ကျွန်တော် မမ နှင့်အတူ တည်းခိုနေသည့် ဟိုတယ်သို့ သွားလိုက်သည်။
မမ ခဏ အပြင်ထွက်နေသဖြင့် ကျွန်တော်တို့နှစ်ယောက် ဟိုတယ်ကော်ဖီဆိုင်တွင် ထိုင်စောင့်နေကြသည်။ ကံကောင်းချင်တော့ သူဌေးကတော်များ အုပ်စုတစ်စု လူမှုရေးပွဲတစ်ခုက ပြန်လာပုံရပြီး ဆူညံစွာ ရောက်လာကြသည်။
သူတို့က ကျွန်တော့်ကို မြင်သည်နှင့် ကျွန်တော်တို့စားပွဲဆီသို့ အမြန်လျှောက်လာကြသည်။ အရင်က နှုတ်ဆက်ဖူးသည့် မျက်နှာများစွာကို တွေ့ရသည်။
"မင်္ဂလာပါ၊ စီအီးအို ကန်ဂျင်ဟူး။"
"ဒီနေ့တော့ ဇနီးသည်နဲ့အတူ လာတာကိုး။"
"ရှင်တို့ဇနီးမောင်နှံက တကယ့်ကို လိုက်ဖက်ပြီး လှပလွန်းပါတယ်။"
"ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ဒီလောက်တောင် လိုက်ဖက်ညီနေရတာလဲ။"
"လက်ထပ်လိုက်တာ ဂုဏ်ယူပါတယ်ရှင်။"
သူဌေးကတော်များအားလုံးက ဂျင်ဟူး ကို "မဒမ်" ဟု ခေါ်ဆိုရင်း အလွန်ခင်မင်စွာ ပြုမူကြသည်။ သူတို့ တခြားစားပွဲသို့ ရွှေ့သွားပြီးနောက် ကျွန်တော် ဂျင်ဟူး ကို မေးလိုက်သည်။
" 'မဒမ်' ဆိုတဲ့ ခေါ်ဝေါ်ပုံက နည်းနည်း အိုစာမနေဘူးလား။"
ဂျင်ဟူး က တောက်ပစွာ ပြုံးသည်။
"ဘာဖြစ်လို့လဲ၊ ကျွန်မတော့ ကြိုက်တယ်။"
သူမ ဒီအခြေအနေကို သဘောကျနေပုံရသည်။
ကောင်းပါပြီလေ၊ ဂျင်ဟူး သဘောကျရင် ပြီးတာပါပဲ။
ကျွန်တော် သူမကို ဆက်မေးလိုက်သည်။
"ဂျင်ဟူး ရဲ့ မိဘတွေက ဘယ်လိုလူတွေလဲ။"
အရင်က သူမပြောပြဖူးသည့်အတိုင်း ဂျင်ဟူး သည် ကိုရီးယား-ဟောင်ကောင် လူမျိုး ဖခင်နှင့် ဗြိတိသျှမိခင်တို့မှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်သည်။ သူတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် လက်ရှိတွင် ဟောင်ကောင် ၌ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြသည်။
"သူတို့က သိပ်ကောင်းတဲ့လူတွေပါ။ ကျွန်မအပေါ် အမြဲတမ်း စိတ်ပူနေတတ်ကြတယ်။"
ဂျင်ဟူး သည် ကျွန်တော့်လိုပင် တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်သည်။ တစ်ဦးတည်းသော သမီးဖြစ်သည့်အတွက် သူတို့ အလွန်အမင်း စိတ်ပူနေကြမှာ အသေအချာပင်။ ထို့ကြောင့် သူမ ကိုရီးယားဌာနခွဲကို သွားမည်ဟု ပြောသောအခါ ဖြစ်နိုင်လျှင် မသွားစေချင်ခဲ့ကြပေ။ သို့သော်လည်း သမီးဖြစ်သူ၏ ဆန္ဒကို လေးစားသဖြင့် လွှတ်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
"ကျွန်မ ကန်ဂျင်ဟူး နဲ့ တွေ့ပြီးတဲ့နောက်မှာ မိဘတွေကို ရည်းစားရထားတယ်လို့ ပြောပြခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူက ကန်ဂျင်ဟူး ဆိုတာကိုတော့ မပြောပြခဲ့ဘူး။"
"သူတို့ သိသွားတဲ့အခါ အံ့သြသွားကြမှာပဲ။"
"ဟုတ်တာပေါ့။ အခုထိလည်း အံ့သြနေတုန်းပါပဲ။"
ကြော်ငြာဓာတ်ပုံရိုက်ပြီးနောက် ကျွန်တော်တို့ တွဲနေကြသည်ဆိုသည့် သတင်းမှာ မီဒီယာများတွင် ပျံ့နှံ့သွားပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံးက သိသွားခဲ့သည်။ ဂျင်ဟူး ၏ မိသားစုမှာလည်း လှုပ်ခတ်သွားခဲ့ပုံရသည်။ သူတို့သမီး၏ ရည်းစားသည် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟု ဘယ်တုန်းကမှ တွေးထားမိမည် မဟုတ်ပေ။
"ကျွန်တော့်ကို ဂျင်ဟူး ရဲ့ မိဘတွေ သဘောကျပါစေလို့ ဆုတောင်းပါတယ်။"
ဂျင်ဟူး က ပြုံးရင်း ပြောသည်။
"သဘောကျမှာပါ၊ စိတ်ချပါ။"
"ဖြစ်ပါစေလို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။"
