အမေရိကန်သံရုံးအနီးရှိ ဟိုတယ်တစ်ခုတွင် ကျွန်ုပ်တို့ တည်းခိုခဲ့ကြသည်။
၎င်းသည် အမေရိကန်ပိုင် ဟိုတယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အမေရိကန်သံတမန်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များစွာ လာရောက်လေ့ရှိသည်။ အကောင်းဆုံးအချက်မှာ အသံထွက်မထွက်အောင် လုံခြုံမှုအပြည့်အဝရှိခြင်းနှင့် ခိုးနားထောင်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးထားခြင်းပင်တည်း။
ထိုကိစ္စများနှင့်ပတ်သက်၍ ရသမားတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို ထောက်ဆလျှင် သတိဝီရိယရှိခြင်းက မည်သည့်အခါမျှ အနာအဆာဖြစ်စေမည် မဟုတ်ပေ။
ဟိုတယ်မှနေ၍ မော်စကိုမြို့လယ်ခေါင်၏ ရှုခင်းအလှများကို တစ်ဝကြီး ရှုစားနိုင်သည်။
“မော်စကိုအထိ ရောက်လာမှတော့ ရှုခင်းတွေလောက်တော့ လည်ပတ်သင့်တယ် မဟုတ်လား။ ဥပမာ- ရဲတိုက်နီ (Red Square) လိုမျိုး ဒါမှမဟုတ် စိန့်ဘတ်ဆယ် ဘုရားကျောင်း (Saint Basil's Cathedral) လိုမျိုးပေါ့။”
“ဩော်! စိန့်ဘတ်ဆယ် ဘုရားကျောင်းကို သိတယ်ပေါ့လေ။”
“Tetris ဂိမ်းထဲမှာ ပါတာလေ။”
“...”
ရှုခင်းမလည်ပတ်ရခြင်းက အနည်းငယ် စိတ်ပျက်စရာကောင်းသော်လည်း ယခုအချိန်တွင် အပြင်ဘက်၌ လျှောက်သွားနေခြင်းက မလိုအပ်ဘဲ မီဒီယာများ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ဆွဲဆောင်မိစေလိမ့်မည်။
ယခုအချိန်အထိ ရုရှားအစိုးရအနေဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို လက်ခံရန် သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ရန် ကိစ္စကို စဉ်းစားသုံးသပ်နေလောက်ပေမည်။ ကျွန်ုပ်သည် ဤဟိုတယ်တွင် တည်းခိုနေကြောင်း သူတို့ သေချာပေါက် သိနေကြမည်ဖြစ်ရာ မည်သည့်ပုံစံဖြင့်မဆို ဆက်သွယ်လာပေလိမ့်မည်။
ကျွန်ုပ်သည် ဟိုတယ်ထဲတွင်သာနေ၍ စာရွက်စာတမ်းများကို ပြန်လည်စစ်ဆေးနေခဲ့သည်။
“သမ္မတ တက်ဂယူ…”
၂၁ ရာစုသည် အာဏာရှင်တို့၏ ရွှေ ရွှေခေတ် ဖြစ်လေသည်။
သမ္မတ ရော်နယ်လ်က 'အမေရိကန်ကို ပြန်လည်ကြီးမြတ်လာစေရမည်' ဟု လူသိရှင်ကြား ကတိပြုခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် တက်ဂယူ ကလည်း 'ဂျပန်ကို ပြန်လည်ထူထောင်ရေး' ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။ ဥက္ကဋ္ဌ ကျန်ပင်းဟွာကလည်း 'ကြီးမြတ်သော နိုင်ငံတော် ပြန်လည်ထွန်းကားရေး' နှင့် 'တရုတ်အိပ်မက်' တို့ကို ကြေညာခဲ့သည်။ သမ္မတ တက်ဂယူ သည်လည်း သူ၏အာဏာသက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် 'အားကောင်းသော ရုရှားနိုင်ငံ' ကိုသာ အမြဲတမ်း လိုက်ပျိုးခဲ့သည်။
ဗစ်တာ အန်တိုနိုဗစ်ချ် တက်ဂယူ။
ရှေးဦးပိုင်းတွင် ရုရှားထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ KGB တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံရေးလောကသို့ ဝင်ရောက်လာကာ သမ္မတ ဘိုရစ် ယယ်စတင်၏ ခန့်အပ်ခြင်းဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နောင်တွင် တက်ဂယူ သည် ကျန်းမာရေးအခြေအနေဆိုးရွားမှုကြောင့် (သူသည် အရက်အလွန်အကျွံသောက်သုံးခြင်းနှင့် လူအများရှေ့တွင် မူးယူးနေတတ်ခြင်းတို့ကြောင့် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသူဖြစ်သည်။) သမ္မတရာထူးမှ နုတ်ထွက်သွားသောအခါ ထိုစဉ်က ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်နေသော တက်ဂယူ သည် ယာယီသမ္မတအဖြစ် ရာထူးကို ဆက်ခံပြီး အာဏာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူသည် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ကာ သူ၏ ရှည်လျားသော အာဏာသက်တမ်းကို စတင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ရုရှားဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတတစ်ဦးသည် ဆက်တိုက် သုံးကြိမ်ထက်ပို၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် မရှိပေ။
တက်ဂယူ သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြီး သမ္မတအဖြစ် တတိယအကြိမ် ဆက်တိုက် တာဝန်ထမ်းဆောင်လိမ့်မည်ဟု လူတိုင်းက မျှော်လင့်ထားခဲ့ကြသော်လည်း ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် သူသည် နောက်ဆုတ်သွားခဲ့ပြီး သူ၏ ရင်းနှီးသော မိတ်ဖက်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ကော့ဖ် (Volkov) ကို သမ္မတလောင်းအဖြစ် ရှေ့တန်းတင်ပေးခဲ့သည်။
