အခန်း (၁၃)
ကျွန်တော်တို့ ဆိုဖာပေါ်တွင် ထိုင်ရင်း စားပွဲပေါ်ကို ငုံ့ကြည့်နေကြသည်။ စားပွဲပေါ်မှာတော့ အန်ဖုန်း လေး တင်ထားသည်။
“ဒီတစ်ခါတော့ သေချာပေါက် အကွက်ကျသွားပြီ” ဟု စီးပွားရေးပညာရှင် ကိန်းစ်က ဆိုသည်။
ရေရှည်မှာဆိုရင် လူတိုင်း သေဆုံးကြရစမြဲဟု ကိန်းစ် ပြောခဲ့သလိုပင်။
ဒါကို ဖုန်းနဲ့ တွဲစပ်ကြည့်ရင် ဒီလိုဖြစ်လာလိမ့်မည်။ “ရေရှည်မှာဆိုရင် ဖုန်းတိုင်းဟာ ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းခြင်းကို ခံရလိမ့်မယ်။”
ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးပေါ်ဖုန်း ဖြစ်သည့် အန်ဖုန်း ပင်လျှင် နောက်ဆုံးတွင် ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းသည့် လမ်းကြောင်းသို့ ရောက်ရှိသွားပေလိမ့်မည်။
အရေးကြီးသည်မှာ…
“ဘာကြောင့်၊ ဘယ်အချိန်မှာ ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားမှာလဲ” ဆိုသည့် အချက်ပင်။
ကျွန်တော် အန်ဖုန်း ကို ဟိုတစ်ချက် ဒီတစ်ချက် စမ်းသပ်ကြည့်သည်။ အရင်ကလိုမျိုး ဘာအတွေးမှ ဝင်မလာပေ။ အသေးစိတ် စစ်ဆေးကြည့်သော်လည်း ထူးခြားသည့် ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ရ။
“သုံးနေရင်းနဲ့ ထူးဆန်းတာမျိုးရော သတိထားမိသေးလား”
“ထူးဆန်းတာတွေ နေနေသာသာ၊ ကျွန်တော် သုံးဖူးသမျှ ဖုန်းတွေထဲမှာ အကောင်းဆုံးပဲ။”
“ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်ရဲ့ စမတ်ဖုန်းတွေထဲမှာ ပြဿနာတစ်ခုခုကြောင့် ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားတာမျိုး ကြားဖူးလား”
တက်ဂဲ့ယူ က ခေါင်းခါသည်။
“ကျွန်တော် သိသလောက်တော့ မရှိဘူး။ ပြီးတော့ ဖုန်းမှာ ပြဿနာရှိရင်တောင် သူတို့က ပြုပြင်ပေးတာမျိုးပဲ လုပ်မှာ၊ ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်မှာ မဟုတ်ဘူးလေ။”
မှန်သည်။
ဖုန်းခေါ်ခြင်းနှင့် စာပို့ခြင်းသာ ရနိုင်သည့် အရင်က ဖုန်းများနှင့် မတူဘဲ စမတ်ဖုန်းများသည် လက်ပ်တော့ပ်၊ MP3 ပလေယာနှင့် ကင်မရာကဲ့သို့သော ခရီးဆောင် အီလက်ထရောနစ် ပစ္စည်းမျိုးစုံကို တစ်နေရာတည်းမှာ စုစည်းထားသည်။
စမတ်ဖုန်းများတွင် လုပ်ဆောင်ချက်များစွာ ပါဝင်ပြီး ရှုပ်ထွေးမှုများလာသည်နှင့်အမျှ ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် ဟာ့ဒ်ဝဲပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာအမျိုးမျိုးလည်း ရှိလာတတ်သည်။
ပြဿနာတိုင်းကို ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းမည်ဆိုလျှင် ထုတ်လုပ်သူတိုင်း လုပ်ငန်းပိတ်သိမ်းရပေလိမ့်မည်။
“ထုတ်လုပ်သူဘက်က ကြည့်ရင်လည်း ကိုယ့်ဖာသာကိုယ် အရှုံးခံစရာ အကြောင်းမှ မရှိတာ။”
လူကြိုက်များနေသည့် စမတ်ဖုန်းတစ်လုံးကို ဘာကြောင့်များ ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းရမှာလဲ။
***
ထိုညတွင်။
ကျွန်တော် ဆိုဖာပေါ်မှာ အိပ်ပျော်နေတုန်း အခန်းထဲမှ ရုတ်တရက် အော်သံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။
“အား!”
