အဲလီရဲ့ လူကြိုက်များမှုက အလွယ်တကူ ငြိမ်ကျသွားတာမျိုး မရှိခဲ့ပေ။
အေကျူ့ (A-Tube) ပေါ် တင်ထားခဲ့တဲ့ ကြော်ငြာဟာ ကြည့်ရှုသူ ၅ သန်းကျော်သွားခဲ့ပြီး ထွက်ရှိလာတဲ့ ဖက်ရှင်ဓာတ်ပုံတွေကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုကြတဲ့ လူတွေကြောင့် ဗက်စတာ (Vester) ရဲ့ ပင်မစာမျက်နှာတောင် လမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှုနဲ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။
ဓာတ်ပုံတွေထဲမှာ အဲလီဟာ ဆွဲဆောင်မှုအပေါင်းနဲ့ တောက်ပနေပြီး သူမ ကိုယ်စားပြု ရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ အားကစားဝတ်စုံတွေလည်း ရောင်းကောင်းလို့ နေသည်။
ဒါပေမဲ့ ဒါက ဘာမှမဟုတ်သေးပေ။ အံ့သြစရာကောင်းတာက Royal Fish&Chips ကြော်ငြာက ကြည့်ရှုသူ ၁၀ သန်းကျော်သွားခဲ့ခြင်းပင်။
နာမည်ကြီး အိုင်ဒေါအဖွဲ့တွေရဲ့ တေးသီချင်းဗီဒီယိုတွေတောင် ဒီလိုကိန်းဂဏန်းမျိုးကို မရောက်ရှိတတ်ကြပါ။ ဒါက B-grade အလှတရားရဲ့ အာရုံကြောကို အပြည့်အဝ ထိမိသွားခဲ့လို့သာ ဖြစ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အညံ့စား အစုံအလင်ပါတဲ့ စက်ပြင်ဆင်မှုနဲ့ သီချင်းက၊ မော်ဒယ်လ်ရဲ့ (ရိုက်ကူးချိန်က အချိန်ပိုင်းဝန်ထမ်းတစ်ဦးသာဖြစ်တဲ့) ချစ်စရာ ကခုန်ပုံလှုပ်ရှားမှုတွေ၊ ချဲ့ကားထားတဲ့ အူကြောင်ကြောင် သရုပ်ဆောင်ချက်တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး ဒီလိုရလဒ်မျိုးကို ထွက်ပေါ်လာစေခဲ့တာ ဖြစ်သည်။
ဒါဟာ ဗက်စတာ ကြော်ငြာနဲ့ဆိုရင် အရာရာတိုင်းမှာ ပြီးပြည့်စုံတဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် ရလဒ်တစ်ခု ဖြစ်နေခဲ့သည်။
အမှန်တိုင်းပြောရရင် ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း ပျင်းတဲ့အခါမျိုးမှာ တစ်ခါတလေ ဝင်ကြည့်ရင်း ကြည့်ရှုသူအရေအတွက် တိုးလာဖို့ အားဖြည့်ပေးခဲ့မိသေးသည်။
အွန်လိုင်းပေါ်က ပေါက်ကွဲအားကောင်းတဲ့ လူကြိုက်များမှုကြောင့် Royal Fish&Chips ကြော်ငြာဟာ နောက်ဆုံးမှာတော့ နိုင်ငံတော် ရုပ်သံသတင်းတွေအထိ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီး ဖရန့်ချိုက်စ် လုပ်ငန်းကိုယ်တိုင်က အရင်ကတည်းက ဒေဝါလီခံသွားခဲ့ပြီဆိုပေမဲ့ နိုင်ငံခြားသတင်းဌာနတွေကပါ ဖော်ပြလာခဲ့ကြသည်။
မျိုးစုံသော ဖျော်ဖြေရေးနဲ့ ဟာသအစီအစဉ်တွေကတောင် အဲဒီကြော်ငြာကို တုပ ရိုက်ကူးခဲ့ကြပြီး အဲလီကို ပူပန်သောက ပင်လယ်နက်ထဲ ပိုလို့တောင် နစ်မြုပ်သွားစေခဲ့သည်။
တက်ဂြိုရဲ့ ပြောပြချက်အရ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ ရှက်စရာကောင်းတဲ့ အတိတ်ထက် ပိုပြီး ရယ်စရာကောင်းတာ ဘာမှမရှိဘူး ဆိုပဲ။
ဒါပေမဲ့ ဒီဖြစ်ရပ်က ထူးဆန်းတဲ့ အခြား ဖြစ်ရပ်ဆန်းတစ်ခုကိုပါ ဖန်တီးပေးခဲ့ပါသေးတယ် - အစားအသောက်လုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှာ ရုတ်တရက် ငါးနဲ့ အာလူးကြော် (fish and chips) ရူးသွပ်မှု လွှမ်းမိုးသွားခဲ့ခြင်းပါပဲ။ ဒီအခွင့်အရေးကို လက်လွတ်မခံဘဲ ဖရန့်ချိုက်စ်အသစ်တွေက အသင်းဝင်အသစ်တွေကို စတင်ခေါ်ယူလာကြပြီး အဝေးယူ (takeaway) ဆိုင်ငယ်လေးတွေလည်း မှိုလိုပေါက်လာခဲ့ကြသည်။ အချို့ဆိုရင် 'Royal Fish&Chips' ဒါမှမဟုတ် 'Royal FiChip' ဆိုတဲ့ နားလည်ရလွယ်တဲ့ နာမည်တွေကိုတောင် သုံးလာကြပါတော့သည်။