ဗိုလ်ကော့ဖ်သည် တက်ဂယူ ၏ သစ္စာရှိသော လက်အောက်ငယ်သားတစ်ဦးအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသူဖြစ်သည်။ တက်ဂယူ ၏ ထောက်ခံအားပေးမှုဖြင့် သူသည် သမ္မတအဖြစ် လွယ်ကူစွာပင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ တက်ဂယူ ကမူ ယာယီအားဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသို့ ဆင်းပေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် နောက်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် သူသည် သမ္မတရာထူးအတွက် ထပ်မံ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ ရုရှားဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် ဆက်တိုက် သုံးကြိမ်သာ တားမြစ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း သုံးကြိမ်တားမြစ်ထားခြင်း မဟုတ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
တက်ဂယူ သည် ကြီးမားသော ထောက်ခံမှုဖြင့် သမ္မတအဖြစ် ထပ်မံ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး ရာထူးမှ ဆင်းပေးရမည့် သမ္မတဟောင်း ဗိုလ်ကော့ဖ်က ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးသို့ ပြောင်းလဲဆင်းပေးခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ 'လည်ပတ်နေသော တံခါး' (revolving door) နိုင်ငံရေးစနစ်၏ အကောင်းဆုံး ဥပဒေပုံစံပင်တည်း။
“အာဏာရှင်စနစ်တွေက ရွေးကောက်ပွဲတွေကို ဘာကြောင့်များ အတင်းအကျပ် လုပ်နေကြသေးတာလဲ။”
“သူတို့ရဲ့ အာဏာစိုးမိုးမှုအတွက် တရားဝင်မှုကို ရယူဖို့ပေါ့။”
ဂျာမန်လူမျိုး လူမှုဗေဒပညာရှင်နှင့် အတွေးအခေါ်ပညာရှင် မက်စ် ဝီဘာ (Max Weber) က တရားဝင်အာဏာအမျိုးအစား သုံးမျိုးကို ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။ ၎င်းတို့မှာ- ရိုးရာအခြေခံအာဏာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆွဲဆောင်မှုရှိသော အာဏာနှင့် ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်တရား-ဥပဒေအခြေခံအာဏာတို့ ဖြစ်ကြသည်။
ရိုးရာအခြေခံအာဏာဆိုသည်မှာ အမွေဆက်ခံသည့် အာဏာစနစ်ကို ဆိုလိုသည်။ ယုတ္တိဗေဒက- ကျွန်ုပ်၏ဖခင်သည် ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ဖခင်သည်လည်း ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည်လည်း ဘုရင်ဖြစ်လာမည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် အတိတ်က နိုင်ငံအများစု၏ ပုံမှန်စံနှုန်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆွဲဆောင်မှုရှိသော အာဏာဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးချင်းစီက သူရဲကောင်းဆန်သော လုပ်ရပ်များမှတစ်ဆင့် အာဏာကို ရယူခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သော မဝ်ကျိတုန်း သို့မဟုတ် တူရကီသမ္မတနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သော မုစတာဖာ ကေမယ် (Mustafa Kemal) တို့သည် ဤအမျိုးအစားထဲတွင် ပါဝင်ကြသည်။
ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်တရား-ဥပဒေအခြေခံအာဏာဆိုသည်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်များ သဘောတူညီထားကြသည့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများမှ လာခြင်းဖြစ်သည်… ဆိုလိုသည်မှာ ရွေးကောက်ပွဲများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်ခံရခြင်းပင်တည်း။
“ဒါက အမြဲတမ်း တစ်ခုတည်းနဲ့ မပြီးပါဘူး။ ခေါင်းဆောင်တွေမှာ အာဏာအမျိုးအစား နှစ်မျိုး ဒါမှမဟုတ် အားလုံးကိုတောင် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပိုင်ဆိုင်နေတတ်ကြပါတယ်။”
ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် သူတို့၏ဖခင်က ရာထူးရယူခဲ့ပြီးနောက် တစ်စုံတစ်ဦးက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရခြင်းမျိုးကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
തീർച്ചန်းရာတွင် ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်တရား-ဥပဒေအခြေခံအာဏာကို အကောင်းဆုံးဟု ယူဆကြသည်။ ဥပဒေဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအတိုင်း ပြုလုပ်သည့် ရွေးကောက်ပွဲများသည် အာဏာစိုးမိုးမှု၏ တရားဝင်မှုကို ခိုင်မာစေသည်။
ထို့ကြောင့် အာဏာရှင်နိုင်ငံအများစုသည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၏ ပုံစံငယ်ကိုပင် အနည်းဆုံး ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။ ကိုရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ (မြောက်ကိုရီးယား) ပင်လျှင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုများကို ပြုလုပ်နေသည် မဟုတ်ပါလော!
