အခန်း (၁၇၄)
ခန့်မှန်းချက်နှင့် ကြိုတင်သိမြင်မှုတို့မှာ လုံးဝကို ကွဲပြားခြားနားကြသည်။
ကြိုတင်သိမြင်မှုဆိုသည်မှာ သဘာဝလွန်ဆန်ပြီး အကြောင်းပြချက် ခိုင်လုံမှု မရှိလှပေ။ သို့သော် ခန့်မှန်းချက်မှာမူ သိပ္ပံနည်းကျနှင့် ယုတ္တိတန်သော တွေးခေါ်ဆင်ခြင်မှုအပေါ်တွင် အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများဟု ခေါ်ဆိုကြသူများသည် အနာဂတ်စီးပွားရေး ရေစီးကြောင်းများနှင့် စတော့ရှယ်ယာ လှုပ်ရှားမှုများကို ခန့်မှန်းရန်အတွက် အမျိုးမျိုးသော အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အကြောင်းပြချက်များကို ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါင်းစပ်ထုတ်ပြတတ်ကြသည်။
ဟောဒီမြေငလျင်တွေကိုရော ဘယ်သူက ခန့်မှန်းပြီး လူတွေကို သတိပေးနိုင်မလဲ။
သဘာဝကျကျပင် ဤနယ်ပယ်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများသာ ဖြစ်ပေမည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်သည် ပစိဖိကမီးစက်ဝိုင်း (Pacific Ring of Fire) တည်ရှိရာ ဒေသနှင့် ဆန်အန်းဒရီးယက်စ်ပြတ်ရွေ့ကြော (San Andreas Fault) တို့၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ငလျင်ဒဏ်ကို ရှည်လျားသော ကာလများအတွင်း ခံစားခဲ့ရသည်။
၁၉၀၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တို့တွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့၌ အဓိကငလျင်ကြီးများ လှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးရာ လူပေါင်းသောင်းနှင့်ချီ၍ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ၁၉၂၅ ခုနှစ်ကလည်း ပြင်းထန်သော ငလျင်တစ်ခုကြောင့် ဆန်တာဘာဘာမြို့ရှိ အဆောက်အအုံများ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ဤသို့သော ငလျင်ကြီး ငလျင်ငယ်များကိုလည်း မရေတွက်နိုင်အောင် မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ကြပြီး ဖြစ်သည်။
ပညာရပ်ဆိုသည်မှာ လိုအပ်ချက်အရ ပေါ်ထွက်လာရစမြဲပင်။
ထို့ကြောင့် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တွင် ဘူမိရူပဗေဒ၊ ဘူမိဗေဒနှင့် ငလျင်ဗေဒဆိုင်ရာ သုတေသနများကို တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး ကျော်ကြားလှသော ပညာရှင်များနှင့် ပါမောက္ခများစွာကို မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း နာမည်ကောင်းရှိပြီး အာဏာပိုင်များ၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှုကို ရရှိထားသည်ဟု ယူဆရသော ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းများကို အင်တာနက်ပေါ်တွင် ကျွန်ုပ်လိုက်လံရှာဖွေခဲ့သည်။
နေ့စဉ်ဘဝတွင် မကြာခဏဆိုသလို လျစ်လျူရှုခံရတတ်သော်လည်း ငလျင်များသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်တစ်ဝိုက်တွင် အဆက်မပြတ် လှုပ်ခတ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။ မကြာသေးမီကပင် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ရေပိုင်နက်အနီးနှင့် အယ်လ်အေ (LA) အနီးတစ်ဝိုက်ကို ပင်လယ်ပြင်အတွင်း လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ငလျင်ကြီးတစ်ခုက တုန်ခါသွားစေခဲ့သည်။ ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် လူအသေအပျောက် သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု တစ်စုံတစ်ရာ မရှိခဲ့ပါ (လေဆိပ်တွင် လူတစ်ဦး ခလုတ်တိုက်လဲပြီး ဦးခေါင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရသွားခဲ့သော်လည်း ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် သက်သာပျောက်ကင်းလာသဖြင့် ဆေးရုံမှ ဆင်းသွားခဲ့သည်)။
