စစ်မှုထမ်းရမှာကို ဘယ်သူမှ မလိုလားကြဘူးဆိုတာကိုတော့ ငြင်းလို့မရပါဘူး။ အဲဒီထဲမှာမှ စစ်တပ်မှာပဲ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့သူတွေကလွဲရင်ပေါ့။ ဒါဆို လူတွေက ဘာလို့ စစ်မှုထမ်းရမှာကို ဒီလောက်ထိ မုန်းတီးနေကြတာလဲ။
သဘာဝကျပါတယ်။ သွားရတာက ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ပြီး မသွားရတာက အမြတ်ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ အကြောင်းရင်းကတော့ စစ်သည်တွေရတဲ့ လစာက အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခလစာနဲ့တောင် မယှဉ်နိုင်လို့ပါ။ ထောင်ထဲမှာ အလုပ်ကြမ်းလုပ်ရတဲ့ အကျဉ်းသားတွေရတဲ့ လုပ်ခထက်တောင် နည်းပါသေးတယ်။
သာမန်စစ်သားတစ်ယောက်ရဲ့ လစာက အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခလစာလောက် ရမယ်ဆိုရင် လူတွေက တစ်ခါလောက်တော့ စမ်းလုပ်ကြည့်သင့်တယ်လို့ တွေးမိကောင်း တွေးမိနိုင်ပါတယ်။ တကယ်လို့သာ ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုရဲ့ အစပြုလစာနဲ့ ညီမျှမယ်ဆိုရင်တော့ လူတွေတန်းစီပြီး စစ်မှုထမ်းဖို့ စောင့်နေကြမှာ အသေအချာပါပဲ။
ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခလစာရဲ့ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ ရပါတယ်။ အဲဒါတောင် အစိုးရလက်ထက် ပြောင်းလဲပြီးနောက်ပိုင်းမှာ နှစ်ဆနီးပါး တိုးမြှင့်ပေးထားတာပါ။
တချို့က ဒီစကားကို ကြားရင် 'မင်းတို့က ပိုက်ဆံရဖို့ စစ်တပ်ထဲ သွားတာလား။ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူကို ကာကွယ်ဖို့ သွားတာလေ' လို့ ပြောကောင်း ပြောပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီယုတ္တိအတိုင်းဆိုရင် လွှတ်တော်အမတ်တွေကို ဘာလို့ လစာပေးနေကြတာလဲ။ သူတို့အားလုံးလည်း နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူအတွက် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြတာပဲ မဟုတ်လား။
စစ်မှုထမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကျွန်တော် အသေအချာ သဘောပေါက်လိုက်တဲ့ အချက်တစ်ခုကတော့ တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်လွှဲနိုင်ရင် အကောင်းဆုံးပဲဆိုတာပါပဲ။ ချယ်ဘိုးလ်မျိုးဆက်တွေ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ နာမည်ကြီးတွေက စစ်မှုထမ်းခြင်းကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ဘာလို့ ဒီလောက်ထိ ရုန်းကန်နေကြရတာလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်းက ရှိပြီးသားပါ။
အရင်တုန်းကတော့ ကျွန်တော်လည်း ပိုက်ဆံမရှိ၊ အထောက်အပံ့မရှိတာကြောင့် သွားခဲ့ရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခုလိုမျိုး ပိုက်ဆံတွေ အများကြီးရှိနေမယ်ဆိုရင်ရော ကျွန်တော်က ဒီကိစ္စကို သေချာစဉ်းစားမိမှာ မဟုတ်ဘူးလား။
ဟုတ်ပါတယ်၊ တချို့က စစ်မှုထမ်းခြင်းဟာ လူငယ်ဘဝရဲ့ တန်ဖိုးရှိတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စစ်တပ်က သင်ပေးတဲ့ အရာတွေရှိတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ လူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီထက်ပိုပြီး တန်ဖိုးရှိတဲ့ ဘဝအတွေ့အကြုံတွေကို အများကြီး ရနိုင်ပါသေးတယ်။ တခြားနိုင်ငံက အမျိုးသားတွေဆိုရင်လည်း ဒီလိုအတွေ့အကြုံမျိုး မရှိဘဲနဲ့ ဘဝကို အေးအေးဆေးဆေး ဖြတ်သန်းနေကြတာပါပဲ။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ မူဝါဒဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးအရာရှိ တင်ပြလာတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေထဲမှာ သုတေသနအစီရင်ခံစာတစ်စောင် ပါဝင်ပါတယ်။ အံ့သြစရာကောင်းတာကတော့ စစ်မှုထမ်းရှောင်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို 'စစ်တပ်အပေါ် အမြင်မကောင်းခြင်း'၊ 'ဗဟုသုတ နည်းပါးခြင်း' နဲ့ 'မရေရာတဲ့ ကြောက်ရွံ့မှု' လို့ ဖော်ပြထားတာပါပဲ။
