အခန်း ၂၁: < အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကုန်သွယ်ခြင်း >
ကံကောင်းစွာဖြင့် ယွန်ဂီဟွမ်၏ စတူဒီယိုတိုက်ခန်းသည် ဝူဆောင်း၏နေအိမ်နှင့် ဝေးလှသည်မဟုတ်။ သူက ဘာကြောင့် အခန်းများစွာပါသည့် တိုက်ခန်းတွင် မနေသလဲဟု ဝူဆောင်းတွေးမိခဲ့သော်လည်း အခန်းထဲသို့ ခြေချလိုက်သည်နှင့် အကြောင်းရင်းကို နားလည်သွားသည်။
“ခင်ဗျားက မိသားစုနဲ့ ခွဲနေတာလား”
“ကျွန်တော့်ဇနီးနဲ့ သားက ပြည်ပမှာနေကြတယ်။ ကျွန်တော့်သားက ကျောင်းမှာ အနိုင်ကျင့်ခံနေရလို့ သူတို့အဲဒီကနေ လွတ်မြောက်သွားစေချင်ခဲ့တာ”
“… အော်”
“သနားစရာမလိုပါဘူးဗျာ။ ဒီနေရာလေးက တကယ့်ကို ကောင်းပါတယ်။”
ယွန်ဂီဟွမ် ပြောသည်မှာ မှန်သည်။ စတူဒီယိုသည် သန့်ရှင်းသပ်ရပ်နေပြီး မီးဖိုချောင်တွင်ပင် အဆီစွန်းထင်းမှု တစ်စက်မျှမရှိအောင် သန့်ရှင်းနေသည်။ စင်ပေါ်တွင် စုပုံထားသော စာအုပ်များကို မြင်လိုက်ရသဖြင့် ဝူဆောင်းက မေးလိုက်သည်။
“ဒါတွေ အကုန်လုံး ဖတ်ပြီးပြီလား”
“လုပ်စရာမှ မရှိတာ၊ ဒါကြောင့်ပဲ အများကြီး ဖတ်ဖြစ်တာပေါ့”
အိုင်တီနှင့်ပတ်သက်သော စာအုပ်ပေါင်း တစ်ရာကျော်ကို စင်ပေါ်တွင် စီတန်းထားသည်။ ဝူဆောင်းက စာအုပ်အချို့ကို ကောက်ကိုင်ကြည့်လိုက်သည်။ “Linux ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အသုံးပြုခြင်း”၊ “Object-Oriented Programming”၊ “Clean Codes” နှင့် “Oracle Database အသုံးပြုနည်း” စသည့် ခေါင်းစဉ်များ ပါဝင်နေသည်။
“အလုပ်ကို အိမ်အထိ သယ်လာတာပဲ…”
“မလုပ်ဘဲ နေနိုင်ပါ့မလား။ သင်ယူမှုဆိုတာ အဆုံးမရှိဘူးလေ။ ကိုယ့်အရည်အချင်းကို ကိုယ်တိုးတက်အောင် မလုပ်ဘူးဆိုရင် ဒီနယ်ပယ်မှာ ကြာကြာခံမှာ မဟုတ်ဘူး။”
ဝူဆောင်းက သူ၏ အမြင်ကို သဘောတူသည့်အနေဖြင့် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“ကောင်းပါပြီ၊ စကားစမြည်ပြောတာ ဒီလောက်နဲ့ပဲ ရပ်ကြစို့။ သင်ခန်းစာကို စလိုက်ကြရအောင်။”
“ဟုတ်ကဲ့၊ စလိုက်ပါ။”
ဝူဆောင်းက ပုဆိန်ဖြူ (Whiteboard) ကို ဆွဲယူလိုက်ပြီး ညီမျှခြင်းအချို့ကို ရေးလိုက်သည်။
Call Option ညီမျှခြင်း c = SN(d1) – Xe – rT N(d2)။
Put Option ညီမျှခြင်း p = Xe – rTN(-d2) – SN(-d1)။
ယွန်ဂီဟွမ် ရေးပြလိုက်သည်မှာ Black-Scholes ညီမျှခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝူဆောင်း တက္ကသိုလ်တက်စဉ်ကတည်းက မမြင်ဖူးတော့သည့်အရာပင်။
