အခန်း (၁၄၅)
ငွေစုဘဏ်များ၏ బాဓိကများအတွက် လှူဒါန်းမှုများတွင် စီးပွားရေးလောကနှင့် ဖျော်ဖြေရေးလောကတို့ကလည်း ပူးပေါင်းပါဝင်လာကြသည်။
ပြည်သူများ၏ လှူဒါန်းမှုများပါ ပေါင်းလိုက်သောအခါ စုစုပေါင်း ဝမ် ၅၄.၃ ဘီလီယံအထိ ရရှိခဲ့သည်။ ရန်ပုံငွေရှာဖွေသည့်ကာလတိုအတွင်း ဤပမာဏသည် များပြားလှသည်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း ဆုံးရှုံးသွားသည့်ငွေပမာဏ၏ အနှစ်နှစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံပင် မရှိသေးပေ။
ဤငွေကြေးပမာဏက မည်မျှအထိ အထောက်အကူပြုမည်ကို ကျွန်တော် မပြောတတ်သော်လည်း బాဓိကများအတွက် အနည်းငယ်မျှသော နှစ်သိမ့်မှုမျိုး ဖြစ်စေလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်မိသည်။
"ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ လင်ဂျင်ယုံ ဒီနေ့ ထွက်ခွာသွားပါပြီ။"
ကျွန်တော့်အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် ၏ စကားကို ကြားသောအခါ ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။
"ဥက္ကဋ္ဌ လင်ဂျင်ယုံ ဆီကနေ ကြားထားပါတယ်။"
သူသည် ဂျပန်နှင့် ဂျာမနီရှိ မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူများထံ အစဉ်လိုက် သွားရောက်လည်ပတ်ရန် အစီအစဉ်ရှိသည်။
"သူတို့က ဒီထုတ်လုပ်သူတွေနဲ့ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေ တည်ထောင်ဖို့နဲ့ Eunsung Motors က ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ မူပိုင်ခွင့်တွေကို ထုတ်ဖော်ပြသဖို့ စီစဉ်နေကြတာပါ။"
Eunsung Motors ၏ အရည်အသွေးမှာ တိုးတက်လာသော်လည်း ဂျာမန် သို့မဟုတ် ဂျပန်ကားများနှင့် ယှဉ်နိုင်သေးသည်တော့ မဟုတ်ပေ။ သို့သော် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကားများနှင့် ပတ်သက်လာလျှင်မူ ပြိုင်ဘက်များကြားတွင် ထူးခြားစွာ ထင်ရှားနေသည်။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် စနစ်ရှိပြီး မူပိုင်ခွင့်များစွာကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် တစ်ခုတည်းသော ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကားများ၏ အဓိကကျသော လောင်စာဆဲလ် Stack နည်းပညာမှာ ပြိုင်ဘက်ကင်းသည့် အဆင့်တွင် ရှိနေသည်။
"သူတို့က တစ်ဦးတည်း လက်ဝါးကြီးအုပ်ဖို့ထက် ဈေးကွက်အရွယ်အစားကို ချဲ့ထွင်ဖို့ပဲ အဓိကထားမှာလား။"
"Nikola လုပ်ခဲ့တဲ့ ပုံစံနဲ့ ဆင်တူပါတယ်။"
ဤသို့ ချဉ်းကပ်ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကားများအတွက် အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုမှာ စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ဖြစ်လာရန် မသေချာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
လျှပ်စစ်ကားနှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကား နှစ်မျိုးလုံးကို ချိန်ဆနေသည့် မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူများကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန်အတွက် လုံလောက်သော အားပေးမှုများ ပေးအပ်ရန် လိုအပ်လိမ့်မည်ဖြစ်သည်။
Eunsung Motors နှင့် အခြားသော မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူများမှာလည်း အနာဂတ်ကားများ တီထွင်ရန် တက်တက်ကြွကြွ လှုပ်ရှားနေကြသည်။
"အနာဂတ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ထင်ထားတာထက် ပိုနီးကပ်နေのかもしပါဘူး။"