ဒါဆို ဂိမ်းတစ်ခုနဲ့ စည်းရုံးလိုက်ရင် လူတွေက စစ်မှုထမ်းချင်လာကြမှာလား။
“…”
ဒါ တကယ်ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား။
ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘယ်သူမှ "အမျိုးသားကာကွယ်ရေး FPS" ဂိမ်းကို ဆော့လိုက်မိရုံနဲ့ စစ်မှုထမ်းချင်စိတ် ပေါက်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်လို့များ ဒီလိုလူမျိုး တစ်ယောက်ယောက် ရှိနေမယ်ဆိုရင်တောင် သူက စိတ်မနှံ့တဲ့သူ ဖြစ်နေလို့ စစ်မှုထမ်းဖို့ အရည်အချင်းမမီဘဲ ဖြစ်နေမှာပါ။
တကယ်လို့ သူတို့က စစ်မှုထမ်းရှောင်တဲ့ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းချင်တယ်ဆိုရင် တပ်တွင်းက မယုတ္တိမရှိတဲ့ အချက်တွေကို ပြုပြင်ရမှာဖြစ်သလို စစ်သည်တွေရဲ့ လူနေမှုအဆင့်အတန်းနဲ့ လစာကို မြှင့်တင်ပေးရမှာပါ။
ဟုတ်ပါတယ်၊ အဲဒီလို လုပ်ပေးရင်တောင် လူတွေက စစ်မှုထမ်းချင်လာလိမ့်မယ်လို့တော့ ကျွန်တော် မထင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ 'လုံးဝ မသွားချင်ဘူး' ဆိုတဲ့အဆင့်ကနေ 'သွားချင်စိတ် သိပ်မရှိဘူး' ဆိုတဲ့ အဆင့်လောက်တော့ ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ကောက်ချက်ချရရင်တော့ ဒီအခြေခံအချက်က လွဲမှားနေတာပါပဲ။ အခြေခံကတည်းက မှားနေတော့ ဒီလို အမှိုက်သရိုက်ဆန်တဲ့ ကောက်ချက်မျိုး ထွက်လာတာ မဆန်းပါဘူး။
ကျွန်တော် သိချင်လွန်းလို့ မေးလိုက်ပါတယ်။
“ဒီသုတေသနအစီရင်ခံစာကို ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ဖန်တီးထားတာလဲ။”
“ကျွန်တော်တို့က ပြင်ပဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုကနေတစ်ဆင့် အပ်နှံထားတာပါ။ စစ်မှုထမ်းဖို့ အရည်အချင်းရှိတဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေကို စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့ပြီး ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ အကြံဉာဏ်ရယူပြီး ပြုစုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။”
“ကုန်ကျစရိတ်ကရော။”
“ဝမ်သန်း ၄၀ လောက် ကုန်ကျပါတယ်။”
“…”
ဒီလို အမှိုက်သရိုက်ဆန်တဲ့ အစီရင်ခံစာအတွက် ဝမ်သန်း ၄၀ ဟုတ်လား။
စစ်သည်တွေ လစာပေးဖို့ကျတော့ ပိုက်ဆံမရှိဘူး၊ ဒီလိုအရာမျိုးတွေကျတော့ ပိုက်ဆံတွေ အများကြီး သုံးနိုင်တယ်ပေါ့လေ။ အခွန်ထမ်းပြည်သူတွေရဲ့ ပိုက်ဆံလောက် သုံးရတာ လွယ်တဲ့အရာ မရှိတော့ပါဘူး။
ဆန်းယော့ပ် က အားလုံးကြားအောင် အသံကျယ်ကျယ်နဲ့ ပြောလိုက်ပါတယ်။
“ဒီနေ့ခေတ် လူငယ်တွေက ချစ်သူမထားကြဘူး၊ အိမ်ထောင်မပြုကြဘူးဆိုတာ ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်နေတာဆိုတော့ ကျန်းမာရေးနဲ့ လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ ချစ်သူရည်းစားစမ်းသပ်ဂိမ်း (Dating Sim) တစ်ခု ဖန်တီးဖြန့်ဝေပေးလိုက်ရင် ကောင်းမှာပဲ။”
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်ပါတယ်။