မိသားစုချင်း တရားဝင်တွေ့ဆုံပြီးသွားရင်ရော ကျွန်တော်တို့ တကယ်ပဲ လက်ထပ်တော့မည့်အကြောင်းကို ခံစားရပါ့မလား။
ကျွန်တော်တို့ ကော်ဖီသောက်နေစဉ် ပြတင်းပေါက်အပြင်ဘက်တွင် နှင်းပွင့်များ ဝဲပျံကျလာသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။
ဂျင်ဟူး သည် နှင်းကျနေသော ကောင်းကင်ကို ပျော်ရွှင်သည့်အမူအရာဖြင့် ငေးကြည့်နေသည်။
"လှလိုက်တာ။"
"ဒီနှစ်ရဲ့ ပထမဆုံးနှင်းကျတာပဲ။"
ကော်ဖီဆိုင်ထဲတွင် စကားပြောနေကြသည့် လူများအားလုံးလည်း ပြတင်းပေါက်ဘက်သို့ ဝိုင်းကြည့်နေကြသည်။
ဂျင်ဟူး က ခုန်ထလိုက်ပြီး ကျွန်တော့်လက်မောင်းကို ဆွဲသည်။
"ထပါ။"
"ဘယ်သွားမလို့လဲ။"
"အပြင်ထွက်ပြီး နှင်းတွေနဲ့ ထိတွေ့ရအောင်။"
ကျွန်တော် ရယ်မောလိုက်မိသည်။
"မင်းက ကလေးလား။"
"လာပါဆို!"
"အေးပါ၊ ကောင်းပါပြီ။"
***
ဒီဇင်ဘာလသည် နှစ်ပတ်လည်စာရင်းရှင်းသည့်လ ဖြစ်သည်။
တစ်နှစ်တာ လုပ်ငန်းများပြီးဆုံး၍ စာရင်းဇယားများ ပိတ်သိမ်းရသည့်အတွက် ကုမ္ပဏီအားလုံး အလုပ်များနေကြပြီး ငွေကြေးဆိုင်ရာကုမ္ပဏီများမှာ ပို၍ပင်အလုပ်များကြသည်။
ကုမ္ပဏီအချင်းချင်း အနည်းငယ်ကွာခြားမှုများရှိသော်လည်း ကိုရီးယားငွေကြေးဆိုင်ရာကုမ္ပဏီများသည် ယခုနှစ်တွင် လုပ်ဆောင်ချက်ကောင်းမွန်ခဲ့သည်ဟု ယေဘုယျသတ်မှတ်ထားကြသည်။
ဈေးကွက်အခြေအနေ ကောင်းမွန်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၀ နှစ်ကြာအောင် ၂၀၀၀ အမှတ်တွင်သာ တန့်နေခဲ့သည့် KOSPI ညွှန်းကိန်းသည် ၃၀၀၀ ကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ကိုရီးယားနှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မျှော်လင့်ချက်များကြောင့် ယခုအခါ ၃၅၀၀ သို့ပင် ရောက်ခါနီးနေပြီဖြစ်သည်။
ဘက်ထရီ၊ ဆီမီးကွန်ဒတ်တာ၊ မော်တော်ကား၊ အီလက်ထရွန်နစ်နှင့် ဇီဝနည်းပညာကဏ္ဍများတွင် စက်ဝန်းအလိုက် တိုးတက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသဖြင့် လာမည့်နှစ်တွင် ၄၀၀၀ ကို ကျော်ဖြတ်နိုင်လိမ့်မည်ဟုပင် ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်နေသည်။ MSCI ညွှန်းကိန်းတွင် အလေးချိန်တိုးမြှင့်ရန် ပြောဆိုမှုများလည်း စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုနှေးကွေးနေသည့်ကြားမှ ကိုရီးယားစီးပွားရေး ယခုကဲ့သို့ တိုးတက်နိုင်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းကို တစ်ခုတည်းရွေးရမည်ဆိုလျှင် ၎င်းမှာ ကန်ဂျင်ဟူး ၏ OTK Company ဖြစ်သည်မှာ အသေအချာပင်။
OTK Company သည် ကန်ဂျင်ဟူး ၏ ကိုယ်ပိုင်စွမ်းရည်အပေါ် အလွန်အမင်းမှီခိုနေရသဖြင့် သူ၏ကိုယ်ပိုင်ကုမ္ပဏီဟုပင် ခေါ်ဆိုနိုင်ပေသည်။
သူသာ အမှားတစ်ခုခုလုပ်မိပါက ကုမ္ပဏီတစ်ခုလုံး ယိုင်နဲ့သွားနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ထိုစိုးရိမ်မှုများကို လှောင်ပြောင်သည့်အလား ကန်ဂျင်ဟူး သည် ယခုနှစ်တွင်လည်း သူ၏ထူးချွန်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစွမ်းရည်ကို ထပ်မံပြသကာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
OTK Company နှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်သားဖွယ်နောက်ထပ်အချက်တစ်ခု ရှိသေးသည်။
၎င်းမှာ OTK Games ၏ ခုန်ပျံကျော်လွှားတိုးတက်မှုပင်ဖြစ်သည်။ Lost Fantasy M ပြီးနောက် Lost Fantasy Online အောင်မြင်မှုကြောင့် ကုမ္ပဏီ၏တန်ဖိုးမှာ အဆမတန်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