ထိုအချက်ကို မျိုးဆက်သုံးဆက်တိုင်တိုင် အမွေဆက်ခံမှုနှင့် 'အမြင့်မြတ်ဆုံး ဂုဏ်ပုဒ်' ကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုသည့် နေ့စဉ်ဝါဒဖြန့်ချိမှုတို့နှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်သည့်အခါ သူတို့သည် နည်းပညာအရ တရားဝင်မှုပုံစံ သုံးမျိုးစလုံးကို ရရှိထားကြလေတော့သည်။
စီးပွားရေးများ ပြိုလဲကျဆင်းသွားပြီး ပြည်သူများ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးနေကြသည့်တိုင်အောင် အဘယ်ကြောင့် သူပုန်ထမှုများ သို့မဟုတ် တော်လှန်ရေးများ မဖြစ်ပွားရသနည်းဟူသော အကြောင်းရင်းကို ၎င်းက ရှင်းပြနိုင်ပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုအခြေအနေသည် ထာဝရ တည်တံ့နေမည်တော့ မဟုတ်ပေ။
“တရားဝင်သည်ဖြစ်စေ၊ မဝင်သည်ဖြစ်စေ အအရေးအကြီးဆုံးအချက်ကတော့ စီးပွားရေးပါပဲ။ စီးပွားရေးသာ တိုးတက်နေမယ်ဆိုရင် လူတွေက အာဏာရှင်စနစ်ကို မျက်ကွယ်ပြုနိုင်ကြပါတယ်။”
ဆိုဗီယက်ယူနီယံ ပြိုကွဲသွားပြီးနောက်ပိုင်းနှင့် နိုင်ငံတော် လူမွဲစာရင်းကြေညာရသည့်အထိ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီးနောက်တွင် ရုရှားနိုင်ငံသည် ယိုယွင်းကျဆင်းမည့် လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိနေပုံပေါ်ခဲ့သည်။
သို့သော် သမ္မတ တက်ဂယူ အာဏာရလာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ရုရှားနိုင်ငံသည် ရင်သပ်ရှုမောဖွယ်ရာ ပြန်လည်ရှင်သန်လာမှုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပြီး ဂျီဒီပီ (GDP) လည်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။
ဤအရာသည် တက်ဂယူ က အထူးတလည် ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့လို့ မဟုတ်ပေ။ သူ အာဏာရနေချိန်အတွင်း ရေနံ ဈေးနှုန်းများ အဆက်မပြတ် မြင့်တက်လာခဲ့ခြင်းကြောင့် သက်သက်သာ ဖြစ်သည်။
ရုရှားသည် အိုပက် (ရေနံတင်ပို့သည့်နိုင်ငံများအဖွဲ့) အဖွဲ့ဝင် မဟုတ်သော်လည်း ၎င်း၏ စီးပွားရေးဖွဲ့စည်းပုံမှာ အိုပက် (ရေနံတင်ပို့သည့်နိုင်ငံများအဖွဲ့) နိုင်ငံများနှင့် လက်တွေ့အားဖြင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုရသော် ၎င်းသည် ရေနံ နှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အပေါ် မှီခိုအားထားနေရသော ပုံမှန် သယံဇာတအခြေခံ စီးပွားရေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
လက်နက်ခဲယမ်း ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းသည်သာလျှင် ၎င်းထင်ရှားပေါ်လွင်သည့် တစ်ခုတည်းသော နယ်ပယ်ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်ပေမည်။ ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် တစ်ချိန်က အမေရိကန်နှင့် လက်နက်ပြိုင်ဆိုင်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ဖူးပြီး ရုရှားသည် ထိုနည်းပညာဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ သို့သော် ဤအရာပင်လျှင် တစတစ ပိုမိုခက်ခဲလာနေပြီ ဖြစ်သည်။
ခေတ်မီအဆင့်မြင့်လက်နက်များအတွက် လေးလံသော ဓာတုဗေဒလုပ်ငန်းများနှင့် အိုင်တီ (IT) ကဏ္ဍတို့တွင် အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု လိုအပ်သည်။ ရှိပြီးသား လက်နက်များကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်ခြင်းက ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော်လည်း အခြေခံစက်မှုလုပ်ငန်း အခြေအမြစ် အားနည်းနေချိန်တွင် ခေတ်မီဆန်းသစ်သော လက်နက်များကို တီထွင်ထုတ်လုပ်ရန်မှာ ကန့်သတ်ချက်များ ရှိနေပေသည်။
ခရိုင်းမီးယား (Crimea) ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းက ရုရှား၏ အာဏာကို ကမ္ဘာကို ပြသနိုင်ခဲ့သော်လည်း တစ်ဖက်တွင်မူ ဥရောပနိုင်ငံများအကြား စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။
အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများနောက်တွင် ရူဘယ်ငွေကြေး တန်ဖိုးမှာ အကြီးအကျယ် ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး စီးပွားရေးမှာလည်း ကျဆင်းမှုထဲသို့ ကျရောက်သွားခဲ့သည်။
ယခုအချိန်တွင် ရုရှား၏ စီးပွားရေးမှာ နိမ့်ပါးလျက်ရှိပြီး အလွန်အမင်း ညံ့ဖျင်းသည်ဟုပင် ပြောရပေမည်။ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများသည် အဆုံးအဖြတ်ပေးသည့် ထိုးနှက်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ကြည့်မည်ဆိုပါက စက်မှုလုပ်ငန်း အသွင်ကူးပြောင်းမှု မအောင်မြင်ခဲ့ခြင်းမှာ ၎င်းတို့ထက် စောခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်မည်ဆိုပါက စီးပွားရေး စာရင်းဇယားများကို ပို၍ပင် ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့ရပေမည်။ တက်ဂယူ အာဏာရနေစဉ်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံသည် အံ့မခန်းသော အမြန်နှုန်းဖြင့် ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ အစိုးရ၏ တွန်းအားပေးမှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ပြည်တွင်းဈေးကွက်ကြီး၏ အကျိုးကျေးဇူးကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မူပိုင်ခွင့်များကို လျစ်လျူရှုကာ வெளிநாட்டுနည်းပညာများကို အတုယူခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ… မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဝီချတ် (WeChat)၊ အလီဘာဘာ (Alibaba) နှင့် ဟွာဝေး (Huawei) ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ကုမ္ပဏီ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
သို့သော် ရုရှား၏ ကမ္ဘာ့အဆင့် အသိအမှတ်ပြုခံရသော ကုမ္ပဏီမှာ ရှေးယခင်ကရော ယခုအထိပါ ဂတ်ဇ်ပရွန် (Gazprom) သသာလျှင် ရှိသေးသည်။ အမည်ပေးထားသည့်အတိုင်းပင် ဤကုမ္ပဏီလုပ်ဆောင်သည်မှာ ဓာတ်ငွေ့ရောင်းချခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
“ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့မှာ သယံဇာတတွေ အနည်းဆုံး ရှိနေသေးတာကတော့ ကံကောင်းတာပါပဲ။”
“မှန်ပါတယ်။”
ရုရှားနိုင်ငံတွင် ထွက်ရှိသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို ရေနံ နှင့် ဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများမှတစ်ဆင့် ဥရောပတစ်ဝန်းလုံးသို့ ဖြန့်ဖြူးပေးလျက် ရှိသည်။ ရုရှားက ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း အဆို့ရှင်များကိုသာ ချက်ချင်း ပိတ်ပစ်လိုက်မည်ဆိုပါက ကမောက်ကမ ဖြစ်သွားမည့် နိုင်ငံများ မနည်းလှပေ။
သို့သော် ထိုအခြေအနေမျိုးတွင် ရုရှားနိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း သိသာထင်ရှားသော ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများကို ခံရမည်ဖြစ်ရာ လက်တွေ့တွင် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ခက်ခဲစေသည်။
“ယူကရိန်းကိုသာ ကြည့်လိုက်ပါ။ ရုရှားနဲ့ စစ်ဖြစ်နေတဲ့တောင်မှ သူတို့ပိုင်နက်ထဲမှာ ဖြတ်သန်းသွားနေတဲ့ ရုရှားဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းတွေကိုတော့ သူတို့ လုံးဝ မတို့ရဲကြပါဘူး။”
တက်ဂယူ က ခေါင်းညိတ်ပြသည်။
“အဲ့ဒါကို သွားတို့လိုက်တာနဲ့ ညီအစ်ကို တက်ဂယူ ရဲ့ ရန်သူဖြစ်သွားမှာပဲ။ ဘယ်လိုပြောရမလဲ... မသေချင်ဇာတ်ခင်းတာပေါ့ဗျာ။”
ဒီလောကမှာ လုပ်လို့ရတာရှိသလို လုပ်လို့မရတာလည်း ရှိပါတယ်။ ရုရှားဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းတွေကို သွားပြီး လက်နှင့်ထိဖို့ဆိုတာကတော့ ဒုတိယအမျိုးအစားထဲမှာ အသေအချာ ကျရောက်နေတာပါပဲ။
***
၂ ရက်အကြာ။
ခရမ်လင်ကနေ ဖိတ်စာတစ်စောင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးတစ်ပါး သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးချုပ်မှတစ်ဆင့် မဟုတ်ဘဲ သမ္မတ တက်ဂယူ ကိုယ်တိုင်နှင့် တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံရန် တောင်းဆိုလာခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ၊ တရုတ်ဥက္ကဋ္ဌတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ယခုအခါတွင် ရုရှားသမ္မတပါ တဲ့လေ... ဒါက အကြွားခံလို့ကောင်းတဲ့ ကိစ္စတစ်ခု မဟုတ်ပေဘူးလား။