မကြာသေးမီက ငလျင်အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သော်လည်း ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် အဓိကငလျင်ကြီးတစ်ခု လှုပ်ခတ်နိုင်ခြေမှာ ၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ ရှိပြီး မဝေးတော့သည့် အနာဂတ်တွင် ဖြစ်လာနိုင်ခြေမှာမူ လုံးဝနီးပါး သုညနှင့် ညီမျှသည်ဟု ပညာရှင်များ၏ သဘောတူညီချက်က ဆိုထားသည်။
ဤကဲ့သို့ တွေးတောခြင်းသည်ပင် ယုတ္တိတန်သည်ဟု ထင်ရပေသည်။
ရှာဖွေနေစဉ်အတွင်း ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်က ကျွန်ုပ်၏အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးတိုက်တစ်ခုမှ ထုတ်ဝေသော စာအုပ်တစ်အုပ်အတွက် ကြော်ငြာစာပေတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
“ထွက်ကြရအောင်။”
“ဘယ်ကိုလဲ။”
“စာအုပ်ဆိုင်ကိုလေ။ စာအုပ်တစ်အုပ် ဝယ်ချင်လို့။”
ကျွန်ုပ်တို့သည် အနီးနားရှိ စာအုပ်ဆိုင်အချို့ကို လှည့်လាត់ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် စင်အောက်၌ ဖုန်တက်နေကာ ပုန်းအောင်းနေသော စာအုပ်နှစ်အုပ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထိုစာအုပ်မှာ စာမျက်နှာ ၁,၃၀၀ ကျော်မျှ ထူထဲလှပေသည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် က စာမျက်နှာ ငါးမျက်နှာတောင် မပြည့်မီဘဲ စာအုပ်ကို ပိတ်လိုက်သည်။
“ငါတော့ ဒီမှာပဲ ဆင်းတော့မယ်။”
“……”
တစ်စုံတစ်ရာက ရောင်းမထွက်ဘဲ ဖြစ်နေရခြင်းတွင် သဘာဝအားဖြင့် အကြောင်းရင်းတစ်ခု ရှိတတ်စမြဲပင်။
အလွန်တရာမှ ငြီးငွေ့စရာကောင်းနေသော်လည်း တစ်ညလုံး အိပ်ရေးပျက်ခံကာ ၎င်းကို အစအဆုံး ဖတ်ရှုခဲ့သည်။
ထိုစာအုပ်တွင် မလိုအပ်သော အကြောင်းအရာများ အပြည့်ပါရှိသော်လည်း နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့်ကတော့ ၁၉၆၄ ခုနှစ် အလက်စကာငလျင် သို့မဟုတ် ၂၀၁၁ ခုနှစ် တိုဟိုကူငလျင်တို့ကို ကျော်လွန်သွားမည့် မေဂါငလျင်ကြီးတစ်ခု (အလွန်ပြင်းထန်သော ငလျင်ကြီးတစ်ခု) သည် ယခုနှစ်အတွင်း ကယ်လီဖိုးနီးယားကို ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်လိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ယင်းအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် တောင်ပိုင်းကယ်လီဖိုးနီးယားနှင့် အနောက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ လူဦးရေများကို အခြားနေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့သင့်သည်ဟု စာရေးသူက တောင်းဆိုထားခဲ့သည်။
မည်သည့်နယ်ပယ်တွင်မဆို အစွန်းရောက် ခန့်မှန်းချက်များ ပြုလုပ်တတ်သူများ ရှိတတ်စမြဲပင်။ ထိုကဲ့သို့သော လူမျိုးများကို ထူးဆန်းသူများအဖြစ် သဘောထားတတ်ကြသည် သို့မဟုတ် လျစ်လျူရှုထားတတ်ကြသည်။
သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံတွင်မူ ထိုခန့်မှန်းချက်များမှာ မှန်ကန်နေတတ်ကြသည်။
အရေးကြီးသည့်အချက်မှာ ဤစာရေးသူသည် သာမန်လူတစ်ဦးမဟုတ်ဘဲ ကယ်လ်ပိုလီ (Caloply) တက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခတစ်ဦး ဖြစ်နေခြင်းပင်ဖြစ်ရာ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်၏ စံသတ်မှတ်ချက်များနှင့် အထူးပင် ကိုက်ညီနေပေသည်။
အိပ်ရာမှ ထစပြုလာသော ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ကို ကျွန်ုပ်ပြောလိုက်သည်။
“ငါ ဒီလူနဲ့ တွေ့ရမယ်။”
“ဘယ်မှာလဲ။”
“သူက ကယ်လ်ပိုလီ တက္ကသိုလ်က ပါမောက္ခဆိုတော့ ကယ်လ်ပိုလီမှာပဲ ရှိရမှာပေါ့။”
“ကယ်လ်ပိုလီက ဘယ်မှာလဲ။”
“ကယ်လ်ပိုလီဆိုတော့ ကယ်လီဖိုးနီးယားမှာပေါ့။”
ဤကဲ့သို့ စကားပြောနေရသည်မှာ တစ်မျိုးတစ်ဖုံဖြင့် စကားဝှက်ဆော့နေရသကဲ့သို့ ခံစားရစေသည်။
ကျွန်ုပ်၏ စမတ်ဖုန်းဖြင့် ၎င်းကို ရှာဖွေကြည့်လိုက်သည်။
“မိုင် ၃၇၀ ဆိုတာ ဒီကနေ သိပ်တော့မဝေးပါဘူး၊ အမေရိကန်စံနှုန်းနဲ့ဆိုရင်ပေါ့လေ။”
“ကီလိုမီတာ ဘယ်လောက်လဲ။”
“ကီလိုမီတာ ၆၀၀ လောက်။”
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အံ့အားသင့်သွားသည်။
“အဲ့ဒါ တော်တော်ဝေးတာပဲဟာ!”