“အဲဒါကိုမှ R-rated (လူကြီးကြည့်ရန်) အဆင့်သတ်မှတ်လိုက်ရင် မွေးဖွားနှုန်း တိုးတက်ဖို့အတွက် အများကြီး အထောက်အကူပြုမှာပါ။”
သူက ဟာသတစ်ခုလို့ ထင်ပြီး တဟားဟားနဲ့ ရယ်မောလိုက်ပါတယ်။
“ဟားဟား! အဲဒါလည်း ကောင်းတဲ့ အကြံပဲ။”
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရည်မှန်းချက်ကတောင် ခေါင်းကိုက်စရာ ကောင်းနေပါပြီ၊ ဒါပေမဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ်နဲ့ ယှဉ်ရင်တော့ ဘာမှမဟုတ်တော့ပါဘူး။
“ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူ ၁၀ ဦး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကာလ နှစ်နှစ်၊ ပြီးတော့ ဘတ်ဂျက်က ဝမ် ၅ ဘီလီယံလား။”
“ဟုတ်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးက လက်ရှိခေတ်ရေစီးကြောင်းနဲ့အညီ PC၊ မိုဘိုင်းနဲ့ VR တို့မှာပါ ချိတ်ဆက်ဆော့ကစားနိုင်တဲ့ ဂိမ်းမျိုးကို လိုချင်တယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။”
“အာ… ဒီပိုက်ဆံနဲ့ဆိုရင် VR တောင် ရနိုင်တာပဲ။”
ကျွန်တော် ဆဲမိတော့မလို ဖြစ်သွားပါတယ်။
ပြီးတော့ သူတို့က ဂိမ်းဆွဲဖို့ လူ ၁၀ ယောက်ပဲ လိုချင်တာတဲ့လား။ သူတို့က ဂိမ်းဖန်တီးတာကို ယောင်းဆန်းမှာ ပိုက်ရက်ခွေတွေ ကူးနေတဲ့ ပင်လယ်ဓားပြတွေနဲ့ မှားနေတာလား။
ဆန်းယော့ပ် က အံ့အားသင့်သွားပါတယ်။
“ဝါး! ၅ ဘီလီယံ! ကင်ဂျယ်ဟက် ကိုယ်တိုင် ဒီအကြောင်းကို ကြားလိုက်ရရင် ကောင်းမှာ။”
သူသာ အဲဒီလူကို ချက်ချင်း လက်ဝါးနဲ့ ရိုက်လိုက်ရင်တောင် ကျွန်တော် တားမှာမဟုတ်ပါဘူး။
သူကတော့ အခြေအနေကို ဘာမှမသိရှာဘဲ ပြုံးရွှင်စွာနဲ့ ဆက်ရှင်းပြနေပါတယ်။
“အမျိုးသားကာကွယ်ရေးရဲ့ အရေးပါပုံကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်တဲ့ ဂိမ်းကောင်းတစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်မယ်ဆိုရင် ကုန်ကျစရိတ်က ဘာအရေးကြီးမှာလဲ။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက အမျိုးသားကာကွယ်ရေး FPS ဂိမ်းကို eSports နဲ့ ချိတ်ဆက်ဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။”
အခုတော့ ကျွန်တော် စကားတောင် ကောင်းကောင်း မပြောနိုင်တော့လောက်အောင် အံ့အားသင့်သွားပါတယ်။
“eSports ဟုတ်လား။”
“ဟုတ်ပါတယ်။ စစ်တပ်တွေထဲမှာ အားလပ်ရက် ခွင့်ရက်တွေကို ဆုလာဘ်အဖြစ် ပေးအပ်ပြီး အမျိုးသားကာကွယ်ရေးလိဂ်ပြိုင်ပွဲတွေကို ကျင်းပမယ်၊ ပြီးတော့ အရပ်သားလိဂ်ပြိုင်ပွဲတွေကိုလည်း ကျင်းပပြီး ကမ္ဘာ့အဆင့်ပြိုင်ပွဲအဖြစ် ဖော်ဆောင်သွားမှာပါ။ အဲဒီအခါမှာတော့ ဝင်ငွေရရှိဖို့နဲ့ ROK လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ကို မြှင့်တင်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နှစ်ခုစလုံးကို တစ်ခါတည်း ရရှိသွားမှာပေါ့။”
“…”
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ လူမိုက်တွေပဲ ရှိနေတာလား။
ဂိမ်းတစ်ခုကို eSports ဖြစ်လာအောင် လုပ်ဖို့ဆိုတာ လူအများကြီး နှစ်သက်မှသာမက ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုတွေလည်း လိုအပ်ပါတယ်။
ဂိမ်းတစ်ခုကို ရိုးရိုးလေး ဖန်တီးလိုက်ရုံနဲ့ eSports ဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ တွေးနေတာက ဂိမ်းလောကကို သူတို့ ဘယ်လောက်တောင် အထင်သေးလဲဆိုတာကို ပြသနေတာပါပဲ။
