ဝင်ငွေ (Revenue) ဆိုသည်မှာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ကုန်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုများကို ရောင်းချခြင်းမှ ရရှိသည့်ငွေဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ သင်သည် ဘောပင်တစ်ချောင်းကို ၁၀၀ ဝမ်ဖြင့် ရောင်းချပါက ၁၀၀ ဝမ်ကို ဝင်ငွေအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်သည်။ သို့သော် ကုန်ကြမ်း၊ လုပ်အားခ၊ ဖြန့်ဖြူးမှုစရိတ် စသည်တို့အတွက် ၉၀ ဝမ် သုံးစွဲခဲ့ရပါက လက်ကျန်ငွေအစစ်အမှန်မှာ ၁၀ ဝမ်သာ ဖြစ်သည်။
ဤ ၁၀ ဝမ်သည် အမြတ် (Profit) ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်အခြေအနေတွင် အမြတ်သည် ဝင်ငွေထက် ဘယ်တော့မှ မကျော်လွန်နိုင်ပါ။ ဂိမ်း သို့မဟုတ် ဆော့ဖ်ဝဲကဲ့သို့သော ကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးသည့် လုပ်ငန်းများတွင် အမြတ်ရာခိုင်နှုန်းသည် ဆယ်ဂဏန်းအထိ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းအများစုမှာမူ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင်သာ ရှိတတ်သည်။
ထိုမျှပင်လျှင် ကုမ္ပဏီကြီးများအတွက်ဖြစ်ပြီး အသေးစားနှင့် အလတ်စား လုပ်ငန်းအများစုမှာမူ ၅ ရာခိုင်နှုန်းပင် မရှိကြပါ။
ကျွန်တော် အံ့အားသင့်သွားပြီး “ဘယ်လိုလုပ်ပြီး အမြတ်က ဝင်ငွေထက် ပိုများနိုင်မှာလဲ” ဟု မေးလိုက်သည်။
အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် က “အဲဒါ ဒီဈေးကွက်ရဲ့ ထူးဆန်းတဲ့ အချက်ပဲ” ဟု ပြန်ဖြေသည်။
စတော့ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်ကုမ္ပဏီများက ပွဲစားခ (Commission) ရယူသကဲ့သို့၊ Cryptocurrency အရောင်းအဝယ် ပလပ်ဖောင်းများ (Exchanges) ကလည်း ပွဲစားခကို ရယူကြသည်။
ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် တစ်ခု မတူညီကြသော်လည်း စတော့ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ်စရိတ်မှာ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် VanSum ၏ စရိတ်မှာ ၁ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။
ဒီတစ်ခုတည်းကို ကြည့်လျှင် ၂.၅ ဆ ကွာခြားသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း ဤနေရာတွင် လျှို့ဝှက်ထားသော ထောင်ချောက်တစ်ခု ရှိသည်။ စတော့ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ်စရိတ်၏ ၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အစိုးရထံ ပေးဆောင်ရသည့် အခွန်ဖြစ်ပြီး ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်ကုမ္ပဏီ၏ ပွဲစားခမှာ ၀.၁ ရာခိုင်နှုန်းထက် မပိုပါ။
တစ်ဖက်တွင်မူ Cryptocurrency အရောင်းအဝယ်တွင် အခွန်မရှိသဖြင့် အရောင်းအဝယ်စရိတ်အားလုံးသည် ပလပ်ဖောင်း၏ အမြတ်သက်သက် ဖြစ်နေသည်။ တကယ်တမ်းတွင် Cryptocurrency ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် စတော့ရှယ်ယာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပွဲစားခ ၁၀ ဆကျော် ပေးဆောင်နေရခြင်း ဖြစ်သည်။
၎င်းသည် အတင်းအဓမ္မ ခြိမ်းခြောက်ငွေတောင်းခံခြင်းနှင့် မခြားနားသော်လည်း ထူးခြားသည့် ကန့်ကွက်မှုမျိုး မရှိခဲ့ပါ။ အကြောင်းရင်းမှာ Coin ဈေးနှုန်းများက ဆက်တိုက် ခုန်တက်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဝယ်လိုက်ရုံဖြင့် ငွေကြေးချမ်းသာလာနိုင်မည်ဆိုပါက ပွဲစားခ ဘယ်လောက်ပေးရသည်ကို မည်သူက ဂရုစိုက်တော့မည်နည်း။