“အဲ့ဒါကြောင့် ငါပြောတာလေ၊ အမေရိကန်စံနှုန်းနဲ့ဆိုရင် သိပ်မဝေးပါဘူးဆိုတာ။”
ကျွန်ုပ်သည် ကားသော့ကို ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ထံ ပစ်ပေးလိုက်သည်။
“သွားကြရအောင်။ မင်းပဲ မောင်း။”
“ဘယ်အချိန်မှ ကီလိုမီတာ ၆၀၀ ကို ဖြတ်ရမှာလဲ။ လေယာဉ်နဲ့ သွားလို့မရဘူးလား။”
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် က ညည်းညူရှာသော်လည်း စတီယာရင်ကိုမူ ဆွဲကိုင်လိုက်လေသည်။
***
“ဟေ့ လူ! ရောက်ပြီကွ။”
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ၏ စကားကြောင့် ကျွန်ုပ် မျက်လုံးများကို ဖွင့်လိုက်သည်။
တစ်ညလုံး အိပ်ရေးပျက်ထားမိ၍ ဖြစ်မည်၊ မသိလိုက်မသိဘာသာဖြင့် အိပ်ငိုက်သွားခဲ့မိသည်။
“ရောက်ပြီလား။”
“ရောက်ပြီလား ဟုတ်လား။ ငါတို့မောင်းလာတာ ငါးနာရီတောင် ကျော်သွားပြီလေ။”
ကျွန်ုပ်တို့သည် ကယ်လီဖိုးနီးယား နည်းပညာတက္ကသိုလ် (Caltech) ဟုလည်း လူသိများသော နေရာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီ ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ် ကားပေါ်မှဆင်းကာ ကိုယ်လက်ကြောဆွဲလိုက်သည်။
ကျောင်းဝင်းကြီးမှာ ကျွန်ုပ်တွေးထင်ထားသည်ထက် ပို၍သေးငယ်နေသည်။ အသေးစိတ် သေချာမကြည့်ဘဲသာ ဖြတ်သွားမိပါက ၎င်းကို တက္ကသိုလ်တစ်ခုဟုပင် ထင်မိမည်မဟုတ်ပေ။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ဤနေရာသည် မက်ဆာချူးဆက် နည်းပညာတက္ကသိုလ် (MIT) နှင့်အတူ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ အကောင်းဆုံး အင်ဂျင်နီယာတက္ကသိုလ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားရသော နေရာပင် ဖြစ်သည်။
ဤကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော်တက္ကသိုလ်တစ်ခုတွင် ရောက်ရှိနေပြီဆိုသည့် အသိက ကျွန်ုပ်ကို လွမ်းဆွတ်ဖွယ် ခံစားချက်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
MIT သည် အမည်အားဖြင့် အင်ဂျင်နီယာကျောင်းသက်သက်သာ ဖြစ်ပုံရသော်လည်း ၎င်းသည် ပြည့်စုံလုံလောက်သော တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်များအပြင် စီးပွားရေးပညာ၊ နိုင်ငံရေးပညာနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်များမှာလည်း ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ အနေအထားတွင် ရှိနေကြသည်။
