ဘဏ္ဍာရေးမတည်ငြိမ်မှုများ ပျံ့နှံ့လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းသည် လက်တွေ့စီးပွားရေးလောကကိုပါ ရိုက်ခတ်လာခဲ့သည်။ ယခုအခါ လူတိုင်းက ထိုအကျိုးဆက်ကို သိသိသာသာ ခံစားနေရသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းများတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသည့်အတိုင်း ကားအရောင်းအဝယ်များသည် အရင်ဆုံး ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။
မော်တော်ယာဉ်လုပ်ငန်းသည် အတိုင်းအတာကြီးမားပြီး အလုပ်သမားအမြောက်အမြားကို အလုပ်အကိုင်ပေးထားသည့် ကဏ္ဍဖြစ်သည်။ ကားများမရောင်းရတော့လျှင်ပင် စက်ရုံများက လည်ပတ်နေရဦးမည်ဖြစ်ပြီး၊ အလုပ်သမားသောင်းချီအတွက် လစာပေးရန်နှင့် အစိတ်အပိုင်းပေးသွင်းသူများနှင့် စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရန် လိုအပ်နေသည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ၏ ကိစ္စတွင်မူ မှာယူမှုများမှာ ခြောက်လကျော်အထိ ကြိုတင်စာရင်းသွင်းထားပြီးဖြစ်သဖြင့် ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို ချက်ချင်းထိခိုက်သွားခြင်းမျိုး မရှိသေးသော်လည်း၊ စက်ရုံသစ်များ တည်ဆောက်ခြင်းကဲ့သို့သော အကြီးစားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစီမံကိန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်မှာ ခက်ခဲသော အခြေအနေဖြစ်နေသည်။
GM၊ Ford၊ Toyota၊ Daimler AG နှင့် Volkswagen Group တို့သည် မှာယူမှုများ လျော့ကျလာခြင်းကြောင့် စက်ရုံလည်ပတ်ချိန်များကို လျှော့ချလာကြသည်။
ရန်ပုံငွေစီးဆင်းမှု တင်းကျပ်လာသည်နှင့်အမျှ လူတိုင်းက အထူးသတိထားနေကြရသည်။ အကြောင်းမှာ မော်တော်ယာဉ်ကုမ္ပဏီအားလုံးနီးပါးသည် ကိုယ်တိုင်မောင်းနှင်နိုင်သော လျှပ်စစ်ကားများ (Autonomous Electric Vehicles) သို့ ကူးပြောင်းနေသည့် ကာလဖြစ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
လက်ရှိကားများ၏ အရောင်းပမာဏမှာ လျော့ကျလာပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏမှာ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာသော်လည်း လုပ်ငန်းသစ်တွင် အမြတ်ငွေ မရရှိသေးပေ။
စစ်မှန်သော အကျပ်အတည်းမှာ စတင်ခြင်းပင် မရှိသေးသော်လည်း နေရာအနှံ့အပြားမှ အော်ဟစ်သံများ ထွက်ပေါ်လာနေပြီဖြစ်သည်။
ကျွန်တော်သည် Rosatom ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် နှင့် ဖုန်းဖြင့် စကားပြောဆိုခဲ့သည်။
[TWR အတွက် မှာယူမှုတွေ လျော့ကျလာတယ်။ ပါဝင်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကလည်း ထပ်တိုးရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ တွန့်ဆုတ်နေကြတယ်။]
စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချက် လျော့နည်းသွားပါက နျူကလီးယားစက်ရုံများ တည်ဆောက်ရန် မလိုတော့ပေ။ အမှန်စင်စစ် ယူကေနှင့် ချက်သမ္မတနိုင်ငံတို့သည် ၎င်းတို့၏ နျူကလီးယားစက်ရုံ တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် စတင်လုပ်ဆောင်နေကြပြီဖြစ်သည်။
ဤသို့သာဖြစ်လာပါက TWR တည်ဆောက်ရေးကို လက်နက်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးချကာ အနောက်နိုင်ငံများ၏ ပိတ်ဆို့မှုမှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် ရုရှား၏ စီမံကိန်းမှာ ပျက်ပြားသွားရတော့မည်ဖြစ်သည်။
