ဒီလိုပြောနေရတာပါ။ အရမ်းကို အရေးကြီးပါတယ်။]”
အကြိမ်ကြိမ် ငြင်းဆိုခံရသော်လည်း ကန်ဂျင်ဟူး က စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် တောင်းဆိုလာသည်။
“[ဒီကိစ္စကို လုပ်ပေးနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် တကယ် မျှော်လင့်ပါတယ်။]”
နောက်ဆုံးတော့ ပါမောက္ခ မိုဟန်က မတတ်သာဘဲ သဘောတူလိုက်ရသည်။
“အင်း၊ ကောင်းပြီလေ။”
“[ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ လေယာဉ်လက်မှတ်ကို ကျွန်တော် ချက်ချင်း ပို့ပေးပါ့မယ်။]”
“ဘာလဲ၊ လေယာဉ်ပျံ ဟုတ်လား။”
ဒီကို လာရမှာ မဟုတ်ဘူးလား။
သို့သော် ဖုန်းချိတ်ဆက်မှု ပြတ်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
***
ကျွန်တော်သည် တက်ဂယူ နှင့်အတူ ဝါရှင်တန် အမျိုးသား လေဆိပ်တွင် ပါမောက္ခ မိုဟန်နှင့် ကယ်ရီတို့ကို သွားရောက်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယား နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (Caltech) တွင် ဆုံတွေ့ခဲ့ကြပြီးနောက်ပိုင်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ဖြစ်သည်။ ပါမောက္ခ မိုဟန်က ခရီးဆောင်အိတ်များ လက်တစ်ကမ်းစာနှင့် ရောက်လာခဲ့သည်။
ကယ်ရီလည်း သူမ၏ လက်ပ်တော့အိတ် အစရှိသည့် အိတ်အမြောက်အမြားကို သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
“မလေးဘူးလား။”
ကျွန်တော့်မေးခွန်းကို ကယ်ရီက ပေါ့ပေါ့ပါးပါးပင် ပြန်ဖြေသည်။
“ပြဿနာမရှိပါဘူး။ ပါမောက္ခနဲ့အတူ ကွင်းဆင်းရတဲ့အခါဆိုရင် ဒါထက်တောင် ပိုပြီး အိတ်တွေ များပါသေးတယ်။”
လူတိုင်း ငလျင်သုတေသနကို လုပ်နိုင်ကြမယ် မထင်ပါ။
“ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဝင်ခဲ့ကြပါဦး။”
ကျွန်တော်တို့အားလုံး လင်မဇင်း (limousine) ကားကြီးထဲသို့ ဝင်ထိုင်လိုက်ကြသည်။
“စာရော စားပြီးပြီလား။”
ပါမောက္ခ မိုဟန်က ခေါင်းညိတ်ပြသည်။
“လေယာဉ်ပေါ်မှာ ကျွေးတာ စားခဲ့ပါတယ်။ အစားအသောက်တွေက အရမ်းကောင်းတယ်” ဟု သူက ပြောသည်။
“ကျွန်မလည်း ဝိုင်တစ်ခွက် သောက်ခဲ့ပါတယ်။ အရင်တုန်းက စီးပွားရေးတန်း (economy) နဲ့ပဲ အမြဲ စီးခဲ့ရတာ၊ အခုလို ပထမတန်း (first class) နဲ့ စီးရတာ ပထမဆုံးအကြိမ်ပါပဲ။ တကယ် အံ့သြစရာပါပဲ” ဟု ကယ်ရီက ထပ်လောင်းပြောသည်။
“အင်း၊ အဲဒါကြောင့် ခရီးသွားရတာ အဆင်ပြေသွားတာပေါ့။”
ကျွန်တော် ပြုံးလိုက်သည်။
“ဝမ်းသာပါတယ်။ တကယ်တော့ ဟိုတယ်ကို အရင်သွားပြီးမှ နေရာရွှေ့ဖို့ စီစဉ်ထားတာပါ၊ ဒါပေမဲ့ အချိန်ဇယားက နည်းနည်းလေး စောသွားတယ်။ အစည်းအဝေးလုပ်မယ့်နေရာကို တန်းသွားရင် အဆင်ပြေတယ် မဟုတ်လား။”
ပါမောက္ခ မိုဟန်က ခေါင်းညိတ်ပြီး ပြန်ဖြေသည်။
“ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်ကို သွားကြမှာလဲ။”
“အိမ်ဖြူတော်ကိုပါ။”
ကျွန်တော့်စကားကြောင့် သူ အံ့သြတကြီး မျက်တောင်ခတ်သွားသည်။
“အိမ်ဖြူတော် ဟုတ်စမ်း။ ဘာကိစ္စနဲ့လဲ…”
“သမ္မတ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု က ကျွန်တော်တို့ကို စောင့်နေပါတယ်။”
ထိုသူနှစ်ဦးစလုံး အံ့အားသင့်သွားကြသည်။
“ဘာ၊ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။”
“ပါမောက္ခရဲ့ ရှင်းလင်းချက်ကို တစ်စုံတစ်ယောက်က နားထောင်ချင်နေတယ်လို့ ကျွန်တော် ပြောခဲ့ဖူးတယ်လေ။”