ဘယ်သူက အရင်ဆုံး အဲဒီနေရာကို ရောက်မလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားမိသည်။
***
နိုင်ငံရေးလောကမှာ ငွေစုဘဏ်အကျပ်အတည်း၏ နောက်ဆက်တွဲများကို ဖြေရှင်းနေစဉ်မှာပဲ နွေဦးရာသီက တိတ်တဆိတ် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဘူဆန်နှင့် ဂျင်ဟေးတွင် ချယ်ရီပန်းများမှာ အပြည့်အဝ ပွင့်လန်းနေကြပြီဖြစ်ပြီး ချယ်ရီပန်းရာသီမှာ မြောက်ဘက် ဆိုးလ်မြို့ဆီသို့ ရွေ့လျားလာနေသည်။
ရာသီဥတု နွေးထွေးလာ၍လားတော့ မသိ၊ နေ့လယ်စာစားပြီးချိန်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် ကြိုးစားရင်း ငိုက်မျဉ်းလာသည်။
မကြာသေးမီက အလုပ်သိပ်မရှိကြသဖြင့် ကျွန်တော်တို့ကုမ္ပဏီက နေ့လယ်စာစားချိန်ကို နှစ်နာရီအထိ တိုးမြှင့်ပေးထားပြီး နေ့ခင်းဘက်တွင် ခဏတာ အိပ်စက်အနားယူရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ နေ့လယ်စာစားပြီးလျှင် ဝန်ထမ်းများသည် အိပ်စက်သည့်အခန်းတွင် အိပ်ကြသည် သို့မဟုတ် အပြင်ထွက်ကာ ကော်ဖီသောက်ကြသည်။
ကုမ္ပဏီအတွင်း၌လည်း သင်တန်းအစီအစဉ် အမျိုးမျိုးကို ကျင်းပပေးသည်။
အလုပ်ချိန်အတွင်း၌ပင် အလုပ်မရှိပါက ဝန်ထမ်းများသည် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားဘာသာစကား သို့မဟုတ် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဟောပြောပွဲများကို တွန့်ဆုတ်ခြင်းမရှိဘဲ တက်ရောက်နိုင်သည်။
ဝန်ထမ်းများ၏ စိတ်ကျေနပ်မှုမှာ အလွန်မြင့်မားသည်။
ကျွန်တော်တို့ ကုမ္ပဏီကတော့ တကယ်ကို အလုပ်လုပ်ရတာ ကောင်းမွန်တဲ့ နေရာလေးပါ။
ဆိုဖာပေါ်တွင် ခဏလောက် လှဲအိပ်လိုက်ရမလားဟု တွေးတောနေစဉ် ဂျက်စီကာ က CEO ရုံးခန်းထဲသို့ ဝင်လာသည်။
"ဟေ့ ဂျင်ဟူး၊ ဘာလုပ်နေတာလဲ။"
ကျွန်တော်လည်း အကြောင်းမဲ့ အလုပ်ကြိုးစားနေဟန် ဆောင်လိုက်သည်။
"ရောက်လာပြီလား။"
"ကော်ဖီနဲ့ မုန့်လေးတွေ ယူလာခဲ့တယ်။"
"အလုပ်မလုပ်ဘဲ ဒီမှာ လာနေလို့ အဆင်ပြေပါ့မလား။"
"ဒီနေ့ Legal Team မှာ အလုပ်သိပ်မရှိဘူး။ တရားဝင်ပြောရရင်တော့ အလုပ်ကိစ္စနဲ့ အပြင်ထွက်လာတာ။ OTK Company က ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ Client တစ်ယောက်ပဲလေ။"
အလုပ်ချိန်အတွင်း အလုပ်ရှောင်ရတာ တော်တော်လေး ကောင်းမွန်သည်။ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် က တကယ်ကို ကောင်းမွန်တဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုပါ။
ကျွန်တော်တို့ တွဲနေကြတာကို သိသူ အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ တခြားသူတွေအမြင်မှာတော့ အလုပ်ကိစ္စနဲ့ တွေ့ဆုံနေကြတာလို့ပဲ ထင်ကြမှာပါ။
ကျွန်တော် ဆိုဖာပေါ်တွင် ထိုင်လိုက်ပြီး ဂျက်စီကာ ကလည်း ကျွန်တော့်ရှေ့တွင် မထိုင်ဘဲ ဘေးနားမှာပဲ သဘာဝကျကျ ဝင်ထိုင်သည်။ ယခုတော့ ဘေးချင်းယှဉ်ထိုင်နိုင်လောက်အောင် ရင်းနှီးသွားကြပြီဖြစ်သည်။
"အဝင်မှာ ကုမ္ပဏီရှေ့က ပန်းတွေ အများကြီး ပွင့်နေတာ တွေ့လိုက်တယ်။"
"နွေဦးရာသီ ရောက်လာပြီလေ။"
"ဂျက်စီကာ လည်း ရုံးခန်းထဲမှာပဲ ပိတ်လှောင်မနေဘဲ အပြင်ထွက်ပြီး လေကောင်းလေသန့် ရှူသင့်တယ်။"
ဂျက်စီကာ က လက်ခုပ်တီးလိုက်ပြီး "အားလုံး ချယ်ရီပန်း ကြည့်ဖို့ သွားကြရင်ကော" ဟု ပြောသည်။
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
"ကောင်းတဲ့ အကြံပဲ။"
ဂျက်စီကာ အကြောင်း တွေးမိသောအခါ တစ်ခုခုကို သတိရသွားသည်။ ပြောသင့် မပြောသင့် ဝေခွဲမရ ဖြစ်နေခဲ့သော်လည်း မေးလိုက်တာ ပိုကောင်းမည်ဟု ထင်သည်။
ကျွန်တော် သတိထားကာ စကားစလိုက်သည်။
"Henry က ဒီရက်ပိုင်းမှာ ကြိုက်နေတဲ့သူ ရှိနေတဲ့ပုံပဲ..."
