အခန်း ၉၅
တက်ဂယူ နှင့် ကျွန်တော်တို့နှစ်ဦးသည် OTK Company တွင်ရှိသည့် ကျွန်တော်တို့၏ ရှယ်ယာများကို မပြောင်းလဲမီ ဝမ် ၁၃ ဘီလီယံနှင့် ဝမ် ၁.၃ ဘီလီယံစီ အသီးသီး ထုတ်ယူခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်တွင် ကျွန်တော်သည် K Company တွင် စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး တစ်လလျှင် ဝမ် ၁၀ သန်း လစာဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။
လုပ်ငန်းသုံးစရိတ်အားလုံးကို ကုမ္ပဏီကတ်ဖြင့်သာ သုံးစွဲရသဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ငွေ သိပ်သုံးစရာ မလိုပေ။ ကုမ္ပဏီမှတစ်ဆင့် Porsche ကားတစ်စီးကိုပင် အငှားစာချုပ်ဖြင့် စီးနင်းခဲ့သေးသည်။
ဤကာလအတွင်း ငွေအမြောက်အမြား ရှာဖွေနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်၍ အမြတ်ဝေစုများ စတင်ခွဲဝေပေးရမည့်အချိန် ရောက်လာပြီဖြစ်သည်။
ယခုနှစ်တွင် OTK Company သည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
ကျွန်တော်တို့ ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ ရှယ်ယာတန်ဖိုးများ မြင့်တက်လာသည်သာမက Brexit ဖြစ်စဉ်အတွင်း OTK Company နှင့် K Company တို့မှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၅ ဘီလီယံခန့်နှင့် အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲအတွင်း နောက်ထပ် ဒေါ်လာ ၂.၈ ဘီလီယံကို ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။
ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရမည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါက ကုမ္ပဏီအတွင်း အမြတ်ငွေများကို အချိုးအစားမြင့်မားစွာ ချန်လှပ်ထားရန်မှာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။
လက်ရှိတွင် Chrysler နှင့် ပေါင်းစည်းပြီးနောက် CarOS သည် စက်ရုံများကို ချဲ့ထွင်နေပြီး ထုတ်လုပ်မှုလိုင်းများကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်နေသည်။ အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိမှာ အရောင်းထက် ကားသစ်ထုတ်လုပ်ရေး၊ အရည်အသွေးမြှင့်တင်ရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှုစနစ် စမ်းသပ်ခြင်းများအပေါ်တွင်သာ အဓိကထားမည်ဖြစ်၍ ထပ်မံရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ငွေကြေးမည်သည့်အချိန်တွင် လိုအပ်မည်ကို မသေချာပေ။
သို့သော်လည်း အမြတ်ဝေစုများ ခွဲဝေပေးနိုင်လောက်သည့် အခြေအနေတွင်တော့ ရှိနေသည်။
“ဒီနှစ်မှာ ဝမ် ၅၀ ဘီလီယံ ဝေစုခွဲပေးကြရအောင်။”