“သူတို့က ပွဲစားခကို ငွေသားနဲ့ လက်ခံတာမဟုတ်ဘူး၊ အရောင်းအဝယ်လုပ်နေတဲ့ Coin တွေထဲကနေ ဖြတ်ယူတာ။”
ဥပမာအားဖြင့် BNT တစ်ခု အရောင်းအဝယ်ဖြစ်တိုင်း ပလပ်ဖောင်းက BNT ၀.၀၁ ကို ယူလိုက်သည်။
ပလပ်ဖောင်း၏ လည်ပတ်မှုစရိတ်အများစုမှာ လုပ်အားခနှင့် ဆာဗာထိန်းသိမ်းစရိတ်တို့ ဖြစ်သည်။ ကုန်ကျစရိတ် နည်းပါးသဖြင့် ပုံမှန်အခြေအနေတွင်ပင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအမြတ် (Operating Profit Margin) မှာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည်။ သို့သော် မကြာသေးမီက Cryptocurrency ဈေးနှုန်းများက အဆမတန် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
သူတို့သည် ပွဲစားခအဖြစ် ဝမ် ၁၀,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိ Coin များကို လက်ခံရရှိခဲ့သော်လည်း စာရင်းပိတ်ချိန်တွင် ဝမ် ၂၀,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ကုန်ကျစရိတ်အမျိုးမျိုးကို နှုတ်ပြီးသည့်တိုင် အမြတ်သည် ဝင်ငွေထက် ကျော်လွန်သွားတော့သည်။
ထိုအကြောင်းကို ကြားပြီးနောက် Taek-gyu က “ဒါ တကယ်ကို ရူးသွပ်တဲ့ ဈေးကွက်ပဲ” ဟု ဆိုသည်။
***
ဒေါ်လာ ၁၀,၀၀၀ သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် Bantcoin သည် ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပင် ဒေါ်လာ ၁၅,၀၀၀ ကျော်လွန်သွားခဲ့ပြီး ယခုအခါ ဒေါ်လာ ၂၀,၀၀၀ ကျော်လွန်လိမ့်မည်ဟုပင် ခန့်မှန်းနေကြသည်။
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်ကုန်ပိုင်းကတည်းက Cryptocurrency ဈေးကွက်မှာ ရူးသွပ်မှုများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်ဟု ဆိုလျှင် လွန်မည်မဟုတ်ပါ။ ဤအကြောင်းကြောင့် ပူဖောင်းပေါက်ကွဲတော့မည်ဟူသော အမြင်များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ယင်းအစား ဈေးကွက်အရွယ်အစားမှာ နှစ်ဆကျော်သွားခဲ့သည်။
နိုင်ငံအသီးသီးရှိ အစိုးရများ၊ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကုမ္ပဏီများမှာ တုံ့ပြန်မှုများ ပြင်ဆင်ရန် အလုပ်ရှုပ်နေကြသည်။
ကျွန်ုပ်တို့လည်း တုံ့ပြန်မှုဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးပြုလုပ်ရန် တစ်နေရာတည်းတွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။ ကျွန်တော်၊ Taek-gyu၊ Hyunjoo မမ၊ Ellie၊ အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် နှင့် Henry တို့ တက်ရောက်ကြသည်။
Hyunjoo မမ က ဆေးလိပ်သောက်ရင်း “မင်းစကားနားထောင်ပြီး ဝမ်သန်း ၃၀,၀၀၀ ဖိုး နောက်ကျမှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမိတာ ကံကောင်းသွားတယ်။ အခုဆို ငါးဆကျော်သွားပြီ” ဟု ပြောသည်။
Taek-gyu က ခေါင်းညိတ်သည်။ “မြင်လား၊ ဂျင်ဟူး စကားကို နားထောင်ဖို့ ငါပြောသားပဲ။”
အမြတ်ရနိုင်သည့်နေရာတိုင်းသို့ ငွေကြေးများ စီးဝင်သည်။ သို့သော် Hedge Fund များပင်လျှင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အန္တရာယ် အလွန်ကြီးမားသောကြောင့် Cryptocurrency နှင့် ပတ်သက်၍ သတိထားကြသည် သို့မဟုတ် အပြုသဘောမဆောင်ကြပေ။
Ellie က “ဝါရန်ဘတ်ဖတ်t မကြာသေးခင်က ပြောတာ ကြားလိုက်လား? Cryptocurrency တွေဟာ ကြွက်သတ်ဆေးလိုပဲ၊ မလွဲမသွေ အဆုံးသတ်ကြလိမ့်မယ်တဲ့။ ပြီးတော့ သူ Bantcoin အတွက် ၅ နှစ်သက်တမ်းရှိ Put Option မှာ ဝမ်းသာအားရ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမယ်တဲ့” ဟု ပြောသည်။