OTK Games မှ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေသည့် VRMMORPG ဂိမ်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းလည်း အကျပ်အတည်းနှင့် ကြုံတွေ့နေရသည်။ ပဏာမအဆင့်တွင် ကုမ္ပဏီပေါင်း သုံးဆယ်ကျော် ပါဝင်ပတ်သက်နေပြီး ၎င်းတို့သည် ဆက်လက်လိုက်ပါနိုင်ပါ့မလားဆိုသည်မှာ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်နေသည်။ ဒေတာစင်တာ တည်ဆောက်ရေးမှာလည်း လမ်းပျောက်မည့် အန္တရာယ်ရှိနေသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် အနာဂတ်အမြတ်အစွန်းများကို မျှော်လင့်ကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို တိုးမြှင့်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ငွေကြေးလိုအပ်သည့် နေရာများစွာရှိသော်လည်း အကျပ်အတည်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပါက ပြန်လည်ဦးမော့လာမည့်ကာလမှာ ပိုမိုကြန့်ကြာသွားမည်ဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့်လည်း ဘဏ္ဍာရေးအခက်အခဲများနှင့် ကြုံတွေ့ရပေလိမ့်မည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် က ခေါင်းခါလိုက်သည်။
"အချိန်အခါက တကယ်ကို မကောင်းလွန်းတယ်။"
ကျွန်တော် မျက်မှောင်ကြုတ်ကာ ပြောလိုက်သည်။
"သူတို့က ဒီအချိန်ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ရွေးချယ်လိုက်တာ ဖြစ်ရမယ်။"
အခြားသူများအတွက်တော့ အဆိုးရွားဆုံးအချိန်ဖြစ်သော်လည်း Rothschild များ၏ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင်မူ ၎င်းတို့၏ အမြတ်အစွန်းကို အများဆုံးရယူနိုင်မည့် အကောင်းဆုံးအချိန်ပင် ဖြစ်သည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် က ကျွန်တော့်ကို မေးသည်။
"ဒါပေမဲ့ Rothschild တွေ ပြောတဲ့အတိုင်းသာ ဆိုရင် ဆယ်မန်ဂွမ် (Saemangeum) ဖွံ့ဖြိုးရေးနဲ့ မြောက်ကိုရီးယားက ဂျပန်ဆီကနေ ဒေါ်လာ ၇၀ ဘီလီယံ တောင်းဆိုထားတဲ့ ကိစ္စတွေအားလုံး ဖြစ်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ဘူးလား။"
ကျွန်တော် ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် ခေါင်းခါလိုက်သည်။
"အမြော်အမြင်က မှားယွင်းတာ မဟုတ်ဘူး။ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းပြီးတဲ့အထိ ခဏရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ရုံပဲ။"
ထာဝရတည်မြဲနေမည့် အကျပ်အတည်းဆိုသည်မှာ မရှိပါ။ တစ်နေ့နေ့တွင်တော့ ကျော်လွှားနိုင်မည်သာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုကြားကာလတွင် အချို့မှာ ပြိုလဲသွားမည်ဖြစ်ပြီး အချို့မှာမူ ငွေပိုမိုရှာဖွေနိုင်ကြလိမ့်မည်။
ဒေါ့ကွန်း (Dot-com) ဘူဘောင်း ပေါက်ကွဲစဉ်က အင်တာနက်ကုမ္ပဏီပေါင်းများစွာ ပြိုလဲခဲ့ရပြီး အရည်အချင်းရှိသူပေါင်းများစွာ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် စျေးကွက်ကို ဖျက်ဆီးနေသည့် ဒေဝါလီခံကုမ္ပဏီများ ပျောက်ကွယ်သွားသည့်အခါ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်၏ ယုံကြည်မှုမှာ မြင့်တက်လာပြီး အစိုးရ၏ အထောက်အပံ့များမှာလည်း ခိုင်မာသည့် ကုမ္ပဏီများထံသို့သာ စုစည်းရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။
အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သည့် ကုမ္ပဏီများသည် ဒေဝါလီခံကုမ္ပဏီများမှ ထွက်ခွာလာရသည့် အရည်အချင်းရှိသူများကို ခေါ်ယူခဲ့ပြီး ပြိုင်ဘက်မရှိတော့သည့် စျေးကွက်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် နည်းပညာများကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။