“ဒါပေမဲ့ သမ္မတဖြစ်မယ်လို့ ခင်ဗျား တစ်ခါမှ မပြောခဲ့ဖူးဘူး မဟုတ်လား။”
“သြော်၊ ကျွန်တော် မပြောမိဘူးလား။”
အမှန်တရားကတော့ ကျွန်တော် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် ချန်လှပ်ထားခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဝါရှင်တန် ဒီစီသို့ လာရန် တောင်းဆိုခံရသည့်အတွက် တစ်ခုခုကို ခန့်မှန်းမိကြလိမ့်မည်ဟု ကျွန်တော် ထင်ခဲ့သည်။
ပါမောက္ခ မိုဟန်မှာ မျက်နှာငယ်လေးဖြင့် ရွတ်တွတ်တွတ်ပြောလာသည်။
“မ-ဖြစ်နိုင်တာ။ သမ္မတရှေ့မှာ ကျွန်တော်က ရှင်းလင်းတင်ပြချက် ပေးရမယ်ပေါ့။”
“ပုံမှန် ဟောပြောပွဲမှာ လုပ်သလိုမျိုးပဲ လုပ်လိုက်ရင် ရပါတယ်။”
“ဒါပေမဲ့၊ ကျွန်တော်က ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်လေ။”
တက်ဂယူ က ဝင်မေးသည်။
“အဲဒါက ကိစ္စရှိလို့လား။”
“…။”
သူ မဖြေနိုင်သည်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ကိစ္စမရှိလောက်ဘူးဆိုတာကို ဖော်ပြနေပေသည်။
ပါမောက္ခ မိုဟန်သည် ကားပေါ်မှ ထွက်ပြေးရမလိုလိုနှင့် မဝံ့မရဲ ဖြစ်နေပုံပေါ်သည်။ သို့သော် သူ ဆုံးဖြတ်ချက် မချနိုင်မီမှာပင် ကျွန်တော်တို့ အိမ်ဖြူတော်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
လုံခြုံရေး အစောင့်အကြပ်များ၏ လုံခြုံရေး စစ်ဆေးမှုအမျိုးမျိုးကို ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ ပါမောက္ခ မိုဟန်နှင့် ကယ်ရီတို့သည် ၎င်းတို့၏ အိတ်များကို ဖွင့်ပြခဲ့ရပြီး လက်ပ်တော့ကွန်ပျူတာများ အပါအဝင် အီလက်ထရောနစ် ပစ္စည်းအားလုံးကို ပါဝါဖွင့်ပြခဲ့ရသည်။
လုံခြုံရေး စစ်ဆေးမှု ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် ဝန်ထမ်းများက ကျွန်တော်တို့ကို အခန်းတစ်ခန်းဆီသို့ လမ်းပြခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ခဏအကြာတွင် တရားဝင် ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီး တစ်ဦးက စာရွက်စာတမ်းများကို ကိုင်ဆောင်ကာ ဝင်လာခဲ့သည်။
“ဒါက လျှို့ဝှက်ထိန်းသိမ်းရေး သဘောတူစာချုပ် ဖြစ်ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့ ဒီနေရာမှာ ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ ဒီကနေ့ ဆွေးနွေးမယ့် ကိစ္စမှန်သမျှဟာ လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်ပြီး ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ပါက ပြစ်ဒဏ်တွေ ခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။”
ဒါက ရိုးရိုး သတိပေးချက်တစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ပေ။
လျှို့ဝှက်စွာ လုပ်ဆောင်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ တွေ့ဆုံမှုသက်သက်မျှဖြင့်ပင် အစိုးရအနေဖြင့် ငလျင်ကြီး ဖြစ်လာနိုင်ခြေကို လေးလေးနက်နက် စဉ်းစားနေပြီဟူသော အထင်အမြင်ကို ပေးနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်သည် ရေနံ နှင့်ပတ်သက်၍ ရှုပ်ထွေးနေပြီးသားဖြစ်ရာ မလိုအပ်သော ရှုပ်ထွေးမှုများက အခြေအနေကို ပိုမိုဆိုးရွားသွားစေနိုင်ပေသည်။
ကျွန်တော်တို့ တစ်ယောက်ချင်းစီက စာရွက်စာတမ်းများတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