Cryptocurrency သာမက၊ ဝါရန်ဘတ်ဖတ်t သည် ကုန်စည်များ (Commodities) တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းကို အထူးတလည် နှစ်သက်ခြင်း မရှိပါ။
စတော့ရှယ်ယာများသည် အမြတ်ဝေစုပေးသည်၊ ငွေချေးစာချုပ်များသည် အတိုးရသည်၊ အိမ်ခြံမြေသည် အိမ်လခဝင်ငွေ ရရှိသည်။ သို့သော် ရွှေ တစ်အောင်စ ဝယ်ထားလျှင် တစ်နှစ်ကြာသည့်တိုင် တစ်အောင်စပင် ဖြစ်နေသည်။
သင်သည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု သို့မဟုတ် ဝယ်လိုအားနှင့် ရောင်းလိုအား အကြောင်းရင်းများကြောင့် တန်ဖိုးတက်လာလိမ့်မည်ဟုသာ မျှော်လင့်နိုင်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောရလျှင် တစ်စုံတစ်ယောက်က ပိုမိုမြင့်မားသည့် ဈေးနှုန်းဖြင့် ဝယ်ယူမှသာ သင် အမြတ်ရနိုင်သည်။ Cryptocurrency များလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။ “ပူဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေသလိုမျိုးပဲ။”
Taek-gyu က ဝင်ပြောသည်။ “ကျွန်တော်လည်း အဲဒီလိုပဲ ထင်တယ်။”
ဤနေရာတွင် ဘဏ္ဍာရေး ကျွမ်းကျင်သူများစွာ ရှိနေသော်လည်း Cryptocurrency နှင့် ပထမဆုံး ထိတွေ့ပြီး ၎င်းမှနေ၍ သိသာထင်ရှားသော အမြတ်အစွန်းများ ရရှိခဲ့သူမှာ Taek-gyu ပင် ဖြစ်သည်။
Hyunjoo မမ က “ကံကောင်းတာက ပူဖောင်းအတွက်ဆိုရင် အတိုင်းအတာက သေးငယ်နေသေးတယ်” ဟု ဆိုသည်။
“ဟုတ်တယ်။”
လူသားသမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး ပူဖောင်းမှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငွေကြေးအကျပ်အတည်း ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် အိမ်ခြံမြေဈေးကွက် ပြိုလဲမှုမှ စတင်ခဲ့သော ထိုအကျပ်အတည်းသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ကြီးမားသော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ဒုတိယအကြီးဆုံးမှာ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဂျပန်ပိုင်ဆိုင်မှုတန်ဖိုး ပူဖောင်းဖြစ်သည်။ ပူဖောင်း၏ အထွတ်အထိပ်တွင် တိုကျိုမြို့ကို ရောင်းချလိုက်ခြင်းဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကို ဝယ်ယူနိုင်သည်ဟူသော စကားများပင် ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ပူဖောင်းမှာ ချက်ချင်းဆိုသလို ပေါက်ကွဲသွားခဲ့ပြီး ဂျပန်သည် နှစ် ၂၀ ကြာ ရေရှည်ရပ်တန့်မှု ကာလထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားခဲ့သည်။
ယခုတိုင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ပူဖောင်းများနှင့် Cryptocurrency ပူဖောင်းတို့ကြားတွင် အဓိက ကွာခြားချက်တစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ရှိရင်းစွဲ စနစ်နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသလား ဟူသော အချက်ဖြစ်သည်။
အဆိုးရွားဆုံး အခြေအနေမှာ အစိုးရက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပြီး ပူဖောင်းကို ပိုမိုကြီးထွားလာစေသည့် အချိန်ဖြစ်သည်။