“ဒါက အော်ပရှင်းဈေးကွက်ရဲ့ အခြေခံပဲ။ Myron Scholes က ဒါအတွက် ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှာ နိုဘယ်စီးပွားရေးဆု ရခဲ့တယ်။ ဒါက အယ်လ်ဂိုရီသမ်ရဲ့ ဥပမာတစ်ခုပေါ့။”
ဝူဆောင်းက ထိုအကြောင်းကို ဖတ်ဖူးသည်ကို ပြန်မှတ်မိသည်။
“ဒါပေမဲ့ ဒီညီမျှခြင်းက ၁၉၈၇၊ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်၊ Black Monday တုန်းကဆိုရင် ဘာမှ အသုံးမဝင်ခဲ့ဘူး မဟုတ်လား”
“ဝါး! မင်းက တကယ်ကို လေ့လာထားတာပဲ။ မှန်တယ်၊ ဒေါင်းဂျုံးစ် ၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းနိုင်ခြေက သင်္ချာအရ သုညပဲ။ အဲဒီလိုဖြစ်လာတော့ Black ရဲ့ စနစ်က ရပ်တန့်သွားပြီး လူတွေက ထိတ်လန့်ကုန်ကြတယ်။ နောက်ဆုံးတော့ အကုန်လုံး ရောင်းထုတ်ပစ်လိုက်ကြလို့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျသွားခဲ့တာ။ ဘယ်သူမှ ဘာမှ မတတ်နိုင်ခဲ့ဘူး။”
“Black က ပြောဖူးတယ်၊ ကြယ်တွေရဲ့ လမ်းကြောင်းကို တွက်ချက်နိုင်ပေမဲ့ လူတွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကိုတော့ ခန့်မှန်းလို့ မရဘူးတဲ့။”
ယွန်ဂီဟွမ်က အံ့ဩတကြီး ပြောလိုက်သည်။
“ဝါး! မင်းက တကယ့်ကို ထူးချွန်တဲ့ တပည့်တစ်ယောက် ဖြစ်လာမှာပါ။”
“သူက မူလက သင်္ချာပညာရှင်တစ်ယောက်၊ နောက်ပိုင်းမှ စီးပွားရေးနဲ့ ဘဏ္ဍာရေး အကြံပေးဘက်ကို ကူးပြောင်းသွားတာလေ။”
“မှန်တယ်။ သူက စီးပွားရေးလောကမှာ နာမည်ကြီးလာခဲ့တယ်။ စတော့ဈေးကွက်က ဒီညီမျှခြင်းကို ရွှေစည်းကမ်းလို သုံးလာကြတာပေါ့။”
ထို့နောက် ယွန်ဂီဟွမ်က ပုဆိန်ဖြူပေါ်တွင် နာမည်နှစ်ခုကို ထပ်ရေးလိုက်သည်။
- David Shaw - Jeff Bezos
Jeff Bezos သည် အမေဇုန်၏ တည်ထောင်သူနှင့် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ David Shaw ကမူ နာမည်ကြီးမှု နည်းသော်လည်း ဝူဆောင်းက ထိုစာအုပ်ထဲတွင် ဖတ်ဖူးသည်ကို မှတ်မိနေသည်။
“သူက D.E. Shaw ကို တည်ထောင်သူပဲ။ Jeff Bezos က David Shaw ရဲ့ ကွန့် (Quant) တွေထဲက တစ်ယောက်လေ။ အဲဒီအလုပ်က ထွက်ပြီးမှ အမေဇုန်ကို တည်ထောင်ခဲ့တာ။”
ယွန်ဂီဟွမ်တစ်ယောက် ထပ်ပြီး အံ့ဩသွားပြန်သည်။
“မင်းက ငါ့ကို ဘယ်တော့မှ စိတ်ပျက်အောင် မလုပ်ဘူးပဲ! တစ်ခု ထပ်ဖြည့်ပြောရရင် David Shaw က ထူးချွန်တဲ့ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရှင်တစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်တုန်းက အရည်အချင်းရှိတဲ့ ကုန်သည်အများစုက သင်္ချာပညာရှင်တွေ ဒါမှမဟုတ် စာရင်းအင်းပညာရှင်တွေပဲ။ အစပိုင်းမှာတော့ စတော့ဈေးကွက်ထဲက ဒီကွန်ပျူတာပညာရှင်ကို ဘယ်သူမှ ဂရုမစိုက်ခဲ့ကြဘူး။”
