နီကိုလိုင်း ဆာဂျီဗစ်ချ် ပီထရော့ဗ်။
သူ့ဖခင်မှာ စစ်အေးတိုက်ပွဲကာလအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ရင်ဆိုင်ရန် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ နူကလီးယားလက်နက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သော ဉာဏ်ကြီးရှင် နူကလီးယား ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဖခင်ခြေရာကို နင်းကာ ပီထရော့ဗ် ပါမောက္ခကလည်း နူကလီးယား ရူပဗေဒပညာရှင် လမ်းကြောင်းကို လိုက်ခဲ့သော်လည်း သူ၏လုပ်ငန်းမှာမူ လုံးဝကွဲပြားခြားနားသည်။ ယခုအခါ စစ်အေးတိုက်ပွဲ ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်ပြီး ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုလည်း ပြိုကွဲသွားခဲ့ပြီ။ အသုံးတောင် မပြုရမည့် နူကလီးယားလက်နက်များ တီထွင်ရန် ငွေကြေးအမြောက်အမြား သုံးစွဲနေစရာ မလိုတော့ပေ။ သို့သော် စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင်မူ နူကလီးယားစွမ်းအင်သည် ဆက်လက်အသုံးဝင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
ရောင်ခြည်သင့်မှုနှင့် နူကလီးယားစွန့်ပစ်ပစ္စည်း ပြဿနာများကို ဖယ်ထားလိုက်လျှင် နူကလီးယားစွမ်းအင် ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် အခြားသော စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု ပုံစံများနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုမိုသက်သာပြီး ပိုမိုထိရောက်မှု ရှိပေသည်။
ပါမောက္ခ မိုဟန်က ဘียร์ကို တစ်ငုံသောက်ရင်း ပြောလိုက်သည်။
"ပီထရော့ဗ် ပါမောက္ခက လှိုင်းရွေ့လျား နူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖို (Traveling Wave Reactor) ကို တီထွင်နေပါတယ်။ အဲဒီနယ်ပယ်မှာ သူ့ကို ရှေ့ဆောင်လမ်းပြတစ်ဦးလို့ ခေါ်ဆိုနိုင်ပါတယ်"
ကျွန်တော်က ကြိုတင်မြင်နိုင်စွမ်းဖြင့် ၎င်းကို မြင်ပြီးသားဖြစ်သော်လည်း မသိဟန်ဆောင်ကာ အံ့သြသွားဟန် ပြုလိုက်သည်။
"ဩော်... လှိုင်းရွေ့လျား နူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖိုလား... ဟုတ်ကဲ့ နားလည်ပါပြီ"
"အဲဒါ ဘာလဲဆိုတာ ခင်ဗျား သိရဲ့လား"
"ကျွန်တော်က ဝိဇ္ဇာဘက်က လာတာဆိုတော့ အသေးစိတ်တော့ မသိပေမဲ့ ယေဘုယျ သဘောတရားတော့ နားလည်ပါတယ်"
မကြာသေးမီက ထွက်ရှိခဲ့သော စာတမ်းများနှင့် ဆောင်းပါးအချို့တွင် ဖတ်ဖူးသည်ကို ကျွန်တော် သတိရလိုက်သည်။
မည်သည့်နည်းပညာမဆို အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာတတ်သည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ပထမဆုံး တည်ဆောက်ခဲ့သော နူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖိုများသည် ရာစုနှစ်ဝက်ကျော်အတွင်း ဆင့်က evolución မြောက်မြားစွာကို ဖြတ်သန်းလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
လှိုင်းရွေ့လျား နူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖို (TWR) ဆိုသည်မှာ လက်ရှိဓာတ်ပေါင်းဖိုများ၏ ပြဿနာများကို သိသာထင်ရှားစွာ တိုးတက်ကောင်းမွန်စေသည့် မျိုးဆက်သစ် နူကလီးယားနည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သာမန်ဓာတ်ပေါင်းဖိုများသည် အချိန်ကိုက် လောင်စာဖြည့်တင်းရန် လိုအပ်ပြီး မီးလောင်ကျွမ်းပျော်ကျမှုများ (meltdowns) မဖြစ်ပွားစေရန် အအေးခံစနစ်များကို အမြဲတမ်း စောင့်ကြပ်ထိန်းသိမ်းနေရသည်။
ထိုလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အမှားအယွင်း တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်ပါက ဆိုးရွားပြင်းထန်သော မတော်တဆမှုများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ယနေ့တိုင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နူကလီးယား မတော်တဆမှု အများစုမှာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် မဟုတ်ဘဲ လူသားတို့၏ အမှားကြောင့်သာ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် လှိုင်းရွေ့လျား နူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖိုမှာမူ တစ်ကြိမ်လောင်စာဖြည့်ထားရုံဖြင့် အနှောင့်အယှက်မရှိဘဲ နှစ် ၅၀ ကျော် အဆက်မပြတ် လည်ပတ်နိုင်စွမ်းရှိသည်။
လူတို့၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် လျှော့ချထားခြင်းကြောင့် အမှားအယွင်း ဖြစ်နိုင်ခြေမှာလည်း သိသိသာသာ နည်းပါးသွားသည်။ ရေအစား အရည်ပျော် သတ္တုများကို အအေးခံရန် အသုံးပြုထားခြင်းကြောင့် ဓာတ်ပေါင်းဖိုအတွင်း ဖိအားမှာ အဆ ၁၀၀ ကျော် ပိုမိုနည်းပါးပြီး ပေါက်ကွဲရန် သို့မဟုတ် အူတိုင်ပျော်ကျရန် အလွန်ပင် ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲ ဖြစ်စေသည်။
၎င်းသည် လောင်စာဆုံတွဲ၏ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို လောင်ကျွမ်းစေကာ ရေဒီယိုသတ္ကြွ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို လျှော့ချပေးပြီး နူကလီးယားလက်နက်များအတွက် အသုံးပြုပြီးလောင်စာများကို ပြန်လည်အသုံးချခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်။
ကျွန်ტော့်၏ ကြိုတင်မြင်နိုင်စွမ်းက ညွှန်ပြနေသည့်အတိုင်း ပီထရော့ဗ် ပါမောက္ခသာလျှင် TWR စမ်းသပ်မှုတွင် အောင်မြင်မည်ဆိုပါက ၎င်းသည် ပိုမိုလုံခြုံပြီး ပိုမိုထိရောက်သော နူကလီးယားစွမ်းအင်ပေးစက်ရုံများ ဖန်တီးရန် လမ်းခင်းပေးလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
ဤနည်းပညာတွင် မည်မျှလောက် များပြားသော တန်ဖိုးရှိနေပါသနည်း။
ငွေကြေးတန်ဖိုးထက်ပင် နူကလီးယား ပေါင်းစပ်ဓာတ်ပြုမှု (nuclear fusion) ကဲ့သို့သော နည်းပညာအသစ်များ မပေါ်ပေါက်လာမချင်း ၎င်းက စွမ်းအင်ပြဿနာကို အကြီးအကျယ် တိုးတက်ကောင်းမွန်စေလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အလုပ်များကို ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ပီထရော့ဗ် ပါမောက္ခနှင့် တွေ့ဆုံရန် လိုအပ်နေသည်။
ကျွန်တော်က သာမန်အတိုင်း မေးလိုက်သည်။
"ဘယ်လိုအကြောင်းရင်းနဲ့ တွေ့ဖြစ်ကြတာလဲင်"
"သူငယ်ချင်းတွေအနေနဲ့ တွေ့ဆုံကြတာပါ။ ပီထရော့ဗ် ပါမောက္ခက လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်တွေက ကဲလ်တက် (Caltech) ကို အခေါက်ခေါက်အခါခါ လာဖူးတယ်။ အဲဒီအချိန်ကတည်းက ကျွန်တော်တို့ အဆက်အသွယ် ရှိခဲ့ကြတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ နှစ်ယောက်စလုံး အလုပ်ရှုပ်နေကြတာနဲ့ မတွေ့ဖြစ်တာ ကြာပြီလေ။ အခုတော့ ပီထရော့ဗ် ပါမောက္ခက အချိန်အနည်းငယ် အလွတ်ရှိတယ်လို့ ပြောလာတာနဲ့ ဒီအခွင့်အရေးကို အသုံးချပြီး သူ့ကို သွားတွေ့ဖို့ လုပ်လိုက်တာပါ"
ဓာတ်ပေါင်းဖို နူကလီးယားနည်းပညာကို တီထွင်နေသော ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် မြေငလျင်ကို လေ့လာနေသော ဘူမိဗေဒပညာရှင်တစ်ဦး။
သူတို့နှစ်ဦးကြားတွင် မည်သို့သော ဆက်စပ်မှုရှိသနည်းဟု လူအချို့က တွေးမိပေမည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် အမှန်တကယ်တွင် အလွန်နီးစပ်စွာ ဆက်စပ်နေကြသည်။ နူကလီးယားနည်းပညာတွင် လုံခြုံရေးသည် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ဖူကူရှီးမား နူကလီးယား မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် နူကလီးယားစွမ်းအင်၏ အန္တရာယ်များကို သတိပြုမိမှု မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ပိုမိုတင်းကျပ်သော မြေငလျင်ဒဏ်ခံ ဒီဇိုင်းစံနှုန်းများကို ချမှတ်လာကြရသည်။