လက်ရှိတိုးတက်မှုနှုန်းအရ OTK Games သည် Faceit ကို ကျော်တက်သွားရန်နှင့် CarOS နှင့်အတူ OTK Company ၏ အဓိကလုပ်ငန်းနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်လာရန် အလားအလာ အလွန်များသည်။
OTK Games တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သူမှာ အခြားသူမဟုတ်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သူသည် မကြာသေးမီက Ice Storm ကို ရန်လိုသည့်ပေါင်းစည်းမှုနှင့် ဝယ်ယူမှု (M&A) လုပ်မည်ဟု ကြေညာကာ ဂိမ်းလုပ်ငန်းလောကတစ်ခုလုံးကို တုန်လှုပ်ချောက်ချားသွားစေခဲ့သည်။
ကန်ဂျင်ဟူး ၏ အရိပ်အောက်တွင် ရှိနေသော်လည်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတွင်လည်း ထူးချွန်သော အမြော်အမြင်ရှိသည်ဟု ဈေးကွက်က အကဲဖြတ်ထားသည်။
ဈေးကွက်မှာ ကြီးမားသည့်အပြောင်းအလဲမရှိဘဲ လည်ပတ်နေစဉ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှ ထိတ်လန့်ဖွယ်သတင်းတစ်ခု ငွေကြေးလောကသို့ ရောက်ရှိလာသည်။
အမေရိကန်ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ် (Fed) က အတိုးနှုန်းကို 75bp သို့မဟုတ် 0.75 ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြှင့်မည်ဟု ကြေညာလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ရောဘတ် မက်ကလေသည် ဖက်ဒရယ်ပွင့်လင်းဈေးကွက်ကော်မတီ (FOMC) အစည်းအဝေးအပြီးတွင် သတင်းထောက်များအား ဤသို့ပြောကြားခဲ့သည်။
"ကျွန်တော်တို့ လက်ရှိ ၁.၇၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနေတဲ့ ဖက်ဒရယ်ရန်ပုံငွေအတိုးနှုန်းကို ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂.၇၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်လိုက်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အလုပ်အကိုင်နဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုရည်မှန်းချက်တွေကို စောစီးစွာအောင်မြင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သလို အမေရိကန်စီးပွားရေး ဆက်လက်ခိုင်မာနေဦးမယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့အတွက် အနာဂတ်မှာလည်း ဖက်ဒရယ်ဘဏ်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေကို အောင်မြင်ဖို့နဲ့ ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် အတိုးနှုန်းကို ဆက်တိုက်နဲ့ တဖြည်းဖြည်းတိုးမြှင့်သွားဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။"
သူ ပြောကြားပြီးသည်နှင့် သတင်းထောက်များ၏ မေးခွန်းများ မိုးမွှန်အောင်ထွက်ပေါ်လာတော့သည်။
***
ကမ္ဘာကြီးသည် အမေရိကန်၏ အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်မှုသတင်းကြောင့် တုန်လှုပ်သွားခဲ့သည်။
ငွေကြေးကဏ္ဍမှာ ဘာလုပ်ရမှန်းမသိဖြစ်နေသည်။ စတော့ဈေးကွက်မှာလည်း အတက်အကျများ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။
အတိုးနှုန်းကို မြှင့်တင်ခြင်းသည် အမေရိကန်စီးပွားရေး အလွန်ကောင်းမွန်နေကြောင်း သက်သေပြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဈေးကွက်ထဲသို့ ရောက်ရှိနေသည့် ငွေကြေးများကို ပြန်လည်စုပ်ယူခြင်းဖြင့် တင်းကျပ်မှုများပြုလုပ်တော့မည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