အမြတ်ဝေစု ခွဲဝေပေးခြင်းသည် ၁၅.၄% ရှိသော အမြတ်ခွန်ကို ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဝမ် သန်း ၂၀ ကျော်လွန်သည့် ဘဏ္ဍာရေးဝင်ငွေများသည် ပြည့်စုံသော ဝင်ငွေခွန်အကဲဖြတ်ခြင်းတွင် အကျုံးဝင်သည်။ ပြည့်စုံသော ဝင်ငွေခွန်ကို တစ်နှစ်ချင်းစီ အကဲဖြတ်သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်၍ အခွန်လျော့နည်းစေရန်အတွက် အမြတ်ဝေစုများကို နှစ်အနည်းငယ်ခွဲ၍ ဝေပေးခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ကျွန်တော့်၏ လုပ်ခလစာဝင်ငွေသည်ပင် ဝမ် သန်း ၁၀၀ ကျော်လွန်နေပြီဖြစ်ရာ အမြတ်ဝေစုပမာဏ အများစုသည် အမြင့်ဆုံးအခွန်နှုန်းထားထဲသို့ ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်သည်။
OTK Company ၏ ၈၀% ရှယ်ယာကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ကျွန်တော်၊ ၁၇% ပိုင်ဆိုင်သည့် တက်ဂယူ နှင့် ၃% ပိုင်ဆိုင်သည့် ဟွန်းဂျူးတို့အတွက် ဝမ် ၅၀ ဘီလီယံ ခွဲဝေပေးပါက ကျွန်တော့်အတွက် ဝမ် ၄၀ ဘီလီယံ၊ တက်ဂယူ အတွက် ဝမ် ၈.၅ ဘီလီယံနှင့် ဟွန်းဂျူးအတွက် ဝမ် ၁.၅ ဘီလီယံ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အခွန်ဖြတ်တောက်ပြီးပါက ထိုပမာဏများ၏ ထက်ဝက်သာ ကျန်ရှိတော့မည်ဖြစ်သည်။
“ဘာလို့ အခွန်တွေက ဒီလောက်များရတာလဲ။”
“ပိုက်ဆံရှာနိုင်ပြီဆိုရင် အခွန်ပေးတာက သဘာဝပဲလေ။ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် အကျိုးရှိအောင် ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နဲ့ပဲ ပေးဆောင်လိုက်ကြရအောင်။”
မှန်ကန်စွာ သုံးစွဲမည်ဆိုပါက အခွန်ပေးဆောင်ခြင်းအပေါ် ဘာကြောင့် နှမြောနေရမည်နည်း။
တက်ဂယူ က အံ့ဩသွားဟန်ဖြင့် “ပြီးတော့ မင်းက ကော်ပိုရိတ်အခွန် ရှောင်ဖို့ အခွန်လွတ်ခွင့်ရှိတဲ့နေရာမှာ ကုမ္ပဏီထောင်ထားတာ မဟုတ်ဘူးလား။” ဟု မေးသည်။
“အင်းလေ…”
ကျွန်တော်လည်း အံ့ဩသွားဟန်ဖြင့် “အဲဒါကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့တဲ့သူက မင်းပဲလေ၊ ဒီလူရူးရာ။” ဟု ပြန်ဖြေလိုက်သည်။
ယခုအခါ ကျွန်တော်က အဓိကရှယ်ယာရှင် ဖြစ်နေသော်လည်း ကုမ္ပဏီကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူမှာ တက်ဂယူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ကုမ္ပဏီကို OTK Company ဟု အမည်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးတွင်တော့ ဒါဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုပါပဲ။ တကယ်လို့ ကိုရီးယားမှာသာ ကုမ္ပဏီတည်ထောင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ကော်ပိုရိတ်အခွန် အတော်များများ ပေးဆောင်ခဲ့ရမှာ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ကုမ္ပဏီကြီးများနှင့် သင်္ဘောပိုင်ရှင်များက အခွန်လွတ်ခွင့်ရှိသည့် နေရာများတွင် ကုမ္ပဏီများ တည်ထောင်နေကြသည်မှာ အကြောင်းမဲ့ မဟုတ်ပေ။