“သွားလိုက်လို့ ရေဒီယိုသတ္တိကြွ လက်ဖက်ရည် သောက်လိုက်ရရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ ဟင်”
“အင်းလေ။”
ဒီစကားက ရိုးရိုးစနောက်တာ တစ်ခုလို မပေါ်ပေ။
သမ္မတ တက်ဂယူ မှာ နိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက်များကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်တတ်ခြင်းကြောင့် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသူဖြစ်သည်။ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ရပ်တစ်ခုမှာ ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ခိုလှုံသွားခဲ့သော ထောက်လှမ်းရေးဟောင်းတစ်ဦးကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းပင်တည်း။
အံ့သြစရာကောင်းသည်မှာ သေဆုံးရသည့်အကြောင်းရင်းမှာ ဓာတ်သတ္တိကြွ အဆိပ်သင့်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သူအသုံးပြုခဲ့သည့် လက်ဖက်ရည်ခွက်ထဲတွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်း ပိုလိုနီယမ် (polonium) ပမာဏ အမြောက်အမြားကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
သာမန်လူတစ်ယောက်အနေဖြင့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်းများကို ရရှိရန်မှာ ဖြစ်နိုင်ချေ မရှိသည်မှာ သေချာပေသည်။
သာမန်အဆိပ်ဖြင့်ပင် လုံလောက်နေပါလျက် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်းကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းမှာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုတစ်ခုအဖြစ်ထက် လူအများရှေ့တွင် ပုံဖော်ကွပ်မျက်ပြခြင်း တစ်မျိုးအနေဖြင့် ရှုမြင်ကြစေရန် ဖြစ်လာစေသည်။
ထိုလုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုသည် ဗြိတိန်နိုင်ငံမြေပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ဗြိတိန်တစ်နိုင်ငံလုံး ရုန်းရင်းဆန်ခတ် ဖြစ်သွားခဲ့ရသည်။
၎င်းမှာ ရုရှားတို့၏လက်ချက်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားနေပြီး သမ္မတ တက်ဂယူ နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်နေသည်ကိုလည်း လူတိုင်းက သိရှိကြသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင်မူ သူ့ကို တာဝန်ခံခိုင်းစေရန် နည်းလမ်းမရှိခဲ့ပေ။
ဗြိတိန်နိုင်ငံက ဤအမှုနှင့် ပတ်သက်နေသည့် ရုရှားနိုင်ငံသား အများအပြားကို စွဲချက်တင်ခဲ့သော်လည်း ရုရှားတို့က စွဲချက်များကို လျစ်လျူရှုခဲ့ကြပြီး လူလွှဲပြောင်းပေးရန် တောင်းဆိုမှုကိုလည်း လုံးဝဥဿုံ ပယ်ချခဲ့သည်။ အဖြစ်အပျက်ကို ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် ဗြိတိန်သည် ရုရှားရှိ ၎င်းတို့၏ သံတမန်များကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး ရုရှားဘက်ကလည်း ထိုနည်းအတိုင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။
“ဒါဆို အဲ့ဒီနောက်မှာ ဘယ်လိုဖြစ်သွားလဲ”
“အင်းလေ၊ အဲ့ဒါနဲ့ပဲ ပြီးသွားတာပဲပေါ့။”
သေဆုံးသွားသူသာလျှင် အလွန် သနားစရာကောင်းခဲ့ရသည်။
သံသယဖြစ်ဖွယ်ရာ မဖြစ်စေရန်အတွက် ရုရှားနိုင်ငံ သို့မဟုတ် သမ္မတ တက်ဂယူ အပေါ် ကျွန်တော် တစ်စုံတစ်ရာ မှားယွင်းလုပ်မိခဲ့သည်များ ရှိမရှိ စဉ်းစားကြည့်မိသည်။ ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် ဘာမှ မရှိခဲ့ပေ။
ကျွန်တော့်ကို ရေဒီယိုသတ္တိကြွ လက်ဖက်ရည် တိုက်လိုက်ခြင်းဖြင့် ရုရှားတို့ အကျိုးအမြတ် တစ်စုံတစ်ရာ ရရှိလာလိမ့်မည်ဟု မထင်ရပေ။ ယင်းအစား တစ်ခုခုသာ ဖြစ်လာခဲ့ပါက ရုရှားဘက်က ပို၍ ဆုံးရှုံးစရာများ များပြားနေပေလိမ့်မည်။
ထို့ကြောင့် စိုးရိမ်စရာ အကြောင်းမရှိပေ။
“ဒါပေမဲ့ မသွားခင် ရေးစရာရှိတာလေး ဘာလေး ရေးထားခဲ့တာ ပိုကောင်းမလား မသိဘူးနော်”
“...”