“ဘာဖြစ်တာလဲ”
လန့်နိုးသွားကာ အခန်းထဲသို့ ပြေးဝင်သွားသည်။
ဘုန်း!
တံခါးကို တွန်းဖွင့်လိုက်ချိန်တွင် တက်ဂဲ့ယူ က အခန်းထဲမှ ပြေးထွက်လာသည်။ သူ့မျက်မှန်များ စောင်းနေပြီး သူကတော့ ကြောင်တောင်တောင် ဖြစ်နေသည်။
“ဘာဖြစ်တာလဲ”
“ကျွန်တော့်ခေါင်းနားမှာ တစ်ခုခု ပေါက်ကွဲသွားသလိုပဲ၊ အသံကလည်း ကျယ်ကြီးပဲ”
ကျွန်တော် နားမလည်နိုင် ဖြစ်သွားသည်။
“မင်း ဘာတွေ ပြောနေတာလဲ။ အိပ်မက်မက်နေတာလား”
“မဟုတ်ဘူး၊ တကယ်ပါ။ တစ်ခုခု တကယ်ပေါက်ကွဲသွားတာ။ ကျွန်တော် ဘာမှမဖြစ်ဘူးမလား။ မျက်လုံးတွေ၊ နားတွေ လွင့်စင်သွားသေးလား”
“…”
သူ့ပုံစံက သတိလစ်မလို ဖြစ်နေသည်။
ကျွန်တော် အခန်းထဲဝင်ကာ မီးဖွင့်လိုက်သည်။ အံ့သြစရာကောင်းစွာပင် တက်ဂဲ့ယူ ပြောသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်နေသည်။ မွေ့ယာခင်းက အနည်းငယ် မီးလောင်ကျွမ်းပြီး အခိုးအငွေ့များ ထွက်နေသည်။
“ဟေ့! ရေယူခဲ့စမ်း!”
တက်ဂဲ့ယူ က ရေခဲသေတ္တာထဲမှ ရေဘူးကို ယူလာပေးပြီး ကျွန်တော်က အိပ်ရာပေါ်သို့ လောင်းချလိုက်သည်။
ဇွီ!
မီးအကြီးအကျယ် လောင်ကျွမ်းခြင်း မဟုတ်သည့်အတွက် ရေလောင်းလိုက်သည်နှင့် မီးခိုးများ အမြန်ပင် ငြိမ်းသွားသည်။
ဒီလို ညဉ့်နက်သန်းခေါင်မှာ ဘာတွေ ဖြစ်ပျက်နေတာလဲ။
မီးလောင်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို စစ်ဆေးကြည့်သည်။ အဝေးကြီး ရှာစရာ မလိုပေ။ မီးလောင်နေသည့် မွေ့ယာခင်း အလယ်မှာ အရည်ပျော်နေသည့် ဖုန်းတစ်လုံး ရှိနေသည်။
အနားသို့ တိုးကပ်သွားချိန်တွင် ပြင်းထန်သည့် အပူဓာတ်ကို ခံစားမိသည်။
တက်ဂဲ့ယူ က တုန်တုန်ယင်ယင်ဖြင့် ဖုန်းကို ကြည့်ကာ ပြောသည်။ “ဘာလဲ။ အန်ဖုန်း ပေါက်ကွဲသွားတာလား”
ကျွန်တော်က တက်ဂဲ့ယူ ကို မေးလိုက်သည်။ “မင်း ဖုန်းကို ဘာလုပ်ထားသေးလဲ”
“ဘာမှ မလုပ်ပါဘူး။ အားသွင်းကြိုး ထိုးထားတာပဲ ရှိတာပါ။”
တက်ဂဲ့ယူ ပြောပြချက်အရ သူ အိပ်ခါနီးအထိ ဖုန်းဖြင့် ဂိမ်းကစားနေပြီး အိပ်ခါနီးကျမှ အားသွင်းကြိုး ထိုးထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အိပ်ပျော်နေစဉ်မှာပင် ဤဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
“ဒါပေမဲ့ ဘာလို့ ပေါက်ကွဲရတာလဲ”
“ကျွန်တော်လည်း မသိဘူး”
ကျွန်တော် အားသွင်းကြိုးကို စစ်ဆေးကြည့်သည်။ ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်၏ မူရင်း အားသွင်းကြိုး ဖြစ်ပြီး ဝိုင်ယာကြိုး ပျက်စီးနေခြင်း သို့မဟုတ် အခြား ပြဿနာမျိုး မတွေ့ရပေ။
ဘာလို့ ဒီလို ဖြစ်ရတာလဲ။
တက်ဂဲ့ယူ က ထိတ်လန့်နေသည့် မျက်နှာဖြင့် ပြောသည်။ “နေဦး၊ ဖုန်းဝယ်ပြီး တစ်ပတ်အတွင်းမှာပဲ ပေါက်ကွဲသွားတာလား။ ဒါ ဘာဗုံးမျိုးလဲ”
“ဗုံး ဟုတ်လား”
ကျွန်တော်တို့ တစ်ယောက်မျက်နှာ တစ်ယောက် ကြည့်မိသည်။
“ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား”
တက်ဂဲ့ယူ က ကွန်ပျူတာရှေ့ ထိုင်ကာ အင်တာနက်ကို ရှာဖွေကြည့်သည်။
“ဒီမတိုင်ခင်ကလည်း ပေါက်ကွဲတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ ရှိခဲ့ဖူးတယ်”
ပထမဆုံး ပို့စ်ကို ဖုန်းထွက်ပြီး သုံးရက်အကြာတွင် တင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