ဤဖြစ်စဉ်သည် Gooble၊ AMZ နှင့် Facenote ကဲ့သို့သော ဧရာမအင်တာနက်ကုမ္ပဏီကြီးများ မွေးဖွားလာရခြင်း၏ နောက်ခံအကြောင်းရင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ယခုအခြေအနေမှာလည်း အလားတူပင် ဖြစ်သည်။ အမြတ်ငွေမရရှိသေးသော်လည်း မျှော်လင့်ချက်သက်သက်ဖြင့် တန်ဖိုးမြင့်တက်နေသည့် စတင်လုပ်ငန်း (Startup) များစွာကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ပိုင်ဆိုင်မှုတန်ဖိုးများမှာ ပူဖောင်းသဖွယ် ဖောင်းပွနေခဲ့သည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ပြောခဲ့သည့်အတိုင်း "ကောင်းမွန်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကို စျေးပေါပေါနဲ့ ဝယ်ဖို့နေနေသာသာ၊ အဆိုးဘက်က ကုမ္ပဏီတွေကိုတောင် စျေးကြီးကြီးနဲ့ ဝယ်နေရတဲ့" အချိန်မျိုး ဖြစ်နေသောကြောင့် တစ်ချိန်ချိန်တွင် ရှင်းလင်းမှုတစ်ခု လိုအပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။
ဒါဆိုလျှင် ဤအကျပ်အတည်းသည်လည်း ခေတ်သစ်တစ်ခုအတွက် မဖြစ်မနေ လိုအပ်နေသည့် အရာတစ်ခု ဖြစ်နေတာလား။
***
ကျွန်တော် ဖုန်းလက်ခံရရှိပြီးနောက် ဝါရန်ဘတ်ဖတ် နှင့်အတူ ဆယ်မန်ဂွမ်သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။
တစ်ချိန်က သဲနှင့် ဖုန်မှုန့်များသာ လွင့်ပျံနေခဲ့သည့် ထိုပြန်လည်ပြုပြင်ထားသော မြေနေရာသည် ယခုအခါ ဧရာမဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ လေးလံသော စက်ယန္တရားများမှာ မနားမနေ လှုပ်ရှားနေပြီး နေရာအနှံ့အပြားတွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများမှာ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် လည်ပတ်နေသည်။
မြေပြင်လုပ်ငန်းပြီးစီးသည့် နေရာများတွင် လမ်းများခင်းပြီးဖြစ်ကာ အဆောက်အအုံများမှာလည်း တက်လာနေပြီဖြစ်သည်။ စီမံချက်အတိုင်းသာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါက ငါးနှစ်အတွင်းတွင် မြို့သစ်ကြီးတစ်ခု ပေါ်ထွက်လာတော့မည်ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုနေရာတွင် ဆယ်မန်ဂွမ် ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအေဂျင်စီ၏ အကြီးအကဲ နမ်ပုန်ဟွန်းနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
"မကြာသေးခင်ကအထိ လူတိုင်းက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ တိုးဝှေ့နေခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်မှာတော့ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတွေက မှော်ဆန်သလို ရပ်တန့်သွားခဲ့တယ်။ အမှန်တော့ ရှိပြီးသား ကတိကဝတ်တွေတောင် တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပယ်ဖျက်ခံနေရပါတယ်။"
လူများရှိရာသို့ လူများ စုဝေးတတ်ကြသည်။
လက်ရှိမြို့ကြီးများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည့် မြို့บริဝါး (Satellite city) များနှင့် မတူဘဲ မိမိကိုယ်ကို ရပ်တည်နိုင်သည့် မြို့သစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန်မှာ ခိုင်မာသည့် တွန်းအားတစ်ခု လိုအပ်သည်။
သို့သော် ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းတစ်ခုသာ ဖြစ်ပေါ်လာပါက အကြီးစားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စီမံကိန်းများမှာ ပျက်ပြားသွားမည်ဖြစ်ပြီး တွန်းအားများမှာလည်း ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မည်။