အဲလီကတော့ ယခုအခါ လောကီအရေးအရာအားလုံးကို လွန်မြောက်သွားခဲ့ပြီဖြစ်တဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ "ဗြိတိသုလူတွေတောင် ငါးနဲ့ အာလူးကြော်ကို အထူးတလည် သဘောကျနေတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ပြောလာခဲ့သည်။
အဲဒါက အရမ်းကောင်းလို့ စားတာထက် အဲဒီမှာ ရှိနေလို့သာ စားကြတာပါလို့ သူမက ဆိုသည်။
"တစ်ခုခု လူကြိုက်များလာတိုင်း ဝိုင်းပြီး လိုက်လုပ်ကြတာက ကိုရီးယား အစားအသောက်လုပ်ငန်းရဲ့ ထူးခြားချက် တစ်ရပ်ပါပဲ။"
ငါးနဲ့ အာလူးကြော်တွေဟာ အရင်က ခဏတာသာ ထင်ရှားခဲ့တဲ့ ဘီယာဆိုင်ငယ်လေးတွေ၊ စျေးပေါတဲ့ ဖျော်ရည်ဆိုင်ငယ်တွေ၊ ထိုင်ဝမ် ကတ်စတယ်လာ ကိတ်မုန့်တွေလိုပဲ ခဏတာ ခေတ်စားပြီး ပျောက်ကွယ်သွားမယ့် လမ်းကြောင်းကို လိုက်သွားဖို့ အလွန် ရာခိုင်နှုန်းများနေသည်။
လအနည်းငယ်အတွင်းမှာပဲ သူတို့အားလုံး ပိတ်သိမ်းသွားကြလိမ့်မယ် မဟုတ်ဘူးလား။
တကယ်တော့ ပိုပြီး အဓိကကျတဲ့ ပြဿနာက တခြားတစ်နေရာမှာ ရှိနေခဲ့သည်။ မီဒီယာပြိုင်ဆိုင်မှုတွေ ပြင်းထန်လာတာနဲ့အမျှ ပာပါရာဇီ (Paparazzi) တွေက အဲလီရဲ့ နောက်ကို လိုက်လာကြတော့သည်။
အဲဒီအထဲမှာ ကိုရီးယား "ဂီရယ်ဂီ" (အမှိုက်သတင်းထောက်များ) သာမက နာမည်ကျော်များကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးပြီး အဝါရောင်စာစောင်တွေကို ရောင်းစားကာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေကြတဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ပာပါရာဇီတွေလည်း ပါဝင်နေခဲ့သည်။
သူတို့က ဟိုတယ်ရဲ့ အပြင်ဘက်ရော အတွင်းဘက်ပါ မခွဲခြားတော့ပေ။ ကော်ဖီဆိုင်တွေ၊ စားသောက်ဆိုင်တွေ၊ ကြံ့ခိုင်ရေးစင်တာတွေနဲ့ ရေကူးကန်တွေအထိ အမြဲတမ်းပေါ်လာပြီး သူမရဲ့ မျက်နှာရှေ့ကို ကင်မရာတွေ ထိုးထည့်ကြသည်။
ဟိုတယ်က သူတို့ကို ဝင်ရောက်ခွင့်မပေးတဲ့အခါမျိုးမှာ သာမန်ဧည့်သည်တွေလို အသွင်ပြောင်းလာကြပြီး အဲလီရှိတဲ့ အထပ်မှာ အခန်းတစ်ခန်း ငှားဖို့ ငွေတွေစုပြီးတောင် လုပ်ခဲ့ကြပါသေးသည်။
ဒီအခြေအနေမျိုးမှာ သူမအနေနဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ သို့မဟုတ် ရေကူးဖို့ဝေးစောစား၊ မနက်စာ စားဖို့ သို့မဟုတ် ကော်ဖီသောက်ဖို့တောင် ခက်ခဲလာခဲ့ရသည်။
သူတို့ကို လိုက်လံနှင်ထုတ်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါတိုင်းမှာတော့ လူထုရဲ့ သိပိုင်ခွင့်ကို အကြောင်းပြလေ့ရှိကြသည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝက ဘာကြောင့် လူထုရဲ့ သိပိုင်ခွင့်နယ်ပယ်ထဲ ကျရောက်လာရတာလဲဆိုတာကို ကျွန်တော် မားနလည်နိုင်တော့ပေမယ့် ထိန်းချုပ်ဖို့ ထိရောက်တဲ့ နည်းလမ်းကတော့ သိပ်မရှိလှပါ။
အဲလီက သူမရဲ့ ခေါင်းကို ခါယမ်းလိုက်သည်။ "ဟိုတယ် ပြောင်းရတော့မယ် ထင်တယ်"
ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ဟု ခေါ်သော နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်တာကြောင့် ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ရာခိုင်နှုန်း ၂၀ လောက်က နိုင်ငံခြားသားတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ သီးသန့် အိမ်ရာစီစဉ်မထားရသေးတဲ့ ပြည်ပရောက်ဝန်ထမ်းတွေ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခရီးစဉ်နဲ့ ရောက်လာသူတွေဟာ ဆမ်ဆောင်းဘူတာရုစ်အနီးက ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် က ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ Grand Dayton ဟိုတယ်မှာ တည်းခိုလေ့ရှိကြပြီး ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ဝန်ထမ်းတွေက အဲဒါကို "အဆောင်" လို့ အလွယ်တကူ ခေါ်ဆိုကြလေ့ရှိသည်။
အဲလီဟာ ကိုရီးယားကို ရောက်လာကတည်းက အဲဒီမှာပဲ နေထိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်သည်။ မူလက ဟွန်းဂျူး မမ နဲ့ ဟင်နရီတို့လည်း အဲဒီမှာ တည်းခိုခဲ့ကြဖူးသည်။
"ဘယ်ကိုလဲ။"
"သေချာတော့ မသိသေးပါဘူး။ ယုံဆန်မှာရှိတဲ့ Dragon Carlton ဟိုတယ် ဒါမှမဟုတ် ဂျမ်ဆီးလ်မှာရှိတဲ့ Rete တာဝါကို စဉ်းစားနေတယ်။"
"ဒါပေမဲ့ အဲဒါဆို ကုမ္ပဏီနဲ့ ပိုဝေးသွားမှာပေါ့။ အသွားအလာ ခက်ခဲမသွားဘူးလား။"
'ပြီးတော့ ငါ့နေရာနဲ့လည်း ပိုဝေးသွားမယ်။'
အဲလီသာ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ရဲ့ ရှေ့နေတစ်ဦးနဲ့ ကြော်ငြာမော်ဒယ်လ် တစ်ယောက် သက်သက်သာ ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီလောက်အထိ လူထုရဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုကို ခံရလိမ့်မယ် မဟုတ်ပေ။ ဒါပေမဲ့ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ချစ်သူဆိုတဲ့ အချက်ပါ ထပ်ပေါင်းသွားတဲ့အခါ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးကို ဖန်တီးလာခဲ့တာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဲလီ လက်ရှိ ခံစားနေရတဲ့ အနှောင့်အယှက်တွေအတွက် ကျွန်တော်မှာလည်း တာဝန်အချို့ ရှိနေပါသည်။
ပြီးတော့ ဟိုတယ်ပြောင်းရုံနဲ့လည်း ပြဿနာက လုံးဝ ဖြေရှင်းပြီးသွားမှာ မဟုတ်ပေ။ သူမ ဘယ်ကို ပြောင်းသွားတယ်ဆိုတာ လူတွေ အမြန်သိသွားကြလိမ့်မယ်၊ ပြီးတော့ အရင်လို အခြေအနေမျိုးပဲ ထပ်ဖြစ်လာနိုင်ချေ ရှိသည်။ လုံခြုံရေး ပိုတင်းကျပ်တဲ့ ဟိုတယ်ကို ပြောင်းလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ အခြေအနေက နည်းနည်းလေး ပိုကောင်းလာနိုင်ကောင်းရဲ့...
"ပိုကောင်းတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခု ရှိတယ်။"
"ဘာလဲ။"
သတိကြီးကြီးထားပြီး ကျွန်တော် အကြံပြုလိုက်သည် - "အခြေအနေတွေ ငြိမ်သွားတဲ့အထိ ခဏလောက် ငါ့အိမ်မှာ လာနေရင်ရော ဘယ်လိုနေမလဲ။"
ကျွန်တော့်စကားကြောင့် အဲလီရဲ့ မျက်လုံးတွေ အံ့သြမှုနဲ့ ကျယ်သွားခဲ့သည်။ "ရှင်တို့အိမ်မှာလား၊ ဂျင်ဟူး?"