‘ပွန်ပူ’ (Ppomppu) ဟုခေါ်သည့် အွန်လိုင်းကွန်မြူနတီတစ်ခုတွင် ပေါက်ကွဲသွားသည့် အန်ဖုန်း ဖုန်းဓာတ်ပုံနှင့်အတူ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသူက ဖုန်းကို အားသွင်းနေစဉ် အကြောင်းရင်းမဲ့ ပေါက်ကွဲသွားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုထားသည်။
ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်က ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုသူနှင့် အဆင်ပြေအောင် ဖြေရှင်းပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ဘလော့ဂ်များနှင့် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်တွင် အလားတူ ပို့စ်များ ဆက်တိုက် ထွက်ပေါ်လာသည်။
အွန်လိုင်းပေါ်တွင်သာ ရှာကြည့်လျှင်ပင် အနည်းဆုံး သုံးမှု ရှိနေသည်။
“မင်းရဲ့ ဖြစ်ရပ်ကိုပါ ထည့်တွက်ရင် လေးမှု ဖြစ်သွားပြီ မဟုတ်လား”
“အစီရင်ခံမထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေကိုပါ ထည့်တွက်ရင်တော့ ပိုတောင် များဦးမှာ”
ထုတ်လုပ်သူအနေဖြင့် အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုမျိုးကို လိုလားမည် မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် သတင်းဆိုးများ မထွက်ပေါ်စေရန် ငွေကြေးဖြင့် လျော်ကြေးပေးခြင်း သို့မဟုတ် ပြေလည်အောင် ညှိနှိုင်းခြင်းမျိုး လုပ်ဆောင်ခဲ့မည်ဆိုလျှင် အံ့သြစရာ မရှိပေ။
“ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်က ဘာလို့ ပေါက်ကွဲရတာလဲလို့ ပြောလဲ”
“သူတို့က ပြင်ပထိခိုက်မှုကြောင့်လို့ ပြောတယ်။ တကယ်တော့ ဖုန်းပေါက်ကွဲတာမျိုးက မဆန်းပါဘူးတဲ့။”
တက်ဂဲ့ယူ က ရှင်းပြသည်။
စမတ်ဖုန်းများ အပါအဝင် အီလက်ထရောနစ် ပစ္စည်းအများစုသည် လီသီယမ်-အိုင်းယွန်း ဘက်ထရီများကို သုံးကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အရွယ်အစားနှင့် ယှဉ်လျှင် စွမ်းအင်သိပ်သည်းဆ မြင့်မားသည့်အတွက် ထိရောက်မှု ရှိသည်။
သို့သော် လီသီယမ်-အိုင်းယွန်း ဘက်ထရီများသည် ပြင်ပမှ ရိုက်ခတ်မှု တစ်စုံတစ်ရာ ရှိလျှင် ပေါက်ကွဲတတ်သည့် သဘောရှိသည်။ တကယ်တမ်းမှာလည်း NPL သို့မဟုတ် အခြား ထုတ်လုပ်သူများ၏ ဖုန်းများ ပေါက်ကွဲသည့် ဖြစ်ရပ်များသည် မဆန်းပေ။
ပြဿနာမှာ ထိုဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပွားနှုန်းပင် ဖြစ်သည်။
ဖုန်းတစ်သန်းမှာ တစ်လုံးပေါက်ကွဲခြင်းနှင့် တစ်သောင်းမှာ တစ်လုံးပေါက်ကွဲခြင်းသည် အလွန် ကွာခြားသည်။
တကယ်ပဲ ပြင်ပမှ ထိခိုက်မှုကြောင့်ပဲလား။
ကျွန်တော်တို့ တစ်ညလုံး ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်နှင့် အန်ဖုန်း အကြောင်း ဆောင်းပါးများ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာ ပို့စ်များကို ရှာဖွေကြည့်ခဲ့သည်။
ပေါက်ကွဲသည့် ဖြစ်ရပ်အချို့နှင့် အသံဖမ်းယူမှု၊ မျက်နှာပြင် အလင်းရောင်ကဲ့သို့သော အသေးအဖွဲ ပြဿနာများ ရှိနေသော်လည်း အန်ဖုန်း ရောင်းအားအပေါ် သိသာသည့် သက်ရောက်မှု မရှိပေ။
CL အီလက်ထရောနစ်က Prime 5 ကို အချိန်ကိုက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သော်လည်း အန်ဖုန်း ၏ အရိပ်အောက်တွင်သာ ရှိနေပြီး ထွန်းတောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့။