ကျွန်တော်တို့သည် K Company ၏ CEO အတွက် စွမ်းဆောင်ရည်ဆုကြေးငွေ ဝမ် ၅ ဘီလီယံကို သီးခြားစီ ပေးအပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုပမာဏကို ကြားရသောအခါ Senior Sangyeop မှာ အလွန်အမင်း စိတ်လှုပ်ရှားနေပုံ မပေါ်ပေ။
“အခွန်တွေက အများကြီး ဖြစ်လာတော့မှာပဲ။”
လက်ရှိ ပိုင်ဆိုင်မှုများ တစ်ခုတည်း၏ တန်ဖိုးမှာပင် ဝမ် တစ်ထရီလီယံကျော်နေပြီး ရှယ်ယာတန်ဖိုးများသည် နှစ်စဉ် ၂% တိုးတက်လာရန် မျှော်လင့်ရသည်။
“တစ်ခါတလေကျရင် ဒီလိုမျိုး ပိုက်ဆံရှာနေတာက ရပါ့မလားလို့ တွေးမိတယ်။”
“Senior ရဲ့ ကြိုးစားမှုကြောင့်ပါပဲ။”
“မင်းရဲ့ အကြံဉာဏ်တွေကို ကောင်းကောင်းလိုက်နာခဲ့လို့ပါ။ အခုထိတောင်မှ အိပ်မက်ထဲမှာ Brexit ဖြစ်လာရင် ရုတ်တရက် လန့်နိုးလာတုန်းပဲ။”
“ရလဒ်တွေက ပြောင်းပြန်ဖြစ်လာရင်ရော” ဟု Senior Sangyeop က ရယ်မောရင်း “မဟုတ်ပါဘူး၊ ရလဒ်တွေက အတူတူပါပဲ၊ ဒါပေမဲ့ ငါက မင်းအကြံပေးတာကို မလိုက်နာဘဲ အရင်က အကုန်ရောင်းထုတ်လိုက်မိလို့” ဟု ပြောသည်။
ထိုစကားကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ပွဲခနဲ ရယ်မောမိကြသည်။ ကျွန်တော်သည် ဝန်ထမ်းအားလုံးနှင့် အစည်းအဝေးလုပ်သည့်အခါ နှစ်ကုန်ဆုကြေးငွေအကြောင်းကို ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ကျွန်တော်တို့ ဆုံးဖြတ်ထားပြီးဖြစ်သည့် စွမ်းဆောင်ရည်ဆုကြေးငွေများအပြင် ဝန်ထမ်းတစ်ဦးချင်းစီကို နှစ်ချုပ်လစာ၏ နှစ်ဆကို အပိုဆုကြေးအဖြစ် ပေးအပ်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။
ကိုရီးယား ဘဏ္ဍာရေးကုမ္ပဏီများသည် ပို၍ထိန်းသိမ်းမှုရှိသော်လည်း နိုင်ငံခြား ဘဏ္ဍာရေးကုမ္ပဏီများက နှစ်ကုန်တွင် ငွေကြေးများကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲနေကြသည်ကို မြင်ရသည်မှာ မခေလှပေ။
ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းကာလအတွင်း၌ပင် အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်များသည် အရေးပေါ်ရန်ပုံငွေများကို သုံးစွဲကာ ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ ဆုကြေးငွေပေးအပ်ခဲ့ကြပြီး ပြည်သူများ၏ ဒေါသကို ခံခဲ့ရဖူးသည် (ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ၏ ဖြစ်ရပ်အပါအဝင်)။
ကျွန်တော်တို့သည် ယခုနှစ်တွင် လုံလောက်အောင် ရှာဖွေနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်၍ ဤကဲ့သို့သော အောင်ပွဲခံခြင်းမှာ ထိုက်တန်လှသည်။
မျှော်လင့်မထားသည့် ဆုကြေးငွေများကြောင့် အံ့အားသင့်သွားကြသော ဝန်ထမ်းများသည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြင့် လက်ခုပ်သြဘာပေးကြသည်။
လက်ခုပ်သံများ!
“ဝါး!”
“ကျေးဇူးတင်ပါတယ်!”
“ကျွန်တော်တို့ ကြိုးစားကြပါမယ်!”
“Jinhoo… မဟုတ်ဘူး၊ CEO က အကောင်းဆုံးပဲ!”