မည်သည့် အဆက်အသွယ်မှလည်းမရှိသော ရုရှားနူကလီးယား ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးထံသို့ ရုတ်တရက် ဖုန်းဆက်ကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ကမ်းလှမ်းလာပါက လူတွေက ဘယ်လိုထင်ကြမလဲ။
သံသယဖြစ်စရာ ကောင်းသည်ဟု သူတို့ တွေးကြလိမ့်မည်မှာ အသေအချာပင်။ သို့သော် ပါမောက္ခ မိုဟန်က ကြားခံဖြစ်နေပါက အခြေအနေက လုံးဝကွဲပြားသွားပြီ ဖြစ်သည်။ ၎င်းက အလွန်သဘာဝကျသော တွေ့ဆုံမှုတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် ဖန်တီးပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
"ကျွန်တော်ရော လိုက်သွားလို့ ရမလားင်"
ပါမောက္ခ မိုဟန်က ကျွန်တော့်စကားကြောင့် အံ့သြသွားဟန်ဖြင့် ကြည့်လာသည်။
"ခင်ဗျားပါ လိုက်မယ် ဟုတ်စ"
"ဒီရက်ပိုင်း ဒီဘက်နယ်ပယ်ကို နည်းနည်း စိတ်ဝင်စားနေလို့ပါ"
"ဓာတ်ပေါင်းဖိုတွေကို ပြောတာလား"
ကျွန်တော် ဘာမှမပြောရသေးဘဲ အခြေအနေကို ရိပ်မိလိုက်ပုံရသော တက်ကျူက ကျွန်တော့်ပခုံးကို ပုတ်ကာ ပြောလိုက်သည်။
"သေချာတာပေါ့။ ဒီရက်ပိုင်း ကျွန်တော်တို့ စွမ်းအင်လုပ်ငန်းဘက်ကို အထူးအလေးထား စောင့်ကြည့်နေကြတာလေ။ ဒီအခွင့်အရေးကို သုံးပြီး ရုရှားကိုပါ အလည်သွားကြတာပေါ့"
ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် ပါမောက္ခ မိုဟန်က ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။
"အင်းလေ၊ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ တွေ့ဆုံမှုတစ်ခုပဲဆိုတော့ ပြဿနာ မရှိလောက်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပီထရော့ဗ် ပါမောက္ခကိုတော့ အရင်ပြောပြထားရမယ်"
"ကျေးဇူးပြုပြီး ပြောပေးပါ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်"
တစ်နေရာရာတွင် ယူရီ နှင့် စကားပြောနေခဲ့သော အယ်လီသည် ကျွန်တော်တို့စားပွဲဝိုင်းဆီသို့ ပြန်ရောက်လာသည်။ အရက်အနည်းငယ် သောက်ထားပုံရပြီး သူမ၏ မျက်နှာမှာ ရဲတွတ်နေကာ မျက်လုံးများမှာလည်း အနည်းငယ် မှေးစင်းနေသည်။
"ရှင်တို့ ဘယ်သွားကြမလို့လဲ"
"ရုရှားကို"
"ဘာသွားလုပ်မလို့လဲ"
ကျွန်တော်က အခြေအနေကို အတိုချုံး ပြောပြလိုက်သည်။
ထိုအခါ အယ်လီက နှုတ်ခမ်းလေးဆူကာ ပြောလာသည်။
"ဟင်... ကျွန်တော်လည်း ရုရှားကို လိုက်ချင်တာပေါ့"
"လိုက်ခဲ့ချင်လို့လား"
"တကယ် လိုက်လို့ရလား"
"ရတာပေါ့"
အယ်လီသည် ဟွန်းဂျူး မမ ရှိရာ စားပွဲဝိုင်းဆီသို့ အပြေးအလွှား သွားလိုက်သည်။ ခဏအကြာတွင် သူမ၏ ပခုံးများ ဂျုံးစင်းလျက် ပြန်ရောက်လာသည်။
"ဟွန့်၊ ဂျက်စီကာ က အိပ်မက်တောင် မမက်နဲ့လို့ ပြောတယ်"
"..."
သူမ ဒီရက်ပိုင်း အလွန်အလုပ်ရှုပ်နေပုံရသည်။
ကျွန်တော် သူမကို နှစ်သိမ့်ပေးနေစဉ် အယ်လီက မျက်လုံးများကို ကျဉ်းမြောင်းလိုက်သည်။
"ရှင်တို့က ရုရှားအလှမယ်တွေကို သွားကြည့်ဖို့ချည်း သက်သက် သွားကြတာ မဟုတ်ဘူးလား"
"ဗျာ!"
အယ်လီ၏ မျက်နှာထားမှာ ချက်ချင်းပင် ဒေါသထွက်သွားဟန် ဖြစ်သွားသည်။
သာမန်အတိုင်း မနေတော့ဘဲ သူမက တင်းမာစွာ ဆိုလိုက်သည်။
"သာ လုပ်ကြည့်လေ၊ ကျွန်တော် တကယ် ဒေါသထွက်မှာနော်"
ကျွန်တော် ရယ်မောလိုက်မိသည်။
"ဟေ့လူမ၊ ငါက အဲဒီလို လုပ်မှာမဟုတ်ပါဘူးဟာ။ စိတ်ချပါ၊ တခြားမိန်းမတွေကို ငါ လှည့်တောင် ကြည့်မှာ မဟုတ်ပါဘူး"
"တကယ်လားင်? ရုရှားအမျိုးသမီး လှလှလေးတစ်ယောက် ဖြတ်သွားရင်တောင် ရှင် ခေါင်းလှည့်မကြည့်ဘူးပေါ့"
"မကြည့်ပါဘူးဗျာ"
မလုပ်နဲ့ဟု တားမြစ်ခံရလေလေ ပိုလုပ်ချင်လာတတ်သည်မှာ လူ့သဘာဝပင်တည်း။ ယခုကဲ့သို့ မကြည့်ရဟု ကတိပေးထားမှတော့ ရုတ်တရက် အလွန်ပင် ကြည့်ချင်လာတော့သည်။
ရုရှားနိုင်ငံတွင် လှပသော အမျိုးသမီးများ အလွန်များပြားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ထိုသို့ တွေးနေစဉ်မှာပင် အယ်လီ၏ အေးစက်စက် အကြည့်တို့က ကျွန်တော့်ဆီတွင် တည်ရှိနေသည်ကို ခံစားလိုက်ရသည်။
"နောက်မှ တက်ကျူ့ကို အကုန် လိုက်မေးကြည့်ရမယ်"
"..."