အကျော်ကြားဆုံး ပါမောက္ခဆိုလျှင် အင်ဂျင်နီယာပါမောက္ခပင် မဟုတ်ဘဲ ခေတ်သစ်ဘာသာဗေဒပညာ၏ ဖခင်ဟု လူသိများကြသော နိုမ်ချོမ်စကီ (Noam Chomsky) ပင် ဖြစ်ပေသည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ကယ်လ်တက် (Caltech) ကမူ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်များကိုသာ သီးသန့်အာရုံစိုက်ထားသည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် က နားလည်သွားဟန်ဖြင့် ခေါင်းညိတ်ကာ “ကိုရီးယားတက္ကသိုလ်တွေနဲ့ ယှဉ်ရင် ဘယ်လိုနေမလဲ” ဟု မေးမြန်းလာသည်။
“ကိုရီးယားတက္ကသိုလ်တွေနဲ့ပဲ ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ ယှဉ်စရာတောင် မရှိပါဘူး။”
ကိုရီးယားတက္ကသိုလ်များသည် ကိုရီးယားနိုင်ငံအတွင်းမှ အတော်ဆုံးပညာရှင်များကို စုစည်းထားကြခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ကယ်လ်တက်ကမူ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ အကောင်းဆုံး ထူးချွန်သူများကို ဆွဲဆောင်နိုင်စွမ်း ရှိပေသည်။ တကယ်တမ်းတွင် ကယ်လ်တက်၏ ပါမောက္ခများနှင့် ကျောင်းသားဟောင်းများသည် နိုဘယ်ဆုပေါင်း ၃၀ ကျော် ရရှိခဲ့ကြပြီး ကိုရီးယားတက္ကသိုလ်များမှာမူ ယခုချိန်ထိ တစ်ဆုတည်းပင် မရရှိသေးပေ (ပါမောက္ခ ကင်ဟိုမင်က မကြာမီ ရရှိလာနိုင်ချေ ရှိသော်လည်းပေါ့)။
ကျောင်းပိတ်ရက် ဖြစ်နေပါသော်လည်း ကျောင်းဝင်းအတွင်းတွင် ကျောင်းသားများစွာကို မြင်တွေ့နေရသည်။ ထိုစဉ် ကျောင်းသားအုပ်စုတစ်စုသည် ကျွန်ုပ်တို့ရှေ့မှ ဖြတ်သွားကြသည်။
ကျွန်ုပ်သည် သူတို့ထံသို့ ချဉ်းကပ်သွားပြီး “မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော် မေးစရာရှိလို့ပါ” ဟု မေးလိုက်သည်။
အံ့သြစရာကောင်းသည်မှာ ၎င်းတို့အထဲမှ အာရှလူငယ်အမျိုးသားတစ်ဦးက ကိုရီးယားဘာသာဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြားလာသည်။
“ကိုရီးယားလူမျိုးတွေလား”
ကျွန်ုပ် ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။
“ဟုတ်ပါတယ်။”
“တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်။ ကျွန်တော်က ကင်ဆောင်းဂျူပါ။ ကိုရီးယားက လဲလှယ်ကျောင်းသားတစ်ယောက်ပါ။”
“အင်းပါ။ တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်။ ကျွန်တော်က ဘူမိဗေဒဌာနက ပါမောက္ခတစ်ယောက်နဲ့ တွေ့ချင်လို့ လာခဲ့တာပါ။ ဘယ်ကို သွားရမလဲ မသိဘူး။”
“ဩော်! ဘူမိဗေဒဌာနကတော့…”
သူစကားရပ်သွားပြီး ကျွန်ုပ်၏မျက်နှာကို စူးစူးစိုက်စိုက် ကြည့်နေသည်။
“တစ်ခါတလေများ…”
ထိုစဉ် ကျွန်ုပ်တို့၏ နောက်ဘက်တွင် ရှိနေသော အသားဖြူသော ကျောင်းသူမိန်းကလေးတစ်ဦးက တစ်စုံတစ်ရာကို သဘောပေါက်သွားဟန်ဖြင့် အော်ဟစ်လိုက်သည်။
“ဂျင်ဟူး ကန်းပဲ!”