“ဝမ် ၅ ဘီလီယံဆိုတဲ့ အတော်လေး များပြားတဲ့ ပမာဏဖြစ်တဲ့အတွက် ယှဉ်ပြိုင်တင်ဒါစနစ်နဲ့ သွားရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဂိမ်းတစ်ခုအတွက်က ဈေးနှုန်းထက် အရည်အသွေးက ပိုအရေးမကြီးဘူးလား။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့က OTK Games နဲ့ တိုက်ရိုက်စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး လုပ်ဆောင်ချင်တာပါ။”
ဒီစကားကို ကြားတဲ့သူတိုင်း သူတို့က တစ်စုံတစ်ရာသော အထူးအခွင့်အရေးကို ပေးအပ်နေတယ်လို့ ထင်သွားမှာပါ။ သူကတော့ အိပ်မက်ဆိုးကြီးတစ်ခုထဲမှာ နစ်မွန်းနေပုံပါပဲ။
ကျွန်တော် ဆန်းယော့ပ် ကို မေးလိုက်ပါတယ်။
“ဒီဂိမ်းကို ဖန်တီးဖို့ ဘယ်လောက်လောက် ကုန်ကျမယ်လို့ ထင်လဲ။”
ဆန်းယော့ပ် က လက်ပိုက်ပြီး ခဏလောက် စဉ်းစားလိုက်ပါတယ်။
“အရည်အသွေးပေါ် မူတည်ပြီး ကွာခြားနိုင်ပေမဲ့ VR ပါ ထည့်သွင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူ အယောက် ၈၀ လောက် လိုအပ်မှာဖြစ်ပြီး ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်က ဝမ် ၇၀ ဘီလီယံလောက်တော့ အနည်းဆုံး ကုန်မှာပဲ။”
ကျွန်တော်တို့ ပြောနေတဲ့ စကားသံတွေကြောင့် သူ အံ့အားသင့်သွားပါတယ်။
“ဘာ။ ဝမ် ၇၀ ဘီလီယံ။ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဘယ်လိုဂိမ်းမျိုးက ဝမ် ၇၀ ဘီလီယံလောက် ကုန်ကျမှာလဲ…”
“အခု လက်ရှိ ထုတ်လုပ်နေတဲ့ VRMMORPG ရဲ့ ဘတ်ဂျက်က ဝမ် ၁၀ ထရီလီယံကျော် ရှိပါတယ်။”
“…”
သူ့မေးရိုးတွေ ပြုတ်ကျမတတ် ဖြစ်သွားပြီး ဘာစကားမှ ဆက်မပြောနိုင်တော့ပါဘူး။
ကျွန်တော် သူ့ကို စူးစူးရဲရဲ ကြည့်ပြီး မေးလိုက်ပါတယ်။
“ဘာဆက်လုပ်မလဲ။ စာချုပ်ချုပ်မှာလား။”
အဲဒီအခါမှာတော့ သူက နဖူးပေါ်က ချွေးတွေကို လက်ကိုင်ပုဝါနဲ့ သုတ်ရင်း ပြောလိုက်ပါတယ်။
“ကျ၊ ကျွန်တော် ပြန်သွားပြီး အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ကြည့်ပါဦးမယ်…”
တကယ်တမ်းမှာတော့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက အထက်အရာရှိတွေဟာ ဂိမ်းကို ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ဖန်တီးမလဲဆိုတာကို ဂရုစိုက်နေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့်ပဲ သေချာတဲ့ သုတေသနမရှိဘဲနဲ့ အစီအစဉ်တစ်ခုဆိုပြီး ဒီလိုမျိုး တင်ပြလာတာပေါ့။
ဒီအစီအစဉ်ရဲ့ အကြီးမားဆုံး ပြဿနာက ကုန်ကျစရိတ် မဟုတ်ပါဘူး။ ဝမ်သန်းပေါင်းများစွာ သုံးလိုက်ရင်တောင် ROK လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ကို မြှင့်တင်ဖို့ ဖန်တီးထားတဲ့ ဂိမ်းကို ဘယ်သူကများ ဆော့မှာတဲ့လဲ။
အတိုချုပ် ပြောရရင်တော့ ဒါဟာ အခွန်ထမ်းပြည်သူတွေရဲ့ ပိုက်ဆံတွေကို အလကားဖြုန်းတီးနေတာပါပဲ။
ကျွန်တော် ကင်ဂျယ်ဟက် နဲ့ M Pizza အထွေထွေအစည်းအဝေးမှာ တွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဒဏ်ရာရ စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေကို သတိရမိပါတယ်။
သူတို့က မဖြစ်မနေ စစ်မှုထမ်းခဲ့ရတဲ့ စစ်တပ်ထဲမှာ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး တစ်သက်လုံး မသန်စွမ်းတဲ့ဘဝနဲ့ နေထိုင်သွားရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ သူတို့က ထိုက်တန်တဲ့ လျော်ကြေးကိုတောင် မရရှိခဲ့ကြပါဘူး။
ဒီလိုကံကြမ္မာမျိုးနဲ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူတွေ အများကြီးပါ။ ဂိမ်းအနည်းငယ်လောက် ဆော့လိုက်ရုံနဲ့ စစ်မှုထမ်းချင်စိတ် ပေါက်လာမယ့်သူ ဘယ်သူရှိပါ့မလဲ။
ကျွန်တော် အဆိုပြုလွှာကို ချလိုက်ပြီး ပြောလိုက်ပါတယ်။