ဒါက ကံကြမ္မာကို သွားစိန်ခေါ်နေတာနဲ့ ဘာများ ထူးတော့မှာလဲ။
***
သမ္မတရုံးတည်ရှိရာ ခရမ်လင်သို့ သွားရန် ကားဖြင့် ထွက်လာခဲ့ကြသည်။
ချိန်းဆိုထားသည့် အချိန်ထက် မိနစ် ၃၀ စောရောက်ခဲ့သော်လည်း သမ္မတ တက်ဂယူ မှာ အခြား အရေးကြီးကိစ္စတစ်ခု ရှိနေသဖြင့် ၂ နာရီခန့် နောက်ကျမည်ဖြစ်ကြောင်း အသိပေးခဲ့သည်။
ကျွန်တော်တို့က ဤကဲ့သို့ ဖြစ်လာနိုင်သည်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားပြီးဖြစ်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်နေစရာ မလိုခဲ့ပေ။
“နားလည်ပါပြီ။ ကျုပ်တို့ စောင့်နေပါ့မယ်။”
သမ္မတ တက်ဂယူ သည် အရေးကြီးသော အစည်းအဝေးများတွင် အချိန်နောက်ကျတတ်ခြင်းကြောင့် နာမည်ကြီးသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ခေါင်းဆောင်များကိုပင် မိနစ် ၃၀ မှ စ၍ တစ်ခါတစ်ရံ နာရီပေါင်းများစွာကြာအောင် စောင့်ဆိုင်းခိုင်းတတ်သူ ဖြစ်သည်။
ယင်းမှာ သံတမန်ရေးရာအရ ယဉ်ကျေးမှုသိက္ခာ မရှိခြင်းပင်ဖြစ်သော်လည်း ရုရှားသမ္မတအား မကျေမနပ် ပြောရဲသည့် သတ္တိရှိသူ တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ မရှိပေ။
အချိန်ဖြုန်းရန်အတွက် တက်ဂယူ က ရုပ်ပြစာအုပ်အထူကြီးတစ်ပုံကို ယူလာခဲ့သည်။
“သဘောကျစရာပဲ၊ မန်ဂါကဖေး (manga cafe) ရောက်နေရသလိုပဲဟေ့။ လိုအပ်တာက ရာမင်ခေါက်ဆွဲ တစ်ပွဲပဲ ရှိတော့တယ်”
ခရမ်လင်ကို မန်ဂါကဖေးလို သဘောထားနေတာပေါ့လေ... ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အခြားလုပ်စရာလည်း မရှိတော့ သူ့ဘေးမှာ ထိုင်ပြီး ရုပ်ပြစာအုပ်ကို လိုက်ဖတ်နေလိုက်သည်။ အစပိုင်းတွင် သတိမထားဘဲ ဖတ်ခဲ့သော်လည်း ဖတ်ကြည့်ရသည်မှာ အတော်လေး စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းနေသည်။
“ဒီဇာတ်လမ်းရဲ့ နောက်တွဲထွက်သေးလား”
“မထွက်သေးဘူး။ ဒီစာရေးဆရာရဲ့ စာအုပ်ထုတ်တဲ့ အချိန်ဇယားက အတော်ဆိုးတာ။ မဂ္ဂဇင်းထဲမှာ အမြဲတမ်း ရပ်နားမယ်လို့ ကြေညာနေတာ။ သူ့ကို ဩတီကေ (OTK) ဆုတစ်ခု ပေးဖို့ စဉ်းစားနေတာ ဒါပေမဲ့ ထုတ်ဝေမှုပုံစံက ဒီလိုဆိုရင်တော့ ပြန်စဉ်းစားရတော့မယ် ထင်တယ်”
“...”
တရားမျှတစွာ ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုတာ ဒါမျိုးကို ပြောတာလား။
တစ်နာရီခန့်အကြာတွင် သမ္မတ တက်ဂယူ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ကြောင်း သတင်းပေးလာခဲ့သည်။ အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို ခြုံကြည့်လျှင် ကျွန်တော်တို့ စောင့်ခဲ့ရသည့်အချိန်က သိပ်မကြာလှပေ။
အကူအညီပေးရေး တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက လိုက်လံပို့ဆောင်ရန် ကမ်းလှမ်းလာသောအခါ တက်ဂယူ က လက်ကို ယမ်းပြလိုက်သည်။
“ခဏလောက် စောင့်ခိုင်းလိုက်ပါ။ ကျွန်တော် အရေးကြီးတဲ့ အခန်းရောက်နေလို့၊ ဒီအကွက်ပြီးမှ လိုက်လာမယ်”
တာဝန်ရှိသူမှာ အံ့အားသင့်သွားခဲ့ပြီး ကျွန်တော်လည်း တက်ဂယူ ကို ဆွဲခေါ်ကာ အထဲသို့ ဝင်လာခဲ့ရသည်။
ဧည့်ခန်းမဆောင်အတွင်းတွင် ရုပ်မြင်သံကြားပေါ်၌ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် လူတစ်ဦး ထိုင်နေသည်။
သူက ပြုံးလျက် ဝင်လာကြိုဆိုရင်း—
“ကြိုဆိုပါတယ်” ဟု ပြောလေသည်။
ဖြူစွတ်လာပြီဖြစ်သော ဆံပင်များ၊ လေးထောင်ဆန်ဆန် မျက်နှာ၊ ထူထဲသော မျက်ခิ้วမွှေးများနှင့် အပြာရောင် မျက်လုံးများ။ အသက် ခြောက်ဆယ်ကျော် အရွယ်ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း သူ၏ ပုံစံမှာ အရှိန်အဝါ ကြီးမားဆဲ ဖြစ်သည်။