ရုတ်တရက် အခြားကျောင်းသားများသည်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လာကြသည်။
“ဟာ! အဲ့ဒီလို ပြောမှပဲ…”
“တကယ်ပဲ ဂျင်ဟူး ကန်း လားဟင်။”
“အို ဘုရားရေ! ဂျင်ဟူး ကန်းက ကျွန်တော့်ရှေ့တည့်တည့်မှာ ရောက်နေတာလား။”
တစ်ရှိန်ချင်းဆိုသလို ကျောင်းသား ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ စုဝေးရောက်ရှိလာကြပြီး ကျွန်ုပ်ကို စိတ်လှုပ်ရှားစွာဖြင့် နှုတ်ဆက်ကြသည်။
သို့သော် တစ်စုံတစ်ဦးက ရုတ်တရက် မေးခွန်းတစ်ခု မေးလာသည်။
“ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်တဲ့ မော်တော်ယာဉ်တွေရဲ့ လမ်းဆုံပြဿနာ (Autonomous driving trolley dilemma) ကို ဖြေရှင်းနိုင်မယ့် နည်းလမ်းကို ရှာတွေ့ပြီလား။”
ထိုမေးခွန်းက အရပ်မျက်နှာပေါင်းစုံမှ မေးခွန်းထုတ်မှု အမြောက်အများကို ထွက်ပေါ်လာစေရန် လှုံ့ဆော်ပေးလိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။
“ပစ္စည်းသစ်အခြေခံတဲ့ အနုတ်လျှပ်စစ်အာနိသင်ရှိတဲ့ ပစ္စည်းက ပိုစ့် (separator) အပေါ် သက်ရောက်မှုတွေကို အတည်ပြုပြီးပြီလား။”
“FaceIt အယ်လဂိုရီသမ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးစရာရှိလို့ပါ…”
“စက်သင်ယူမှု (Machine Learning) နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လေ…”
“….”
တီထွင်သူတွေတောင် သိရဲ့လား။ ကျွန်တော်က ဘယ်လိုလုပ် သိမှာလဲ။ ကျွန်တော်က ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံရုံပဲ လုပ်ထားတာလေ။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ လူတွေ စုဝေးရောက်ရှိလာကြခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်အတွက် မေးခွန်းများ မေးမြန်းရသည်မှာ ပို၍လွယ်ကူသွားခဲ့သည်။
“ကျွန်တော်လာတာက ပါမောက္ခ ဒိုင်ယာနာ ကို တွေ့ချင်လို့ပါ။ သူ့ကို သိတဲ့သူ ရှိလား။”
በርဂါထုပ်တစ်ထုပ်ကို ကိုင်ထားသော အသားမည်းမည်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးက လက်ကိုထောင်ပြလာသည်။
“ကျွန်မက ပါမောက္ခ ဒိုင်ယာနာ ရဲ့ သင်ကြားရေးလက်ထောက် (TA) ပါ။”
“ဒါဆို သိပ်ကောင်းတာပေါ့။ ကျွန်တော်က ပါမောက္ခနဲ့ တွေ့ချင်လို့ပါ။”
“ကျွန်မ လမ်းပြပေးပါ့မယ်။ ကျေးဇူးပြုပြီး ကျွန်မနောက်က လိုက်ခဲ့ပါ။”
စုဝေးနေကြသော ကျောင်းသားများနှင့် လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ပြီးနောက် ကျွန်ုပ်သည် သူမနှင့်အတူ ပါမောက္ခထံ တွေ့ဆုံရန် ထွက်ခဲ့လိုက်သည်။
***
ကယ်လီဖိုးနီးယား နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခ ဒိုင်ယာနာ ကီရန်မိုဟန် ဖြစ်သည်။
လက်တလောတွင် သူသည် ကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိ သုတေသနဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခု၌ ရှိနေလေသည်။ သို့သော် တစ်ဖက်တွင်ပုံထားသော ပုံးပေါင်း ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ ရှိနေမှုကြောင့် ပြင်ပလူတစ်ဦး၏ မျက်စိတွင် သုတေသနခန်းတစ်ခုထက် ဂိုဒေါင်တစ်ခု သို့မဟုတ် ကွန်ရက်စျေးကွက်ရှာဖွေရေးရုံးခန်းတစ်ခုနှင့် ပို၍တူနေပေသည်။
သူ့၏ သင်ကြားရေးလက်ထောက်ဖြစ်သော ကယ်ရီကို့ဝရိုက်က “ဒီပုံးတွေကို ဘယ်လိုရှင်းကြမလဲ ပါမောက္ခ” ဟု မေးလိုက်သည်။
ပါမောက္ခမိုဟန်က ခေါင်းခါယမ်းလိုက်သည်။ “အဲ့ဒါတွေကို အဲ့ဒီအတိုင်းပဲ ထားလိုက်ပါ။ အွန်လိုင်းစာအုပ်ဆိုင်တွေက ပစ္စည်းပြတ်လပ်မှုတွေအတွက် ငါတို့ဆီ ဆက်သွယ်လာနိုင်ပါတယ်”
“…….”