“ခင်ဗျားတို့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ပြန်ရောက်ရင် ကျွန်တော့်ဘက်က စကားတစ်ခွန်းလောက် သွားပြောပေးပါ။ ဒီလို အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ ကိစ္စတွေမှာ ဖြုန်းတီးဖို့ ပိုက်ဆံရှိနေရင် အဲဒီပိုက်ဆံတွေကို အရင်ဆုံး စစ်သည်တွေရဲ့ လူနေမှုဘဝ မြှင့်တင်ပေးဖို့နဲ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သူတွေကို ကူညီထောက်ပံ့ဖို့ သုံးသင့်တယ်လို့ ပြောလိုက်ပါ။”
***
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ မူဝါဒဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးအရာရှိရဲ့ မျက်နှာဟာ ခရမ်းရောင်သန်းသွားလောက်အောင် နီရဲလာပေမဲ့ ဒေါသထွက်လို့လည်း မရ၊ ပြန်ပြောစရာစကားလည်း မရှိတာကြောင့် သူ ထွက်သွားခဲ့ပါတော့တယ်။
ရုတ်တရက် စိတ်ဝင်စားသွားမိတာကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တချို့ကို ကျွန်တော် ရှာဖွေကြည့်လိုက်ပါတယ်။
အစိုးရဝန်ကြီးဌာနတွေထဲမှာ ဘယ်ဌာနက အပိတ်ပင်ဆုံးလဲ။
သဘာဝကျကျပဲ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနပေါ့။ စစ်တပ်ရဲ့ သဘာဝအရ လူ့အဖွဲ့အစည်းနဲ့ သီးခြားစီဖြစ်နေပြီး တခြားဝန်ကြီးဌာနတွေနဲ့လည်း ဆက်ဆံရေး အနည်းငယ်သာ ရှိပါတယ်။ သူတို့မှာ စစ်ရဲ၊ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရှေ့နေချုပ်ရုံးနဲ့ စစ်ခုံရုံးတွေအပါအဝင် ကိုယ်ပိုင် တရားစီရင်ရေး အာဏာတွေလည်း ရှိပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အစိုးရဌာနဆိုင်ရာတွေထဲမှာ ပိုင်ဆိုင်မှုအများဆုံးနဲ့ ဝန်ထမ်းအင်အား အများဆုံးကိုလည်း စီမံခန့်ခွဲနေတာပါ။
ဆန်းယော့ပ် က မေးပါတယ်။
“စစ်မှုထမ်းရတာကြောင့် ဝန်ထမ်းအင်အား များတာတော့ ဟုတ်ပါပြီ၊ ဒါပေမဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေက ဘာလို့ ဒီလောက်များနေရတာလဲ။”
“လက်ရှိခေတ် လက်နက်တွေက ဈေးမပေါက်လို့လေ။”
ဖျက်သင်္ဘောတွေ ဒါမှမဟုတ် ခေတ်မီ တိုက်လေယာဉ်တွေဆိုရင် ပုံမှန်အားဖြင့် ဝမ် ဘီလီယံဆယ်ဂဏန်း ဒါမှမဟုတ် ရာဂဏန်းလောက် ကုန်ကျပါတယ်။ အဲဒီလိုမျိုးကိုမှ သူတို့က အစီးရေ ဒါဇင်နဲ့ချီ၊ ရာနဲ့ချီပြီး ပိုင်ဆိုင်ထားတာပါ။
“ပြီးတော့ တပ်စခန်းတွေ ဆောက်ထားတဲ့ မြေနေရာတွေ အားလုံးကလည်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေပဲလေ။”
မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ တင်းမာမှုတွေကြောင့် စစ်တပ်တွေကို စစ်မဲ့ဇုန်နဲ့ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ အဓိကထား အင်အားစုထားပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ဆိုးလ်မြို့တော်ဧရိယာလည်း ပါဝင်ပါတယ်။
စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဟာ တကယ့် မြေရှင်ကြီးပါပဲ။
သူတို့ရဲ့ ဘတ်ဂျက်ကလည်း အလွန်အမင်း များပြားပါတယ်။ ဝမ် ၅၀ ထရီလီယံဆိုတဲ့ ပမာဏဟာ အစိုးရရဲ့ ဘတ်ဂျက်စုစုပေါင်းရဲ့ ဆယ်ပုံတစ်ပုံကျော် ရှိပါတယ်။ ကာကွယ်ရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေနဲ့ နောက်ဆုံးပေါ် လက်နက်တွေကို ဆက်တိုက် ဝယ်ယူနေတာကြောင့် ဘတ်ဂျက်တိုးနှုန်းကလည်း အလွန် မြန်ဆန်ပါတယ်။
တိုင်းပြည်ကို ကာကွယ်ဖို့ ပိုက်ဆံသုံးတာကို ဘယ်နိုင်ငံသားကများ ကန့်ကွက်မှာတဲ့လဲ။ ဒါပေမဲ့ ကာကွယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အဂတိလိုက်စားမှု သတင်းတွေကတော့ မကြာခဏဆိုသလို ပေါ်ပေါက်လာတတ်ပါတယ်။
စစ်မှုထမ်းဖို့ တိုက်တွန်းတဲ့ ဂိမ်းတစ်ခုလုပ်ဖို့ ဝမ် ၅ ဘီလီယံ သုံးမယ်လို့ ပြောနေတာကို ကြည့်ရင် ဒီလိုနည်းလမ်းတွေနဲ့ ပိုက်ဆံတွေ ဘယ်လောက်တောင် ယိုစီးနေမလဲဆိုတာ မှန်းဆလို့ရပါတယ်။