NPL ၏ အန်ဖုန်း 7 မထွက်ရှိမီအထိ ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်က ဈေးကွက်ကို လွှမ်းမိုးထားနိုင်မည့် အလားအလာ အလွန်များနေသည်။
ကျွန်တော်တို့ အခြား ကုမ္ပဏီများ၏ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ရပ်များကို စစ်ဆေးကြည့်ရာ အန်ဖုန်း ၏ ပေါက်ကွဲနှုန်းသည် အခြားဖုန်းများနှင့် ယှဉ်လျှင် အဆမတန် များပြားနေသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပြဿနာ ရှိနေတာများလား။
ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်က အရွယ်အစား သေးငယ်သည့် ကုမ္ပဏီများတောင် မလုပ်မိမည့် အမှားမျိုးကို လုပ်မိတာများလား။
တည်ငြိမ်နေသည့် ကျွန်တော်နှင့် မတူဘဲ တက်ဂဲ့ယူ ကတော့ စိုးရိမ်နေသည်။
“ဒါ အခွင့်အရေးပဲ။ ကျွန်တော်တို့ လက်ထဲမှာ တန်ဖိုးရှိတဲ့ သတင်းအချက်အလက် ရောက်နေပြီ။”
“ခဏလောက် စောင့်ကြည့်ရအောင်။”
“ဘာလို့ စောင့်ရမှာလဲ။ မြန်မြန် လုပ်မှ ဖြစ်မှာပေါ့။”
တက်ဂဲ့ယူ က စိတ်မရှည်စွာ ပြောသည်။
“ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်ဘက်က အရင် ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီလို့ ကြေညာလိုက်ရင် ကျွန်တော်တို့ အကုန် ဆုံးရှုံးတော့မှာပေါ့။”
ဘစ်ကွိုင်ကို ရောင်းထုတ်ခြင်းမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မဟုတ်ဘဲ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ မောင်တိန်ဟေးလ် ဒေဝါလီခံခြင်း မဖြစ်လာခဲ့ရင်တောင် ဆုံးရှုံးမှု ကြီးကြီးမားမား ရှိမည် မဟုတ်ပေ။ WTI ဝယ်ယူမှုသည်လည်း ပိုင်ဆိုင်မှု၏ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သည့် ဒေါ်လာ ၃ သန်းသာ ရှိသည်။
သို့သော် ဒီတစ်ခါတော့ မတူပေ။
အရင်တစ်ခါလို ဒေါ်လာ ၂ သန်း၊ ၃ သန်းလောက်သာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားခြင်း ဖြစ်လျှင် ကျွန်တော် ဒီလောက်ထိ စဉ်းစားနေမည် မဟုတ်ပေ။
ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းကြောင်း အတည်ပြုလိုက်လျှင်ပင် ချက်ချင်း အမြတ်ရလိမ့်မည်ဟု ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပေ။ ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းမည့် အချိန်နှင့် ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုများကို နားလည်ထားမှသာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု နည်းလမ်းကို ဆုံးဖြတ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ကျွန်တော် သတိကြီးစွာဖြင့် ပြောလိုက်သည်။ “နောက်ထပ် ရက်အနည်းငယ်လောက် အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ရအောင်။”
***
နောက်တစ်နေ့။
တက်ဂဲ့ယူ က အန်ဖုန်း ပေါက်ကွဲသည့် အကြောင်းကို AS စင်တာသို့ ဖုန်းဆက် အကြောင်းကြားသည်။ ချက်ချင်းပင် ဝန်ထမ်းတစ်ဦး သူ့အိမ်သို့ ရောက်လာသည်။
ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ် ယူနီဖောင်း ဝတ်ဆင်ပြီး ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ် ပစ္စည်းများကို ပြုပြင်ပေးနေသူတိုင်းမှာ ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်၏ ဝန်ထမ်းများ မဟုတ်ကြပေ။ AS စင်တာ ဝန်ထမ်းအများစုမှာ အပြင်မှ ငှားရမ်းထားသည့် ဝန်ထမ်းများသာ ဖြစ်သည်။