ကယ်ရီက “အဲ့ဒီလို ဖြစ်ဖို့တော့ နည်းပါတယ်။ ပိုပိုပြီး စာအုပ်တွေ ပြန်ရောက်လာဖို့က ပိုသေချာတယ်” ဟု ပြောချင်စိတ်ပေါ်လာသော်လည်း တိတ်ဆိတ်စွာပင် ငြိမ်နေလိုက်သည်။
ပါမောက္ခမိုဟန်သည် မြေငလျင်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် သူ၏ဘဝကို မြှုပ်နှံထားခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူ၏သုတေသနပြုချက်များကို ခြုံငုံစုစည်းထားသည့် ပြည့်စုံသော စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ရေးသားခဲ့ဖူးသော်လည်း ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ လူတို့က မြေငလျင်အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု နည်းပါးကြပြီး ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အသိုက်အဝန်းကလည်း သူ့၏အဆိုပြုချက်များကို လက်မခံခဲ့ကြပေ။
ထိုစာအုပ်သည် လူကြိုက်များသော စာအုပ်အဖြစ်ရော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်အဖြစ်ပါ နှစ်မျိုးစလုံး အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။ ပထမအကြိမ် အကန့်အသတ်ဖြင့် ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည့် ပုံအနည်းငယ်မျှပင် တစ်အုပ်မှ မကုန်ဘဲ လက်ကျန်အတိုင်း ရှိနေခဲ့သည်။
ယင်းတစ်ခုတည်းကြောင့်ဟု အပြစ်တင်၍ မရနိုင်သော်လည်း စာအုပ်တိုက်သည် လအနည်းငယ်က ဘေစင်ကျသွားခဲ့ပြီး ကျန်ရှိနေသေးသော စာအုပ်များကိုမူ ပြန်လည်အသုံးချရေး (Recycling) စင်တာသို့ ပို့ဆောင်ရန် ကံကြမ္မာဆိုးနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
ပါမောက္ခမိုဟန်သည် သူ၏တစ်ဘဝတာ လုပ်အားကို အမှိုက်အဖြစ်သို့ ရောက်သွားသည်ကို မကြည့်ရက်နိုင်ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် သူသည် စာအုပ်တိုက်၏ ဂိုဒေါင်မှ စာအုပ်အားလုံးကို သူ၏ဓာတ်ခွဲခန်းဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ရာ ကျဉ်းမြောင်းပြီးသား နေရာလေးကို ပို၍ကျပ်တည်းသွားစေခဲ့တော့သည်။
“သုတေသနရန်ပုံငွေ လျှောက်ထားတာ ဘယ်လိုနေလဲ”
ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် သုတေသနလုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ မြင့်မြတ်သော လုပ်ငန်းစဉ်များ ဖြစ်သော်လည်း ငွေကြေးမပါဘဲ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန်မှာမူ ခက်ခဲလှပေသည်။
သူသည် မူလက ပြည်နယ်အစိုးရထံမှ ရန်ပုံငွေကို ရရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း သက်ဆိုင်ရာ ဘတ်ဂျက်လျှော့ချမှုများကြောင့် အထောက်အပံ့ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုအကြိမ်တွင်မူ ကျောင်းဘက်မှ သုတေသနရန်ပုံငွေအတွက် လျှောက်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကယ်ရီသည် စိတ်ထဲမှ သက်ပြင်းချလိုက်ပြီး “ဘာအကြောင်းကြားစာမှ မလာသေးပါဘူး” ဟု ပြန်ဖြေလိုက်သည်။
“ငါတို့ တော်တော်လေး စောင့်ရဦးမယ် ထင်တယ်”
မြေငလျင်ပညာရပ်နယ်ပယ်သည် ရလဒ်များကို ရန်ပုံငွေအဖြစ်သို့ တိုက်ရိုက်မပြောင်းလဲပေးနိုင်သောကြောင့် ဘတ်ဂျက်စာရင်းတွင် ဦးစားပေးစာရင်း၏ အောက်ဆုံးသို့ ရောက်သွားတတ်သည်မှာ ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်သော သဘာဝပင် ဖြစ်သည်။