“သူက ကိုယ်ပိုင် အယ်လ်ဂိုရီသမ်တစ်ခုကို အဆိုပြုခဲ့ပေမဲ့ မော်ဂန်စတန်လေ (Morgan Stanley) က အဲဒီတုန်းက ငြင်းပယ်ခဲ့တယ် မဟုတ်လား။”
ယွန်ဂီဟွမ်က ခေါင်းညိတ်သည်။
“မင်းက သမိုင်းကြောင်းကို တော်တော် လေ့လာထားတာပဲ။ ဒါဆိုရင် နောက်ဆုံးမေးခွန်းတစ်ခု မေးမယ်။ ငါ ဘာကြောင့် ဒီနာမည်သုံးခုကို ပြောရတာလဲ”
“ကွန့် (Quant) တွေမှာ အမျိုးအစား အများကြီး ရှိတယ်။ တချို့က အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ဖန်တီးဖို့ အာရုံစိုက်ကြပြီး တချို့ကတော့ ကွန်ပျူတာပိုင်းဆိုင်ရာကို အထူးပြုကြတယ်။ David Shaw က အယ်လ်ဂိုရီသမ်ရဲ့ အရှိန်အဟုန်ကို မြှင့်တင်ဖို့ ကွန်ပျူတာစွမ်းအားကို အသုံးပြုခဲ့တာဖြစ်ပြီး Fischer Black ကတော့ အယ်လ်ဂိုရီသမ်တွေ ဖန်တီးရာမှာ အရည်အချင်း ပြခဲ့တာပါ။”
၎င်းသည် ဖန်တီးသူနှင့် အသုံးပြုသူတို့၏ ကွာခြားချက်ဖြစ်ပြီး နှစ်ခုစလုံးတွင် ထူးချွန်သူမှာ ရှားပါးသည်။
ယွန်ဂီဟွမ်က ဘောပင်ကို ချလိုက်ပြီး မေးလိုက်သည်။
“မင်းကကော ဘယ်လိုလူ ဖြစ်ချင်တာလဲ”
“ကျွန်တော်က…”
ဝူဆောင်း ငြိမ်သက်သွားသည်။ အယ်လ်ဂိုရီသမ် ကုန်သွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ သမိုင်းကို ဖတ်ရှုစဉ်က သူ အလေးအနက် စဉ်းစားခဲ့ရသည့်အရာပင်။
ရွေးချယ်ပြီး အာရုံစိုက်ပါ။
သူ့မှာ အချိန်က အကန့်အသတ်ရှိသဖြင့် လျင်မြန်စွာ ရွေးချယ်ပြီး အာရုံစိုက်ရမည်။ သူက သာမန်ထက် ပိုထက်မြက်သည်မှာ မှန်သော်လည်း သူသည် စက်ရုပ်တစ်ရုပ် မဟုတ်ပါ။ ငွေရှာသည့် စက်တစ်လုံး ဖြစ်လာချင်သည်လည်း မဟုတ်။ သူသည် ငွေကောင်းကောင်းရှာရင်း ကျန်းမာရေးအတွက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ကာ ဘဝကို ပျော်ရွှင်စွာ ဖြတ်သန်းလိုသည်။ သို့သော် ဒါက သူ့လက်စားချေမှု ပြီးဆုံးမှသာ ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်အထိတော့ သူသည် အရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ရန် အသင့်ရှိနေသည်။
“ကျွန်တော် နှစ်ခုလုံး လုပ်ဖို့ စီစဉ်ထားတယ်။ အယ်လ်ဂိုရီသမ်ကို ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးပြီး ကိုယ်တိုင်ပဲ အသုံးပြုကာ အောင်မြင်အောင် လုပ်ပြမယ်။”