ဂျက်စီကာ က တောက်ပစွာ ပြုံးလိုက်သည်။
"အခုမှ သိတာလား။ သူက ဂျက်စီကာ ကို အရူးအမူး ကြိုက်နေတာလေ။"
ကျွန်တော် အံ့အားသင့်သွားသည်။
"ဩော်! မင်း သိနေတာလား။"
"သိတာပေါ့။ သူက အဲဒီလောက်ထိ ကြိုက်နေတာကို မင်း မသိရင် ပိုတောင် အံ့ဩစရာ ကောင်းဦးမယ်။"
"အင်း... အဲဒါတော့ ဟုတ်သားပဲ။"
ကျွန်တော်လည်း သတိထားမိခဲ့သည်၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် နားလည်မှု လွဲနေခဲ့တာပါ။
"ဂျက်စီကာ ကော ဒါကို သိသလား။"
"ဂျက်စီကာ ကတော့ သိမှာမဟုတ်ဘူး။ သူက အလုပ်ကလွဲရင် တခြားဘာကိုမှ စိတ်မဝင်စားဘူးလေ။"
"အာ... ဟုတ်ပါပြီ။"
Henry ရဲ့ လမ်းကြောင်းကတော့ ခက်ခဲလိမ့်ဦးမယ်။
ဂျက်စီကာ က ကျွန်တော့်ကို ကြည့်ပြီး ချိုမြိန်စွာ ပြုံးပြသည်။
"ဒီလိုမျိုး အတူတူ ရှိနေရတာ ကောင်းလိုက်တာ။"
"ငါလည်း အတူတူပဲ ခံစားရတယ်။"
သူမက ပုံမှန်အားဖြင့် လှပပေမယ့် ဒီနေ့တော့ ပိုပြီးတော့တောင် ဆွဲဆောင်မှု ရှိနေသည်။ သူ ကော်ဖီသောက်နေသည့် ပုံစံမှာ ထူးထူးခြားခြား စွဲဆောင်မှု ရှိနေသည်။ သူ့နှုတ်ခမ်းလေးတွေက ပိုပြီး တောက်ပနေသလိုပဲ။
ကျွန်တော် စိတ်ထဲကနေ ခေါင်းခါလိုက်သည်။
အလုပ်ထဲမှာ ဒီလိုလုပ်လို့ မဖြစ်ဘူးလေ!
... ဒါပေမဲ့လည်း တွေးမိသည်၊ ဒါက ကျွန်တော့်ကုမ္ပဏီပဲလေ။ ဒါကြောင့် အဆင်ပြေနိုင်မလား။
ကျွန်တော် ဂျက်စီကာ ၏ လက်ကို ညင်သာစွာ ဆုပ်ကိုင်ရန် ကြိုးစားလိုက်စဉ်မှာပဲ Intercom က မြည်လာသည်။
ဘာလို့ ဒီအချိန်မှ ဖြစ်ရတာလဲ။
ကျွန်တော် အရင်ဆုံး Intercom ကို ကိုင်လိုက်သည်။ အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် ဖြစ်နေသည်။
"ဘာကိစ္စရှိလို့လဲခင်ဗျာ။"
[အခု အစည်းအဝေးခန်းမှာ Startup ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် တည်ထောင်သူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံနေတယ်။ မင်း ကိုယ်တိုင် သူတို့နဲ့ တွေ့ဆုံတာ ကောင်းမယ်လို့ ထင်လို့ပါ။]
ကျွန်တော်တို့သည် Startup ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများမှတစ်ဆင့် သိသာထင်ရှားသော အောင်မြင်မှုများကို ရရှိထားသည်။ ထို့ကြောင့် K Company သည် Startup အသစ်များကို စဉ်ဆက်မပြတ် ရှာဖွေပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို K Company ၏ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် ကသာ ချမှတ်လေ့ရှိသဖြင့် သူကိုယ်တိုင် အစည်းအဝေးတစ်ခု တောင်းဆိုလာသည်ဆိုလျှင် တော်တော်လေး ကောင်းမွန်သည့် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်လိမ့်မည်။
"ချက်ချင်း ဆင်းလာခဲ့ပါ့မယ်။"
ဂျက်စီကာ က "ဘာကိစ္စလဲ" ဟု မေးသည်။
ကျွန်တော် ရှင်းပြလိုက်သောအခါ ဂျက်စီကာ ခေါင်းညိတ်သည်။
"ဟိုတုန်းက ဟိုတယ်အစည်းအဝေးခန်းမှာ တွေ့ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့တဲ့ အချိန်တုန်းကလိုပဲနော်။"
ပြန်တွေးကြည့်တော့ အဲဒီအချိန်က ကျွန်တော် ဂျက်စီကာ ကို ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ခဲ့တဲ့ အချိန်ပဲ။
"ငါပါ လိုက်ခဲ့လို့ ရမလား။"
"ရတာပေါ့။"
***
အစည်းအဝေးခန်းထဲတွင် အသက်နှစ်ဆယ်ကျော် အရွယ် လူငယ်သုံးဦးမှာ အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် နှင့်အတူ ထိုင်နေကြသည်။ ကျွန်တော် ဝင်လာသောအခါ သူတို့အားလုံး ထိုင်နေရာမှ အမြန်ထရပ်လိုက်ကြသည်။