သို့သော် သူ့အိမ်သို့ ရောက်လာသူမှာ အပြင်မှ ငှားရမ်းထားသည့် ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ ရုံးချုပ်မှ တိုက်ရိုက်လာသည့် ဝန်ထမ်း ဖြစ်နေသည်။
ကျွန်တော်က ထိုဝန်ထမ်းကို မေးလိုက်သည်။ “ပေါက်ကွဲရတဲ့ အကြောင်းရင်းက ဘာလဲ”
ဝန်ထမ်းက သတိကြီးစွာဖြင့် ပြန်ဖြေသည်။ “စစ်ဆေးမှုပြီးမှပဲ အကြောင်းကြားပေးပါ့မယ်”
ထိုဝန်ထမ်းသည် ပေါက်ကွဲသွားသည့် L6 ကို သိမ်းဆည်းသွားပြီး ဖုန်းအသစ်တစ်လုံး လဲလှယ်ပေးကာ ငွေကြေးဖြင့် လျော်ကြေးပေးမည့်အကြောင်း စကားစမြည် ပြောဆိုသွားသည်။
လျော်ကြေး အပြည့်အဝ ရရှိရန်အတွက် အရေးကြီးသည့် အချက်တစ်ချက် ရှိသည်။ ၎င်းမှာ စစ်ဆေးမှု ရလဒ်များ မထွက်ပေါ်လာမီအထိ ဤဖြစ်ရပ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး အင်တာနက်ပေါ်တွင် မည်သည့်အရာမျှ တင်မထားရန်ပင် ဖြစ်သည်။
ဝန်ထမ်းက ထိုသို့ မတင်မိစေရန် တောင်းပန်သည့်သဘောဖြင့် တောင်းဆိုသွားသည်။
တက်ဂဲ့ယူ က ခေါင်းညိတ် အသိအမှတ်ပြုလိုက်ပြီးနောက် ဝန်ထမ်းကို ပြန်လွှတ်လိုက်သည်။
“အလားတူ ဖြစ်ရပ်တွေ တော်တော်များများ ရှိနေတယ် မဟုတ်လား”
အရည်ပျော်သွားသည့် L6 ကို မြင်နေရသော်လည်း ထိုဝန်ထမ်းမှာ ထိတ်လန့်ခြင်းမရှိဘဲ သတ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်းသာ လုပ်ဆောင်သွားသည်။
“ဒီအတိုင်း စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်လောက်ဆိုရင်တော့ ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းတဲ့အထိ ဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပေါက်ကွဲတာဆိုရင်တော့ တစ်မျိုးပေါ့”
အိမ်သုံး လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများတွင် အရေးအကြီးဆုံးမှာ တည်ငြိမ်မှု ဖြစ်သည်။
ဘေးကင်းလုံခြုံရေး ပြဿနာနှင့် ပတ်သက်လာလျှင် စမတ်ဖုန်းများမှာ အထူးသဖြင့် ပို၍ အာရုံခံလွယ်သည်။ အကြောင်းမှာ ဓာတ်ပုံ သို့မဟုတ် ဖုန်းနံပါတ်များကဲ့သို့ အရေးကြီးသည့် အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းထားလေ့ရှိပြီး အမြဲတမ်း ကိုင်ဆောင်သွားလာနေရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
တက်ဂဲ့ယူ ၏ ဖြစ်ရပ်တွင်မူ ဖုန်းမှာ ဘေးသို့ ချထားစဉ် ပေါက်ကွဲသွားခြင်း ဖြစ်၍ ကံကောင်းသည်ဟု ဆိုရမည်။ အကယ်၍ ဂိမ်းကစားနေစဉ် သို့မဟုတ် ဖုန်းပြောနေစဉ်သာ ပေါက်ကွဲခဲ့ပါက သူသည် ပြင်းထန်သည့် မီးလောင်ဒဏ်ရာများ ရရှိသွားပေလိမ့်မည်။
အကယ်၍ ယခုကဲ့သို့ ပေါက်ကွဲမှုများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေမည်ဆိုပါက ထုတ်ကုန်ကို ရပ်ဆိုင်းပစ်ရန် လုံလောက်သည့် အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပေသည်။
လက်ရှိတွင် ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်၏ စျေးကွက်တန်ဖိုးမှာ ဝမ် ၂၆၀ ထရီလီယံ ရှိသည်။