သူသည် မျက်နှာညှိုးငယ်စွာဖြင့် ဆက်ပြောသည်။
"ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေက ဆယ်မန်ဂွမ် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတွေ ကြန့်ကြာသွားမှာကို စိုးရိမ်နေကြတယ်။ ကုမ္ပဏီအများစုက သူတို့ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အရှိန်အဟုန်ကို လျှော့ချနေကြပြီ။"
ကုမ္ပဏီကြီးများပင်လျှင် အရေးပေါ်စီမံခန့်ခွဲမှုကို ကြေညာထားပြီး စီမံခန့်ခွဲမှု ထိရောက်မှုနှင့် ကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချရေးကိုသာ အာရုံစိုက်နေကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့အနေဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် သတိထားရန်သာ ရှိတော့သည်။
Disneyland Universal Studios အပန်းဖြေဥယျာဉ် တည်ဆောက်ရေးမှာလည်း ကြန့်ကြာသွားမည့် အရိပ်အယောင်များ ပြသနေသည်။ အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက တွန့်ဆုတ်နေသဖြင့် အခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများမှာလည်း ဆောက်လုပ်ရေး စတင်ခြင်းနှင့် ထပ်တိုးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ကြသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေးတွင် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို မြေနှင့် တိုက်ခန်းများ ရောင်းချသည့်ငွေဖြင့် တည်ဆောက်လေ့ရှိသည်။ ရန်ပုံငွေများ ကောင်းစွာ မလည်ပတ်နိုင်ပါက အရာအားလုံးမှာ ရပ်တန့်သွားလိမ့်မည်ဖြစ်သည်။
"နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီကလည်း မေးမြန်းမှုတွေ အဆက်မပြတ် ရောက်နေပါတယ်။ သူတို့က ကိုယ်စားလှယ်ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို တိုက်ရိုက် ကြားချင်နေပုံရပါတယ်။"
ဆယ်မန်ဂွမ် ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းသည် OTK Company က ဦးဆောင်သည့် စီမံကိန်းဖြစ်သည်။
သူတို့သည် ကျွန်တော့်၏ လှုပ်ရှားမှုတိုင်းကို စောင့်ကြည့်နေကြသဖြင့် မည်သူမျှ တိုက်ရိုက်မပြောနိုင်ကြသော်လည်း ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံကို ဦးဆောင်မည့် နည်းပညာမြင့် မြို့တော်တစ်ခု ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟူသော တောက်ပသည့် မျှော်မှန်းချက်မှာ လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ကျွန်တော် ဒူဘိုင်းကို တွေးမိသည်။
သဲကန္တာရထဲမှ အံ့ဖွယ်မြို့တော်ဟု ခေါ်ဆိုရလောက်အောင် မြို့သစ်တည်ဆောက်ရေးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် ဒူဘိုင်းမှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းနှင့် ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် ဒေဝါလီခံခဲ့ရပြီး ငွေပေးချေမှုများ မလုပ်နိုင်သဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများစွာမှာ ရပ်တန့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပယ်ဖျက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် UAE ၏ ခေါင်းဆောင်ဟု ဆိုနိုင်သည့် အဘူဒါဘီ၏ အထောက်အပံ့ကြောင့်သာ အသက်ဆက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ယခုတိုင် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်သည်။