သူတို့ ကျွန်တော့်မျက်နှာကို မှတ်မိကြမှာပါ၊ တီဗီမှာ အနည်းဆုံး တစ်ခါလောက်တော့ မြင်ဖူးကြလိမ့်မည်။ ဂျက်စီကာ နောက်က လိုက်ဝင်လာသောအခါ သူတို့၏ မျက်လုံးများ အံ့ဩစွာ ပြူးကျယ်သွားသည်။
ကျွန်တော် သူတို့ကို အရင် နှုတ်ဆက်လိုက်သည်။
"တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်။ ကျွန်တော်က ကန်ဂျင်ဟူး ပါ။"
လူငယ်များကလည်း သူတို့ကို မိတ်ဆက်ကြသည်။
ကျွန်တော် ဒီကာလအတွင်း Startup တည်ထောင်သူ အများအပြားနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ဖူးပြီး အသက်နှစ်ဆယ်ကျော်အရွယ်များစွာ ရှိသော်လည်း ကျွန်တော့်ထက် ငယ်သူတော့ တစ်ယောက်မှ မရှိခဲ့ပေ။
သို့သော် ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သူ Yang Do-seok မှာ ကျွန်တော်နှင့် အသက်တူပြီး Kim Hyun-kyu နှင့် Cho Baek-hyun မှာမူ ကျွန်တော့်ထက် ငယ်သည်။
ဆန်းယော့ပ် က Yang Do-seok ကို ညွှန်ပြပြီး ပြောသည်။
"ဒီသုံးယောက်လုံးက ကိုရီးယားတက္ကသိုလ်က ကျောင်းသားတွေပါ။ ဒီသူငယ်ချင်းက သင်္ချာဌာနကဖြစ်ပြီး ကျောင်းသားအမှတ်ကလည်း မင်းနဲ့ တစ်နှစ်တည်းပါ။"
"ဌာနတူ ဂျူနီယာ တစ်ယောက် ရောက်လာတာကိုး။"
"ကျွန်တော် သူ့ကို Club Room မှာ တစ်ခါတလေ ခေါ်လာဖူးတော့ မင်း မှတ်မိကောင်း မှတ်မိလိမ့်မယ်။"
"အော်! အခုမှ သတိရသွားတယ်။"
Kim Hyun-kyu က ကွန်ပျူတာ အင်ဂျင်နီယာဌာနမှ ဖြစ်ပြီး Cho Baek-hyun က Visual Design ကို သင်ယူနေသည်။ သူတို့သည် ကျောင်း၏ Startup Club တွင် ရင်းနှီးခဲ့ကြပြီး ယခုတော့ Yang Do-seok ၏ အခန်းတွင် အတူတူ စုဝေးကာ အချိန်ကုန်ဆုံးနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။
Cho Baek-hyun က အနည်းငယ် စိတ်လှုပ်ရှားစွာဖြင့် ပြောသည်။
"ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းက အကြီးအကဲတွေအကြောင်း မကြာခဏ ကြားဖူးပါတယ်။ အခုလို တွေ့ဆုံခွင့်ရတာ ဂုဏ်ယူပါတယ်။"
မိတ်ဆက်စကားများ ပြောဆိုပြီးနောက် ကန်ဂျင်ဟူး က အကြောင်းအရာကို စတင်ဆွေးနွေးလာသည်။
“ကျွန်တော်တို့ လက်ရှိ ‘Fly Riding’ လို့ခေါ်တဲ့ အက်ပလီကေးရှင်းတစ်ခုကို တီထွင်နေတာပါ။ အခုတော့ စမ်းသပ်တဲ့ အဆင့်မှာ ရောက်နေပါပြီ။”
“ဘယ်လို အက်ပလီကေးရှင်းမျိုးလဲ။”
“သူက လိုအပ်တဲ့အချိန်မှာ ချက်ချင်း အသုံးပြုနိုင်တဲ့ Ride-sharing ဝန်ဆောင်မှုပါ။ Uber နဲ့ ဆင်တူတယ်လို့ပဲ မှတ်ယူနိုင်ပါတယ်။”
Uber ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးနှင့် အကျော်ကြားဆုံး Ride-sharing ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ကုမ္ပဏီအဖြစ် လူသိများပြီး ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဒေါ်လာ ၈၀ ဘီလီယံတန်ဖိုး ရှိသည်။
ယင်းပလပ်ဖောင်းသည် ခရီးသည်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မော်တော်ယာဉ်များကို မှတ်ပုံတင်ထားသည့် ယာဉ်မောင်းများကို ချိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် စားသုံးသူများအား တက္ကစီကဲ့သို့ပင် လွယ်ကူစွာ အသုံးပြုနိုင်စေသည်။ အခြေခံအားဖြင့် ကားတစ်စီးရှိသူ မည်သူမဆို တက္ကစီယာဉ်မောင်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်နိုင်သည်ဟု ဆိုရမည်။
သို့သော်လည်း...