စစ်သည်တွေရဲ့ လစာကိစ္စ ပြောတိုင်း သူတို့က ဘတ်ဂျက်မရှိဘူးလို့ အမြဲပြောနေကြတာပါ။ ဒီပိုက်ဆံတွေကိုသာ စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရင် အနည်းဆုံး လုပ်ခလစာလောက်တော့ ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလား။
ကျွန်တော် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဂျောင်ဂီဟုန် ကို အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ရုံးခန်းဆီ ခေါ်လိုက်ပါတယ်။
“စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့ရေးနဲ့ ဝယ်ယူရေး အဂတိလိုက်စားမှုတွေအပါအဝင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အဂတိလိုက်စားမှု အချက်အလက်တွေကို စုစည်းပြီး တင်ပြပေးပါ။”
အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဂျောင်ဂီဟုန် ရဲ့ မျက်လုံးတွေ ပြူးကျယ်သွားပါတယ်။ တစ်စုံတစ်ခုကြောင့် သူ အံ့အားသင့်သွားပုံရပါတယ်။
“ဘာဖြစ်လို့လဲ။”
ကျွန်တော့်မေးခွန်းကို သူက စိတ်လှုပ်ရှားနေတဲ့ အသံနဲ့ ပြန်ဖြေပါတယ်။
“ကျွန်တော် ဒီလိုနေ့မျိုးကို စောင့်မျှော်နေခဲ့တာပါ။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို အမြစ်ပြတ်အောင်… မဟုတ်ပါဘူး၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကို ကျွန်တော် ရင်ထဲမှာ အကြာကြီးကတည်းက တွေးထားခဲ့တာပါ။”
“…”
ကျွန်တော်က စုံစမ်းကြည့်ရုံပဲ ရှိပါသေးတယ်။
တွေးကြည့်တော့ ဒီလူကြီးလည်း စစ်တပ်မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူပဲ မဟုတ်လား။ သူ့မျက်နှာအမူအရာကို ကြည့်ရုံနဲ့တင် စစ်တပ်မှာရှိစဉ်က ခံစားခဲ့ရတာတွေ အများကြီး ရှိနေပုံပါပဲ။
တပ်မတော်သားဟောင်းတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျွန်တော် စာနာမိပါတယ်။
ကျွန်တော် သူ့ပခုံးကို တိတ်တိတ်လေး ပုတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။
***
နေ့လယ်စာစားချိန်ရောက်တော့ ဘေးအဆောက်အအုံက အယ်လီ ရောက်လာပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ မှာထားတဲ့ ထမင်းချိုင့်တွေကို အတူတူ စားကြပါတယ်။ တက်ဂယူ က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက လူတွေ ရောက်လာတဲ့အကြောင်း ပြောပြတော့ အယ်လီ မျက်မှောင်ကြုတ်သွားပါတယ်။
“အဲဒီလိုကိစ္စမျိုးအတွက် ပိုက်ဆံရှိရင် စစ်သည်တွေကို အရင်ဆုံး ဂရုစိုက်ပေးရမှာ မဟုတ်ဘူးလား။”
“ကျွန်တော်လည်း အဲဒါကို ပြောချင်တာ။”
ကျွန်တော်တို့ စားသောက်နေတုန်းမှာပဲ အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် က အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဂျောင်ဂီဟုန် နဲ့အတူ ရောက်လာပါတယ်။
“မင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ကိုင်တွယ်တော့မလို့လား။ ကောင်းလိုက်တာ။ အရမ်းကောင်းတဲ့ အကြံပဲ။”
“ဗျာ။”
ကျွန်တော် အဲဒီလို တစ်ခါမှ မပြောခဲ့ပါဘူး။
“မင်းလုပ်မယ်ဆိုရင် သေချာလေး လုပ်လိုက်ပါ။ သူတို့က အလျှော့ပေးစရာ မလိုဘူး။ စစ်တပ်မှာ ကျွန်တော် ဘာတွေကြုံခဲ့ရလဲဆိုတာ ပြန်တွေးမိတိုင်း အခုထိ ညဘက်ဆိုရင် လန့်နိုးတုန်းပဲ။”
သူက ထိန်းမရအောင် စိတ်လှုပ်ရှားနေပုံပါပဲ။ ပြောရရင် ဒီလူကြီးလည်း တပ်မတော်သားဟောင်းတစ်ယောက်ပါပဲ။
သတင်းကြားပြီးတော့ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဆိုဆန်းဝမ် လည်း အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ရုံးခန်းကို ရောက်လာပါတယ်။