ဝူဆောင်း၏ မျက်ဝန်းများမှာ ရူးသွပ်နေသယောင် ရှိသည်။ ဝူဆောင်း၏ ပြတ်သားမှုကို မြင်ပြီး ယွန်ဂီဟွမ် တစ်ချက် တုန်လှုပ်သွားသည်။ ဝူဆောင်းသည် လူသတ်ရမည်ဆိုလျှင်တောင် နောက်ဆုတ်မည့်သူ မဟုတ်ကြောင်း သူ ခံစားလိုက်ရသည်။ သူ့ကို တားဆီးရန်မှာ မဖြစ်နိုင်မှန်း ယွန်ဂီဟွမ် သိလိုက်သည်။ မည်မျှ ခက်ခဲမည်ကို ပြောပြနေရန်မှာလည်း အလကားသာ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
“အင်း… အေးပါလေ။”
ယွန်ဂီဟွမ်က ဝူဆောင်း တစ်ခုခုကို ရွေးချယ်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားသော်လည်း ယခုတော့ ဝူဆောင်း၏ အဖြေကိုသာ ခေါင်းညိတ်၍ လက်ခံနိုင်တော့သည်။
“ကျွန်တော် စာရင်းအင်းပညာနဲ့ သင်္ချာကို ဆက်လက် လေ့လာသွားမှာပါ။ ခင်ဗျားဆီကနေ သင်ယူရမှာကတော့ ခင်ဗျားရဲ့ အတွေ့အကြုံကနေ ရလာတဲ့ ဗဟုသုတတွေပဲ။”
အယ်လ်ဂိုရီသမ် ဖန်တီးခြင်း၏ အခြေခံမှာ စာရင်းအင်းပညာနှင့် သင်္ချာဖြစ်ကြောင်း ဝူဆောင်း နားလည်သည်။
“အော်၊ အဲဒီလိုလား။” ယွန်ဂီဟွမ်က ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
***
ယွန်ဂီဟွမ်သည် မေးခွန်းများ မေးခြင်းကို ရပ်လိုက်ပြီး သူ၏ အတိတ်က အလုပ်အကိုင်များကို ဆက်လက် ရှင်းပြသည်။
“အစပိုင်းတုန်းကတော့ အရမ်းရိုးရှင်းတဲ့ စနစ်တစ်ခုပါ။ Golden cross ဖြစ်လာရင် ကျွန်တော်တို့က ဝယ်တယ်၊ Death cross ဖြစ်လာရင် ရောင်းလိုက်တာပေါ့။”
Golden cross။
၎င်းသည် ရေတိုရွေ့လျားပျမ်းမျှ (Moving Average) က ရေရှည်ရွေ့လျားပျမ်းမျှကို ကျော်တက်သွားသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သည့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အညွှန်းကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်လာလျှင် စတော့ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာတော့မည်ဟု ဆိုလိုသည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ Death cross ဆိုသည်မှာ စတော့ဈေးနှုန်း၏ အရှိန်အဟုန် ကျဆင်းတော့မည်ဟူသည့် လက္ခဏာဖြစ်သည်။ စတော့၏ ရေတိုရွေ့လျားပျမ်းမျှက ရေရှည်ရွေ့လျားပျမ်းမျှအောက် ကျဆင်းသွားသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သည်။
“ဒါက တော်တော် ရိုးရှင်းတာပဲ။”
“ဒါပေမဲ့ လူကိုယ်တိုင် အရောင်းအဝယ် လုပ်တာထက်တော့ ပိုကောင်းပါတယ်။ ကွန်ပျူတာစနစ်လိုမျိုး စနစ်တကျ လုပ်နိုင်တဲ့သူ ဘယ်သူမှ မရှိဘူးလေ။”
ဝူဆောင်း သဘောတူသည်။ သူသည် ဘစ်မိန်း (Bitmain) တွင် ဆာဗာအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်ကတည်းက ဒါကို သင်ယူခဲ့ဖူးသည်။