အစည်းအဝေးခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်မည့်သူများမှာ ကျွန်တော့်နှင့် ပါမောက္ခ မိုဟန်တို့ ဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားကြသည်။ ကယ်ရီက သူမ၏ လက်ပ်တော့ကို ဖွင့်ကာ ပစ္စည်းများကို တစ်ကြိမ်ထပ်မံ စစ်ဆေးလိုက်သည်။
“PPT ကို ဖွင့်ပြီး ဆလိုက်ဆွဲပေးလိုက်ရုံပါပဲ” ဟု ကျွန်တော် ပြောလိုက်သည်။
“ကျွန်မ ကိုင်တွယ်ပါ့မယ်။ ပါမောက္ခသာ တင်ဆက်မှုအပေါ် အာရုံစိုက်ပေးပါ” ဟု သူမက ဆိုကာ ကျွန်တော် သူမလက်ထဲမှ လက်ပ်တော့ကို ယူလိုက်သည်။
ဝန်ထမ်းများ၏ လမ်းပြမှုနောက်သို့ လိုက်ကာ ကျွန်တော်တို့သည် အစည်းအဝေးခန်းဆီသို့ ဦးတည်သည့် ကျဉ်းမြောင်းသောစင်္ကြံကို ဖြတ်သွားခဲ့ကြသည်။ အခန်းထဲသို့ ဝင်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် ၎င်းသည် အမေရိကန် ဒရာမာ သို့မဟုတ် သတင်းအစီအစဉ်တစ်ခုမှ မြင်ကွင်းအတိုင်းပင် ဖြစ်နေသည်။
ကျဉ်းမြောင်းလှသော အစည်းအဝေးခန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ထောင့်မှန်စတုဂံပုံ စားပွဲတစ်လုံး ရှိပြီး လူတစ်ဒါဇင်ခန့်က ဝန်းရံထိုင်နေကြသည်။
ကျွန်တော် အရင်ဆုံး သတိထားမိသူမှာ ဒုသမ္မတ မိုက် ဘဝါး (Mike Bauer) ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဖြူဖွေးတိုတို ဆံပင်များနှင့် စူးရှသော အကြည့်တို့က အဖွင့်ပွဲတွင် မြင်တွေ့ခဲ့ရစဉ်ကတည်းက ကျွန်တော့်ရင်ထဲတွင် အထင်အရှား စွဲထင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
ကျန်ရှိနေသော မျက်နှာများမှာလည်း သတင်းများတွင် အကြိမ်ကြိမ် မြင်တွေ့ဖူးသူများဖြစ်၍ အားလုံးနှင့် ရင်းနှီးပြီးသား ဖြစ်နေသည်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂျိုနာသန် အန်ဒါဆန် (Jonathan Anderson)၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပါထရစ် မာရှယ် (Patrick Marshall)၊ ပူးတွဲစစ်ဦးစီးချုပ်များ ဥက္ကဋ္ဌ ကိုလင် ပရက်တ် (Colin Pratt)၊ အမျိုးသား ထောက်လှမ်းရေးညွှန်ကြားရေးမှူး ဆိုင်မွန် စီမကင်စ် (Simon Simpkins)၊ စီအိုင်အေ (CIA) ညွှန်ကြားရေးမှူး ဂျက် မစ်ချယ် (Jack Mitchell)၊ အကြံပေး အန် ခရီးလ် (Ian Creel) စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
ပြီးတော့ အခန်း၏ အလယ်ဗဟိုဆုံးနေရာတွင် လက်ဝါးချင်းပိုက်ကာ ထိုင်နေသူမှာ သမ္မတ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပင်တည်း။
အမေရိကန်ကို ဦးဆောင်နေကြသော ထိပ်တန်း အာဏာပိုင်များအားလုံး တစ်နေရာတည်းတွင် စုဝေးနေကြသည်။ ဤသည်မှာ တရားဝင် NSC (အမျိုးသား လုံခြုံရေး ကောင်စီ) အစည်းအဝေး မဟုတ်သော်လည်း အနှစ်သာရအားဖြင့်မူ NSC အစည်းအဝေးပင် ဖြစ်ပေသည်။
ကျွန်တော် ဤအခန်းထဲတွင် ရှိနေသည်ကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို မယုံနိုင်အောင် ဖြစ်မိသည်။
သာမန်အမေရိကန်မိခင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ကျွန်တော့်အမေသာ သိခဲ့ပါက ဘယ်လိုပြောလာမည်နည်း။
ကျွန်တော် စိုးရိမ်နေမိသည်ကို မပေါ်လွင်စေရန် ကြိုးစားရင်း ပါမောက္ခ မိုဟန်ဘက်သို့ ခိုးကြည့်လိုက်သည်။ သူသည် ခြေထောက်တုန်ကာ အလွန်အမင်း စိတ်ဆင်းရဲနေပုံပေါ်နေသည်။