ဒူဘိုင်းမှာတော့ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းတွေ တစ်ဝက်ကျော်ပြီးမှ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းနဲ့ ကြုံခဲ့ရတာဖြစ်ပြီး ဆယ်မန်ဂွမ်ကတော့ အစပျိုးကာလမှာပဲ ရှိပါသေးတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း လက်လျှော့ရတာ ပိုလွယ်ကူနေတာပါ။
"ကျွန်တော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ အဓိကပုဂ္ဂိုလ်တွေကို တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်လိုက်ပါ့မယ်။ အခုလောလောဆယ်တော့ စီမံချက်အတိုင်းပဲ ဆက်လုပ်ပေးထားပါ။"
"နားလည်ပါပြီ။"
***
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အစိုးရများသည် ဘဏ္ဍာရေးတည်ငြိမ်မှု ရှိစေရန်အတွက် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း "ကြိုးကို ကိုယ်တိုင်ချည်နှောင်ခဲ့သူကသာ ပြန်ဖြေရမည်" ဟူသော စကားအတိုင်းပင် အမေရိကန်၏ အခြေခံအတိုးနှုန်း မြှင့်တင်မှုကြောင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ အမေရိကန်ကိုယ်တိုင် ဝင်ရောက်မဖြေရှင်းပေးသရွေ့ အဖြေမရှိခဲ့ပေ။
ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးက အမေရိကန်အနေဖြင့် အခြေခံအတိုးနှုန်း မြှင့်တင်ခြင်းကို ရပ်တန့်ပေးလိမ့်မည်ဟုသာ မျှော်လင့်နေခဲ့ကြသည်။
သို့သော် နှစ်သစ်ကူးပြီးသည်နှင့် ဖက်ဒရယ်ဥက္ကဋ္ဌ မက်ကလေ (McClay) က နောက်ထပ် ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်း ထပ်မံတိုးမြှင့်ကြောင်း ကြေညာလိုက်သည်။
"လက်ရှိ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၂.၇၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနေတဲ့ ဖက်ဒရယ်ရန်ပုံငွေ အတိုးနှုန်းကို ၃.၀ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၃.၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်လိုက်ပါတယ်။ အတိုးနှုန်း နိမ့်ကျမှုကြောင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ ပိုင်ဆိုင်မှု ပူဖောင်းဖြစ်စဉ်က အလွန်အန္တရာယ်ကြီးမားနေပါတယ်။ အနာဂတ်မှာ ပိုမိုကြီးမားတဲ့ အန္တရာယ်တွေ မကြုံတွေ့ရခင် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။"
သူပြောသည့်အတိုင်းပင် အတိုးနှုန်းသက်သာခြင်းနှင့် ငွေကြေးပမာဏ တိုးမြှင့်ထုတ်ဝေခြင်း (Quantitative easing) တို့မှတစ်ဆင့် စီးဆင်းလာသည့် ငွေကြေးများသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် အလုပ်အကိုင်ကဲ့သို့သော လက်တွေ့စီးပွားရေးနယ်ပယ်သို့ မရောက်ရှိဘဲ စတော့ရှယ်ယာနှင့် အိမ်ခြံမြေကဲ့သို့သော ပိုင်ဆိုင်မှုစျေးကွက်များသို့သာ စီးဝင်သွားကာ ပူဖောင်းတစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့သည်။
လက်တွေ့စီးပွားရေးမှာ တုံ့ဆိုင်းနေပြီး ဝင်ငွေများ တိုးတက်မလာသည့် အခြေအနေတွင်ပင် ငွေကြေးလည်ပတ်မှုမှာ ပိုလျှံနေပြီး မြို့ကြီးများရှိ အိမ်ခြံမြေစျေးနှုန်းများမှာ လူလတ်တန်းစားတို့ ဝယ်ယူနိုင်သည့် အဆင့်ကို ကျော်လွန်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
အဆုံးသတ်တွင် ဤအရာကို ဖြေရှင်းရန်မှာ စျေးကွက်ထဲသို့ ရောက်ရှိနေသည့် ငွေကြေးများကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းရန် အတိုးနှုန်းမြှင့်တင်ခြင်းမှလွဲ၍ အခြားရွေးချယ်စရာ မရှိတော့ပေ။
ပြဿနာမှာ ထိုအရှိန်အဟုန်က မြန်ဆန်လွန်းနေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့်ဆိုပါက နှစ်လအတွင်းမှာပင် အတိုးနှုန်းမှာ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်သွားခဲ့သည်။