"အင်း။ ကုမ္ပဏီနဲ့လည်း နီးတယ်၊ ပြီးတော့ ဟွန်းဂျူး မမ တို့အိမ်နဲ့လည်း နီးတယ်။ အသွားအလာ အဆင်ပြေတယ်၊ ပြီးတော့ အိမ်ရာတည်ရှိတဲ့ နေရာလည်း ဖြစ်လို့ လုံခြုံရေးလည်း ကောင်းတယ်။"
"အမှန်ဘဲ။"
"ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ဘက်က မသက်မသာ ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ မနေနဲ့တော့လေ။"
"မဟုတ်ပါဘူး။ အင်း၊ အထူးတလည် မသက်မသာ ဖြစ်တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့..." အဲလီက စကားကို ဆက်မပြောတော့ဘဲ သူမရဲ့ ဆံပင်တွေကို လက်ချောင်းတွေနဲ့ မလိုအပ်ဘဲ လိမ်ပြီး ကစားနေခဲ့သည်။
ယခုအချိန်အထိပင် သူမက တစ်ပတ်ကို သုံးရက် သို့မဟုတ် လေးရက်လောက် ကျွန်တော့်အိမ်မှာ လာအိပ်လေ့ရှိသည်။ ကျွန်တော့်အခန်းထဲမှာ သူမရဲ့ အလှကုန်ပစ္စည်းတွေနဲ့ အစားထိုး ဝတ်ဆင်ဖို့ အဝတ်အစားတွေက အဆင်သင့် ရှိနှင့်နေပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ မကြာခဏ လာလည်ပြီး လာအိပ်တာနဲ့ တကယ့်တကယ် အတူတကွ နေထိုင်တာကတော့ မတူညီပေ။
"တက်ဂြိုက အဆင်ပြေပါ့မလား။"
"သူကတော့ ရတယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။"
ခဏလောက် စဉ်းစားပြီးနောက် အဲလီက သတိကြီးကြီးနဲ့ ပြောလာခဲ့သည် - "ဒါဆိုရင် ခဏလောက် အဲဒီလို လုပ်ကြစို့လား။"
ကျွန်တော် အမြန်ပဲ ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။ "အဲဒီလို လုပ်ကြစို့။ ခဏလောက်ပေါ့။"
"ခဏလောက်" ဆိုတာ ဘယ်လောက်ကြာမယ်ဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော် မသိခဲ့ပေ။
အဲလီက ဟိုတယ်က သူမရဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ကျွန်တော့်အိမ်ဆီ ချက်ချင်း ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ပြီး တက်ဂြိုကလည်း ဧည့်သည်အသစ်ကို ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နဲ့ လက်ခံကြိုဆိုခဲ့သည်။
အထိမ်းအမှတ်အနေနဲ့ တရုတ်စားသောက်ဆိုင်ကနေ ဂျာဂျန်မင် (ပဲဆอสခေါက်ဆွဲ) မှာစားခဲ့ကြသည်။ ပြောင်းရွှေ့တဲ့နေ့မှာ ဂျာဂျန်မင်က မပါမဖြစ် ဖြစ်ပေသည်။
***
ဂျပန်စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက်နဲ့ နိုင်ငံရေးစက်ဝန်းတွေထဲမှာ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေပြီး ကျွန်တော်တို့ အနားယူအပန်းဖြေနေကြစဉ်မှာပဲ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကတော့ အလုပ်များစွာနဲ့ ဆက်လက် လည်ပတ်နေခဲ့သည်။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ရှိ အဓိက အာရုံစိုက်မှုကတော့ CarOS ဖြစ်သည်။
ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် အနှောင်းပိုင်းက ထွက်ရှိလာခဲ့တဲ့ AD3 နဲ့ AD4 တို့ဟာ မီးလောင်ရာ လေပင့်ဆိုသလို ကောင်းကောင်း ရောင်းထွက်နေခဲ့သည်။ ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ ပို့ဆောင်မှုတွေ စတင်ခဲ့ချိန်ကစပြီး ကြိုတင်မှာယူမှု အရေအတွက်တွေက လျော့ကျသွားတာမျိုး မရှိဘဲ ဆက်လက် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ဒါရယ် (Daryl) က မိတ်ဖက် ပစ္စည်းပေးသွင်းသူတွေကို အစိတ်အပိုင်း ထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်ဖို့ အားပေးထောက်ပံ့ပေးခဲ့သလို စက်ရုံအချို့ကိုလည်း အဖွဲ့ ၄ ဖွဲ့၊ အဆိုင်း ၃ ဆိုင်း စနစ်နဲ့ အပြည့်အဝ လည်ပတ်စေခဲ့သည်။
တက်ဂြိုက သူ့ရဲ့ ခေါင်းကို စောင်းလိုက်သည်။ "အဆိုင်း ၃ ဆိုင်းစနစ်ဆိုရင် အဖွဲ့ ၃ ဖွဲ့ပဲ ရှိရမှာ မဟုတ်ဘူးလား။"
"အဲဒီလိုဆိုရင် သူတို့က အနားယူရက် တစ်ရက်မှ မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်ရလိမ့်မယ်။"