သေလုမြောပါး ဖြစ်နေပုံရသော Senior ဂီဟုန်း ကို ကြည့်ရင်း ကျွန်တော့်ရင်ထဲတွင် ဂုဏ်ယူမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်သွားသည်။
သာ၍ K Company သာ မရှိခဲ့ပါက ကျွန်တော်တို့ ဘယ်ရောက်နေကြမည်နည်း။
***
ကျွန်တော်တို့သည် ဟွန်းဂျူး Noona နှင့် Ellie တို့ကို ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ရုံးခွဲတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။
သူတို့သည် ကပ်လျက် အဆောက်အအုံတွင် အလုပ်လုပ်ကြသဖြင့် တစ်နေ့တစ်ကြိမ် ပုံမှန်တွေ့ဆုံလေ့ရှိသော်လည်း ယခုတစ်ခေါက်မှာတော့ ရက်အနည်းငယ် ကြာသွားခဲ့သည်။
သူတို့နှစ်ဦးစလုံးမှာ အလွန်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပုံရသည်။ ကော်ဖီသောက်နေမည့်အစား ကုတင်ပေါ်တွင် လှဲနေသင့်သူများပမာ ဖြစ်နေကြသည်။
“lobby မှာ အရင်က မမြင်ဖူးတဲ့ မျက်နှာတွေကို တွေ့လိုက်တယ်။ ဝန်ထမ်းသစ်တွေ ခန့်လိုက်တာလား” ဟု Ellie က မေးသည်။
“သူတို့က အာရှရုံးခွဲကနေ အလုပ်ကိစ္စနဲ့ ရောက်လာတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေပါ” ဟု ဟွန်းဂျူး Noona က အတိုချုပ် ပြန်ဖြေသည်။
“ဘာတွေဖြစ်နေတာလဲ” ကျွန်တော်တို့ စိတ်ဝင်တစား မေးမြန်းလိုက်သောအခါ ဟွန်းဂျူး Noona က အကျဉ်းချုပ် ရှင်းပြသည်။
“ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် လက်အောက်က ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရန်ပုံငွေအဖွဲ့တစ်ခုက ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီတစ်ခုနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ဝယ်ယူမှုတစ်ခုမှာ ပါဝင်ဖို့ လုပ်နေတယ်။ တကယ်ဆိုရင် ကိုရီးယားရုံးခွဲကပဲ ကိုင်တွယ်ရမှာပေမဲ့ စနစ်က အခုထိ မတည်ငြိမ်သေးတော့ အာရှရုံးခွဲက due diligence အဖွဲ့ ရောက်လာတာ။”
Ellie က စကားဖြည့်ပြောသည်။ “သူတို့က ကျွန်မတို့ အရင်က အတူတူ အလုပ်လုပ်ခဲ့ဖူးတဲ့ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတွေပါ။”
ဒါဟာ ဟွန်းဂျူး Noona ၏ အထူးကျွမ်းကျင်မှုဖြစ်သည်။ သူမ အာရှရုံးခွဲတွင် ကိုင်တွယ်ခဲ့သည့် လုပ်ငန်းမှာ ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများ၏ M&A နှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်သည်။
“ဘယ်ကုမ္ပဏီကို ရောင်းမှာလဲ” ဟု ကျွန်တော် မေးလိုက်သည်။
“X-cop လေ။”
ကျွန်တော် အံ့အားသင့်သွားပြီး “ကျွန်တော်တို့နဲ့ စာချုပ်ချုပ်ထားတဲ့ ကုမ္ပဏီ မဟုတ်လား” ဟု မေးမြန်းလိုက်သည်။
“ဟုတ်တယ်။”
X-cop သည် ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် အဆောက်အအုံနှင့် OTK အဆောက်အအုံတို့၏ လုံခြုံရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုတာဝန်များကို လက်ရှိတွင် တာဝန်ယူထားသည့် လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်တို့၏ မိခင်နှင့် ကျွန်တော်တို့၏ လုံခြုံရေးအစောင့်အရှောက်များကိုလည်း သူတို့ကပင် တာဝန်ယူထားသည်။
“ဒီတစ်ခါမှာတော့ အမေရိကန် လုံခြုံရေးကျွမ်းကျင်သူအဖွဲ့ Typo Group က X-cop ကို ကိုရီးယားဈေးကွက်မှာ ရောင်းချဖို့ တင်လိုက်တယ်။”