၁၈ ရာစု အစောပိုင်း ပြင်သစ်တွင် John Law ဟုခေါ်သော ဘဏ္ဍာရေးသမား (သို့မဟုတ် လိမ်လည်သူ?) တစ်ဦး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ သူသည် အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် Banque Générale ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်အစိုးရသည် အခွန်အခများကို Banque Générale က ထုတ်ဝေသည့် ငွေစက္ကူများဖြင့်သာ လက်ခံခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် John Law သည် Mississippi ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရှယ်ယာများကို အစိုးရငွေချေးစာချုပ်များနှင့် လဲလှယ်ခြင်းဖြင့် လည်ပတ်နေသည့် ငွေကြေးပမာဏကို ဆက်လက် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
သို့သော် Mississippi ကုမ္ပဏီမှာ အမြတ်ငွေ မထုတ်လုပ်နိုင်သည့် စာရွက်ပေါ်တွင်သာ ရှိသော ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပြီး ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု လျင်မြန်စွာ တိုးပွားလာခြင်းက ကြီးမားသော ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် ပူဖောင်းပေါက်ကွဲသွားပြီး ပြင်သစ်၏ ငွေကြေးစနစ်မှာ လုံးဝ ပြိုလဲသွားခဲ့သည်။
အကယ်၍ အစိုးရက ထိုအချိန်ကကဲ့သို့ပင် Bantcoin ဖြင့် အခွန်ပေးဆောင်ခြင်းကို လက်ခံခဲ့မည်ဆိုပါက ဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်လွန်သွားနိုင်ဖွယ် ရှိသည်။
ရှိရင်းစွဲ ပူဖောင်းများမှာ တည်ထောင်ထားပြီးသော စနစ်အတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး Cryptocurrency မှာမူ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သည်။
ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု လျှော့ချခြင်းနှင့် အစိုးရကန့်သတ်မှုများမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရည်မှန်းသည့် Cryptocurrency ကို အစိုးရများက ကြိုဆိုရန် ခဲယဉ်းသည်။ ထို့ကြောင့် ငွေကြေးစနစ်ကို တုန်လှုပ်သွားစေနိုင်သည့် ပူဖောင်းမျိုး မဖြစ်ပေါ်ခဲ့သေးခြင်း ဖြစ်သည်။
ကျွန်တော် မေးလိုက်သည်၊ “ဒီထက် ဘယ်လောက်အထိ ထပ်တက်သွားမယ်လို့ ထင်လဲ?”
Hyunjoo မမ က “နောက်ထပ် အဆ ၃၀ ထပ်တက်မယ်ဆိုတဲ့ စကားတွေတောင် ရှိနေတယ်” ဟု ပြန်ဖြေသည်။
“ဘာလို့လဲ?”
“ဘာလို့လဲဆိုတော့ ရွှေ ရဲ့ ဈေးကွက်အရွယ်အစားက ဒေါ်လာ ၆ ထရီလီယံ ဖြစ်နေလို့ Bantcoin လည်း အဲဒီလောက်အထိ ဖြစ်သင့်တယ်လို့ ယူဆကြလို့ပဲ။”
လက်ရှိတွင် Bantcoin ၏ ဈေးကွက်အရွယ်အစားမှာ ရွှေ ၏ ဈေးကွက်အရွယ်အစား၏ ၃-၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရွှေ နေရာကို အစားထိုးရန်အတွက် နောက်ထပ် အဆ ၃၀ တက်ရမည်ဟူသော ယုတ္တိဗေဒ ဖြစ်သည်။
ယုတ္တိရှိရှိ စဉ်းစားကြည့်ပါက Bantcoin က ရွှေ ကို အစားထိုးလိမ့်မည်ဟူသော အခြေခံအချက်မှာ မှားယွင်းနေသော်လည်း Cryptocurrency တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသူများကမူ ၎င်းကို ယုံကြည်နေပုံရသည်။ လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ခုန်တက်မှုများနှင့်ဆိုလျှင် တစ်နည်းနည်းဖြင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိနေသလိုမျိုး ထင်ရသည်။
ပူဖောင်းဟူသည် အိပ်မက်များပေါ်တွင်သာ ရှင်သန်ကြီးထွားတတ်ကြသည်။
အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် က “ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အစွန်းရောက်ဖျားနာမှုက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့် ကိုရီးယားမှာတော့ ပိုပြီး ဆိုးရွားနေပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် အခြားနိုင်ငံများထက် Cryptocurrency ဈေးနှုန်းများ ပိုမိုမြင့်မားနေသည်မှာ အတန်ကြာပြီ ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို “ကင်ချီ ပရီမီယံ (Kimchi Premium)” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော် မကြာသေးမီက အထိ ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင် ရှိခဲ့ရာမှ ယခုအခါ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ဈေးကွက်များအကြား ဈေးနှုန်းချိတ်ဆက်ထားခြင်း မရှိသောကြောင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံအတွင်းရှိ ငွေလဲလှယ်သည့် စင်တာများအကြားတွင်ပင် ဈေးနှုန်းကွာဟချက်များ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ သို့သော် ၎င်းမှာ ၁ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် ၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ကွာခြားခြင်း ဖြစ်သည်။
သီအိုရီအရဆိုလျှင် ဤအချက်က အမေရိကန် ငွေလဲစင်တာတစ်ခုတွင် Bantcoin ကို ဝယ်ယူပြီး ကိုရီးယား ငွေလဲစင်တာတစ်ခုတွင် ချက်ချင်းပြန်ရောင်းချခြင်းဖြင့် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း အမြတ်အစွန်း ရရှိနိုင်သည်ကို ပြသနေပေသည်။
အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်ရာတွင်မူ အမေရိကန် အကောင့်ဖွင့်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ငွေလွှဲခြင်းကဲ့သို့သော ရှုပ်ထွေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များ လိုအပ်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်များလည်း ပါဝင်သောကြောင့် လွယ်ကူလှသည်တော့ မဟုတ်ပေ။
တက်ဂ်ဂြူး (Taek-gyu) က မျက်စိတဖိတ်ဖိတ် လုပ်ရင်း “တနည်းအားဖြင့်ပြောရရင် ကိုရီးယားစင်တာမှာ ဝယ်ပြီး အမေရိကန်စင်တာမှာ ရောင်းရင် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ဆုံးရှုံးမယ်လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘူးလား” ဟု မေးသည်။
အံ့သြစရာကောင်းလောက်အောင်ပင် သူသည် အဓိကအချက်ကို တဲ့တိုး မိသွားခဲ့သည်။
တူညီသော ကုန်စည်တစ်ခု၏ ဈေးနှုန်းများ ကွာခြားနေလျှင် ဈေးကြီးသည်ကို ရောင်းပြီး ဈေးပေါသည်ကို ဝယ်ယူရသည့် Arbitrage ခေါ် အမြတ်ထုတ် ရောင်းဝယ်ခြင်း၏ အခြေခံမူအရပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ အခြေအနေမှာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသည်။ တူညီသော ဒင်္ဂါးပြားက ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုဈေးကြီးနေသော်လည်း ဝယ်ယူအားသန်မှုမှာ ရပ်တန့်သွားမည့် လက္ခဏာပင် မပြပေ။
အဲလီ (Ellie) က “မကြာသေးခင်က အဲဒီလို ဖြစ်ရပ်မျိုး တကယ် ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံသား အချို့သည် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ချက်အရ သက်သာနေသည့် ဂျပန်ငွေလဲစင်တာများမှ Bantcoin များကို ဝယ်ယူလာပြီး ကိုရီးယား ငွေလဲစင်တာများတွင် လာရောက်ရောင်းချခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဝမ်သန်း ၁၀,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိသော ရရှိလာသည့် ငွေကြေးများဖြင့် ရွှေ တုံးများကို ဝယ်ယူကာ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။
နိဂုံးချုပ်ရလျှင် Bantcoin များက ကိုရီးယားဘက်သို့ စီးဝင်လာပြီး ရွှေ များက ပြင်ပသို့ စီးထွက်သွားခဲ့သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ် ရွှေ ကို ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာ ရွှေ နှင့် လဲလှယ်နိုင်သည်ဆိုလျှင်… ဤသည်မှာ ၂၁ ရာစု၏ အဂ္ဂိရတ်ပညာပေလော။