ယခုအခါ အမေရိကန်ပြည်တွင်း၌ပင် စီးပွားရေးကျဆင်းမှု (Recession) နှင့်ပတ်သက်သည့် စိုးရိမ်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာနေသည်။
အမေရိကန်ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်တွင် ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ငြင်းခုံမှုများ ဖြစ်ပွားနေစဉ် သမ္မတ ရော်နယ် (Ronald) က သတင်းထောက်များရှေ့တွင် ဤသို့ပြောကြားခဲ့သည်။
"အတိုးနှုန်း မြှင့်တင်တာက ဖက်ဒရယ်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပါ။ ဥက္ကဋ္ဌ မက်ကလေ (McClay) ဟာ အလွန်ထူးချွန်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူဟာ အကောင်းဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်နေတယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါတယ်။"
ဤစကားမှာ အမေရိကန်အစိုးရအနေဖြင့် အတိုးနှုန်း မြှင့်တင်မှုကို ဘရိတ်အုပ်ရန် အစီအစဉ်မရှိကြောင်းကို ထင်ထင်ရှားရှား ပြသလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဤသတင်း ထွက်ပေါ်လာချိန်တွင် စတော့၊ နိုင်ငံခြားငွေကြေးနှင့် ငွေချေးစာချုပ် စျေးကွက်များမှာ ထပ်မံ၍ လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။
***
အမေရိကန်က အခြေခံအတိုးနှုန်းကို တစ်ဦးတည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြှင့်တင်နေခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့အာရုံစိုက်မှုမှာ တရုတ်နိုင်ငံအပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်ကနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တရုတ်နိုင်ငံ၏ အခြေအနေမှာ ယခုအခါ လုံးဝ ကွဲပြားခြားနားသွားပြီဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဂျီဒီပီ (GDP) ၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ အကယ်၍ ဤစီးပွားရေးစနစ်သာ ပြိုလဲသွားပါက စိတ်ကူးယဉ်၍ပင် မရနိုင်သည့် ရိုက်ခတ်မှုမျိုးက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးကို လွှမ်းခြုံသွားလိမ့်မည်။
ထိုလွှမ်းမိုးမှုမှ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှာလည်း ကင်းလွတ်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ ၃,၀၀၀ အမှတ်ကို အနိုင်နိုင် ကျော်ဖြတ်ထားသည့် ကိုစပီ (KOSPI) အညွှန်းကိန်းမှာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားသားများက စတော့ရှယ်ယာနှင့် ငွေချေးစာချုပ်များကို ရောင်းချပြီး ကိုရီးယားစျေးကွက်မှ ထွက်ခွာရန်အတွက် ဒေါ်လာများအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်ကြသဖြင့် ငွေလဲနှုန်းမှာလည်း ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သွားခဲ့သည်။
၎င်းမှာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ဤအရာမှာ သေးငယ်သော ကိစ္စဟု ထင်ရနိုင်သော်လည်း အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ထိုနိုင်ငံ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံး ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားသည်ဟု ဆိုလိုခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
တစ်နိုင်ငံလုံးက မိမိတို့၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကို မသိလိုက်ဘဲ ဆုံးရှုံးလိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်!