“ကာကွယ်ရေး အဂတိလိုက်စားမှုတွေကို စုံစမ်းနေတာလား။”
“မဟုတ်ပါဘူး၊ ကျွန်တော်က ရှေ့နေမှ မဟုတ်တာ၊ ဘယ်လိုလုပ် စုံစမ်းလို့ရမလဲ။ ကျွန်တော်က ကြည့်ရှုလေ့လာနေရုံပါပဲ။”
“စစ်သည်တွေ အများကြီးက ကာကွယ်ရေး အဂတိလိုက်စားမှုတွေ အမြစ်ပြတ်သွားဖို့ စိတ်အားထက်သန်စွာ မျှော်လင့်နေကြမှာပါ။”
“ခင်ဗျားရော စစ်မှုထမ်းခဲ့ဖူးလို့လား။”
ကျွန်တော့်မေးခွန်းကို အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဆိုဆန်းဝမ် က စောင့်မျှော်နေခဲ့တဲ့အတိုင်း ခေါင်းညိတ်ပြပါတယ်။
“ကျွန်တော်က လေထီးတပ်ဖွဲ့ကပါ။ အမှန်တော့ အခုခေတ် စစ်တပ်က အရင်ကထက် အများကြီး ပိုလွယ်ကူသွားပါပြီ။ ကျွန်တော့်ခေတ်တုန်းကဆိုရင်တော့ ပြောမပြတတ်အောင်ပါပဲ။ အဲဒီတုန်းက ခံခဲ့ရတာတွေကြောင့် ဒီအရွယ်ရောက်တဲ့အထိ ဟယ်လီကော်ပတာကနေ ကြိုးနဲ့ဆင်းတဲ့ ပုံစံမျိုးကိုတောင် ကျွန်တော် စုံလင်အောင် လုပ်နိုင်သေးတယ်။”
“…”
စစ်မှုထမ်းခဲ့တဲ့ ဂုဏ်ယူမှုကြီးကို ကြည့်ပါဦး။
လူတိုင်းက ကိုယ် ဘယ်တပ်ရင်းကလဲ၊ ဘယ်လိုလေ့ကျင့်ခန်းတွေ လုပ်ခဲ့ရလဲ၊ ဘယ်လောက်တောင် ဒုက္ခရောက်ခဲ့ရလဲဆိုတာတွေကို စတင်ပြောဆိုကြပါတော့တယ်။
စစ်တပ်အကြောင်း ပြောလိုက်တာနဲ့ လူတိုင်းက အလွန်အမင်း စိတ်လှုပ်ရှားသွားကြပါတယ်။
အယ်လီ က ကျွန်တော့်ကို စိတ်ပျက်လက်ပျက် အမူအရာနဲ့ ကြည့်ပါတယ်။
“ကိုရီးယားယောင်္ကျားလေးတွေ အားလုံးက ဒီလိုမျိုးပဲလား။”
ကျွန်တော် ခေါင်းခါရင်း ပြောလိုက်ပါတယ်။
“စစ်တပ်မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူတွေပဲ ဒီလိုမျိုး ဖြစ်ကြတာပါ။”
***
ကျွန်တော် အချက်အလက်တွေကို စစ်ဆေးကြည့်လိုက်ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးအာဏာက ရွေးကောက်ပွဲတွေကတစ်ဆင့် ပြောင်းလဲသွားတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူပဲ အာဏာရလာပါစေ၊ အရာရှိတွေကတော့ သူတို့ရဲ့ ရာထူးနေရာတွေကို ဆက်လက် ထိန်းထားကြပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ စစ်တပ်ဟာ ပြောင်းလဲဖို့ အနှေးကွေးဆုံး အုပ်စုတစ်ခုပါပဲ။
စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့ရေးနဲ့ ဝယ်ယူရေးဆိုင်ရာ အဂတိလိုက်စားမှုတွေက အမြစ်တွယ်နေတာ ကြာပါပြီ။ တခြားနယ်ပယ်တွေမှာလည်း အဂတိလိုက်စားမှုတွေ မရှိဘူးလို့တော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ စစ်တပ်မှာ ပိုပြီး ပြင်းထန်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဟာ လွတ်လပ်ပြီး ပိတ်လှောင်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုပါ။ အစိုးရက ဝယ်ယူတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းအများစုကို ပြည်သူ့ဝယ်ယူရေးဌာန (Public Procurement Service) ကနေတစ်ဆင့် ဆောင်ရွက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်း ဝယ်ယူရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဌာန (DAPA) ကနေတစ်ဆင့် သီးခြား ဝယ်ယူပါတယ်။
ပြီးတော့ တခြားဝန်ကြီးဌာနတွေက စားပွဲခုံတွေ ဒါမှမဟုတ် ကွန်ပျူတာတွေ မှာယူတဲ့အချိန်မှာ စစ်တပ်ကတော့ အမြောက်ကျည်တွေ ဒါမှမဟုတ် ညကြည့်မှန်ပြောင်းတွေလိုမျိုး အထူးပစ္စည်းကိရိယာတွေကို မှာယူပါတယ်။