ဖြစ်နိုင်သမျှ မကြည့်ဟန်ဆောင်ကာ ခိုးကြည့်ရပေမည်။ သို့မဟုတ်ပါကလည်း အိုတက်ကျူ့ကို ပါးစပ်ပိတ်ထားရန် သတိပေးရပေတော့မည်။
တက်ကျူက ကျွန်တော့်ဘေးမှနေ၍ ရဲတင်းစွာ ဝင်ပြောလာသည်။
"ဟွန့်၊ ဒါကြောင့် ချစ်သူရှိတဲ့ကောင်တွေ မကောင်းတာ။ ကျုပ်ကတော့ ကျေနပ်အားရတဲ့အထိ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ငေးကြည့်မှာ"
ကျွန်တော်က သာမန်စကားပြောသလို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးပင် ဆိုလိုက်သည်။
"မင်း ဟာယောင်း၊ ယာ့ ဟာနာနဲ့ မင်းသမီး အန်နီကီတို့ကို ငါ ပြောပြလိုက်ရမလား"
"ဗျ... ဗျာ!"
***
ကုမ္ပဏီ ညစာစားပွဲ ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် ကျွန်တော် အိမ်သို့ ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။
အယ်လီသည် အရက်မူးနေပုံရကာ မျက်နှာတောင် မသစ်ဘဲ အိပ်ပျော်သွားခဲ့သည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ ကျွန်တော်သည် ဧည့်ခန်းထဲသို့ ထွက်လာပြီး တက်ကျူနှင့် တိုးတိုးတိုးတိုး စကားပြောနေလိုက်သည်။
"ဒါဆို အဲဒီရုရှားပါမောက္ခက သူ့ရဲ့ လှိုင်းရွေ့လျား ဓာတ်ပေါင်းဖို စမ်းသပ်မှုမှာ အောင်မြင်သွားတာပေါ့"
"အင်း ဟုတ်တယ်"
လျှပ်စစ်ကားများ ပျံ့နှံ့လာခြင်းသည် စွမ်းအင်ပြဿနာနှင့် မလွဲမသွေ ဆက်စပ်နေပေသည်။ ဤပြဿနာကို မဖြေရှင်းနိုင်ပါက အတွင်းလောင်ကျွမ်းအင်ဂျင်သုံး ကားများကို လျှပ်စစ်ကားများဖြင့် အပြည့်အဝ အစားထိုးရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ (ထို့ကြောင့်ပင် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကားများ ပင်မရေစီးကြောင်း ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟူသော စကားများ ခဏတာ ထွက်ပေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။)
နစ်ကိုလာ (Nikola) ၏ တည်ထောင်သူ အလန် အီဘာဟတ် (Allen Eberhardt) သည် ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဆိုလာလန်း (SolarLand) ဟုခေါ်သော ဆိုလာစွမ်းအင် ကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နစ်ကိုလာနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။
ဆိုလာလန်း၏ ပင်မထုတ်ကုန်မှာ ဆိုလာခေါင်မိုး ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် လျှပ်စစ်ကား အားသွင်းရန်နှင့် အိမ်သုံးလိုအပ်ချက်များအတွက် စွမ်းအင်လုံခြုံစေရန် ရည်ရွယ်ကာ အိမ်ခေါင်မိုးများတွင် တပ်ဆင်နိုင်သော ဆိုလာပြားများ ဖြစ်ကြသည်။
တစ်အိမ်တက်ဆင်း အိမ်များအတွက်ထက် တိုက်ခန်းများအတွက်မူ ကန့်သတ်ချက်များ ရှိသော်လည်း ၎င်းသည် ကောင်းမွန်သော အကြံဉာဏ်တစ်ခု ဖြစ်သည်မှာ သေချာပေသည်။
ကျွန်တော် နောက်ထပ် အချက်အလက်အချို့ကို ထပ်မံရှာဖွေကြည့်လိုက်သည်။
နူကလီးယားနည်းပညာဆိုသည်မှာ စွမ်းအင်သက်သက်မျှသာ မဟုတ်ပေ။ ၎င်းသည် နူကလီးယားလက်နက်များနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် ဓာတ်ပေါင်းဖိုပိုင်ဆိုင်သော မည်သည့်နိုင်ငံမဆို စိတ်ကူးရှိလာပါက နူကလီးယားလက်နက်များကို ဖန်တီးနိုင်ခြေ ရှိနေပေသည်။
ထိုသို့ ပျံ့နှံ့မှုကို တားဆီးရန်အတွက် NPT (နူကလီးယားလက်နက် မပြန့်ပွားရေး စာချုပ်) ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ စည်းမျဉ်းများ ရှိနေပြီး IAEA (အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အტომစွမ်းအင် အေဂျင်စီ) ကလည်း သတိကြီးစွာဖြင့် စောင့်ကြည့်နေသည်။
သို့သော် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ပြီး နူကလီးယားလက်နက်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီးသား နိုင်ငံများကတော့ လက်တွေ့တွင် ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိနေကြသည်။
ပုံင်္ပတင်ပြောရမည်ဆိုလျှင် ၎င်းသည် ရပ်ကွက်စုန်းပြူးများကို အပစ်မခံရအောင် လက်နက်ကြီးများ တပ်ဆင်ထားသည့် အဖွဲ့အစည်းကြီးများက သေနတ်များကို ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်နေခြင်းနှင့် တူပေသည်။
ဤသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် မှန်သလော၊ မှားသလောဟု ငြင်းခုံနေခြင်းမှာ အဓိပ္ပာယ် မရှိလှပေ။ နိုင်ငံတကာ စည်းစနစ်ဟောင်းရော ယခုစနစ်ပါ အင်အားကြီးမားမှု၏ ယုတ္တိဗေဒပေါ်တွင်သာ လည်ပတ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတိုင်းက နူကလီးယားလက်နက်များ တီထွင်နေကြသည်ထက် ဤကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ခြင်းက ကမ္ဘာ့សည်းစနစ်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ပိုမိုအထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်မှာလည်း အမှန်ပင်တည်း။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်ခံထားရသော အခြားနိုင်ငံအများစုနှင့် မတူဘဲ အမေရိကန်၊ တရုတ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့တွင် နူကလီးယား စမ်းသပ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုလွတ်လပ်ခွင့် ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤနိုင်ငံများတွင် နူကလီးယားနည်းပညာဆိုင်ရာ သုတေသနများကို တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ဤနယ်ပယ်တွင် ထိပ်တန်းဦးဆောင်သူ ဖြစ်သည်မှာ ငြင်းမရပေ။ ဥပမာအားဖြင့် တာရာပဝါ (TerraPower) ၏ ဓာတ်ပေါင်းဖိုသည် ကူးသန်းရောင်းချနိုင်ရေး စမ်းသပ်မှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
အမေရိကန်သည် နူကလီးယားစမ်းသပ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၏ တင်းကျပ်မှုကို အထူးတလည် မခံရသော်လည်း ပြည်တွင်း စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း တင်းကျပ်မှုများကိုမူ ရင်ဆိုင်ရသည်။ အမေရိကန်ပြည်သူများသည် 放射線 (ဓာတ်ရောင်ခြည်) ကို ကြောက်ရွံ့ကြသဖြင့် နိုင်ငံအတွင်း စမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်ပါက လူထု၏ ကန့်ကွက်မှုကို ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် တာရာပဝါသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဓာတ်ပေါင်းဖို စမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်ရန် တရုတ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ သို့သော် စမ်းသပ်မှုများ မစတင်မီလေးတွင် ပြဿနာတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
“ဘာပြဿနာလဲ”
“အမေရိကန်-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားလာတာပါပဲ”
နူကလီးယားနည်းပညာသည် မည်သည့်နိုင်ငံတွင်မဆို အမြင့်ဆုံး လုံခြုံရေးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသော နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပူးတွဲစမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့မည်ဆိုပါက တရုတ်ကုမ္ပဏီများက နူကလီးယားနည်းပညာကို ကူးယူသွားမည်မဟုတ်ကြောင်း မည်သူကမှ အာမခံချက် ပေးနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
ရော်နယ်က အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ချက်များကို အကြောင်းပြကာ တရုတ်ကုမ္ပဏီနှင့် ပူးတွဲဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း ပြုလုပ်မည့် ဓာတ်ပေါင်းဖို စမ်းသပ်မှုများကိုလည်း လုံးဝ ရပ်ပစ်ခဲ့သည်။
“ဘာလဲ၊ ဒါဆို ခင်ဗျားကြောင့် ဖြစ်သွားတာပေါ့”
“အင်း... ကျွန်တော်လည်း လုံးဝ အဆက်အစပ် မရှိတော့ဘူးလို့တော့ မဆိုလိုပါဘူးလေ”
သူတို့သည် တရုတ်အစိုးရထံမှ ခွင့်ပြုချက် ရရှိပြီးသား ဖြစ်သည်။ အကယ်၍သာ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲသည် တစ်လစော၍ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း မရှိပါက စမ်းသပ်မှုများ စတင်နေလောက်ပြီ ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နှင့် တရုတ်တို့က TWR (လှိုင်းရွေ့လျား ဓာတ်ပေါင်းဖို) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို လုပ်ဆောင်နေစဉ် ရုရှားနိုင်ငံကလည်း လက်ပိုက်ကြည့်နေခဲ့သည် မဟုတ်ပေ။