တစ်နှစ်တာ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု အမြတ်မှာ ဝမ် ၃၀ မှ ၃၅ ထရီလီယံ ဝန်းကျင် ရှိပြီး ဆီမီးကွန်ဒတ်တာ၊ ဒစ်စပလေး၊ CE နှင့် IM ကဲ့သို့သော ကဏ္ဍများတွင် မျှတစွာ ရရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုလုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု အမြတ်များထဲတွင် စမတ်ဖုန်းများ ပါဝင်သည့် IM ကဏ္ဍက ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
“အကယ်၍ L6 ကို ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု အမြတ်ရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ဆုံးရှုံးသွားမှာလား”
တက်ဂဲ့ယူ ၏ စကားကြောင့် ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“အင်း၊ ဒါပေမဲ့ ကြားခံ မော်ဒယ်တွေလည်း ရှိသေးတာဆိုတော့ အဲ့လောက်ထိတော့ ပြင်းထန်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့မှာ အရင် မျိုးဆက်သစ် မော်ဒယ်တွေလည်း ရှိသေးတာပဲ”
ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် က တစ်နှစ်လျှင် ပရီမီယံဖုန်း တစ်လုံး သို့မဟုတ် နှစ်လုံး ထုတ်လုပ်ရန်သာ အာရုံစိုက်သော်လည်း ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်ကမူ ဝမ် ၁ သန်းကျော် တန်ဖိုးရှိသည့် ပရီမီယံဖုန်းမှသည် ဝမ် ၃ သိန်းအောက် တန်ဖိုးရှိသည့် ဘတ်ဂျက်ဖုန်းများအထိ မော်ဒယ်မျိုးစုံကို ထုတ်လုပ်သည်။
ပြည်တွင်းစျေးကွက်တွင် L စီးရီးမှာ အဓိက ဖြစ်သော်လည်း ဝင်ငွေနည်းပါးသည့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံများတွင်မူ ဘတ်ဂျက်ဖုန်းများက ပို၍ ရေပန်းစားသည်။
ဤအချက်အားလုံးကို ထည့်တွက်ကြည့်လျှင် L6 ကို ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းသည် ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ်အပေါ် ကြီးမားသည့် သက်ရောက်မှု ရှိစေမည်မှာ အမှန်ပင်။
ကျွန်တော် တက်ဂဲ့ယူ ကို မေးလိုက်သည်။ “ပထမဆုံး စတင်ရောင်းချတဲ့ နိုင်ငံ ဘယ်နှစ်နိုင်ငံ ရှိလဲ”
“ကိုရီးယား၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါနဲ့ ဥရောပဆိုတော့ ၁၀ နိုင်ငံလောက် ရှိမယ်ထင်တယ်”
“ရောင်းအားကရော”
“အလုံးရေ ၆ သန်းလောက် ဖြစ်မယ်”
တကယ်ကို အများကြီး ရောင်းထွက်ခဲ့တာပဲ။
အကယ်၍ ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရပါက အနာဂတ်တွင် ရောင်းချမည့် အလုံးရေများကို မရောင်းချနိုင်ရုံသာမက ယခုအချိန်အထိ ရောင်းချပြီးသား အလုံးရေအားလုံးကိုပါ ပြန်လည် ပေးဆပ်ရမည် ဖြစ်သည်။
တစ်လုံးလျှင် ဝမ် ၁ သန်းနှုန်းဖြင့် တွက်ချက်ပါက ပြန်အမ်းငွေ တစ်ခုတည်းတင် ဝမ် ၆ ထရီလီယံ ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
ဆက်လက် ရောင်းချခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်မည့် အမြတ်များနှင့် အမှတ်တံဆိပ် တန်ဖိုး ကျဆင်းသွားခြင်းတို့ကို ထည့်တွက်ပါက ဆုံးရှုံးမှုမှာ ပိုမိုကြီးမားလာဖွယ် ရှိသည်။
အကယ်၍ သတင်းအချက်အလက်က တိကျမှန်ကန်ပါက ၎င်းကို အခွင့်အရေးကို ဆုပ်ကိုင်ခြင်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။