"အတိုးနှုန်း 0.75 ရာခိုင်နှုန်းတိုးတာကို ဘာလို့ဒီလောက်တောင် ဂယက်ထနေရတာလဲ" ဟု တွေးကောင်းတွေးနိုင်သော်လည်း ၎င်းမှာ အမေရိကန်၏ စံသတ်မှတ်ချက်အတိုးနှုန်းဖြစ်သည့်အတွက် အခြေအနေက လုံးဝကွာခြားသည်။
ကြေညာချက်ကို မြင်လိုက်သည်နှင့် ကျွန်တော် ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် အဆောက်အအုံသို့ ချက်ချင်းသွားလိုက်သည်။ တက်ဂယူက နောက်ကလိုက်ရင်း မေးသည်။
"ဒါက တကယ်ပဲ အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စလား။"
"စံသတ်မှတ်ချက်အတိုးနှုန်းဆိုတာ အစိုးရတစ်ရပ်အနေနဲ့ ဈေးကွက်ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ အသုံးပြုနိုင်တဲ့ အစွမ်းထက်ဆုံးကတ်ပြားပဲ။"
ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် တွင်လည်း အရေးပေါ်အစည်းအဝေး ကျင်းပနေသည်။ ဝန်ထမ်းများမှာလည်း ဈေးကွက်ကို စောင့်ကြည့်ရင်း အလုပ်ရှုပ်နေကြသည်။
တစ်နာရီခန့် စောင့်ဆိုင်းပြီးနောက် ဟွန်းဂျူး မမ နှင့် ဂျင်ဟူး တို့ ဌာနခွဲမန်နေဂျာရုံးခန်းသို့ ပြန်ရောက်လာကြသည်။
"ဒီကြေညာချက်ကို ခန့်မှန်းထားမိလား။"
ဟွန်းဂျူး မမ က ခေါင်းခါသည်။
"အတိုးနှုန်းတွေက အနိမ့်ဆုံးအဆင့်မှာရှိနေပြီး စီးပွားရေးကလည်း တဟုန်ထိုးတိုးတက်နေခဲ့တာ။ အတိုးနှုန်းတွေတက်လာမယ်ဆိုတာကိုတော့ လူတိုင်းခန့်မှန်းထားကြတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီလောက်တောင် ရုတ်တရက်ကြီးတက်လာလိမ့်မယ်လို့ မထင်ထားဘူး။"
ယခင်က ဖက်ဒရယ်ဘဏ်သည် ဈေးကွက်၏အပြောင်းအလဲကို စောင့်ကြည့်ရင်း တစ်ကြိမ်လျှင် 0.25 ရာခိုင်နှုန်းသာ တိုးမြှင့်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့ချခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဒီတစ်ကြိမ်တွင်မူ 0.75 ရာခိုင်နှုန်းအထိ တစ်ပြိုင်နက်တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ သုံးကြိမ်ခွဲပြီးတိုးရမည့်နှုန်းကို တစ်ခါတည်းအပြီးတိုးလိုက်သလိုမျိုး ဖြစ်နေသည်။
"ပြဿနာက အမေရိကန်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တခြားနိုင်ငံတွေမှာ ဖြစ်လာမယ့်ကိစ္စပဲ။"
ဥက္ကဋ္ဌ ရောဘတ် မက်ကလေ ပြောခဲ့သည့်အတိုင်းပင် အမေရိကန်၏စီးပွားရေးသည် ခိုင်မာသည်။ အတိုးနှုန်းကို တိုးမြှင့်လိုက်ခြင်းမှာလည်း ထိုဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည်ဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့၍ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
သို့သော်လည်း တခြားနိုင်ငံများအတွက်ကော မည်သို့ဖြစ်လာမည်နည်း။
မကြာသေးမီက ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသာ အဆင်ပြေချောမွေ့နေသည်ဟု ဆိုလျှင် လွန်မည်မဟုတ်ပေ။
ယခင်ကတည်းက တဟုန်ထိုးတိုးတက်နေသည့် အမေရိကန်စီးပွားရေးကို ထပ်မံ၍ မီးလောင်ရာလေပင့်ဖြစ်စေခဲ့သည်မှာ ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြန်လည်ထူထောင်ရေးစီမံကိန်းဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် IT နည်းပညာနှင့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာကဏ္ဍများသာမက ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများပါ ပြန်လည်ဦးမော့လာခဲ့ပြီး အလုပ်အကိုင် အပြည့်အဝရရှိသည့်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ယခုဆိုလျှင် စီးပွားရေး အလွန်အမင်းအရှိန်လွန်သွားမည်ကိုပင် စိုးရိမ်နေရသည့်အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။