ပူဖောင်းတစ်ခုတွင် ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ အရောင်းအဝယ်ပမာဏပါ တိုးလာတတ်သည်။ ဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်မြင့်တက်နေရန်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရန်ပုံငွေများသည် ပြင်ပမှ အဆက်မပြတ် စီးဝင်နေရမည် ဖြစ်သည်။ ကံကောင်းသည်ဖြစ်စေ၊ ကံဆိုးသည်ဖြစ်စေ တစ်ဦးချင်း လူပုဂ္ဂိုလ်များက ငွေကြေးပမာဏ အမြောက်အမြားဖြင့် ဝင်ရောက်လာကြသည်။
ဈေးနှုန်းများ ကောင်းကင်ယံသို့ ထိုးတက်သွားသည်ကို ငေးကြည့်နေခဲ့ကြသူများသည် ဈေးပိုမို မတက်မီ အပြေးအလွှား ဝင်ရောက်လာကြသည်။ ယခု မဝယ်လိုက်ရပါက ထပ်ဝယ်ခွင့် ရတော့မည် မဟုတ်သကဲ့သို့ အရေးတကြီး ခံစားနေရသည့် သဘောမျိုးပင် ရှိနေသည်။
အဘယ်ကြောင့် တက်နေရသည်၊ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ တကယ့်တန်ဖိုးက အဘယ်နည်း ဆိုသည်တို့မှာ အရေးမကြီးတော့ပေ။ ဈေးနှုန်းက တက်နေသည်ဖြစ်ရာ ဝယ်ယူမှုက လိုက်လာပြီး၊ ဝယ်ယူမှုက လိုက်လာသည်နှင့်အမျှ ဈေးနှုန်းကလည်း ဆက်တက်သွားတော့သည်။
တက်ဂ်ဂြူး (Taek-gyu) က “ဒီအဆင့်ကို ရောက်လာပြီဆိုရင်တော့ ဒါဟာ လောင်းကစားနဲ့ ဘာမှ မကွာတော့ပါဘူး” ဟု ဆိုသည်။
လောင်းကစားပင် ဖြစ်စေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပင် ဖြစ်စေ အရင်းအနှီး ပိုများသူက အသာစီးရသည်။
Cryptocurrency ဈေးကွက်ရှိ အဓိက ကစားသမားကြီးများကို ဝေလငါးများ (Whales) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ Bantcoin ၏ ကိစ္စတွင် ဝေလငါး ၁,၀၀၀ ခန့်က စုစုပေါင်း ဒင်္ဂါးပြားများ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည် (ကျွန်ုပ်တို့ ကိုယ်တိုင်လည်း ထိုဝေလငါးများထဲမှ တစ်ဦး အပါအဝင် ဖြစ်သည်။)
အင်အားစု အနည်းငယ်ကသာ ဈေးကွက်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သောကြောင့် ဤသည်မှာ တစ်ဦးချင်း လူပုဂ္ဂိုလ်များ အစကတည်းက အနိုင်ရနိုင်စွမ်း မရှိသော ကစားပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သေချာသည်မှာ အချို့က ငွေကြေးအမြောက်အမြား ရှာဖွေနိုင်ကြလိမ့်မည်၊ သို့သော် ၎င်းတို့မှာ လူနည်းစုမျှသာ ဖြစ်ပေမည်။ အများစုမှာမူ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည့် ငွေများကို ဆုံးရှုံးသွားကြလိမ့်မည်။
Cryptocurrency ဈေးကွက် ဆက်လက် ကြီးထွားလာပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ အရေအတွက် တိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ နိုင်ငံအသီးသီးရှိ အစိုးရများသည်လည်း မည်ကဲ့သို့ တုံ့ပြန်ရမည်ကို စဉ်းစားလာကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သည် Cryptocurrency များကို ကုန်စည်များအဖြစ် ထိန်းချုပ်ကွပ်ကဲခဲ့ပြီး Chicago Mercantile Exchange တွင် အနာဂတ် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု (Futures Trading) ကိုပင် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံကလည်း ငွေလဲစင်တာများကို လိုင်စင်ထုတ်ပေးခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းကြပ်မတ်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ တည်ထောင်ခြင်းနှင့် အခွန်ကောက်ခံခြင်းတို့ဖြင့် စနစ်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံအများစုက ရောင်းဝယ်မှုကို