“နောက်တစ်ခုကတော့ ပိုရှုပ်ထွေးမှာပေါ့။”
“ဟုတ်တယ်။ ကျွန်တော်တို့က အယ်လ်ဂိုရီသမ် လိုက်နာရမယ့် လမ်းညွှန်ချက်တွေကို ထပ်ဖြည့်ခဲ့တယ်။ Candlestick ပုံစံတွေအထိပေါ့။”
“ဆိုလိုတာက ခင်ဗျားတို့က ခေတ်ရေစီးကြောင်းကို လိုက်တဲ့ ဗျူဟာကို သုံးခဲ့တာပေါ့”
“ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာတစ်ခု တက်လာတယ်။”
“စပဂတီကုဒ် (Spaghetti code) ပေါ့။”
စပဂတီကုဒ်။
၎င်းသည် ဖွဲ့စည်းပုံမရှိဘဲ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရ ခက်ခဲသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကုဒ်များကို ရည်ညွှန်းသည်။ ရိုးရှင်းစွာ ပြောရလျှင် အပြာရောင်မျဉ်းပေါ်တွင် အမည်းရောင်မျဉ်း၊ ထိုအပေါ်တွင် အဝါရောင်မျဉ်းကို ထပ်ဆင့်ဆွဲထားသလို ရှုပ်ထွေးနေခြင်း ဖြစ်သည်။
“ဟုတ်တယ်။ ကျွန်တော်တို့က MACD နဲ့ Stochastics လို အညွှန်းကိန်းတွေကိုပါ ထည့်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တော့ ပိုပြီး ရှုပ်ထွေးသွားတယ်။ ဒီကုဒ်တွေကို ပြန်ပြင်ဖို့ပဲ တစ်လကျော် ကြာခဲ့တယ်။”
“ပြီးတော့ လူတိုင်း သိပြီးသား စည်းမျဉ်းတွေကိုပဲ လိုက်နာနေရင်လည်း အများကြီး အမြတ်ရမှာ မဟုတ်ဘူးလေ။”
ယွန်ဂီဟွမ် ခေါင်းညိတ်ကာ ပုဆိန်ဖြူပေါ်တွင် စာလုံးအချို့ကို ထပ်ရေးလိုက်သည်။
“ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့က ဆက်စပ်တဲ့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးတွေကို ဖတ်ခဲ့တယ်။ ကျွမ်းကျင်သူတွေ သုံးနေပေမဲ့ သာမန်ကုန်သည်တွေ မသိသေးတဲ့ အယ်လ်ဂိုရီသမ်မျိုးကို ဖန်တီးချင်ခဲ့တာ။”
ယွန်ဂီဟွမ်သည် စကားကို ခေတ္တရပ်ကာ ဝူဆောင်းကို ကြည့်လိုက်သည်။ သူသည် ဝူဆောင်းကို အဖြေမှန်ကို ခန့်မှန်းကြည့်ရန် စိန်ခေါ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝူဆောင်း အနည်းငယ် စဉ်းစားလိုက်သည်။
“ခင်ဗျား ပြောနေတာ Pairs trading ဗျူဟာကို ဆိုလိုတာလား”
ယွန်ဂီဟွမ် ထပ်ပြီး အံ့ဩသွားပြန်သည်။
“မင်း လေ့လာဖို့ အချိန်သိပ်မရခဲ့တာတောင် တော်တော်လေး လုပ်နိုင်တာပဲ။”
“သေခြင်းတရားထက်စာရင် ဘာမဆို ပိုကောင်းတာပေါ့။”
ဝူဆောင်း၏ လေးနက်ပြင်းထန်သော အသံကြောင့် ယွန်ဂီဟွမ် တစ်ချက် တုန်လှုပ်သွားသော်လည်း ချက်ချင်း ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ကာ ဆက်ပြောသည်။
“ဟုတ်တယ်။ ကျွန်တော်တို့က Pairs trading ဗျူဟာကို သုံးခဲ့တာ။”