သူ့အရပ်က အံ့သြစရာကောင်းလောက်အောင် ပုနေသည်။ အရပ်ရှည်စေရန် ဖနောင့်မြင့်ဖိနပ်ကို စီးထားသော်လည်း သူ၏ တကယ့်အရပ်အမောင်းမှာ ၁၇၀ စင်တီမီတာ (၅ ပေ ၇ လက်ခန့်) ထက် ပိုမိုတိုပုံရသည်။
သူကား ၂၁ ရာစု၏ ဆာဇ် (Tsar) ဘုရင်ဟု အမည်တွင်သော သမ္မတ တက်ဂယူ ပင်တည်း။ ကျွန်တော် မူလတန်းကျောင်းသားဘဝကတည်းက ကျယ်ပြောလှသော ရုရှားနိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုအချိန်အထိလည်း သမ္မတအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ အာဏာရယူထားသည့် အချိန်ကာလအရဆိုလျှင် သမ္မတ ရော်နယ်လ် (Ronald) ကပင် ယှဉ်နိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ဥက္ကဋ္ဌ ကျန်ပင်းဟွာ (Zhang Pinghua) ထက်ပင် ရာထူးသက်တမ်း အလွန်တရာ ရှည်လျားလှပေသည်။
သမ္မတ တက်ဂယူ တစ်ဦးတည်း ရှိနေခြင်းတော့ မဟုတ်ပေ။ သူ၏ဘေးတွင် စကားပြန်တစ်ဦး ရပ်နေပြီး ဆိုဖာရှေ့တွင်မူ ခွေးကြီးနှစ်ကောင် ထိုင်နေသည်။
သူတို့မှာ အခြားသူများ မဟုတ်ဘဲ သူ၏ အိမ်မွေးခွေးများပင် ဖြစ်သည်။ မှတ်ချက်အနေဖြင့် သူသည် ခွေးချစ်သူတစ်ဦးအဖြစ် အလွန်ပင် နာမည်ကြီးသူ ဖြစ်သည်။
ပြဿနာမှာ ထိုခွေးကြီးနှစ်ကောင်မှာ အမည်းရောင် ဒိုဘာမန် (Doberman) အမျိုးအစား ဧရာမခွေးကြီးများ ဖြစ်နေခြင်းပင်တည်း။ ၎င်းတို့သည် သူ့နောက်သို့ အမဲလိုက်ခရီးစဉ်များအထိပါ လိုက်ပါသွားတတ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။
တစ်ခါက သူသည် ဂျာမနီဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တွေ့ဆုံသည့် အစည်းအဝေးခန်းမထဲသို့ ထိုခွေးများကို ခေါ်ဆောင်လာဖူးရာ ဝန်ကြီးချုပ်မှာ အလွန်တရာ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားခဲ့ရသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အင်အားကြီးသူအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသူတိုင်းတွင် အနည်းဆုံး ထူးဆန်းသော ဝါသနာတစ်ခုစီတော့ ရှိတတ်ကြပုံရပေသည်။
ကိုက်ခံလိုက်ရရင် တော်တော်နာမှာပဲ မဟုတ်လား။
ထိုသို့တွေးမိကာ တုန်လှုပ်သွားခဲ့သည့် ကျွန်တော်နှင့်မတူဘဲ တက်ဂယူ ကမူ အလွန်တရာ သဘောကျနေပုံရသည်။
“အို... သဘောကျစရာလေးတွေပါလား။ ခွေးပေါက်လေးတွေရဲ့ နာမည်က ဘယ်လိုခေါ်လဲဟင်”
“...”
အဲ့ဒါတွေက ရိုးရိုးခွေးပေါက်လေးတွေလို့ ပြောလို့ရလို့လား။
“ပွတ်သပ်လို့ ရမလား”
“သဘောပါပဲ၊ စိတ်ကြိုက်သာ လုပ်ပါ”
အံ့သြသွားပုံရသော သမ္မတ တက်ဂယူ က ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သဖြင့် တက်ဂယူ က ဒိုဘာမန်ခွေးကြီးများဆီသို့ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး လက်ဆန့်ထုတ်လိုက်သည်။
သူတို့က လေ့ကျင့်ပေးထားပြီးသား ဖြစ်မည်ဖြစ်သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာသော အကြောင်းကြောင့် ခွေးက ကိုက်လာခဲ့ပါက အခြေအနေက ကြီးကြီးမားမား ဖြစ်သွားနိုင်ပေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သမ္မတ တက်ဂယူ က ထိုခွေးများကို အခြားအခန်းတစ်ခန်းသို့ ပို့လိုက်ရသည်။
ကျွန်တော်တို့လည်း နှုတ်ဆက်စကားများ ပြောဆိုပြီးနောက် ထိုင်ခုံတွင် ထိုင်လိုက်ကြသည်။ တရားဝင် တွေ့ဆုံပွဲတစ်ခု မဟုတ်သည်နှင့်အညီ အခန်းတွင်းရှိ လေထုမှာလည်း ပေါ့ပေါ့ပါးပါးပင် ရှိနေသည်။
“ခရီးပန်းလာလို့ ပင်ပန်းနေမှာ သေချာပါတယ်။ လက်ဖက်ရည်အရင် သောက်ကြတာပေါ့”
ပြင်ဆင်လာခဲ့သည့် ဖျော်ရည်မှာ အခြားမဟုတ်ဘဲ လက်ဖက်ရည်ကြမ်းပင် ဖြစ်သည်။ လှပသော ခွက်များထဲတွင် ထည့်ထားသည့် ထိုလက်ဖက်ရည်မှာ ကြည်လင်နေပြီး နီရောင်သန်းနေသည်။
သမ္မတ တက်ဂယူ ကိုယ်တိုင်က လက်ဖက်ရည် လိုက်လံငှဲ့ပေးသည်။
“သောက်ကြည့်ပါ။ ဒီလိုအရသာမျိုးကို ဘယ်နေရာမှာမှ မတွေ့ဖူးပါဘူး”
“...”