Typo Group သည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းတွင် X-cop ကို ဝမ် ၅၀ ဘီလီယံဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ လုံခြုံရေးဝန်ဆောင်မှု၊ အဆောက်အအုံစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ကိုယ်ပိုင်အစောင့်အရှောက်ဈေးကွက်များ တိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ X-cop လည်း အကြီးအကျယ် တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်စာရင်းအရ ဝင်ငွေမှာ ဝမ် ၈၉၄ ဘီလီယံရှိပြီး လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအမြတ်မှာ ဝမ် ၁၈၉ ဘီလီယံဖြစ်သည်။
“လက်ရှိ ကိုရီးယားမှာ အကြီးဆုံး လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီက Seosung Group ရဲ့ လက်အောက်ခံ DS ပါ။ ဒုတိယအကြီးဆုံးက Xscape ပေါ့။ သူတို့ရဲ့ နှစ်စဉ်ဝင်ငွေနဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအမြတ်တွေက တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာနေပြီး Typo Group ရဲ့ စုစုပေါင်းဝင်ငွေ ၁၀% လောက်အထိ ရှိတယ်။”
“ဒါပေမဲ့ ဘာလို့ ရောင်းလိုက်တာလဲ။”
ရှုံးနေတာလည်း မဟုတ်ဘဲ အမြတ်ထွက်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုပါ။ လုပ်ငန်းကို ကောင်းကောင်းလည်ပတ်ရုံနဲ့တင် နှစ်စဉ် ငွေသားတွေ စီးဝင်နေတာပါ။ ဒါဆိုရင် ရောင်းဖို့ လိုအပ်လို့လား။
“သတင်းတွေမှာ မြင်မိလားတော့ မသိဘူး၊ Typo Group ရုံးချုပ်က မကြာသေးခင်ကမှ စာရင်းလိမ်လည်မှုကြောင့် အရှုပ်တော်ပုံ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ သူတို့က အခု ငွေသား အရေးတကြီး လိုအပ်နေတော့ ပြည်ပမှာရှိတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို အရင်ဆုံး စတင်ရောင်းချနေတာ။”
“အော်၊ အဲဒီသတင်းကို မြင်ဖူးသလိုပဲ။”
အရင်တုန်းကတော့ မိတ်ကပ်လိမ်းခြယ်ခြင်းကို ‘အရောင်တင်ခြင်း’ လို့ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ မိတ်ကပ်လိမ်းလိုက်တဲ့အခါ မျက်နှာက လှပသွားတာမျိုးပေါ့။
အလားတူပါပဲ၊ ကုမ္ပဏီတွေမှာလည်း အရှုံးပေါ်နေပြီး နာမကျန်းဖြစ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေတောင်မှ စာရင်းဇယားတွေကို လိမ်ညာပြင်ဆင်လိုက်ရင် ရောင်းအားနဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု အမြတ်ငွေတွေ မြင့်မားတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားတတ်ပါတယ်။
ဒီလို စာရင်းတွေကို လိမ်ညာပြင်ဆင်တာကို ငွေကြေးစာရင်း လိမ်လည်မှုလို့ ခေါ်ပါတယ်။
သဘာဝကျကျ ပြောရရင် ဒါဟာ တရားမဝင်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတစ်ခုပါ။
ငွေကြေးဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတွေကို အတော်လေး လျော့ပေါ့ဆက်ဆံတတ်တဲ့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာဆိုရင်တော့ ဒါကို မျက်စိမှိတ် ခွင့်လွှတ်ပေးကောင်း ပေးနိုင်ပေမဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှာတော့ ပမာဏပေါ်မူတည်ပြီး တစ်သက်တစ်ကျွန်းအထိ ကျခံရနိုင်တဲ့ အလွန်လေးနက်တဲ့ လူဖြူရာဇဝတ်မှု (white-collar crime) အဖြစ် သတ်မှတ်ကြပါတယ်။
“ရောင်းဈေးက ဘယ်လောက်လောက် ရှိမလဲ။”
“အနည်းဆုံး ဝမ် ၂ ထရီလီယံလောက်၊ များရင် ၃ ထရီလီယံကျော်နိုင်တယ်။”
ကျွန်တော် အတော်လေး အံ့အားသင့်သွားမိသည်။
“အဲဒါ တော်တော်များတာပဲ။”