ဒါတွေကို ထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကလည်း အကန့်အသတ်နဲ့ပဲ ရှိပြီး ဈေးကွက်ထဲမှာ အလားတူ ကုန်ပစ္စည်းတွေလည်း မရှိတာကြောင့် အရည်အသွေးနဲ့ ဈေးနှုန်းကို နှိုင်းယှဉ်ဖို့ မလွယ်ကူပါဘူး။ ဒါကြောင့် သူတို့ဟာ သီးခြား ကုမ္ပဏီအချို့နဲ့ တိုက်ရိုက်စာချုပ် ချုပ်ဆိုလေ့ရှိပါတယ်။ ယှဉ်ပြိုင်တင်ဒါစနစ်နဲ့ လုပ်ရင်တောင် ကုမ္ပဏီအနည်းငယ်က အုပ်စုဖွဲ့ပြီး ရေနံ တွေကို ခွဲဝေယူကြပါတယ်။
ဒါကြောင့်ပဲ ကျည်ဖောက်ဝင်နိုင်တဲ့ ကျည်ကာအင်္ကျီတွေ၊ ခြေဖဝါးပြုတ်ထွက်လွယ်တဲ့ စစ်ဖိနပ်တွေ၊ ရေထဲမှာ နစ်သွားတတ်တဲ့ အသက်ကယ်အင်္ကျီတွေက မကြာခဏဆိုသလို ပေါ်ပေါက်လာတာပါ။
သာမန်အချိန်တွေမှာတော့ သည်းခံနိုင်ပေမဲ့ တကယ်လို့ စစ်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေဟာ အရည်အသွေးညံ့ဖျင်းတဲ့ ပစ္စည်းကိရိယာတွေကြောင့် ရှုံးနိမ့်သွားနိုင်ပါတယ်။
ပိုက်ဆံတွေကိုတော့ အထက်လူကြီးတွေက အိတ်ထဲထည့်သွားကြပေမဲ့ ထိခိုက်နစ်နာမှုတွေကိုတော့ တစ်နိုင်ငံလုံးကပဲ ခံစားရပါတယ်။
စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့ရေးနဲ့ ဝယ်ယူရေး အဂတိလိုက်စားမှု သတင်းတွေက မကြာခဏ ပေါ်ပေါက်လာတတ်ပြီး အဲဒီအခါတိုင်း ပြည်သူ့အမြင်တွေက ရေနံ လိုမျိုး ပွက်လောရိုက်သွားကာ ပြန်လည်တုံ့ပြန်မယ့် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို ကြေညာလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အချိန်အနည်းငယ် ကြာသွားရင် ဘာမှမဖြစ်ခဲ့သလိုပါပဲ၊ အဲဒီလို အဖြစ်အပျက်တွေပဲ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။
အစိုးရနဲ့ ကော်ပိုရေးရှင်းတွေက အချိန်အတော်ကြာအောင် ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေးမျိုးကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ကြတာပါ။ ဒါကြောင့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုကနေ အစိုးရရဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုကို ဖော်ထုတ်ဖို့ဆိုတာ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်တဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပါပဲ။
ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်ကတော့ ကွဲပြားပါတယ်။ လက်ရှိအာဏာစက်တွေနဲ့ ဘာပတ်သက်မှုမှ မရှိတဲ့အတွက် ဘယ်သူ့ကိုမှ စိုးရိမ်နေစရာ မလိုပါဘူး။
ကိုရီးယားရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်းက အရင်ကထက် အတော်လေး တိုးတက်လာခဲ့ပေမဲ့ ဂျာမနီ ဒါမှမဟုတ် နော်ဒစ်နိုင်ငံတွေလို ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံတွေနဲ့ ယှဉ်ရင်တော့ အလှမ်းဝေးပါသေးတယ်။
အစိုးရယန္တရားထဲမှာ အဂတိလိုက်စားမှုတွေနဲ့ မမှန်မကန် လုပ်ဆောင်မှုတွေက အမြစ်တွယ်နေပေမဲ့ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် မရှိကြတာပါ။ သူတို့က ဒါတွေကို ‘ဓလေ့ထုံးစံ’ ဒါမှမဟုတ် ‘လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်’ ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ဖုံးကွယ်ထားတတ်ကြတယ်။ အမြဲတမ်း ဒီအတိုင်းပဲ လုပ်လာခဲ့တာမို့ ဒီအတိုင်းပဲ ဆက်လုပ်ရမယ်လို့ ပြောကြတာပါ။
ဥရောပမှာတုန်းက ကျွန်တော် တွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေနဲ့ ကင်ဂျယ်ဟက် ရဲ့ အထွေထွေအစည်းအဝေးမှာ တွေ့ဆုံခဲ့ရတဲ့ ဒဏ်ရာရ စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေကို ပြန်တွေးမိပါတယ်။
ကျွန်တော့်မှာ ပိုက်ဆံ ဘယ်လောက်ပဲ ရှိပါစေ၊ ကမ္ဘာပေါ်က ပြဿနာအားလုံးကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ရှိနေတဲ့ ပြဿနာတွေကိုတော့ ဖြေရှင်းပေးလို့ မရနိုင်ဘူးလား။