ခွင့်ပြုသည့် လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိနေကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံကမူ အပြီးအပိုင် ပိတ်ပင်တားဆီးမှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ငွေလဲစင်တာ အားလုံးကို လုပ်ငန်းရပ်စိုင်းရန် အမိန့်ပေးခဲ့ပြီး တူးဖော်ရေးခြံများ (Mining Farms) ၏ လည်ပတ်မှုကိုလည်း တားမြစ်ခဲ့သည်။ အစိုးရ၏ ပြင်းထန်သော ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် ငွေလဲစင်တာ အသေးစားများ ပိတ်သိမ်းသွားခဲ့ပြီး ငွေလဲစင်တာ အကြီးစားများမှာ ဟောင်ကောင် သို့မဟုတ် စင်ကာပူသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ကြသည်။
ထို့ဆိုလျှင် ကိုရီးယားကော မည်သို့နည်း။
သူတို့ ဘာမှ မလုပ်ခဲ့ကြပေ။
ယင်းအတွက် အကြောင်းရင်းများစွာ ရှိသော်လည်း အကြီးမားဆုံး အကြောင်းရင်းမှာ လက်ရှိအစိုးရ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့် ကျဆင်းနေသည့် အခြေအနေ (Lame Duck Status) ကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအစိုးရမှာ လက်တွေ့တွင် လှုပ်ရှားမှု ရပ်ဆိုင်းနေသည့် အနေအထားတွင် ရှိနေသည်။ ရှိရင်းစွဲ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ပုံမှန်အတိုင်း ဆောင်ရွက်နေကြသော်လည်း ပြဿနာအသစ်များကိုမူ ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိကြပေ။
နောက်ဆုံးတွင် အစိုးရအပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပြီးမှသာ အချို့သော တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်ချက်များကို မျှော်လင့်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုအချိန်ရောက်လျှင်မူ စောလွန်းတော့မည် မဟုတ်ပေ။
“လာခဲ့시기 မတိုင်ခင် ကျွန်တော် စစ်ဆေးကြည့်ခဲ့သေးတယ်။ လက်ရှိ K ကုမ္ပဏီ ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ ဒင်္ဂါးပြားတွေရဲ့ တန်ဖိုးက ဒေါ်လာ ၁၃ ဘီလီယံ ရှိပါတယ်”
အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် ၏ စကားကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံး အံ့အားသင့်သွားကြသည်။
ဈေးတက်လာသည်ကို သိထားကြသော်လည်း ဤမျှလောက်ထိ များပြားလိမ့်မည်ဟု မသိခဲ့ကြပေ!
“အရင်တုန်းက ဒေါ်လာ ၂.၅ ဘီလီယံ မဟုတ်ဘူးလား။”
K ကုမ္ပဏီ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံ ဖြစ်သည်။ အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် က Cryptocurrency ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ပုံစံသုံးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ပထမဦးစွာ၊ VanSum ၏ ရှယ်ယာများကို အပိုထပ်ဆောင်း ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုကို ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအနေဖြင့်၊ ပြည်ပ ငွေလဲစင်တာများတွင် Bantcoin၊ Ethereum နှင့် အသစ်ထုတ်ဝေထားသော Altcoin များကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့်၊ ပြည်ပတွင် တူးဖော်ရေးခြံများကို ကိုယ်တိုင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။
တူးဖော်ရေးခြံများတွင် ကွန်ပျူတာ သောင်းနှင့်ချီ၍ အဆုံးအစမရှိ စီတီးချထားကြသည်။ ပုံများထဲတွင်သာ မြင်ဖူးသော်လည်း ၎င်းမှာ ကြည့်ကောင်းလှသည့် မြင်ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