ဒီပမာဏက ကြီးမားတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ လက်အောက်ခံကုမ္ပဏီတော်တော်များများထက် ပိုများနေပါတယ်။
ဟွန်းဂျူး က သဘောတူသည့်အလား ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။ “ဒါက ကိုရီးယားဈေးကွက်မှာ ရှားပါးတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုပဲ။ မကြာသေးမီနှစ်တွေအတွင်း ဒီလောက် အကြီးစား ရောင်းချမှုမျိုး မရှိခဲ့ဖူးတော့ လူတိုင်းက ဝိုင်းကြည့်နေကြမှာ သေချာတယ်။”
“ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် အနေနဲ့ရော ဒါကို ဝယ်ယူနိုင်မယ်လို့ ထင်လား။”
ပြည်တွင်း ငွေကြေးအရင်းအနှီးတွေက ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှသာ M&A လုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်လာခဲ့တာပါ။ အဲဒီမတိုင်ခင်ကတော့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်တွေ (IB) နဲ့ ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေက သူတို့ရဲ့ ခိုင်မာတဲ့ အရင်းအနှီးတွေကို အသုံးပြုပြီး ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီတွေကို ဝါးမြိုခဲ့ကြတာပါ။
Chase Southwell ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်မှာရှိတဲ့ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် သည် ကိုရီးယားဈေးကွက်အတွင်း အောင်မြင်တဲ့ M&A အရောင်းအဝယ်ပေါင်းများစွာကို လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ မှတ်တမ်းရှိပါတယ်။
“အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးတွေနဲ့ နာမည်ကြီး ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေပါ ဝင်လာတော့မှာဆိုတော့ ကောင်းကင်ဘုံတိုက်ပွဲတစ်ခု စတင်တော့မယ့်ပုံပါပဲ။ ဒါကို ဝယ်ဖို့ဆိုတာ လွယ်မှာမဟုတ်ဘူး။”
“ဘယ်သူက အဓိက ပြိုင်ဘက်ဖြစ်လာမလဲ။”
အဖြေက အံ့အားသင့်စရာပါ။
“Eunsung Group ပါ။”
တက်ဂယူ က “သူတို့က ဒီထဲကို ဘာလို့ ဝင်ပါလာတာလဲ” ဟု မေးသည်။
“လက်ရှိမှာ Eunsung Group က သူတို့ရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ အစောင့်အရှောက်တွေကို D.S. ဆီမှာ အဓိက အပ်ထားတာလေ။ ဒုတိယအကြီးဆုံး အုပ်စုက ထိပ်တန်းအုပ်စုရဲ့ လက်အောက်ခံကုမ္ပဏီကို မှီခိုနေရတာမျိုးပေါ့။ ဒါကြောင့် ဥက္ကဋ္ဌ Han Mingoo က X-cop ကို ဝယ်ယူပြီး ဘယ်လိုနည်းနဲ့မဆို လက်အောက်ခံကုမ္ပဏီအဖြစ် ထည့်သွင်းဖို့ စီစဉ်နေတာ။”
Ellie က စကားဖြည့်ပြောသည်။ “Eunsung က လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီတစ်ခု တည်ထောင်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဝယ်ယူဖို့ အချိန်အတော်ကြာ စဉ်းစားနေတာ။ အခု ဈေးကွက်ထဲမှာ သင့်တော်တဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ပေါ်လာတော့ သူတို့က ဝယ်ဖို့ ပြင်နေတာပေါ့။”
ယေဘုယျအားဖြင့် ကုမ္ပဏီကြီးတွေနဲ့ ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေရဲ့ ဝယ်ယူရခြင်း ရည်ရွယ်ချက်က မတူညီကြပါ။
ကုမ္ပဏီကြီးတွေကတော့ လုပ်ငန်းတိုးချဲ့ဖို့ လက်အောက်ခံအဖြစ် ထည့်သွင်းလိုကြပြီး ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေကတော့ သင့်တော်တဲ့ ဈေးနှုန်းနဲ့ ဝယ်ယူ၊ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ပြီး ပြန်လည်ရောင်းချဖို့ ရည်ရွယ်ကြတာပါ။