စံသတ်မှတ်ချက်အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်ခြင်းတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရသည့် အဓိကအချက်နှစ်ချက်မှာ အလုပ်အကိုင်နှင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုတို့ဖြစ်သည်။
အဲလီက ပြောသည်။
"စီးပွားရေး အရှိန်အဟုန်ကောင်းလွန်းလို့ အမေရိကန်မှာ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေတယ်။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းကလည်း ၁၀ နှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးကိုရောက်သွားပြီ။"
အခြေအနေနှစ်ရပ်စလုံးမှာ အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်ရန်အတွက် ပြည့်စုံနေခဲ့သည်။
တက်ဂယူက လက်ပိုက်လိုက်ရင်း ပြောသည်။
"သမ္မတ ရော်နယ် က အတိုးနှုန်းတိုးတာကို မုန်းတာမဟုတ်ဘူးလား။"
ဥက္ကဋ္ဌ ရောဘတ် မက်ကလေသည် အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ယခင်က အကြိမ်ကြိမ်ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။ ထိုအချိန်တိုင်းတွင် သမ္မတ ရော်နယ် က ၎င်းသည် အမေရိကန်စီးပွားရေးကို ပျက်စီးစေမည့်လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ ကျိန်ဆဲသလောက်ပင် ပြင်းထန်စွာဝေဖန်ခဲ့သည်။
ကျွန်တော် ခေါင်းခါလိုက်သည်။
"အတိုးနှုန်းတိုးတာက ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ် (FRB) ဥက္ကဋ္ဌရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ပဲ။ သမ္မတကိုယ်တိုင်တောင် အဲဒီကိစ္စကို ဝင်မစွက်ဖက်နိုင်ဘူး။"
လူအများ မသိကြသည့်အချက်တစ်ခုမှာ ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ်သည် အစိုးရဌာနတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ ပုဂ္ဂလိကကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး လွတ်လပ်စွာလုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
ဒါက ထူးဆန်းသည့်ကိစ္စတော့ မဟုတ်ပေ။ ပုံစံချင်းကွဲပြားနိုင်သော်လည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုသည် ၎င်းတို့၏ ဗဟိုဘဏ်များ၏ လွတ်လပ်မှုကို အာမခံပေးထားကြသည်။
ယင်းသို့ပြုလုပ်ရသည့်အကြောင်းရင်းမှာ ၎င်းတို့၏တာဝန်များ မတူညီကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
အစိုးရက စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို ဦးစားပေးသည်။ ထို့ကြောင့် အတိုးနှုန်းမြင့်မားသည်ထက် နိမ့်ကျသည်ကို ပိုနှစ်သက်ပြီး ချွေတာသည်ထက် ချဲ့ထွင်သည်ကို ပိုလိုလားသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ ဗဟိုဘဏ်၏ အဓိကဦးစားပေးမှာ ကုန်ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအဖွဲ့အစည်းနှစ်ခုမှာ တစ်ခါတစ်ရံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြသလို၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင်လည်း နိုင်ငံတော်စီးပွားရေးကို ထိန်းကျောင်းရန်အတွက် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး စောင့်ကြည့်နေကြရသည်။