သတ္တုတူးဖော်သူများက မိုင်းတွင်းများမှ ရွှေ များကို တူးဖော်ယူကြသကဲ့သို့ ကွန်ပျူတာများကလည်း ဒစ်ဂျစ်တယ်ကမ္ဘာမှ ဒင်္ဂါးပြားများကို တူးဖော်ထုတ်ယူကြသည်။ စကားစပ်မိပါက ၎င်းမှာ တကယ်တမ်း တူးဖော်နေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီများအကြား ပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် တူးဖော်မှုပမာဏ ကိုယ်တိုင် လျော့ကျသွားခဲ့သော်လည်း ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လာမှုကြောင့် အမြတ်အစွန်းများကမူ ဆက်လက် တိုးပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။
ဤဒင်္ဂါးပြားများသည် စာရင်းဇယားများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိသော ပိုင်ဆိုင်မှုများ ဖြစ်ကြသည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့ကို ငွေသားအဖြစ် ဖော်ထုတ်ရမည် ဆိုပါက K ကုမ္ပဏီ၏ တန်ဖိုးကို အသစ်တဖန် ပြန်လည် ဆန်းစစ်ရပေလိမ့်မည်။
ဟင်နရီ (Henry) က “တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်တွေ ရှိနေရင်တောင်မှ အမှန်တကယ် ရောင်းချလိုက်မယ်ဆိုရင် အဲဒီပမာဏရဲ့ တစ်ဝက်တောင် ရဖို့ ခက်ခဲပါလိမ့်မယ်” ဟု ပြောသည်။
အကြီးအကဲ ဆန်းယော့ပ် က ထောက်ခံသည်။ “Bantcoin နဲ့ Ethereum ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းအချို့ကိုတော့ ဈေးကွက်က စုပ်ယူနိုင်လိမ့်မယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဈေးကွက်အရွယ်အစား ငယ်တဲ့ Altcoins တွေကတော့ အကြီးစား ရောင်းချမှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတာနဲ့ တပြိုင်နက် ထိုးဆင်းသွားလိမ့်မယ်”
မည်မျှပင် ကြီးမားလာသည် ဖြစ်စေ၊ Cryptocurrency ဈေးကွက်အရွယ်အစားမှာ စတော့ရှယ်ယာ သို့မဟုတ် ငွေချေးစာချုပ် ဈေးကွက်များနှင့် ယှဉ်နိုင်သည်တော့ မဟုတ်ပေ။ အကယ်၍ K ကုမ္ပဏီသာလျှင် ၎င်း၏ ဒင်္ဂါးပြားများကို စွန့်ပစ်လိုက်မည် ဆိုပါက ဈေးကွက်တစ်ခုလုံး တုန်လှုပ်သွားလိမ့်မည်။
ဟျွန်းဂျူး မမ က သူမ၏ ဆေးလိပ်ကို ဖိသတ်လိုက်ရင်း “ဝေလငါးတစ်ကောင် ကန်ရေပြင်ကနေ လွတ်မြောက်နိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော အခွင့်အရေးကတော့ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာနေချိန်မှာပါပဲ” ဟု ပြောသည်။
အကယ်၍ ဝေလငါးကြီးတစ်ကောင်က နေသာသည့်ရက်မျိုးတွင် ကန်ရေပြင်မှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးစားပါက ရေမျက်နှာပြင် အလွန်အမင်း ကျဆင်းသွားမည်ဖြစ်ရာ အန္တရာယ် ရှိပေသည်။ ထို့ကြောင့် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းပြီး ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်လာသည့် အချိန်မျိုးမှသာ ထွက်ပြေးရပေမည်။
လက်ရှိအခြေအနေမှာ ပူဖောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဆိုသည့် အချက်နှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားစရာ မရှိပေ။ အရေးကြီးသည်မှာ ထွက်ခွာမည့် အချိန်အခါ (Exit Timing) ပင် ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ် မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ကျွန်ုပ်၏ မျက်စိရှေ့တွင် တစ်စုံတစ်ရာ လက်ခနဲ ဖြစ်သွားသည်။
-Cryptocurrency ပူဖောင်း ပေါက်ကွဲခြင်း-
သတိပြန်ဝင်လာချိန်တွင် လူတိုင်း၏ အာရုံစိုက်မှုမှာ ကျွန်ုပ်ဆီသို့ ရောက်နေကြသည်။
“ဘာတွေ စဉ်းစားနေတာလဲ။”
ဘာမှ မဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ ကျွန်ုပ် တည်ငြိမ်စွာ ပြောလိုက်သည်။
“အခုပဲ စပြီး ရောင်းကြရအောင်။”