ဒါကြောင့် ကုမ္ပဏီကြီးတွေရဲ့ ရှုထောင့်ကကြည့်ရင် သူတို့အတွက် ဘယ်လောက်လိုအပ်သလဲဆိုတဲ့အပေါ် မူတည်ပြီး တကယ့်တန်ဖိုးထက် ပိုပေးရတဲ့ ပရီမီယံဈေးနှုန်းမျိုး ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
တက်ဂယူ က “ဈေးပိုပေးလိုက်ရုံတင် မဟုတ်ဘူးလား” ဟု ပြောသည်။
သူပြောတာလည်း မမှားပါ။
ဈေးပိုပေးခြင်းက အနိုင်ရဖို့ အခွင့်အရေး ပိုများစေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မျက်စိစုံမှိတ် ဈေးတင်ခြင်းကတော့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။
“အနိုင်ရသူရဲ့ ကျိန်စာ (Winner’s curse) က ပြဿနာပဲ။”
Goldo Group က Dae-Hoo Construction ကို ဝယ်ယူခဲ့တာက အကောင်းဆုံး ဥပမာတစ်ခုပါပဲ။
ဝယ်ယူစဉ်တုန်းက Goldo Group က ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် ၉၀% ပိုပေးပြီး အောင်မြင်ခဲ့ပေမဲ့ အလွန်အကျွံ ဝယ်ယူမှုကြောင့် နောက်ပိုင်းမှာ ပြဿနာတွေ တက်လာပြီး ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို ပေးချေရမည့် ငွေပမာဏကို မကိုင်တွယ်နိုင်တော့တဲ့အတွက် အုပ်စုတစ်ခုလုံး Workout ဖြစ်သွားခဲ့ရတာပါ။
ဒီလိုအခြေအနေမျိုးကို ရှောင်ရှားဖို့ဆိုရင် ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ တန်ဖိုးကို အကဲဖြတ်တဲ့အခါ ရောင်းအား၊ အသားတင်အမြတ်နဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု အခြေအနေတွေကို သေချာစိစစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ကျွန်တော် ခဏလောက် စဉ်းစားလိုက်သည်။
အချက်အလက်တွေ ပေါ်လာပြီးနောက်မှာ အစိုးရိမ်ရဆုံးကိစ္စကတော့ လုံခြုံရေးနဲ့ အစောင့်အရှောက်ပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံရဲ့ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးက တိုးတက်တဲ့နိုင်ငံတွေနဲ့ယှဉ်ရင် အတော်လေး ကောင်းမွန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဆင့်မြင့်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဒါမှမဟုတ် သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို ပြန်ပေးဆွဲတာ၊ လုပ်ကြံတာမျိုးလို ပြင်းထန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေက ဖြစ်မြဲအတိုင်း ဖြစ်နေဆဲပါ။
စာရင်းဇယားအရ ရှားပါးပေမဲ့လည်း တစ်သန်းမှာ တစ်ခါ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အဖြစ်အပျက်အတွက် လုံခြုံရေးအစီအမံတွေ ရှိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ရိုးရိုးရှင်းရှင်း လုံခြုံရေးလိုအပ်ချက်အတွက်ဆိုရင်တော့ အပြင်ကုမ္ပဏီကို ငှားရမ်းတာနဲ့ လုံလောက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဆောက်အအုံတွေနဲ့ လုပ်ငန်းတွေအတွက် လုံခြုံရေးကိစ္စတွေကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရပါမယ်။
အကယ်၍ Eunsung Group က X-cop ကို ဝယ်ယူသွားမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့က လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီကို ပြောင်းလဲရတော့မှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လုံခြုံရေးကို Eunsung Group ရဲ့ လက်အောက်ခံကုမ္ပဏီတစ်ခုဆီ အပ်လိုက်လို့ မရဘူးလား။