ဘယ်နေရာမှ မတွေ့ဖူးရအောင် ဒါထဲမှာ ဘာတွေများ ထည့်ထားတာလဲဟင်။ အထူးရုရှားလုပ် ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်း တစ်ဇွန်းစာများ ပါနေတာလား။
ရင်ထဲတွင် အလွန်တရာ စိုးရိမ်ပူပန်နေမိသော်လည်း ရွေးချယ်စရာ မရှိပေ။ အဆိပ်သောက်ရမည့် အလား ခက်ခက်ခဲခဲဖြင့် လက်ဖက်ရည်ခွက်ကို ကောက်ကိုင်လိုက်သည်။
ထိုအဖြစ်ကို မြင်လိုက်ရသော တက်ဂယူ က အမြန်ပင် ဝင်ပြောလိုက်သည်။
“ကျွန်တော့်ကိုတော့ ကိုကာကိုလာ (Coca-Cola) လေး တိုက်ပေးပါခင်ဗျာ။ အဲဒါမျိုးရှိရင်လေ”
“...”
ဒီအမေရိကန်ရဲ့ လက်ပါးစေကောင်!
သက်တောင့်သက်သာ ပြန်မှီချလိုက်ရင်း သမ္မတ တက်ဂယူ က ကျွန်တော့်ရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံအကြောင်းကို မေးခွန်းအမျိုးမျိုး မေးမြန်းလာခဲ့သည်။
ထိုသို့သော စကားစမြည်ပြောဆိုမှု မိနစ် 30 ခန့် ကြာသွားပြီးနောက်တွင်မှ အဓိကအကြောင်းအရာဆီသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
“ပရိုဖက်ဆာ တက်ဂယူ ရဲ့ သုတေသနလုပ်ငန်းမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံချင်နေတယ်လို့ ကြားရပါလား”
“ဟုတ်ပါတယ် ခင်ဗျာ”
သမ္မတ တက်ဂယူ က ခေါင်းခါယမ်းလိုက်ရင်း ပြောသည်။
“ရုရှားရဲ့ နူကလီးယား နည်းပညာက ကမ္ဘာ့အဆင့်မီပြီးသားဖြစ်သလို သဘာဝသယံဇာတတွေလည်း ကြွယ်ဝပြီးသားပါ။ ဒီစမ်းသပ်မှုတွေကို ဆက်ပြီး လုပ်ဆောင်ဖို့ တကယ်ပဲ လိုအပ်လို့လား”
သူက ခွင့်ပြုချက် လွယ်လွယ်ကူကူ ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ဆိုလိုနေခြင်း လား။
ကျွန်တော် လက်ဖက်ရည်ခွက်ကို ချလိုက်ပြီး ပြောလိုက်သည်။
“ကျွန်တော်တော့ အဲဒီလို မထင်ပါဘူး။ ရုရှားရဲ့ အနာဂတ်က ဒီအပေါ်မှာ မူတည်နေတာပါ”
သမ္မတ တက်ဂယူ က စိတ်ဝင်စားသွားပုံရသည်။
“ဘယ်လိုပုံစံနဲ့လဲ”
“ကမ္ဘာ့ မော်တော်ကားဈေးကွက်က လျှပ်စစ်ကားတွေဘက်ကို အလျင်အမြန် ကူးပြောင်းနေပါပြီ။ ရုရှားအနေနဲ့ ကျယ်ပြောလှတဲ့ အေးခဲမြေထုဒေသတွေကြောင့် နည်းနည်း နောက်ကျနိုင်ပေမဲ့ ဒါက အချိန်တစ်ခုသာ လိုတာပါ။ ရုပ်ကြွင်း ရေနံအပေါ် ကမ္ဘာ့မှီခိုအားထားမှုတွေ မလွှဲမရှောင်သာ လျော့ကျလာတာနဲ့အမျှ ရုရှားကလည်း နောက်လာမယ့် အပြောင်းအလဲတွေအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရပါမယ်။”