ရှိပြီးသား ဘတ်ဂျက်များကိုလည်း အခြားသူများထံ ခွဲဝေပေးပြီး ဖြစ်သည်။ ဤနှုန်းအတိုင်းဆိုလျှင် ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် သုတေသနကို ပြန်လည်စတင်ရန် ခက်ခဲပေလိမ့်မည်။
နေ့လယ်စာစားချိန် နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ကယ်ရီသည် ဟမ်ဘာဂါဝယ်ရန် အပြင်သို့ ထွက်သွားခဲ့ပြီး ပါမောက္ခမိုဟန်ကမူ ကုလားထိုင်ပေါ်တွင် ကျောမှီရင်း အခြားပါမောက္ခတစ်ဦး၏ စာတမ်းကို ဖတ်ရှုနေလိုက်သည်။
ဂျော့ရှ် ဘရောက် (Josh Brown)။
သူသည် MIT တွင် အလွန်နာမည်ကြီးပြီး အသိအမှတ်ပြုခံထားရသော ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ပါမောက္ခမိုဟန်သည် အေးစက်နေသော ကော်ဖီကို တစိမ့်စိမ့်သောက်ရင်း ဘရောက်၏ စာတမ်းကို မျက်စိကူးတို့ ဖတ်ရှုနေသည်။ ဘရောက်က လာမည့်ဆယ်စုနှစ်အတွင်း အဓိကမြေငလျင်ကြီး ဖြစ်ပွားလာမည် မဟုတ်ကြောင်း အချက်အလက်များစွာဖြင့် ခိုင်မာအောင် တင်ပြထားသည်။
သို့သော် သူက သေးငယ်သော မြေငလျင်ငယ်များမှာမူ အချိန်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး အကယ်၍ အဓိကမြေငလျင်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့ပါက အမေရိကန်ထက် မက္ကဆီကိုတွင် ဖြစ်ပွားရန် ပို၍ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
ပါမောက္ခမိုဟန်သည် ဖတ်ရင်းဖြင့် မဲ့ပြုံးပြုံးလိုက်သည်။
“ဒီမိုက်မဲတဲ့ သူငယ်ချင်းက ဘာပြောနေမှန်းကို မသိဘူး”
ရုတ်တရက် အပြင်ဘက်တွင် ဆူညံသံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ နာမည်ကျော် လူတစ်ဦးဦး ရောက်လာသည် ထင်ရပေမည်၊ အပြင်ဘက်မှ ဆူညံသံမှာ ပို၍ကျယ်လောင်လာသည်။
ဘာဖြစ်တာလဲဟု ကြည့်ရန် ထရပ်မည်အပြုတွင် ကယ်ရီသည် ဓာတ်ခွဲခန်းထဲသို့ အမောတကော ပြေးဝင်လာသည်။
“ပါမောက္ခ! ဧည့်သည်တစ်ယောက် ရောက်လာလို့ပါ”
“ငါ အခု အလုပ်ရှုပ်နေတယ်။ အရေးကြီးတဲ့ဧည့်သည် မဟုတ်ရင် ပြန်လွှတ်လိုက်ပါ”
“အရေးကြီးတဲ့ ဧည့်သည်ပါ”
ထိုအခါမှသာ ပါမောက္ခမိုဟန်သည် သူဖတ်နေသော စာတမ်းကို မလိုချင်ဘဲ ပိတ်လိုက်သည်။
“ဒီန်း (Dean) လား”
“အဲ့ဒါနဲ့တော့ မတူပါဘူး…”
“ဒါဆို ငါပြီးတဲ့အထိ စောင့်ခိုင်းလိုက်ပါ”
“ဂျင်ဟူး ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ရောက်လာပါပြီ! သူက ပါမောက္ခနဲ့ အထူးတွေ့ချင်နေတာပါ”
ထိုစကားကြောင့် ပါမောက္ခမိုဟန် အံ့အားသင့်သွားသည်။
“ဂျင်ဟူး ဝါရန်ဘတ်ဖတ် လို့ ပြောလိုက်တာလား။ OTK ကုမ္ပဏီရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) လား”
“ဟုတ်ပါတယ်၊ အဲ့ဒါ ဟုတ်ပါတယ်”
အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ထိုအမည်ကို မသိသူ အလွန်တရာမှပင် ရှားပါလိမ့်မည်။
သူသည် ဝါရန်ဘတ်ဖတ် နောက်ပိုင်းတွင် အထူးချွန်ဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရကာ ကယ်လီဖိုးနီးယားကို အခြေခံသည့် အမျိုးမျိုးသော စတားတပ် (Startup) လုပ်ငန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရင်း ငွေကြေးများစွာ ရှာဖွေခဲ့ကာ ကျော်ကြားမှုများကို ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားတွင် ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် ဂျင်ဟူး ဝါရန်ဘတ်ဖတ် နှင့် ပတ်သက်သော အမြင်များမှာ ပြတ်ပြတ်သားသား ကွဲပြားနေခဲ့သည်။ ရော်နယ်လ် (Ronald) ၏ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရှိရေးတွင် သူက အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သောကြောင့် လူအများစုက သူ့ကို မနှစ်မြို့ကြပေ။