တောင်ကိုရီးယားတွင်လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်တွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားသကဲ့သို့ တောင်ကိုရီးယားတွင်လည်း စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ကိုရီးယားဘဏ်ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ စံသတ်မှတ်ချက်အတိုးနှုန်းကိုလည်း ကိုရီးယားဘဏ်၏ ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌက လွတ်လပ်စွာဆုံးဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ၎င်းမှာ သဘောတရားအရသာဖြစ်ပြီး လက်တွေ့တွင်မူ အစိုးရ၏သြဇာသက်ရောက်မှုမှာ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရှိနေမြဲဖြစ်သည်။
"အတိုးနှုန်းတိုးတာက ဘယ်အထိ ရောက်သွားမလဲ။"
ကျွန်တော့်မေးခွန်းကို ဟွန်းဂျူး မမ က မျက်မှန်ကို ပင့်တင်လိုက်ရင်း ဖြေသည်။
"ဘယ်သူသိမလဲ။ ခင်ဗျားသိတဲ့အတိုင်းပဲ၊ အမေရိကန်က အတိုးနှုန်းတိုးတဲ့အခါ တခြားနိုင်ငံတွေကို ထည့်တွက်ပေးလေ့မရှိဘူးလေ။"
ရေနံ အကျပ်အတည်းဖြစ်ပွားစဉ်က သူတို့သည် စံသတ်မှတ်ချက်အတိုးနှုန်းကို အချိန်တိုအတွင်း ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်ခဲ့ဖူးသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ ဘဏ်တွင် ငွေအပ်ထားရုံဖြင့် မူရင်းငွေသည် လေးနှစ်အတွင်း နှစ်ဆဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးများ ဘဏ်သို့စီးဝင်လာပြီး ရေနံ အကျပ်အတည်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုများမှာ တည်ငြိမ်သွားခဲ့သည်။
သို့သော် ရလဒ်အနေဖြင့် ဒေါ်လာတန်ဖိုး အလွန်အမင်းမြင့်တက်သွားပြီး အမေရိကန်၏ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများ အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အမေရိကန်သည် ဤပြဿနာကိုဖြေရှင်းရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံများကို ငွေကြေးတန်ဖိုးမြှင့်တင်ရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နာမည်ကျော် ပလာဇာသဘောတူညီချက်ပင်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ဒေါ့ကွန်း (dot-com) ပူဖောင်းမပေါက်ကွဲမီ တစ်နှစ်လျှင် ၆.၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်း မတိုင်မီ တစ်နှစ်လျှင် ၅.၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အတိုးနှုန်းများ တိုးမြှင့်ခဲ့ဖူးသည်။
ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ ဗဟိုဘဏ်ဖြစ်သည်။
ဗဟိုဘဏ်တစ်ခုက အတိုးနှုန်းကို တိုးမြှင့်သည့်အခါ တခြားနိုင်ငံများကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ပြည်တွင်းအခြေအနေကိုသာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းသည် မှန်ကန်သည်။ သို့သော် ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ်ကို တခြားဗဟိုဘဏ်များနှင့် ကွဲပြားစေသည့် အချက်တစ်ချက်ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ဒေါ်လာသည် ကမ္ဘာ့အဓိကသုံးစွဲငွေ (Key Currency) ဖြစ်နေခြင်းပင်။