“တောင်ကိုရီးယားမှာ ပုဂ္ဂလိကယာဉ်ကို အသုံးပြုပြီး အမြတ်အတွက် ခရီးသည်တင်ဆောင်တာက တရားမဝင်ဘူးလေ။”
သူတစ်ပါးကို ကားတင်ပို့ပေးခြင်းသည် ကိစ္စမရှိသော်လည်း၊ ယင်းအတွက် ငွေကြေးကောက်ခံပါက တရားမဝင် ဖြစ်သွားသည်။
အမြတ်အတွက် ပို့ဆောင်ခြင်းကို တားမြစ်ထားရုံသာမက ပွဲစားအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခြင်းကိုပါ ပိတ်ပင်ထားသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် Uber သည် တရားရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကိုရီးယားဈေးကွက်မှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ရသည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ၎င်းသည် အမေရိကန်နှင့် ဥရောပအပါအဝင် နိုင်ငံအများစုတွင် အောင်မြင်စွာ လည်ပတ်လျက်ရှိသည်။
ကန်ဂျင်ဟူး က ဖြစ်လာနိုင်သည့် အကျိုးဆက်များကို နားလည်သကဲ့သို့ ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“ဒါပေမဲ့ ချွင်းချက်တစ်ခုတော့ ရှိပါတယ်။ အလုပ်သွား၊ အလုပ်ပြန်ချိန်တွေမှာ ကားအပိုတင် (Carpool) လုပ်တဲ့ကိစ္စပါ။”
ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုနှင့် လောင်စာဆီသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် အစိုးရက အလုပ်သွား/ပြန်ချိန်များတွင် ငွေကြေးဖြင့် ပို့ဆောင်ခွင့်ပြုသည့် ချွင်းချက်တစ်ခု ထားရှိပေးထားသည်။
“ဒါပေမဲ့ ‘အလုပ်သွား/ပြန်ချိန်’ ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်က အမျိုးမျိုး ဖြစ်နေနိုင်တယ်။”
ဥပဒေကို စတင်ရေးဆွဲစဉ်က ကုမ္ပဏီများသည် ပုံမှန် အလုပ်ချိန်များ ရှိကြသည်။ သို့သော်လည်း အလုပ်ချိန်ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိသည့်စနစ်နှင့် လုပ်ငန်းအလိုက် သတ်မှတ်ချက်များကြောင့် အချို့လူများမှာ ညဘက်တွင် အလုပ်စကြသည် သို့မဟုတ် နေ့လယ်စာစားချိန်တွင် အလုပ်သိမ်းကြသည်။
အကယ်၍သာ ‘အလုပ်သွား/ပြန်ချိန်’ ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုလိုက်မည်ဆိုပါက Carpooling အမည်ခံဖြင့် Ride-sharing ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ရန် ဖြစ်လာနိုင်သည်။
ရှင်းပြချက်ကို ကြားပြီးနောက် ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“ကောင်းတဲ့ အကြံပဲ။ ဘယ်သူ စဉ်းစားမိတာလဲ။”
ဆန်းယော့ပ် နှင့် လင်ဂျင်ယုံ တို့က ကန်ဂျင်ဟူး ကို ကြည့်လိုက်ကြသော်လည်း ကန်ဂျင်ဟူး မှာမူ အနေရခက်သည့် အမူအရာကို ပြသည်။
“တကယ်တော့ ဒီဝန်ဆောင်မှုကို စတင်စဉ်းစားမိတာက ကျွန်တော် မဟုတ်ပါဘူး။”
“အော်၊ ဟုတ်လား။”
“ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် က အရင်ဆုံး တီထွင်ခဲ့တာပါ။ Beta စမ်းသပ်ဝန်ဆောင်မှုတောင် လုပ်ခဲ့ဖူးတယ်။”
စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဝေမျှသုံးစွဲမှု (Sharing Economy) သဘောတရားသည် ငွေကြေးအကျပ်အတည်းနောက်ပိုင်းတွင် လူကြိုက်များလာခဲ့သည်။ ပစ္စည်းတစ်ခု၏ တန်ဖိုးသည် ပိုင်ဆိုင်မှုထက် အသုံးပြုမှုမှတစ်ဆင့် ရရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ ကားများသည် ကားပါကင်တွင် ရပ်ထားရန်အတွက် မဟုတ်ဘဲ လမ်းပေါ်တွင် မောင်းနှင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် ကားများသည် တစ်ရက်လျှင် ၂၄ နာရီအတွင်း တစ်နာရီမျှပင် မမောင်းနှင်ဖြစ်ကြပေ။