ရှေးယခင်ကဆိုလျှင် သူခိုးများက နံရံကိုကျော်၍ လူအိမ်များထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ငွေကြေးနှင့် တန်ဖိုးရှိပစ္စည်းများကို ခိုးယူတတ်ကြသည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ် သူခိုးများမှာမူ ဂဏန်းများကိုသာ အတိုးအလျှော့ လုပ်နေကြသည်။
ဂဏန်းအနည်းငယ်ကို ပြောင်းလဲလိုက်ရုံဖြင့် အိမ်ပိုင်ရှင်မှာ တစ်ဦးချင်းမှ ဘဏ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်၊ ကုမ္ပဏီများ ဒေဝါလီခံသွားကြသည်၊ ဆိုင်များ ပိတ်သိမ်းသွားပြီး လူများမှာ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်သွားကြသည်။
အိမ်များ၊ ဆိုင်များနှင့် အဆောက်အအုံများမှာမူ ထိုနေရာ၌ပင် ရှိနေသေးသော်လည်းပေါ့။
ဘဏ္ဍာရေး၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အချက်မှာ ဤအရာပင် ဖြစ်ရမည်။
ကျွန်တော် ဘဏ္ဍာရေးစျေးကွက်ကို ဆက်လက်စောင့်ကြည့်နေခဲ့သည်။ ကံကောင်းစွာဖြင့် အထူးပြုလုပ်ချက်တစ်ခုခု၏ လှုပ်ရှားမှုမျိုးတော့ မတွေ့ရသေးပေ။
အမေရိကန်၏ အခြေခံအတိုးနှုန်း မြှင့်တင်မှု၏ နောက်ဆက်တွဲ ရိုက်ခတ်မှုများ ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် အစိုးရ၏ လှုံ့ဆော်မှုအစီအမံများ ထိရောက်သည်ဖြစ်စေ၊ မထိရောက်သည်ဖြစ်စေ စတော့စျေးကွက်မှာ ခေတ္တမျှ ကျဆင်းမှု ရပ်တန့်သွားကာ အသက်ရှူချောင်သွားခဲ့ပြီး ငွေလဲနှုန်း မြင့်တက်မှုမှာလည်း နှေးကွေးသွားခဲ့သည်။
သို့သော် ဤအရာမှာ မုန်တိုင်းမတိုင်မီ ငြိမ်သက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်ရမည့်အရာမှာ စတင်ပင် မစရသေးပေ။
စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အရင်းအနှီးများတွင် စက်ရုံများနှင့် ရုံးခန်းများ ရှိပြီး လူများကို အလုပ်ခန့်ထားကာ မည်သည့်အရာကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချသည်ကို လူတိုင်း သိရှိကြသည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဘဏ္ဍာရေး အရင်းအနှီး၏ ရှင်းလင်းသော သဘောသဘာဝကို ဆုပ်ကိုင်ရန်မှာ ခက်ခဲသည်။
သရဲတစ္ဆေကဲ့သို့ပင် နေရာတိုင်းတွင် ရှိနေသော်လည်း မည်သည့်နေရာတွင်မှ မရှိပေ။ ၎င်းသည် အမြတ်အစွန်းကိုသာ ရှာဖွေရင်း နယ်စပ်များကို လွတ်လပ်စွာ ဖြတ်ကျော်နေသည်။
ငွေကြေး၏ စီးဆင်းမှုကို ဆုပ်ကိုင်နိုင်လျှင်ပင် ပိုင်ရှင်မှာ မည်သူဖြစ်သည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်မှာ ခက်ခဲသည်။ ငွေကြေးတွင် နာမည်တပ်ထားသည့် တံဆိပ်ကပ် (Name tag) မှ မပါသည်ကိုး။
တက်ဂယူးက မေးသည်။
"ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းတစ်ခုသာ ဖြစ်လာရင် ဘရက်ဇစ် (Brexit) တုန်းကလိုမျိုး ကျွန်တော်တို့ အကြီးအကျယ် အမြတ်ထုတ်လို့ မရနိုင်ဘူးလား။"
ကျွန်တော် သက်ပြင်းချကာ ခေါင်းခါလိုက်သည်။
"အဲလောက် မလွယ်ဘူး။"
ဘာကြောင့်များ မစဉ်းစားမိဘဲ နေပါ့မလဲ။
ကျွန်တော်သည် ကျွန်တော်သာ သိသည့် အနာဂတ်ကို အသုံးပြု၍ ငွေရှာခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့မှာလည်း ကျွန်တော့်နည်းတူ အနာဂတ်ကို သိရှိနေကြသူများ ဖြစ်သည်။
မဟုတ်ပါ၊ သူတို့မှာ မည်သည့်အချိန်၊ မည်သည့်နေရာ၊ မည်သို့ ဖြစ်ပျက်မည်ကို သိရှိထားကြသည့်အတွက် ကျွန်တော့်ထက်ပင် သတင်းအချက်အလက် ပိုမိုစုံလင်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။
ထို့အပြင် သူတို့တွင် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သည့် ပိုမိုကြီးမားသော အရင်းအနှီး၊ သာလွန်ကောင်းမွန်သော လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စနစ်များ ရှိသည်။