လုပ်သားတွေအနေနဲ့ ၈ နာရီ အဆိုင်းပြီးရင် မဖြစ်မနေ ၁၆ နာရီ အနားယူချိန် ရရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဖွဲ့ ၃ ဖွဲ့နဲ့ အဆိုင်း ၃ ဆိုင်း လှည့်လုပ်မယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ ၁၆ နာရီ အနားယူချိန် ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း အလုပ်ကို ပြန်ဝင်ရပါလိမ့်မယ်။ အနားယူရက် လုံးဝ မရရုံသာမက လုပ်ငန်းစဉ် အစီအစဉ်ကိုလည်း တစ်ဝက်မှာ ပြောင်းလဲလို့ မရနိုင်တော့ပါဘူး။
အဖွဲ့ ၄ ဖွဲ့ ရှိမယ်ဆိုရင် တစ်နေ့ကို အဖွဲ့ ၃ ဖွဲ့ အလုပ်လုပ်နေချိန်မှာ ကျန်တဲ့တစ်ဖွဲ့က အပြည့်အဝ အနားယူလို့ ရပါတယ်။ ပြီးတော့ ညအဆိုင်းတွေက ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်စေတာကြောင့် နေ့အဆိုင်း၊ ညနေအဆိုင်းနဲ့ ညအဆိုင်းတွေကို သင့်တော်သလို အလှည့်ကျ လုပ်ကိုင်နိုင်ပါတယ်။
စက်ရုံများ အပြည့်အဝ လည်ပတ်နေခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်နေရုံမျှဖြင့် ပြီးမသွားပေ။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ၎င်းက ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် ဝယ်လိုအားကို တွက်ချက်မှု မှားယွင်းခဲ့ပြီး လုံလောက်သော ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားကို မရယူနိုင်ခဲ့ကြောင်းကို ပြသနေခြင်း ဖြစ်သည်။ သဘာဝကျစွာပင် ၎င်းသည် ကနဦးအဆင့်က မှာယူမှုများ ပုံကျန်နေခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပါဝင်သော်လည်း၊ ယင်းအချက်ကို ထည့်တွက်ထားလျှင်ပင် ဝယ်လိုအားမှာ အလွန်အမင်း မြင့်မားလွန်းနေခဲ့သည်။
CarOS ၏ အရောင်းအဝယ်များ အဆမတန် မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ အရောင်းပြခန်းများလည်း အလုပ်ရှုပ်ခဲ့ကြသည်။
ယခင်မော်ဒယ်များကဲ့သို့ပင် AD3 နှင့် AD4 တို့ကို ဝက်ဘ်ဆိုက်နှင့် အရောင်းပြခန်းများမှတစ်ဆင့် တွဲဖက်၍ ရောင်းချခဲ့သည်။ လျှော့စျေးများ မရှိသောကြောင့် မည်သည့်နေရာမှ ဝယ်ယူသည်ဖြစ်စေ ဈေးနှုန်းမှာ အတူတူပင် ဖြစ်သည်။
အရောင်းပြခန်းများသည် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာ နေရာများအဖြစ်သာမက အစိတ်အပိုင်းများ လဲလှယ်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုများ လုပ်ဆောင်ရာ ဗဟိုဌာနများအနေဖြင့်လည်း ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြသည်။
ယခင်က ခရိုင်းစလာ (Chrysler) မော်တော်ကားများကို ရောင်းချရင်း ရပ်တည်ရေးအတွက် ရုန်းကန်ခဲ့ရဖူးသော အရောင်းပြခန်းများသည် CarOS နှင့်အတူ ကံကောင်းထောက်မစွာ ကြီးပွားတိုးတက်လာခဲ့ကြသည်။ ကားများမှာ ရောက်ရှိလာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် နီးပါး ရောင်းထွက်သွားကြသဖြင့် နမူနာပြ ကားများ သို့မဟုတ် စမ်းသပ်မောင်းနှင်မည့် ကားများကိုပင် ရှာဖွေရန် ခက်ခဲခဲ့ရသည်။
အခြားသော အရောင်းပြခန်းများဆီမှလည်း စုံစမ်းမေးမြန်းမှုများ စီးဝင်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် CarOS အရောင်းပြခန်းများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲချင်ကြပြီး ပစ္စည်းလက်ကျန် ခွဲဝေပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
သို့သော်လည်း အရောင်းအဝယ်အများစုကို အဓိကအားဖြင့် အွန်လိုင်းမှသာ ပြုလုပ်နေပြီဖြစ်သောကြောင့် အရောင်းပြခန်းများကို ရောင်းချခွင့် အပ်နှံရန်နှင့် ၎င်းတို့အား ကော်မရှင်ခ ပေးအပ်ရန် လိုအပ်ချက်မှာ အလွန်နည်းပါးလှသည်။ သို့သော် ခရိုင်းစလာ ကုမ္ပဏီ ပြိုလဲကျဆင်းနေချိန်၌ပင် သစ္စာရှိရှိ ဆက်လက် ရပ်တည်ပေးခဲ့သော အရောင်းပြခန်းများအတွက်မူ ကိစ္စရပ်တစ်ခုက ကွဲပြားခြားနားနေခဲ့သည်။
ပြိုင်ဘက် ကုမ္ပဏီများကလည်း CarOS ၏ အရောင်းလမ်းကြောင်းများကို အလွန်အမင်း စိုးရိမ်တကြီးဖြင့် စောင့်ကြည့်နေခဲ့ကြသည်။ CarOS မော်ဒယ်အသစ်များ ထွက်ရှိလာခြင်းကြောင့် မော်တော်ကားကုမ္ပဏီအများစု၏ ရှယ်ယာဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းသွားခဲ့ရသည်။
၎င်းတို့အထဲတွင် အထိနာဆုံး ကုမ္ပဏီမှာ...