Sharing Economy ဆိုသည်မှာ လူအများစုက ပစ္စည်းတစ်ခုတည်းကို အတူတူ သုံးစွဲသည့် သဘောတရားဖြစ်သည်။
၎င်းတွင် စွန့်ပစ်ပစ္စည်း လျော့ကျခြင်းနှင့် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော သုံးစွဲမှုကို မြှင့်တင်ခြင်းကဲ့သို့သော အားသာချက်များ ရှိသော်လည်း ထုတ်လုပ်သူများအတွက်မူ လုံးဝ အဆင်ပြေသည်ဟု မဆိုနိုင်ပေ။
ယခင်က ထုတ်လုပ်သူများသည် လူများစွာကို ကားအများအပြား ရောင်းချနိုင်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင်မူ ကားတစ်စီးတည်းကို Sharing Economy စနစ်ဖြင့် လူအများအပြားက ဝေမျှသုံးစွဲနေကြသည်။
ယာဉ်ဝေမျှသုံးစွဲသည့် ဝန်ဆောင်မှုများ ဖွံ့ဖြိုးလာသည်နှင့်အမျှ ကားရောင်းအားမှာလည်း တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းလာသည်။ ချက်ချင်း ရောင်းအားကျဆင်းမှုက စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ပိုမိုကြီးမားသော ပြဿနာမှာ ဤလမ်းကြောင်းသည် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည့် အလားအလာ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူများသည် အောင်မြင်မှုလမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေရန် နည်းလမ်းမျိုးစုံကို စမ်းသပ်နေကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ကားများကို အသုံးပြု၍ Sharing ဝန်ဆောင်မှုဈေးကွက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းမှာ နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် သည် ငှားရမ်းခြင်းနှင့် ကားဝေမျှသုံးစွဲသည့် ကုမ္ပဏီများတွင် တက်ကြွစွာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
“ဒါပေမဲ့ ဘာလို့ အခုထိ မဖြန့်ချိသေးတာလဲ။”
“တက္ကစီလုပ်ငန်းရှင်တွေက ကန့်ကွက်နေလို့ပါ။”
လုပ်ငန်းသစ်များ တိုးတက်လာမှုသည် ရှိပြီးသား လုပ်ငန်းများနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ရမြဲဖြစ်သည်။
ကားများသည် မြင်းလှည်းများကို အစားထိုးခဲ့သလို၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် ကင်မရာများသည် ဖလင်ကင်မရာများကို ကျော်တက်ခဲ့ပြီး၊ စမတ်ဖုန်းများသည် Feature phone များကို တွန်းထုတ်ခဲ့သည်။
မကြာသေးမီက ပေါ်ပေါက်လာသော Sharing Economy သည်လည်း ဤပုံစံအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။
လွတ်နေသော အိမ်များကို ဝေမျှသုံးစွဲသည့် Airbnb သည် ဟိုတယ်ကဲ့သို့သော ရိုးရာ တည်းခိုခန်းများနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ပြီး၊ Uber ကဲ့သို့သော Ride-sharing ဝန်ဆောင်မှုများမှာမူ တက္ကစီလုပ်ငန်းနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ရသည်။ Uber သည် ပြည်တွင်းဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာစဉ်က တက္ကစီလုပ်ငန်းရှင်များက ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။
နိုင်ငံရေးသမားများသည် ပြည်သူ့သဘောထားကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ တက္ကစီလုပ်ငန်းရှင်များ၏ စိုးရိမ်မှုကို လက်ခံပြီး စည်းမျဉ်းများကို တက်ကြွစွာ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Uber ကို ကိုရီးယားဈေးကွက်မှ ထွက်ခွာသွားစေရန် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးလိုက်ခြင်းနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။
ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် သည် ပြည်တွင်းဈေးကွက်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး တက္ကစီဈေးကွက်ဝေစုမှာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း နီးပါးရှိသည်။ တက္ကစီလုပ်ငန်းသည် ပြည့်နှက်နေပြီးသား ဈေးကွက်တစ်ခုတွင် ပြိုင်ဘက်အသစ်များကို လက်မခံလိုပေ။ ၎င်းတို့သည် ကားအပိုတင်ဝန်ဆောင်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါက သပိတ်မှောက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဖိအားများကြောင့်ပင် ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် သည် ဝန်ဆောင်မှု မစတင်မီတွင်ပင် ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရသည်။ ဝန်ဆောင်မှုမှ ရနိုင်မည့် အမြတ်ငွေများထက် တက္ကစီလုပ်ငန်းရှင်များ의 တုံ့ပြန်မှုကြောင့် ဆုံးရှုံးမည့် အရှုံးက ပိုမိုကြီးမားနေသည်။
သို့သော် Ride-sharing သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်တွင် Uber အပြင် Lyft ရှိသလို၊ တရုတ်တွင် Didi Chuxing ရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် Grab က ဈေးကွက်ကို လွှမ်းမိုးထားသည်။ နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များတွင်လည်း တက္ကစီလုပ်ငန်းရှင်များ၏ ကန့်ကွက်မှုနှင့် ရေနံ ဖြစ်စဉ်များ အလားတူပင် ကြုံတွေ့ရသည်။
အမြတ်အတွက် ခရီးသည်တင်ဆောင်ခြင်းကို တားမြစ်သည့် ဥပဒေမျိုး အခြားနိုင်ငံများတွင် တကယ်မရှိဘူးလား။ အမျိုးမျိုးသော အငြင်းပွားမှုများရှိနေသော်လည်း စားသုံးသူများအတွက် သိသာထင်ရှားသော အကျိုးကျေးဇူးများ ရှိနေသည့်အတွက် ဝန်ဆောင်မှုများသည် အနှောင့်အယှက်မရှိ ဆက်လက်လည်ပတ်နေသည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ကိုရီးယားတွင်မူ Ride-sharing ကို တရားမဝင်ဟု သတ်မှတ်ကာ လုံးဝ ပိတ်ပင်ထားသည်။ သို့သော် တက္ကစီလုပ်ငန်းသည် ပြောင်းလဲလာသော ခေတ်ကာလနှင့်အညီ ဆန်းသစ်မှု မလုပ်ဆောင်ခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့သည် အမြဲလုပ်ဆောင်နေကျအတိုင်းသာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြသည်။
လမ်းမများပေါ်တွင် တက္ကစီများ ပြည့်နှက်နေသော်လည်း၊ ဂန်နမ် တွင်မူ စနေနေ့ညတိုင်း တက္ကစီရရန် ‘စစ်ပွဲ’ တစ်ခုလို ဖြစ်နေသည်။ ခရီးဝေးသွားမည့် ခရီးသည်များကို ငြင်းပယ်ခြင်းကဲ့သို့သော အလေ့အထများမှာလည်း ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
စားသုံးသူများသည် Uber ကို ခွင့်ပြုပေးခြင်းဖြင့် ရွေးချယ်စရာများ ပိုမိုရရှိလာရန် ဆန္ဒရှိကြသော်လည်း အစိုးရမှာမူ တက္ကစီလုပ်ငန်း၏ တောင်းဆိုချက်များကိုသာ အာရုံစိုက်နေဆဲဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီကြီးများသည် ရှိပြီးသား လုပ်ငန်းများနှင့် ဆက်စပ်မှုများကြောင့် လုပ်ဆောင်ရန် တုံ့ဆိုင်းနေကြသော်လည်း၊ ကျွန်တော်တို့မှာမူ ထိုရိုးရာကဏ္ဍများနှင့် ဆက်စပ်မှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် ပိုမိုလွတ်လပ်ခွင့် ရှိနေသည်။