“OTK Company က ဝယ်ယူရေး လုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပါဝင်ရင်ကော” ဟု Ellie က အံ့အားသင့်စွာ မေးသည်။
“လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီတစ်ခု လိုအပ်လို့လား။”
ကျွန်တော်တို့မှာ OTK Company နဲ့ K Company အပြင် တခြားကုမ္ပဏီတွေ အများကြီးရှိတာကြောင့် အတွင်းပိုင်းလိုအပ်ချက်က လုံလောက်နေပါတယ်။
လုံခြုံရေးနဲ့ အစောင့်အရှောက်လို အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စတွေကို တခြားကုမ္ပဏီတစ်ခုဆီ အပ်ထားရတာက ကျွန်တော်တို့အတွက် သက်သောင့်သက်သာ မရှိလှပါ။
ဟွန်းဂျူး က ဆေးလိပ်တစ်လိပ် မီးညှိလိုက်ပြီး “လိုအပ်လို့လား ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ခံစားချက်ကြောင့်လား” ဟု မေးသည်။
စူးရှတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။
ကျွန်တော်တို့ လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီတစ်ခု တကယ်လိုအပ်လို့လား ဒါမှမဟုတ် Eunsung Group လိုချင်နေတဲ့ ပစ်မှတ်တစ်ခုဖြစ်နေလို့လား။
အများကြီး မစဉ်းစားလိုက်ရဘဲ အဖြေက ထွက်လာသည်။
“နှစ်ခုလုံးပဲ။”
“စီးပွားရေးလုပ်တဲ့နေရာမှာ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ခံစားချက်တွေကို ရောထွေးတာက မကောင်းဘူးလေ။”
ကျွန်တော် ရယ်မောလိုက်ပြီး “သိတဲ့အတိုင်းပဲ၊ ကျွန်တော် စီးပွားရေးလုပ်တာက ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ခံစားချက်တွေကြောင့်လေ” ဟု ပြောလိုက်သည်။
သာ၍ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ခံစားချက်တွေသာ မရှိခဲ့ပါက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကနေ ရလာတဲ့ ဝမ် ၆၈၅ ဘီလီယံကို ပျော်ပျော်ကြီး သုံးဖြုန်းပစ်လိုက်မှာဖြစ်ပြီး ဒီနေရာအထိ ရောက်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
“ယုံကြည်မှု ရှိရဲ့လား။”
ကုမ္ပဏီတွေကို ငွေနဲ့ ဝယ်ယူခြင်းဆိုတာ Start-up လုပ်ငန်းတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတာနဲ့ ဆင်တူတယ်လို့ သဘောထားကြည့်ကြပါစို့။ ဒါပေမဲ့ အဓိက ကွာခြားချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့တဲ့ Start-up တွေက ပြိုင်ဘက်မရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီသစ်တွေပါ။
တစ်ဖက်မှာတော့ X-cop က အောင်မြင်ပြီးသား ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပြီး နာမည်ကြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးတွေနဲ့ ကမ္ဘာကျော် ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေကလည်း စိတ်ဝင်တစား စောင့်ကြည့်နေကြတာပါ။
ကျွန်တော်တို့က သူတို့ကို ဈေးကပ်နိုင်ပါ့မလား။ အောင်မြင်မယ်လို့ ချက်ချင်းကြီး တွေးမရပေမဲ့ ဘာကြောင့်မှန်းမသိ အရာရာ အဆင်ပြေသွားလိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ ခံစားချက်မျိုး ရှိနေပါတယ်။ ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“ကျွန်တော် ယုံကြည်မှု ရှိပါတယ်။” တက်ဂယူ က ချက်ချင်း ထောက်ခံသည်။
“စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းမယ့်ပုံပဲ။”
ဟွန်းဂျူး က ဆေးလိပ်ကို ဖိသတ်လိုက်ပြီး ပြုံးသည်။
“ဒါဆို စမ်းကြည့်လိုက်လေ။ ကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ။”