ကျွန်တော်သည် CarOS ၏ ဘဏ္ဍာရေးအရာရှိချုပ် (CFO) ဖြစ်သူ ဆာဂေး ယိုဘာနိုဗစ် (Sergi Yobanovich) ထံမှ အစီရင်ခံစာ တစ်စောင် လက်ခံရရှိခဲ့သည်။
[နီကိုလာ (Nikola) ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေက မကောင်းပါဘူး။ သူတို့ မကြာခင် ဒေဝါလီခံရတော့မယ်ဆိုတဲ့ ကောလာဟလတွေ ထွက်နေပါတယ်။]
***
နီကိုလာ သည် တစ်ချိန်က ဂျီအမ် (GM) နှင့် ဖို့ဒ် (Ford) တို့၏ ဈေးကွက်တန်ဖိုးကို ကျော်လွန်သွားခဲ့ကာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ တန်ဖိုးအကြီးဆုံး မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူ ဖြစ်လာခဲ့ဖူးသည်။
တစ်နှစ်လျှင် ကား အစင်း ၁၀၀,၀၀၀ အောက်သာ ရောင်းချရသော နီကိုလာအနေဖြင့် ကား အစင်း ၇ သန်း ရောင်းချနေသော ဂျီအမ်၏ ဈေးကွက်တန်ဖိုးကို ကျော်လွန်နိုင်ခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းမှာ အနာဂတ် မော်တော်ကားများအတွက် ပြင်းထန်သော ပြိုင်ဆိုင်မှုကြီးတွင် ၎င်းတို့ အနိုင်ရရှိလိမ့်မည်ဟူသော ခိုင်မာသည့် ယုံကြည်ချက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူ တစ်ဦး၏ မဟာဗျူဟာမှာ ဝယ်လိုအား အမြင့်မားဆုံးဖြစ်သော တတ်နိုင်သော ဈေးနှုန်းရှိ အလတ်စားနှင့် အသေးစား ဆီဒန်ကားများကို ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိပြီးနောက် အဆင့်မြင့် ဈေးကွက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် အရင်းအနှီးနှင့် နည်းပညာကို တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်သည်။ အင်းဆောင်း မော်တာ့စ် (Eunsung Motors) အပါအဝင် ကုမ္ပဏီအများစုမှာ ဤနည်းလမ်းအတိုင်း ကြီးထွားလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် နီကိုလာ၏ မဟာဗျူဟာမှာမူ လုံးဝ ပြောင်းပြန် ဖြစ်နေခဲ့သည်။
၎င်းတို့သည် ပထမဦးဆုံး ရုဒ်စတာ (Roadster) (နှစ်ယောက်ထိုင် အားကစားကား) ကို စတင် မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနောက်တွင် ၁၀၀,၀၀၀ ဒေါ်လာကျော် တန်ဖိုးရှိ လေးယောက်ထိုင် လူတန်းစားမြင့် ဆီဒန်ကားကို ဆက်လက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ဤမဟာဗျူဟာကို ကျင့်သုံးနိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ဘက်ထရီနှင့် ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှု နည်းပညာတို့၏ ကျောထောက်နောက်ခံ ရှိနေခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
၎င်းတို့သည် ကုန်အမှတ်တံဆိပ် အသိအမှတ်ပြုမှုကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ထုတ်လုပ်မှု စက်ရုံများနှင့် ရောင်းအားပမာဏကို ချဲ့ထွင်ရန်အတွက် အထူးသီးသန့် ဇိမ်ခံဈေးကွက်ကို ဦးစွာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။ ဤအချက်ကို အခြေခံ၍ ဝယ်လိုအား အလွန်မြင့်မားသော လူကြိုက်များသည့် လူထုသုံးကားတစ်စီးကို ဖြန့်ချိခဲ့သည် - ၎င်းမှာ ဈေးနှုန်း ဒေါ်လာ ၃၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသော ကျစ်လစ်သိပ်သည်းသည့် ဆီဒန်ကားဖြစ်သည့် TM မော်ဒယ်ပင် ဖြစ်သည်။
TM မော်ဒယ်သည် ကြိုတင်ငွေ ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀ လိုအပ်သော်လည်း ကြိုတင်မှာယူမှု အစင်းရေ ရာနှင့်ချီ၍ ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် နီကိုလာ၏ မဟာဗျူဟာ အောင်မြင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။
ယခုအခါ နီကိုလာသည် TM မော်ဒယ်ကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချရုံမျှဖြင့် ငွေရှာနိုင်ရန် အသင့်ဖြစ်နေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ TM မော်ဒယ် ထွက်ရှိလာခြင်းက နီကိုလာကို ၎င်း၏ နာတာရှည် ဆုံးရှုံးမှုများမှ လွတ်မြောက်စေပြီး အမြတ်အစွန်းရရှိမည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေလိမ့်မည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများကလည်း ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ဤဆုံချက်အချိန်အခါတွင် ပြဿနာ နှစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