ကျွန်တော် ဤအချက်ကို တွေးမိသည် - ကိုယ်ပိုင်ကားဖြင့် ငွေကြေးယူ၍ ခရီးသည်တင်ဆောင်ခြင်းမှာ တရားမဝင်သော်လည်း၊ ကားငှားရမ်းခြင်းမှာ တရားဝင်သည်။ အကယ်၍ ကိုယ်တိုင်မောင်းနှင်စရာမလိုသော ကားများ (Driverless cars) အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်လာစေရန် အလိုအလျောက် မောင်းနှင်မှုနည်းပညာများ ဖွံ့ဖြိုးလာပါက ဘာတွေ ဖြစ်လာမလဲ။
အလိုအလျောက် မောင်းနှင်မှုစနစ်သည် မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူများသာမက တက္ကစီများ၊ ကားငှားရမ်းခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက် ဝန်ဆောင်မှုများကိုပါ ပြန်လည်ပုံဖော်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး မော်တော်ကားနှင့် ဆက်စပ်သည့် လုပ်ငန်းအားလုံး၏ အခြေအနေကို ပြောင်းလဲသွားစေမည်ဖြစ်သည်။
သေချာသည်မှာ အချို့သူများသည် ဤပြောင်းလဲမှုများကို ဆန့်ကျင်ကြလိမ့်မည်၊ သို့သော် တိုးတက်မှု၏ လမ်းကြောင်းမှာ တားဆီး၍မရနိုင်ပေ။ ကျွန်တော် အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် ကို ကြည့်လိုက်သည်။
“ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတာက ကောင်းတဲ့ အကြံပဲ။”
အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် က သူ မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း ပြုံးလိုက်သည်။
“ငါ ပြောသားပဲ၊ အဆင်ပြေသွားလိမ့်မယ်လို့။”
ကျွန်တော့်စကားကြောင့် လူငယ်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ မျက်နှာများမှာ တောက်ပသွားသည်။
“ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အကောင်းဆုံး ကြိုးစားပါ့မယ်။”
ကျွန်တော် အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် ကို ပြောလိုက်သည်။ “အသေးစိတ်တွေကို ဆွေးနွေးပြီးရင် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါ။”
“သိပြီ။”
“ကျွန်တော် အရင် ပြန်တော့မယ်။”
ကျွန်တော် ဂျက်စီကာ နှင့်အတူ အစည်းအဝေးခန်းမှ ထွက်လာပြီး ဓာတ်လှေကားထဲသို့ ဝင်လိုက်သည်။
ကျွန်တော့်အမူအရာကို မြင်ပြီး ဂျက်စီကာ က မေးသည်။ “ဘာဖြစ်တာလဲ။”
“အံ့ဩစရာကောင်းလိုက်တာလို့ တွေးနေတာပါ။”
ကျွန်တော် ကျောင်းတက်တုန်းကဆိုရင် အလုပ်တစ်ခု ရဖို့ပဲ တွေးနိုင်ခဲ့တာ။ အခုတော့ ကျောင်းတူသူငယ်ချင်းတွေက ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း စတင်နေကြပြီး အောင်မြင်ဖို့ အိပ်မက်တွေ မက်နေကြပြီ။
ခေတ်တွေက ဘယ်လောက်တောင် ပြောင်းလဲသွားပြီလဲဆိုတာကို တကယ်ကို ခံစားမိတယ်။
မင်းတို့အားလုံး နေရာလေးတစ်ခုမှာ စုစည်းပြီး လုပ်နေကြတာ မဟုတ်လား။
အမေရိကန်မှာဆိုရင် ကားဂိုဒေါင်တွေထဲမှာ လုပ်ငန်းစတာက သာမန်ပါပဲ။ အခု ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကုမ္ပဏီတွေ ဖြစ်လာတဲ့ Apple နဲ့ Google လို ကုမ္ပဏီတွေကအစ ကားဂိုဒေါင်ငယ်လေးတွေထဲက စတင်ခဲ့ကြတာလေ။
ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာက လူနေအိမ်အများစုက တိုက်ခန်းတွေဖြစ်နေတော့ ကားဂိုဒေါင်ဆိုတာ မရှိဘူး။ အဲဒါကြောင့်ပဲ မင်းတို့တွေ ဒီလိုကျဉ်းကျပ်တဲ့ စတူဒီယိုခန်းလေးတွေထဲမှာ စုပြီး အလုပ်လုပ်နေကြတာလား။
ရုတ်တရက် ဓာတ်လှေကားက အပေါ်ဆုံးထပ်ကို ရောက်သွားတဲ့အချိန်မှာပဲ ကောင်းတဲ့ အကြံဉာဏ်တစ်ခု ကျွန်တော့်ခေါင်းထဲကို ပေါ်လာတယ်။