မတူကွဲပြားသော လူဦးရေ၊ ဝင်ငွေနှင့် ပညာရေးအဆင့်အတန်း မြင့်မားမှုတို့ဖြင့် လက္ခဏာဆောင်သော ကယ်လီဖိုးနီးယားသည် သမားရိုးကျအားဖြင့် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို အခိုင်အမာ ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။
ယခုရွေးကောက်ပွဲတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်ခံများက ဒိုင်ယာနာ ကို တစ်ခဲနက် မဲပေးခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ရလဒ်မှာ ရော်နယ်လ် အနိုင်ရရှိသွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒိုင်ယာနာ ကို ထောက်ခံအားပေးသည်ထက် ရော်နယ်လ်ကို လက်မခံလိုသည့် ပြင်းထန်သော ဆန္ဒကြောင့် ဤရလဒ်မှာ အလွန်တရာမှပင် တုန်လှုပ်ဖွယ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ရွေးကောက်ပွဲ အသစ်ပြန်လုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုသည့် ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်မှာ အံ့သြစရာပင် ရှိပါတော့မည်လား။
ပါမောက္ခမိုဟန်သည် မယုံကြည်နိုင်ဟန်ဖြင့် ကြည့်လိုက်သည်။
“ဂျင်ဟူး ဝါရန်ဘတ်ဖတ် က ငါ့ကို လာတွေ့တာ ဟုတ်လား”
သူ အမေရိကန်ကို ရောက်နေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းကို သူဘာမှ မကြားခဲ့ရပေ။
ပြီးတော့ သူက နာမည်ကြီး ဘောဂဗေဒပညာရှင်တစ်ဦး မဟုတ်ဘူးဆိုရင် သူလိုမျိုး မြေငလျင်သိပ္ပံပညာရှင်ကို ဘာကြောင့် လာရှာရတာလဲ။
ကယ်ရီက သူမ၏မျက်လုံးများ အရောင်တလက်လက် တောက်လျက် ပြောလိုက်သည်။
“သုတေသနရန်ပုံငွေအတွက်များ ဖြစ်မလား။ သူက သူ့ရဲ့မိခင်တက္ကသိုလ်က ပါမောက္ခတစ်ဦး သုတေသနဓာတ်ခွဲခန်း တည်ထောင်ဖို့အတွက် ငွေကြေး သိသိသာသာ လှူဒါန်းခဲ့ဖူးတယ်လေ”
ထိုပါမောက္ခက ကိုဘော့ (cobalt) ကို အစားထိုးနိုင်မည့် ပစ္စည်းအသစ်တစ်ခုကို တီထွင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာကြီးကို အံ့အားသင့်စေခဲ့သောကြောင့် ဤအကြောင်းအရာမှာ ထင်ရှားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
‘အဲ့ဒီလို အခွင့်အရေးမျိုး ငါ့ဆီကိုလည်း ရောက်လာနိုင်မလား။’
ပါမောက္ခမိုဟန်သည် သူ၏စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးစားလိုက်သည်။
“အဟမ်း၊ သူက ငါ့ရဲ့နာမည်ကျော်ကြားမှုကို ကြားသိပြီး ဖြစ်ကောင်းဖြစ်မှာပါ။ အဝေးကြီးကနေ လာခဲ့တာဆိုတော့ သူ့ကို ဖိတ်ခေါ်လိုက်ကြရအောင်”
“နားလည်ပါပြီ”
ခဏအကြာတွင် ကယ်ရီ၏ လမ်းပြမှုဖြင့် အာရှလူငယ်အမျိုးသား နှစ်ဦးသည် ဓာတ်ခွဲခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်။
ပါမောက္ခမိုဟန်သည် မျက်နှာကို မြင်လိုက်သည်နှင့် ဂျင်ဟူး ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ကို တစ်ချက်တည်းဖြင့် မှတ်မိလိုက်သည်။
“ခင်ဗျားက ဒီစာအုပ်ထူကြီးကို ရေးခဲ့တဲ့ ပါမောက္ခ မဟုတ်လား” ဂျင်ဟူး က စာအုပ်ကို သူ့ဆီသို့ မြှောက်ပြလိုက်သည်။
ထိုစာအုပ်သည် သူ၏တစ်ဘဝတာ သုတေသနပြုချက်များ ပါဝင်နေသည့် လက်ရာမြောက် လက်စွဲစာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်ပေသည်။
စာအုပ်အမည်မှာ “မြေငလျင်ကြီး ရောက်ရှိလာနေပြီ” (The Big One is Coming) ဟူ၍ ဖြစ်ပေသည်။