ပထမဆုံးပြဿနာမှာ ဘစ်ဝမ်း (The Big One) ပင် ဖြစ်သည်။
သံချေးတက်ဇုန် (Rust Belt) တွင် စုဝေးနေကြသော အမေရိကန် မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူ အများစုနှင့် မတူဘဲ နီကိုလာသည် ဆီလီကွန်ဗေလီ (Silicon Valley) အနီးတွင် တည်ရှိသော စက်ရုံများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ဘစ်ဝမ်း သည် ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ TM မော်ဒယ် စက်ရုံကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ပြီး နီဗားဒါးရှိ ဂီဂါပလန့် (Gigaplant) စက်ရုံလည်း လည်ပတ်မှု ရပ်တန့်သွားခဲ့ရသည်။
ဤဘေးအန္တရာယ်ဆိုးကြီးသည် နီကိုလာက ထုတ်လုပ်မှုကို အရှိန်မြှင့်တင်နေချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်စွာ ဝင်ရောက်လာခဲ့သဖြင့် ၎င်း၏ ထုတ်လုပ်မှု စွမ်းအားကို တစ်ဖန် ပြန်လည် ကျဆင်းသွားစေခဲ့သည်။ ပျက်စီးသွားသော စက်ကိရိယာများကို အသုံးမပြုဘဲ လက်ဖြင့် ကားများကို တပ်ဆင်ရခြင်းက ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ်များကို မြင့်တက်စေပြီး အပြစ်အနာအဆာ ဖြစ်ပေါ်နှုန်းကိုလည်း တိုးပွားစေခဲ့သည်။
၎င်းသည် ကုမ္ပဏီ စတင်တည်ထောင်ချိန်ကစ၍ အကြီးမားဆုံးသော အကျပ်အတည်းကြီးပင် ဖြစ်ပေတော့သည်။
သို့သော်လည်း ဤအကျပ်အတည်းကပင် ဒုတိယအကျပ်အတည်းနှင့် ယှဉ်လိုက်လျှင် ဘာမှမဟုတ်သလို ဖြစ်သွားခဲ့ရသည်။
ထိုအကျပ်အတည်းမှာ CarOS ၏ လျှပ်စစ်မော်တော်ကားများ ထွက်ပေါ်လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ AD3 နှင့် AD4 တို့သည် TM မော်ဒယ်ထက် ဒေါ်လာ ၂၀,၀၀၀ ကျော် ပို၍ ဈေးကြီးသော်လည်း ၎င်းတို့တွင် အပြည့်အဝ ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်နိုင်သော နည်းပညာနှင့် နှစ်ဆသော ဘက်ထရီပမာဏတို့ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ဤအချက်က ဒေါ်လာ ၂၀,၀၀၀ ကျော် ပိုများသော ဈေးနှုန်းကွာဟချက်ကို အလွယ်တကူပင် တရားမျှတမှု ရှိစေခဲ့သည်။
နီကိုလာအနေဖြင့် TM မော်ဒယ်မှတစ်ဆင့် အမြတ်အစွန်းများ စတင်ထုတ်လုပ်တော့မည့် ဆဲဆဲအချိန်လေးတွင် ပိုမိုသာလွန်ကောင်းမွန်သော လျှပ်စစ်ကားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထုတ်လုပ်ရောင်းချနေသည့် ပြိုင်ဘက်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခဲ့လေသည်။
CarOS သည် မူလက နီကိုလာဆီသို့ ရောက်ရှိသင့်နေခဲ့သော ဈေးကွက် ဝယ်လိုအားများကို အကုန်အစင် သိမ်းပိုက်သွားခဲ့သည်။ အမှန်စင်စစ်တွင် TM မော်ဒယ် ကြိုတင်မှာယူထားသူ အများအပြားမှာ ၎င်းတို့၏ မှာယူမှုများကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ကြပြီး AD3 နှင့် AD4 ဆီသို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ကြသည်။
ချက်ချင်းလက်ငင်း ရောင်းအားကျဆင်းသွားခြင်းထက် ပို၍ ထိခိုက်နစ်နာစေခဲ့သည်မှာ ကုမ္ပဏီ၏ ပုံရိပ် ကျဆင်းသွားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
အခြားကုမ္ပဏီများသည် နီကိုလာထက် လျှပ်စစ်ကား ပိုမိုရောင်းချနိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း မည်သည့်ကုမ္ပဏီကမျှ ပိုမိုကောင်းမွန်သော လျှပ်စစ်ကားများကို မထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ကြပေ။ ထို့ကြောင့် နီကိုလာကားတစ်စီးကို မောင်းနှင်ခြင်းသည် ခေတ်မီပြီး ဇိမ်ခံခြင်း၏ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
သို့သော် ယခုအခါတွင်မူ အဆင့်အမြင့်ဆုံး အနာဂတ်ကားဟူသော ပုံရိပ်သည် CarOS ကိုသာ ပိုင်ဆိုင်သွားခဲ့ပြီး မည်သူမျှ နီကိုလာကားများကို ယခင်ကကဲ့သို့ တောင့်တငမ်းငမ်းဖြင့် ကြည့်ရှုတော့ခြင်း မရှိကြတော့ပေ။
တစ်ချိန်က အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ဖူးသော နီကိုလာသည် အခြားသော သာမန် လျှပ်စစ်ကား အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သွားခဲ့ရပြီ ဖြစ်သည်။
အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် အယ်လင် အီဘာဟတ် (Allen Eberhardt) မှာ ဒေါသပေါက်ကွဲနေခဲ့သည်။ "CarOS က ငါတို့ ၁၅ နှစ်တိုင်တိုင် ရုန်းကန်တည်ဆောက်ခဲ့ရတဲ့ ဈေးကွက်ကို လုယူသွားပြီ!"