Rothschild များသည် ကောင်းမွန်သည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အရေး အများစုကို ကြိုတင်သိမ်းပိုက်ထားပြီး ဖြစ်လိမ့်မည်။ ကျွန်တော် ဝင်ရောက်၍ ရနိုင်မည့် ငွေကြေးမှာ သူတို့နှင့် ယှဉ်လျှင် သမုဒ္ဒရာထဲမှ ရေတစ်စက်မျှသာ ဖြစ်လိမ့်မည်။
"အရေးကြီးဆုံးက ကျွန်တော်တို့မှာ အခုလောလောဆယ် သုံးဖို့ ငွေသိပ်မရှိဘူး။"
ကျွန်တော်တို့က အရာရာကို အများကြီး စတင်ထားပြီးဖြစ်ရာ ငွေကြေးများမှာလည်း အဆက်မပြတ် စီးဝင်နေရသည်။
OTK Company အနေဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကုမ္ပဏီတစ်ခုအနေဖြင့် ကုမ္ပဏီအချို့ကို ဝယ်ယူထားခဲ့သည်။ သို့သော် အခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကုမ္ပဏီများနှင့် မတူဘဲ ကျွန်တော်တို့က ထွက်ခွာမသွားဘဲ စဉ်ဆက်မပြတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများဖြင့် ကုမ္ပဏီများကို ကြီးထွားလာအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ကျွန်တော့်၏ ကြွယ်ဝမှုမှာ ဒေါ်လာ ၁ ထရီလီယံ ကျော်သွားလျှင်ပင် ၎င်းမှာ လူတို့က စိတ်ကြိုက် သတ်မှတ်ထားသည့် တန်ဖိုးမျှသာ ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ကျွန်တော် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သည့် ငွေသားမှာ ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၁၀၀ အောက်တွင်သာ ရှိသည်။
တစ်ဖက်တွင်မူ သူတို့ဘက်တွင် ငွေသား မည်မျှရှိသည်၊ မည်မျှအထိ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သည်ကို ခန့်မှန်းရန်ပင် မဖြစ်နိုင်ပေ။
ဥပမာအားဖြင့် Redstone Group ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုအောက်ရှိ ပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ ဒေါ်လာ ၄၀၀ ဘီလီယံကျော်ဟု သိရှိရပြီး Albert Management မှာလည်း ဒေါ်လာ ၁၀၀ ဘီလီယံကျော် ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
သူတို့သည် အကျပ်အတည်းတစ်ခုကို ဖန်တီးရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီးဖြစ်ရာ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ကြိုတင်၍ ငွေသားအဖြစ် ပြောင်းလဲထားကြမည်ဖြစ်သဖြင့် အမှန်တကယ် ပမာဏမှာ ပို၍ပင် ကြီးမားလိမ့်မည်။
"ကျွန်တော်တို့ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ကာကွယ် (Hedge) ထားနိုင်ပေမဲ့ ဆုံးရှုံးမှုက ပိုများလိမ့်မယ်။"
လျှပ်စစ်ကားများ၊ ဘက်ထရီများ၊ TWR၊ VRMMORPG များ၊ ဆယ်မန်ဂွမ် စသည်ဖြင့် လုပ်ငန်းခွဲများအားလုံးမှာလည်း ထိခိုက်ခံနေရပြီဖြစ်သည်။
ကျွန်တော့်စကားကို ကြားပြီးနောက် တက်ဂယူးက မျက်တောင်ခတ်လိုက်သည်။
"ဒါဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ မရပ်တန့်သင့်ဘူးလား။"
"ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။"
"ဟိုလေ။ တစ်နည်းနည်းနဲ့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလား။"
"ဒါဆို အဲဒီနည်းလမ်းက ဘာလဲ။"
"အခုကတည်းက ရှာကြည့်ဖို့ လိုမယ်။"
ဂရေ့စ် (Grace) က သူမ၏ အစီအစဉ်ကို အစကတည်းက ယုံကြည်ချက်အပြည့်ဖြင့် ပြောပြခဲ့ခြင်းမှာ မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ မရပ်တန့်နိုင်ဟု သေချာပေါက် သိရှိထားသောကြောင့် ဖြစ်ရမည်။
ဒါဆိုလျှင် ဤအခြေအနေတွင် ကျွန်တော် လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အကောင်းဆုံး ရွေးချယ်မှုမှာ အဘယ်နည်း။