ဒေါ်လာသည် ငွေကြေး၏စံနှုန်းဖြစ်ပြီး ကျန်ငွေကြေးအားလုံး၏ဈေးနှုန်းများမှာ ဒေါ်လာနှင့်ဆက်စပ်၍ အတက်အကျဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ်သည် ကမ္ဘာ့ဗဟိုဘဏ်ဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုလျှင် လွန်မည်မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဗဟိုဘဏ်များ၏ အတိုးနှုန်းများသည် ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ် သတ်မှတ်သည့်စံနှုန်းအတိုင်း ဖြစ်လာရသည်။
အဲလီက ဆန့်ကျင်ဘက်အမြင်တစ်ခု တင်ပြသည်။
"ဒါပေမဲ့ အခုအခြေအနေက နည်းနည်းမတူဘူး မဟုတ်လား။ တခြားနိုင်ငံတွေကို အရင်ကလို လျစ်လျူရှုဖို့တော့ မလွယ်လောက်ဘူး။"
လက်ရှိကမ္ဘာ့စီးပွားရေးမှာ အရင်ကထက် ပိုမိုနီးကပ်စွာဆက်စပ်နေသည်။
၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက တောင်ကိုရီးယား၏ IMF အကျပ်အတည်းနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အိမ်ခြံမြေပူဖောင်းပေါက်ကွဲမှုတို့သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ကြီးမားသောသက်ရောက်မှု မရှိခဲ့ပေ။
သို့သော် ယခုအခါ ဂရိနိုင်ငံ၏ အကျပ်အတည်းတစ်ခုတည်းပင်လျှင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို တုန်လှုပ်သွားစေနိုင်သည်။
အကယ်၍ အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်မှုကြောင့် တခြားနိုင်ငံများ ထိခိုက်သွားပါက ၎င်းသည် အမေရိကန်စီးပွားရေးဆီသို့ပင် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာမည့် ဘူးမ်မရန်း (boomerang) တစ်ခုဖြစ်လာရန် အလားအလာ အလွန်များသည်။
"ဥက္ကဋ္ဌ ရောဘတ် မက်ကလေ ဘာတွေတွေးနေလဲဆိုတာ ဘယ်သူမှ မသိနိုင်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ပြောဆိုချက် ပြင်းထန်ပုံကို ကြည့်ရင် ဒါက အဆုံးသတ်မဟုတ်သေးဘူး။"
ချက်ချင်းအတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်လိုက်ခြင်းမှာ ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ဥက္ကဋ္ဌ ရောဘတ် မက်ကလေ၏ ပြောဆိုချက်က ပို၍ကြီးမားသည့်ပြဿနာဖြစ်သည်။ သူသည် အတိုးနှုန်းကို "စဉ်ဆက်မပြတ်နှင့် တဖြည်းဖြည်း" တိုးမြှင့်သွားမည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
၎င်းသည် ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ်အနေဖြင့် ၎င်းတို့သတ်မှတ်ထားသည့် ပန်းတိုင်သို့ မရောက်မချင်း အတိုးနှုန်းကို ဆက်လက်တိုးမြှင့်သွားမည်ဟု အရိပ်အမြွက်ပြလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
"၀.၇၅ ရာခိုင်နှုန်းချင်း အတူတူဆိုပေမဲ့ အတိုးနှုန်း ၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေချိန်မှာ တိုးတာနဲ့ ၁.၇၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေချိန်မှာ တိုးတာက အဓိပ္ပာယ်လုံးဝမတူဘူး။ ရာခိုင်နှုန်းအရဆိုရင် ပထမတစ်ခုက ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းတိုးတာဖြစ်ပေမဲ့ နောက်တစ်ခုက ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်တိုးတာဖြစ်နေတယ်။"
အခြားစကားဖြင့်ဆိုရသော် ငွေချေးထားသူတစ်ဦးအတွက် အတိုးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမှာ တစ်ခဏချင်းအတွင်း ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
"၅ ရာခိုင်နှုန်းထက် ပိုတက်သွားရင်ကော ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။"
ဟွန်းဂျူး မမ ခေါင်းခါသည်။
"မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အဲဒီလောက်အတိုးနှုန်းကို ခံနိုင်ရည်ရှိမယ့်နိုင်ငံ ဘယ်နှစ်နိုင်ငံရှိမယ်လို့ ထင်လဲ။ အဲဒီအဆင့်ရောက်သွားရင်တော့ စိတ်ကူးယဉ်လို့တောင် မရတဲ့အကျပ်အတည်းမျိုး ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။"
"ဟုတ်တယ်၊ အဲဒါကလည်း ဟုတ်တာပဲ။"
ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းမတိုင်မီအထိ ဘဏ်တိုင်းလိုလိုတွင် ၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် အတိုးပေးသည့်စုဆောင်းငွေစာရင်းများကို အလွယ်တကူ ရှာတွေ့နိုင်သည်။
သို့သော် ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းပြီးနောက်တွင် အခြေအနေမှာ လုံးဝပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
အမေရိကန်အပါအဝင် အဆင့်မြင့်နိုင်ငံများသည် စီးပွားရေးကျဆင်းမှုနှင့် ငွေကြေးတန်ဖိုးကျဆင်းခြင်းကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အတိုးနှုန်းကို လျှော့ချကာ ငွေကြေးများကို အကန့်အသတ်မရှိထုတ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုငွေကြေးများမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ စီးဝင်သွားခဲ့သည်။
အတိုးနှုန်းနိမ့်ကျခြင်းသည် ကြွေးမြီကို တိုးပွားစေသည်။ တိုးပွားလာသည့်ကြွေးမြီကလည်း အတိုးနှုန်းကို ပြန်လည်တိုးမြှင့်ရန် ခက်ခဲစေသည်။
"သူတို့အများဆုံးတိုးနိုင်တာက ၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော်လောက်အထိပဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဆိုတာလည်း ယာယီဖြစ်စဉ်တစ်ခုပဲလေ။"
ယခင်က ငွေကြေးအမြောက်အမြားထုတ်ပေးသည့်အခါ ကုန်ဈေးနှုန်းများ တက်လာခြင်းမှာ သဘာဝကျသည်။ သို့သော် ထုတ်လုပ်မှုနည်းပညာတိုးတက်လာခြင်း၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတန်ဖိုးကွင်းဆက်များကြောင့် အတိုင်းအတာကြီးမားသည့် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချနိုင်ခြင်း၊ AMZ နှင့် Alligini ကဲ့သို့ ဧရာမကုန်သွယ်ဖြန့်ချိရေးကုမ္ပဏီများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းနှင့် ရေနံ ဈေးနှုန်းနိမ့်ကျခြင်းတို့က ကုန်ဈေးနှုန်းများကို တကယ်တမ်းတွင် ကျဆင်းစေခဲ့သည်။
မမ ပြောသကဲ့သို့ပင် အမေရိကန်အနေဖြင့် အတိုးနှုန်းကို ဆက်လက်တိုးမြှင့်ရန်မှာ ကြီးမားသည့်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။
အဲလီက သူ့ကိုယ်သူ ရေရွတ်လိုက်သည်။
"ဥက္ကဋ္ဌ ရောဘတ် မက်ကလေ က ဒီလောက်အထိ ပြင်းထန်တဲ့မူဝါဒကို ကိုင်စွဲမယ့်သူမျိုး မဟုတ်ဘူး။ သူ ဒီလိုမျိုးရွေးချယ်လိမ့်မယ်လို့ ဘယ်သူမှ မထင်ထားခဲ့ဘူး။ အကြောင်းရင်းက ဘာဖြစ်မလဲ။"
ထိုစကားကို ကြားလိုက်ရသည့်အခါ ကျွန်တော် ခေတ္တမျှရပ်တန့်သွားသည်။ ရှင်းပြ၍မရသည့် စိုးရိမ်စိတ်တစ်ခု ကျွန်တော့်ရင်ထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
နိမ့်ကျနေသည့်အတိုးနှုန်းကို ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်ဖြစ်စေခြင်းမှာ သဘာဝကျသည့်ကိစ္စဖြစ်သည်။ သို့သော် ဒါတင်ပဲလား။ တခြားသောအကြောင်းရင်းများ ရှိနေနိုင်ပါသလား။
ထိုအချိန်တွင် အဲလီက ကျွန်တော့်ကိုကြည့်ကာ မေးလိုက်သည်။
"ဘာဖြစ်လို့လဲ။"
"ဟင်။"
"ရှင်မျက်နှာက ရုတ်တရက် တည်သွားလို့။"
ကျွန်တော် ပြုံးလိုက်ပြီး ပြောလိုက်သည်။
"ဘာမှမဟုတ်ပါဘူး။"
အလကားသက်သက် တွေးပူနေမိတာပဲ ဖြစ်မှာပါ။