အမှန်တကယ်ပင် နီကိုလာသည် လျှပ်စစ်မော်တော်ကား အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပြီး လျှပ်စစ်ကားများ လူကြိုက်များလာစေရေးတွင် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ရှေ့ဆောင်လမ်းပြများ ဖြစ်ကြောင်းကို မည်သူမျှ ငြင်းဆိုနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
သို့သော်လည်း ပထမဦးဆောင်သူ (First Mover) ရှင်းလင်းဖယ်ရှားပေးခဲ့သော နယ်မြေထဲတွင် အလျင်အမြန် နောက်လိုက်သူ (Fast Follower) က ၎င်း၏ အလံကို စိုက်ထူလိုက်ခြင်းမှာ သဘာဝကျသော ကိစ္စရပ်တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
နီကိုလာ ဒေဝါလီခံရမည့်အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများမှာ အသစ်အဆန်းတော့ မဟုတ်ပေ။ ကုမ္ပဏီသည် ၎င်း၏ ၁၅ နှစ်တာ သက်တမ်းအတွင်း တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ အမြတ်အစွန်း ထွက်ပေါ်ခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ကြီးမားလှသော အကြွေးများကို သယ်ဆောင်ထားခဲ့သည်။
နီကိုလာသည် သုံးလပတ်တိုင်းတွင် ဆုံးရှုံးမှုများကိုသာ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် တစ်သုံးလပတ်တည်းဖြင့်ပင် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံအထိ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ အခြားသော ကုမ္ပဏီတစ်ခုခုသာဆိုလျှင် လွန်ခဲ့သောအချိန်ကတည်းက ဒေဝါလီခံသွားခဲ့ပြီး ဖြစ်လိမ့်မည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အရင်းအနှီးများ ဆက်လက် ဝင်ရောက်လာခဲ့ခြင်းကြောင့်သာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများနှင့် ကြီးထွားလာမှုကို ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မျိုးစုံသော အခက်အခဲများကြောင့် ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော အယ်လင် အီဘာဟတ်သည် ရှယ်ယာအသစ်များ ထုတ်ဝေခြင်းဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အသစ်များကို ဆွဲဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၎င်းတို့ အကြိမ်ကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ဖူးသော နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အကြိမ်တိုင်းတွင်လည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက ငွေစက္ကူအထုပ်လိုက်များကို စိတ်အားထက်သန်စွာဖြင့် ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ဤအကြိမ်တွင်မူ ဝန်းကျင်လေထုမှာ ကွဲပြားခြားနားနေခဲ့သည်။ ဝေါလ်စထရိ မှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ တုံ့ပြန်မှုမှာ အေးစက်စက် ရှိနေရုံသာမက စိတ်အားထက်သန်မှု ကင်းမဲ့နေခဲ့သည်။
'CarOS သာ အများပိုင် ကုမ္ပဏီအဖြစ် မပြောင်းလဲဘူးဆိုရင် ဘယ်သူကများ အခု နီကိုလာ ရှယ်ယာကို ဝယ်မှာလဲ။'
လေ့လာသုံးသပ်သူ အချို့က ယခုအချိန်တွင် နီကိုလာ ရှယ်ယာကို ဝယ်ယူခြင်းသည် အမိုက်မဲဆုံး အထွတ်အထိပ်ပင် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ကြပြီး CarOS နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ရှိနေသော ဂျီအမ်နှင့် ဖို့ဒ် တို့တွင်သာ ၎င်းတို့의 ငွေများကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံကြရန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို အကြံပြုခဲ့ကြသည်။
ဝယ်လိုအား မရှိခြင်းကြောင့် ရှယ်ယာထုတ်ဝေမှုမှာ ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။ ဤသတင်း ထွက်ပေါ်လာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် နီကိုလာ၏ ရှယ်ယာမှာ တစ်ရက်တည်းနှင့်ပင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ထိုးဆင်းသွားခဲ့သည်။
အထွတ်အထိပ်ကာလက ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၆၀ ကျော် ရှိခဲ့သော ၎င်း၏ ဈေးကွက်တန်ဖိုးမှာ ယခုအခါ ဒေါ်လာ ၁၂ ဘီလီယံ အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့သည်။ ကြိုတင်မှာယူထားသူများ ထွက်ခွာသွားမှုမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့ပြီး ခက်ခက်ခဲခဲ ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားခဲ့ရသော စက်ရုံ လည်ပတ်နှုန်းမှာလည်း ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဆက်လက် ကြီးထွားနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ဆုံးရှုံးမှုများသည် ကြီးမားသော ပြဿနာ မဟုတ်ပေ။ သို့သော် ကြီးထွားမှု ရပ်တန့်သွားသည့် အချိန်တွင်မူ ထိုဆုံးရှုံးမှုများသည် ဘူမီးရန်း (Boomerang) ကဲ့သို့ ပြန်လည် ရိုက်ခတ်လာတတ်ကြသည်။
စာချုပ်များနှင့် ချေးငွေများ သက်တမ်းကုန်ဆုံးခါနီးလာသည်နှင့်အမျှ အယ်လင် အီဘာဟတ်သည် ဝေါလ်စထရိ မှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို သွေးဆောင်စည်းရုံးရန်အတွက် နယူးယောက်သို့ ကိုယ်တိုင် သွားရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏ တုံ့ပြန်မှုများမှာ အလွန်အမင်းကို ငြင်းပယ်လိုသည့် သဘောထားများသာ ဖြစ်နေခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဆက်လက် မတွယ်ကပ်နိုင်တော့ဘဲ နီကိုလာသည် ဒေဝါလီခံ ကာကွယ်မှုအတွက် လျှောက်ထားခဲ့ရတော့သည်။
၎င်းသည် ဒေဝါလီခံသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ထဲသို့ လက်တွေ့ကျကျ ဝင်ရောက်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။