အမေရိကန်နှင့် မည်သို့နှိုင်းယှဉ်ရမည်ကို အတိအကျ မသိရသော်လည်း ရုရှား၏ နူကလီးယားနည်းပညာသည်လည်း ကမ္ဘာ့အဆင့်မီပင် ဖြစ်သည်။ ပထမအချက်အနေဖြင့် ၎င်းတို့တွင် ရှည်လျားသော နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု သမိုင်းကြောင်း ရှိသည်။ ဆိုဗီယက်ခေတ်ကတည်းက နူကလီးယား စွမ်းရည်များကို တီထွင်လာခဲ့ကြပြီး နူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး စက်ရုံများကို စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင်ရာတွင် ရှေ့ဆောင်လမ်းပြများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
သူတို့၏ TWR ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများမှာလည်း အတော်အတန် အဆင့်မြင့်နေပြီဟု သိရသည်။ အမေရိကန်နှင့် တရုတ်တို့၏ စမ်းသပ်မှုများ ရပ်တန့်သွားခဲ့ခြင်းက ရုရှားသုတေသီများအတွက် ပြိုင်ဘက်များကို ကျော်တက်သွားရန် အကောင်းဆုံးအခွင့်အရေး တစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ရုရှားတို့၏ သုတေသနလုပ်ငန်းများလည်း တိမ်ကောသွားခဲ့ရသည်။
“ဘာလို့လဲ”
“ဒါကလည်း ‘လူကြီးပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်တွေ’ ကြောင့်ပါပဲ”
ရုရှား၏ လက်ရှိ စီးပွားရေးအခြေအနေမှာ အလွန်ပင် ခက်ခဲနေသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ အကြီးမားဆုံး ပြဿနာမှာ ရေနံ ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းသွားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ‘ဘစ်ဝမ်း’ (Big One) ကဲ့သို့သော ဖြစ်ရပ်များနှင့် မြောက်ပင်လယ် ရှိ ရေနံ ရေနံတွင်းများ ပျက်စီးသွားခြင်းတို့ကြောင့် ဈေးနှုန်းများ ခဏတာ မြင့်တက်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ရေနံ ဈေးနှုန်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည့် ခေတ်ကာလနှင့် ယှဉ်လိုက်လျှင် ဘာမှမဟုတ်ပေ။
အမေရိကန်က ရှိလ်ရေနံ နှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆက်လက် ထုတ်ယူခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ တင်ပို့ရောင်းချကာ ရေနံ ဈေးနှုန်းများကို ဆက်လက် နှိမ့်ချပစ်ခဲ့သည်။
၎င်းအပြင် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ခရိုင်းမီးယား အရေးအခင်းကလည်း ထပ်မံ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ရုရှားက ယူကရိန်းပိုင်နက် ဖြစ်သော ခရိုင်းမီးယားကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ အနောက်နိုင်ငံများက ပြင်းထန်သော စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများကို ချမှတ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအခါ ရူဘယ်ငွေကြေး တန်ဖိုးမှာ အလွန်အမင်း ထိုးကျသွားခဲ့ပြီး စီးပွားရေးမှာလည်း ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် ငြိမ်ကျသွားသည်ဟု ထင်ရသော ခရိုင်းမီးယား အခြေအနေသည် အရှေ့ယူကရိန်းဘက်သို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး စစ်ရေးပဋိပက္ခများလည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။
ဤကဲ့သို့သော အခြေအနေများကြောင့် မသေချာမရေရာလှပြီး ကုန်ကျစရိတ်များပြားလှသော ဓာတ်ပေါင်းဖို စမ်းသပ်မှုများကို ဦးစားပေးစာရင်း၏ အောက်ဆုံးသို့ ပို့လိုက်ကြရတော့သည်။
“အမေရိကန်နဲ့ တရုတ်တို့ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေကြောင့် စမ်းသပ်မှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရတယ်လို့ သူတို့ သံသယဝင်နေကြတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်”