L6 ကို ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းတော့မည်ဟု သေချာနေပါကပင် အမှန်တကယ် ပြဿနာမှာ ယခုမှ စတင်တော့မည် ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ စတော့ရှယ်ယာ တစ်ခုခု တက်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ရပါက ထိုရှယ်ယာကို ဝယ်ယူခြင်းက အကောင်းဆုံးနည်းလမ်း ဖြစ်သည်။ ပို၍ ယုံကြည်မှု ရှိပါက အကြွေး သို့မဟုတ် အခြား ငွေကြွေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများကိုပင် အသုံးချနိုင်သည်။
သို့သော် ရှယ်ယာတစ်ခုခု ကျဆင်းမည်ဟု မျှော်လင့်ရပါကကော။
ဤအခြေအနေတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရွေးချယ်စရာများမှာ ကန့်သတ်ချက် ရှိသည်။
တက်ဂဲ့ယူ က ထင်ရှားနေသည့်အတိုင်း ပြောသည်။ “ဒီလို အချိန်မျိုးမှာ ရှယ်ယာတိုရောင်းခြင်း (Short selling) လုပ်လို့ မရဘူးလား”
“ဟုတ်တယ်၊ ရတာပေါ့”
ရှယ်ယာတိုရောင်းခြင်းတွင် နည်းလမ်း နှစ်မျိုး ရှိသည်။
တစ်ခုမှာ ရှယ်ယာများကို ချေးယူပြီး ရောင်းချခြင်း ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခုမှာ မိမိပိုင်ဆိုင်ခြင်း မရှိသည့် ရှယ်ယာများကို ရောင်းချခြင်း ဖြစ်သည်။ ပထမနည်းလမ်းကို ‘ကဗာ့ဒ် ရှော့ဆဲလင်း’ (covered short selling) ဟု ခေါ်ပြီး ဒုတိယနည်းလမ်းကို ‘နေကဒ် ရှော့ဆဲလင်း’ (naked short selling) ဟု ခေါ်သည်။
လက်ရှိ ကိုရီးယားတွင် နေကဒ် ရှော့ဆဲလင်းကို တားမြစ်ထားပြီး ကဗာ့ဒ် ရှော့ဆဲလင်းကိုသာ ခွင့်ပြုထားသည်။
သီအိုရီအရဆိုလျှင် တစ်ဦးချင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများပင် ရှော့ဆဲလင်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သို့သော် ဝင်ရောက်နိုင်သည့် အခွင့်အရေးမှာ ကန့်သတ်ချက် ရှိနေသည့်အတွက် လက်တွေ့တွင်မူ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
သို့သော် OTK ကုမ္ပဏီမှာ နိုင်ငံခြား ကော်ပိုရေးရှင်း တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် OTK ကုမ္ပဏီ၏ အကောင့်မှာ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် တက်ဂဲ့ယူ ၏ ရန်ပုံငွေများသည် နိုင်ငံခြား အမျိုးအစားထဲသို့ ကျရောက်သွားသည်။
၎င်းကို “ဆံပင်နက် နိုင်ငံခြားသားများ” ဟု သိကြသည်။
“ဆံပင်နက် နိုင်ငံခြားသားများ” ဆိုသည်မှာ ကိုရီးယားလူမျိုးများ ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံခြား အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု တည်ထောင်ကာ နိုင်ငံခြား အရင်းအနှီးဖြင့် ကိုရီးယား စတော့စျေးကွက်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဆိုလိုသည်။
၎င်းမှာ တရားမဝင်ခြင်း မဟုတ်သော်လည်း စျေးကွက်ကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသည့် အင်အားစုများဟု မြင်ကြသောကြောင့် တစ်ဦးချင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက သိပ်ပြီး မနှစ်သက်ကြပေ။ (အမှန်တရား၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအပေါ် အခြေခံသည်)
ရှယ်ယာတိုရောင်းခြင်းမှာ ကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်ရန်မှာလည်း မခက်ခဲပေ။
သမားရိုးကျ စတော့ အရောင်းအဝယ်နှင့် ဆင်တူသော်လည်း အဓိက ကွာခြားချက်မှာ အရင် ဝယ်ပြီးမှ ရောင်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ အရင် ရောင်းပြီးမှ နောက်မှ ပြန်ဝယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
“ပြဿနာက အမြတ်ရာခိုင်နှုန်းမှာ ရှိနေတာ…”
ရှယ်ယာတိုရောင်းခြင်း၏ အမြတ်ရနိုင်ခြေမှာ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းထက် ဘယ်တော့မှ မကျော်လွန်နိုင်ပေ။
ဝမ် ၁ သန်းတန် စတော့ရှယ်ယာကို ရှော့ဆဲလင်း လုပ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဝမ် ၁ သောင်းဖြင့် ပြန်ဝယ်နိုင်လျှင်ပင် အမြတ်ရာခိုင်နှုန်းမှာ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရရှိမည် ဖြစ်သည်။
ယုတ္တိရှိရှိ စဉ်းစားကြည့်ပါက ဆောင်းဆန်း အီလက်ထရောနစ် စတော့ရှယ်ယာများ ထိုမျှအထိ ကျဆင်းသွားရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ L6 မော်ဒယ်ကို ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟုပင် ဆိုပါဦး၊ ကျဆင်းမှုမှာ ၂၀ မှ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းတွင်သာ ရပ်တန့်သွားဖွယ် ရှိသည်။
“ဝမ် ၁၃ ဘီလီယံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကနေ ဝမ် ၃၀ မှ ၄၀ ဘီလီယံလောက် ရတာကို အောင်မြင်တယ်လို့ ခေါ်နိုင်မလား”
ဤမျှ ရရှိရုံနှင့်ပင် ကြီးမားသည့် အမြတ် ဖြစ်နေပြီ။
ဒါပေမဲ့ ဒါက အကုန်လုံးပဲလား။
ဒီလောက် ရွှေ တန်ဖိုးရှိတဲ့ အခွင့်အရေးကနေ ဒီလောက် အမြတ်နဲ့ပဲ ကျေနပ်သင့်တာလား။
ပိုမိုကြီးမားသည့် အမြတ်အစွန်းများ ရရှိနိုင်မည့် နည်းလမ်း မရှိဘူးလား။
ကျွန်တော် နက်နက်နဲနဲ စဉ်းစားနေစဉ် တက်ဂဲ့ယူ က ဝင်ပြောသည်။
“အနာဂတ် စျေးကွက် (Futures) နဲ့ အော်ပရှင်း (Options) တွေကရော”
ကျွန်တော် အရင်က မစဉ်းစားခဲ့ဘူးတာတော့ မဟုတ်ပေ။
“ကျွန်တော်က ဆင်းသက်လာတဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန် (Derivative products) တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိပ်မကျွမ်းကျင်ဘူး”
“မင်း တက္ကသိုလ်တုန်းက အဲ့ဒါတွေ မသင်ခဲ့ရဘူးလား”
“ကျွန်တော် တစ်နှစ်ပဲ တက်ခဲ့ရတာလေ”
အနာဂတ် စျေးကွက်နှင့် အော်ပရှင်း သင်ခန်းစာများကို များသောအားဖြင့် တတိယနှစ် သို့မဟုတ် စတုတ္ထနှစ်တွင်မှ သင်ကြားလေ့ ရှိသည်။
“ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အသင်းကရော”
“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရန်ပုံငွေက ဝမ် ၁ သန်းပဲ ရှိတာလေ။ ဒီလောက် နည်းတဲ့ ပမာဏနဲ့ အဲ့ဒါကို စမ်းကြည့်ဖို့ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး”
အနာဂတ် စျေးကွက်နှင့် အော်ပရှင်း စျေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရန်မှာ ထိုမျှ နည်းပါးသည့် ငွေပမာဏဖြင့် မဖြစ်နိုင်ပေ။
သို့သော် ကျွန်တော်တို့၏ လက်ရှိ ရန်ပုံငွေမှာ ဒေါ်လာ ၁၂.၅ သန်း ရှိနေသည်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ငွေ မဟုတ်သော်လည်း ကြီးမားသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အရင်းအနှီးကို ကျွန်တော်တို့ လက်ထဲတွင် ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
ဒီပမာဏနဲ့ဆိုရင်တော့ တကယ့်ကို စမ်းကြည့်သင့်သည့် အနေအထား ဖြစ်သည်။