ကျေးဇူးတင်စရာကောင်းသည်မှာ ဤအချက်ကြောင့်ပင် ကျွန်တော်တို့အတွက် အကောင်းဆုံးအခွင့်အရေး တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
တက်ကျူက ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရုရှားဝက်ဝံသူငယ်ချင်းတွေနဲ့ တစ်ခုခု လုပ်ရမယ့်အချိန် ရောက်လာပြီပဲ”
***
ပါမောက္ခ မိုဟန်က သူ၏ မူလဘွတ်ကင်လုပ်ထားသော လေယာဉ်လက်မှတ်များကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး ကိုရီးယားရှိ အလုပ်တာဝန်များ ပြီးဆုံးသွားသည့်နောက် ကျွန်တော်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဂျက်လေယာဉ်ဖြင့် လိုက်ပါရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။ ပါမောက္ခ မိုဟန်နှင့် ကယ်ရီတို့ကို ခေါ်ဆောင်ပြီးနောက် ကျွန်တော်တို့သည် ရုရှားနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက် ပျံသန်းခဲ့ကြသည်။
ကယ်ရီမှာ အလွန်ပင် ပျော်ရွှင်နေသည်။
“ကိုယ်ပိုင်ဂျက်လေယာဉ်တဲ့! ကျွန်တော် ဓာတ်ပုံရိုက်ပြီး သူငယ်ချင်းတွေကို ကြွားလို့ရမလား”
“ရတာပေါ့။ ကြိုက်သလောက် ရိုက်ပြီး ဘယ်လောက်ပဲ ကြွားကြွား လုပ်လို့ရတယ်”
ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် ရာသီဥတုမှာ နွေးထွေးစပြုလာပြီ ဖြစ်သော်လည်း ရုရှားတွင်မူ ဆောင်းရာသီအလယ်တွင်ပင် ရှိနေသေးသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်တော်တို့သည် ဆောင်းဝတ်စုံများကို ပုံအော၍ ယူလာခဲ့ကြသည်။
မော်စကိုမြို့သို့ ပျံသန်းရသည့် ကြာချိန်မှာ ခန့်မှန်းခြေ နာရီပေါင်း ကိုးနာရီခန့် ကြာမြင့်သည်။
လေယာဉ်ပေါ်တွင် လိုက်ပါလာစဉ်အတွင်း ကျွန်တော်သည် ရုရှားဘာသာစကား စကားပြောစာအုပ်ငယ်ကို လှန်လှော ကြည့်ရှုနေမိသည်။ အင်္ဂလိပ်၊ စပိန်၊ ပြင်သစ်နှင့် ပေါ်တူဂီစဲ့သော လက်တင်အနွယ်ဝင် ဘာသာစကားများနှင့် မတူဘဲ ရုရှားဘာသာစကားမှာ ဆလာဗစ် ဘာသာစကားအုပ်စုဝင် ဖြစ်ပြီး စီရီလစ် အက္ခရာများကို အသုံးပြုသည်။
ဘာသာစကား စနစ်တစ်ခုလုံး လုံးဝ ကွာခြားနေသဖြင့် စာဖတ်ခြင်းနှင့် အသံထွက်ဆိုခြင်းမှာ အလွန်ပင် ခက်ခဲလှပေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နှုတ်ဆက်စကား အနည်းငယ်ကိုသာ ကျက်မှတ်ပြီး စာအုပ်ကို ပိတ်လိုက်ရတော့သည်။
ကျွန်တော့်ဘေးတွင်မူ တက်ကျူက အကြောင်းမဲ့ ‘စပါစီဗို’ ဟု ရွတ်ဆိုနေသည်။
လေဆိပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် စကားပြန်နှင့် ကိုယ်ရံတော်များက စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေးကုမ္ပဏီကြီးသည် ရုရှားနိုင်ငံတွင်လည်း လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေပြီး အင်္ဂလိပ်နှင့် ရုရှား နှစ်ဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သော ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကို စေလွှတ်ပေးထားခဲ့သည်။
“တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ် မစ္စတာ ကန်ဂျင်ဟူး။ ကျွန်မက အန်ဂျယ်လီနာ ရူဒါကိုဗာ ပါ”
သူ့မှာ ဆလာဗစ် အမျိုးသမီး အလှပိုင်ရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး အရပ်ရှည်ရှည်၊ အသားဖြူဖြူ၊ ရွှေရောင်ဆံပင်နှင့် အပြာရောင် မျက်လုံးများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသူ ဖြစ်သည်။
တက်ကျူက ကျွန်တော့်ပခုံးပေါ် လက်တင်ကာ ပြောလိုက်သည်။
“ဒီအကြောင်း အယ်လီကို သွားပြောပြရမယ်”
“…ပြောပြီးပြီလား”
ငါတောင် သေချာ မကြည့်ရသေးဘူးလေ!
ကျွန်တော်တို့သည် ပြင်ဆင်ထားသည့် ကားပေါ်သို့ ချက်ချင်းတက်ကာ မော်စကို တက္ကသိုလ်ဆီသို့ ဦးတည် ಹೊರခွာခဲ့ကြသည်။
ကျွန်တော် ပထမဆုံးအကြိမ် မြင်ဖူးသည့် မော်စကို တက္ကသိုလ်ကြီးမှာ ကျယ်ဝန်းလှပလှသည်။
တက်ကျူက အံ့သြချီးကျူးလျက် ပြောလိုက်သည်။
“သံမဏိ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲ့ စွမ်းအားကို ခံစားလို့ရနေပြီ။ အိုးဟိုး! ရဲဘော် စတာလင်!”
“…”
သူပြောတာလည်း မမှားပေ။ ဤကဲ့သို့သော အဆောက်အအုံများကို ‘စတာလင် စတိုင်’ ဟု အမှန်တကယ် ခေါ်ဆိုကြပြီး မော်စကိုတွင် ဤကဲ့သို့သော အဆောက်အအုံ ခုနစ်ခု ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ပါမောက္ခ ပီထရော့ဗ်က တက္ကသိုလ် အဆောက်အအုံပြင်ပတွင် ကျွန်တော်တို့ကို စောင့်ဆိုင်းကြိုဆိုနေသည်။ သူနှင့် ပါမောက္ခ မိုဟန်တို့မှာ ကာလအတန်ကြာ ကွဲကွာနေပြီးမှ ပြန်လည်ဆုံတွေ့ကြခြင်း ဖြစ်သဖြင့် နွေးထွေးစွာ နှုတ်ဆက်ခဲ့ကြသည်။
သူ့၏ ဓာတ်ပုံကို ကြည့်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာ တုတ်ခိုင်မည်ဟု ထင်ထားခဲ့သော်လည်း လူကိုယ်တိုင် အပြင်မှာ မြင်ရသောအခါ ပို၍ပင် ကြီးမားထည်ဝါနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ အရပ် ၁၉၀ စင်တီမီတာကျော်ရှိပြီး ရွှေရောင်ဆံပင်၊ ကြမ်းတမ်းသော မုတ်ဆိတ်မွှေး၊ ကျယ်ပြန့်သော ပခုံးများနှင့် သံမဏိကဲ့သို့ သန်မာသော လက်ဖျံများကို ပိုင်ဆိုင်ထားကာ ဝက်ဝံတစ်ကောင်ကိုပင် လက်ဗလာဖြင့် လှဲနိုင်မည့် ပုံစံမျိုး ရှိနေသည်။
တက်ကျူက အသံတိုးတိုးဖြင့် မေးလိုက်သည်။
“နူကလီးယား ရူပဗေဒပညာရှင် ဖြစ်ဖို့ အဲဒီလို ကြွက်သားတွေ လိုအပ်တာလားင်”
“…ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်ရမလဲ”
သူက လောင်စာတံတိုင်တွေကို ကိုယ်တိုင် သယ်ပြီး ပြေးနေရတာမှ မဟုတ်တာ။
ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် ပါမောက္ခ ပီထရော့ဗ်သည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုနိုင်သူ ဖြစ်သည်။
“ခင်ဗျားတို့ လိုက်လာမယ်လို့ ကြားထားပါတယ်။ တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်။ ကျွန်တော်က နီကိုလိုင်း ပီထရော့ဗ် ပါ”
“တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်။ ကျွန်တော်က ကန်ဂျင်ဟူး ပါ”
ကျွန်တော်တို့ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်လိုက်ကြသည်။
“အရင်ဆုံး အတွင်းထဲကို ဝင်ကြရအောင်”
***
ကန်ဂျင်ဟူး သည် ပါမောက္ခ မိုဟန်နှင့်အတူ ရုရှားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်ဆိုသော သတင်းမှာ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ သူ၏ ပထမဆုံးအကြိမ် ရုရှားခရီးစဉ် ဖြစ်သည်။
OTK ကုမ္ပဏီ၏ အမှုဆောင်ချုပ်သာမက ဒုတိယအမှုဆောင်ချုပ်ပါ အတူတကွ လိုက်ပါသွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေရာ ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ် ရည်ရွယ်ချက်အပေါ် အာရုံစိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
သမ္မတရုံး တည်ရှိရာ ရုရှားနိုင်ငံ၏ ခရင်မ်လင်နန်းတော်ကြီးက ကန်ဂျင်ဟူး ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေခဲ့သည်။ သမ္မတ ဗိုင်ဆိုဆကီသည် အခြေအနေများကို အဆက်မပြတ် တင်ပြချက် လက်ခံရရှိနေသည်။
“အခုလောလောဆယ် သူက မော်စကို တက္ကသိုလ်ဆီကို သွားနေပါပြီ။ မိနစ် ၃၀ အတွင်း ရောက်ရှိမှာဖြစ်ပြီး ပါမောက္ခ ပီထရော့ဗ်နဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ ရှိပါတယ်”
သူ ဒီကိုလာရတဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲ။ ပါမောက္ခ မိုဟန်နဲ့ အတူတကွ ခရီးထွက်လာတာကို အကြောင်းပြပြီး ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေတွေကို လေ့လာချင်လို့များလား။
သူ့ကို ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်လို့ လူတိုင်းက အသိအမှတ်ပြုထားကြသည်။ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု တစ်ခုတည်းတင်မကဘဲ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကိုပင် လှည့်ပတ်နိုင်စွမ်းရှိသည့် နည်းပညာပိုင်ဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီများကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသူ ဖြစ်ပေသည်။
ကွန်မြူနစ် ပြည်ထောင်စုကြီး၏ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရုရှားရပ်တည်ခဲ့ရသော အချိန်ကာလမှာ ကြာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင်မူ ချမ်းသာကြွယ်ဝသော သူဌေးကြီးများကို လက်ကမ်းကြိုဆိုနေပြီ ဖြစ်သည်။
နေတိုး မဟာမိတ်နိုင်ငံများနှင့် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်နေပြီး အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုဒဏ်ကြောင့် ရုန်းကန်နေရချိန်တွင် OTK ကုမ္ပဏီက ရုရှားနိုင်ငံတွင်းသို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပြုလုပ်လာခြင်းက ရုရှားစီးပွားရေးအတွက် အရေးပါသော အသက်ရှူပေါක් တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးနိုင်ပေလိမ့်မည်။
သမ္မတ ဗိုင်ဆိုဆကီက အမိန့်ပေးလိုက်သည်။
“ဒီကိစ္စ ဘယ်လိုဖြစ်လာမလဲဆိုတာ မသေချာသေးဘူး။ ဒါကြောင့် အရေးအကြီးဆုံး ချိန်းဆိုမှုတွေကလွဲပြီး ကျန်တာအားလုံးကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပါ”