ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်နိုင်သည့် နည်းပညာကို ပထမဆုံး အသုံးချနိုင်မည့် နယ်ပယ်က ဘာဖြစ်မလဲ။
အဖြေမှာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး (logistics) ဖြစ်သည်။
လမ်းကြားများ၏ ရှုပ်ထွေးလှသော ဝင်္ကပါလမ်းကြောင်းများကို သွားလာရသည့် တက္ကစီများ သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ကားများနှင့် မတူဘဲ၊ ကုန်တင်ကားကြီးများသည် သတ်မှတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းအတိုင်းသာ သွားလာကြသည်။
၎င်းတို့သည် ဆိပ်ကမ်းများ သို့မဟုတ် ဂိုဒေါင်များတွင် ကုန်ပစ္စည်းတင်ပြီးသည်နှင့် ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ဦးတည်ရာသို့ သွားကြရုံပင်။ လူများနှင့် မတူဘဲ ၎င်းတို့အတွက် အစားစားရန်၊ အိပ်စက်ရန် သို့မဟုတ် ကြားထဲတွင် နားနေရန် မလိုပေ။
ဤအချက်ကြောင့် ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်နိုင်သည့်ကားများ အသုံးများလာသည့်အခါ ပထမဆုံး ပျောက်ကွယ်သွားမည့် အလုပ်အကိုင်မှာ တက္ကစီမောင်းသူများမဟုတ်ဘဲ ကုန်တင်ကားမောင်းသူများ ဖြစ်လာလိမ့်မည်။
ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်နိုင်ခြင်းက အရေးကြီးသလို လျှပ်စစ်ကုန်တင်ကားများလည်း အလားအလာကောင်းသည်။ ခရီးဝေးသွားလာရာတွင် လောင်စာဆီစရိတ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး စနစ်ကိုလည်း ပြောင်းလဲပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် ဒီဇယ်အင်ဂျင်များမှ ထွက်သော မီးခိုးငွေ့များကြောင့် ကုန်ပစ္စည်းတင်ချခြင်းကို ဂိုဒေါင်အပြင်ဘက်တွင်သာ ပြုလုပ်နေကြရသည်။ သို့သော် လျှပ်စစ်ကုန်တင်ကားများမှာ မီးခိုးငွေ့မထွက်သည့်အတွက် ဂိုဒေါင်အတွင်းပိုင်းအထိ ဝင်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
လူအများ မသိသေးသော်လည်း သက်ဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီများသည် ပြင်းထန်စွာ ယှဉ်ပြိုင်နေကြပြီဖြစ်သည်။ တီထွင်ထုတ်လုပ်မှုများ လုပ်ဆောင်နေပြီး အချို့မှာ စမ်းသပ်မောင်းနှင်မှုပင် ပြီးဆုံးနေပြီဖြစ်သည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် လည်း ဤနယ်ပယ်ကို မျက်စိကျနေပြီး တစ်နှစ်အတွင်း ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်နိုင်သည့် လျှပ်စစ်ကုန်တင်ကား “Colon” ကို မိတ်ဆက်မည်ဟု ကြေညာထားသည်။ (ယခုအချိန်တွင်တော့ လက်တွေ့၌ အကန့်အသတ်မရှိ ရွှေ့ဆိုင်းထားရသလောက် ဖြစ်နေပါပြီ။)
ကန်ဂျင်ဟူး က ချက်ချင်းမဖြေဘဲ ကျွန်တော့်ကို မေးခွန်းထုတ်သည်။
“ဒါဆိုရင် မင်းက ငါတို့ကို ဘယ်လိုကူညီပေးနိုင်မှာလဲ။”
“ပြဿနာအမျိုးမျိုးကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖြေရှင်းဖို့ အသေချာဆုံးနည်းလမ်းကတော့ အစကနေ စတင်ဖို့ပါပဲ။”
ပြဿနာ၏ အရင်းအမြစ်မှာ လေအိတ် (airbags) များဖြစ်သည်။
လေအိတ်ကဲ့သို့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အစိတ်အပိုင်းများကို လိုအပ်မှ မှာယူခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ မော်တော်ယာဉ်ထုတ်လုပ်မှု အစီအစဉ်များအပေါ် မူတည်၍ ရေရှည်စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။
ပေးသွင်းသူ (supplier) ဘက်မှကြည့်လျှင် ရှိပြီးသား စာချုပ်ပါ ပမာဏများကို ဦးစားပေး ထောက်ပံ့ပေးရမည်ဖြစ်သည့်အတွက် ထပ်တိုးမှာယူမှုများမှာ နောက်ကျသွားရမည်မှာ မလွဲဧကန်ပင်။ ဤအကြောင်းကြောင့်ပင် အင်ဂျင်ယုံ သည် ပစ္စည်းပြတ်လပ်မှု ပြဿနာနှင့် ရင်ဆိုင်နေရခြင်းဖြစ်သည်။
“အရင်ဆုံး ကျွန်တော် ဂျင်ဟူး လက်ခံရရှိနေတဲ့ လေအိတ်ထောက်ပံ့မှု တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို အင်ဂျင်ယုံ ဆီ လွှဲပေးလိုက်ပါ့မယ်။ ပြီးတော့ ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ တိုးမြှင့်ပေးဖို့လည်း တောင်းဆိုပေးပါ့မယ်။”
လက်ရှိတွင် ဂျင်ဟူး သည် ကုမ္ပဏီသုံးခုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးစာချုပ်များ ချုပ်ဆိုထားသည်။ ကျွန်တော်တို့သည် ကားသစ်ထုတ်လုပ်မှုကို မျှော်လင့်ပြီး မှာယူမှုပမာဏကို တိုးမြှင့်ထားခဲ့သည်။ သို့သော် ကာလ် အိုက်ခန် ကြောင့် ကားသစ်မိတ်ဆက်မှုမှာ နောက်ကျသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထောက်ပံ့မှု တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို လွှဲပြောင်းပေးလိုက်ခြင်းက သိသာထင်ရှားသည့် ပြဿနာမျိုး ဖြစ်လာမည်မဟုတ်ပေ။
“လေအိတ်ပြဿနာကို ဖြေရှင်းပြီးရင် ရှယ်ယာတိုရောင်းချမှု (short selling) ကို ထိန်းချုပ်ရပါမယ်။ ဒါဆိုရင် ရှယ်ယာဈေးတက်လာမှာဖြစ်ပြီး ရှယ်ယာရှင်တွေရဲ့ တိုင်ကြားမှုတွေလည်း ငြိမ်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။”
“ဒါဆိုရင် ကားကုန်တင်ဌာနကို ရောင်းထုတ်လိုက်ဖို့က အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်လာမှာပေါ့။”
“အင်ဂျင်ယုံ ရဲ့ ကုန်တင်ကားဌာနကြီးက အမြတ်နည်းနေတာဆိုတော့ အကယ်၍သာ ရောင်းထုတ်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဈေးကွက်က ဒါကို သတင်းကောင်းတစ်ခုအဖြစ် လက်ခံမှာပါ။ အဲဒီကနေတစ်ဆင့် ရန်ပုံငွေလည်း ရနိုင်ပါသေးသည်။”
သူတို့သည် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ပိုင်ဆိုင်မှုဖွဲ့စည်းပုံ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးအတွက် လုပ်ငန်းအချို့ကို ရောင်းထုတ်ရန် စဉ်းစားနေကြပုံရသည်။
ခဏတာ စဉ်းစားပြီးနောက် သူ ခေါင်းငြိမ့်ပြသည်။
“ငါတို့ ပိုပြီး အသေးစိတ် ဆွေးနွေးဖို့ လိုလိမ့်မယ်။”
ရုံးပြန်ရောက်သောအခါ ကျွန်တော် အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဆန်းယော့ပ် ကို ခေါ်လိုက်သည်။
“အလုပ် အရမ်းရှုပ်နေလား။”
“ကျွန်တော် အဆင်ပြေပါတယ်။”
M&A ကျွမ်းကျင်သူအဖြစ် ခေါ်ယူထားသည့် သူနှင့် သူ့အဖွဲ့သည် ကုမ္ပဏီခွဲများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် တာဝန်ယူထားရသည်။ ပိုင်ဆိုင်မှု အပြောင်းအလဲ မရှိသော်လည်း စည်းကမ်းချက်များကို ညှိနှိုင်းရသည်မှာ အတော်ပင် ဦးနှောက်စားရသည့် ကိစ္စဖြစ်သည်။
“ခင်ဗျားကို လုပ်ပေးစေချင်တဲ့ ကိစ္စတစ်ခု ထပ်ရှိသေးတယ်။”
“ဘာများလဲခင်ဗျ။”
“အင်ဂျင်ယုံ ဆီသွားပြီး ရောင်းချရေး စည်းကမ်းချက်တွေကို ညှိနှိုင်းပေးပါ။”
ကျွန်တော့်ရှင်းပြချက်ကို ကြားပြီးနောက် သူ အနည်းငယ် ပြုံးလိုက်သည်။
အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဆန်းယော့ပ် သည် အင်ဂျင်ယုံ ကို ဝယ်ယူရန် ကြိုးပမ်းမှု မအောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် သစ္စာဖောက်ဟူသော အမည်းစက်ဖြင့် အင်ဂျင်ယုံ မှ ထွက်ခွာလာခဲ့ပြီး ကျွန်တော်တို့ဘက်သို့ ရောက်ရှိလာသူဖြစ်သည်။
သို့သော် ယခုတစ်ကြိမ်တွင်မူ သူသည် အင်ဂျင်ယုံ ကို ပြန်လည်ဆန့်ကျင်၍ ညှိနှိုင်းရတော့မည်ဖြစ်သည်။
“ခင်ဗျား အဆင်မပြေဘူးဆိုရင် တခြားသူကို တာဝန်ပေးလို့ရပါတယ်။”
“မလိုပါဘူး။ စီးပွားရေးဆိုတာ စီးပွားရေးပါပဲ။”
အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဆန်းယော့ပ် ထွက်သွားပြီးနောက် ကျွန်တော် မန်နေဂျာကြီး ဆန်းယော့ပ် ကို ခေါ်လိုက်သည်။
စီအီးအိုရုံးခန်းသို့ တက်လာသည့် မန်နေဂျာကြီး ဆန်းယော့ပ် က မေးသည်။
“အင်ဂျင်ယုံ က ကားတွေ လက်ဆောင်ပေးတယ်ဆို။ ကျွန်တော့်အတွက်ရော လက်ဆောင် ပါသေးလား။”
ကျွန်တော် ခေါင်းခါပြလိုက်သည်။
“မပါပါဘူး။”
မန်နေဂျာကြီး ဆန်းယော့ပ် စိတ်ပျက်သွားဟန်ဖြင့် -
“အာ… ကျွန်တော်လည်း ကားတွေ ကြိုက်တာကိုး။”
“ခင်ဗျားမှ မကြာသေးခင်က Porsche 918 တစ်စီး ရထားတာ မဟုတ်ဘူးလား။”
“အဲဒါကတော့ တစ်မျိုးပေါ့၊ ဒါပေမဲ့ Bugatti Veyron တစ်စီးလောက် တစ်လလောက် ငှားစီးလို့ မရဘူးလား။ ပိုက်ဆံရှိရင်တောင် မောင်းရခက်တဲ့ ကားမျိုးကိုး။”
“အဲဒီကားက သာမန်လမ်းတွေပေါ်မှာ မောင်းလို့ရော ရရဲ့လား။ ကိုယ်ထည်က အရမ်းနိမ့်တော့ အရှိန်လျှော့တဲ့နေရာတွေ (speed bumps) ကို ကျော်နိုင်မယ် မထင်ဘူး။”
“ဒါကြောင့်မို့လို့ အရှိန်လျှော့တဲ့နေရာ မပါတဲ့လမ်းတွေကိုပဲ ပြတဲ့ သီးသန့်လမ်းကြောင်းပြစနစ် (navigation) ရှိတာပေါ့။ လမ်းကြားထဲတောင် ဝင်လို့မရဘူး။”
“……”
ဒီလောက်ထိ အဆင်မပြေမှုတွေကို ခံနိုင်ရမှပဲ ဈေးကြီးတဲ့ကားကို မောင်းနိုင်တာလား။
“ကျွန်တော် တစ်ခါလောက်တော့ တကယ် မောင်းကြည့်ချင်လို့ပါ။ တစ်နည်းနည်းနဲ့ မရနိုင်ဘူးလား။”
“ကျွန်တော် စုံစမ်းပေးပါ့မယ်၊ ကွင်းထဲမှာ စမ်းမောင်းကြည့်လို့ ရမရပေါ့။”
ကျွန်တော့်စကားကြောင့် မန်နေဂျာကြီး ဆန်းယော့ပ် ၏ မျက်နှာ ဝင်းပသွားသည်။
“တကယ်လား။”
“အဲဒါ မလုပ်ခင် ခင်ဗျား လုပ်ရမယ့် ကိစ္စတစ်ခု ရှိတယ်။”
“ဘာလဲခင်ဗျ။”
“ရှယ်ယာနည်းနည်းလောက် ဝယ်ထားလိုက်ပါ။”
မန်နေဂျာကြီး ဆန်းယော့ပ် နှင့် စကားပြောပြီးနောက် ကျွန်တော် အင်ဂျင်ယုံ ကို ဖုန်းဆက်လိုက်သည်။
“ခင်ဗျား ပေးတဲ့ကားကို သဘောကျပြီး စီးနေပါတယ်။ Ellie နဲ့ ဟွန်းဂျူး ကလည်း ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောခိုင်းလိုက်တယ်။”
[ဟားဟား၊ သဘောကျတယ်ဆိုတော့လည်း ဝမ်းသာပါတယ်။]
“ကားတစ်စီး လက်ဆောင်ရထားတော့ ကျွန်တော်လည်း ပြန်ပြီး လက်ဆောင်တစ်ခု ပေးမလို့ စဉ်းစားထားတယ်။”
[မျှော်လင့်နေပါ့မယ်။ ဘာလက်ဆောင်မျိုးလဲ။]
“တန်ဖိုးအရဆိုရင် ဝမ်သန်း ၁၀၀၀ ကျော်တန်ဖိုး ရှိပါလိမ့်မယ်။”
အင်ဂျင်ယုံ ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအများစုမှာ ရှယ်ယာများတွင်သာ တုပ်နှောင်ထားသည်။ သို့သော် သူ ပိုက်ဆံမရှိသည်တော့ မဟုတ်။ ကွယ်လွန်သူ အင်ဂျင်ယုံ (Im Il-kwon) ဝှက်ထားခဲ့သည့် ပြည်ပအကောင့်ထဲမှ ငွေမည်းများ ရှိနေမည်မှာ သေချာသည်။
ကျွန်တော့်စကားကို ကြားပြီးနောက် အင်ဂျင်ယုံ က ရယ်မောရင်း ပြောသည်။
[ကျွန်တော် ပေးတာထက် ပိုကြီးတဲ့ လက်ဆောင်ကို ပြန်ရတော့မှာပဲ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။]
နှုတ်ဆက်ပြီး ဖုန်းချလိုက်သောအခါ ဂျင်ဟူး က မေးသည်။
“ငါတို့ပဲ အမြတ်ရရင် မလုံလောက်ဘူးလား။ သူတို့ကို အကုန်လုံး လိုက်ပြောပြနေဖို့ လိုလို့လား။”
“အဲဒါ ကောင်းတဲ့မေးခွန်းပဲ။”
ပြန်ပြောပြရလျှင် ရှယ်ယာတိုရောင်းချခြင်း (short selling) သည် ကိုယ်တိုင်က မကောင်းသည်တော့ မဟုတ်။ ၎င်းနှင့်အတူ တွဲပါလာသည့် စျေးကွက်လိမ်လည်မှုများကသာ ပြဿနာဖြစ်သည်။ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံခြားသားများသည် တစ်ဦးချင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဤကဲ့သို့ အကြိမ်ကြိမ် လှည့်စားခဲ့ကြပြီးဖြစ်သည်။
ဤအကြောင်းကြောင့်ပင် ကိုရီးယားရှယ်ယာဈေးကွက်ကို တစ်ဦးချင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ သုသာန်ဟု ခေါ်ဆိုကြခြင်းဖြစ်သည်။
“ဒါက ရှယ်ယာဈေးကွက်ထဲမှာ ကစားနေတဲ့သူတွေကို သင်ခန်းစာပေးဖို့ အခွင့်အရေးတစ်ခုပဲ။”
ထို့နောက် ကျွန်တော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ ဖုန်းခေါ်လိုက်သည်။
“ဟယ်လို၊ ကန်ဂျင်ဟူး ပါ။”
တစ်ဖက်လူက ဖုန်းကို ရွှင်ရွှင်လန်းလန်း ဖြေကြားသည်။
[ကြာပြီနော် မစ္စတာ ကန်ဂျင်ဟူး။ နေကောင်းလား။]
“ဟုတ်ကဲ့။ ဥက္ကဋ္ဌကြီးရော နေကောင်းပါရဲ့လား။”
[ကောင်းတာပေါ့။ မစ္စတာ ကန်ဂျင်ဟူး ကို လွမ်းလို့ ဆိုးလ်မြို့ကို လာလည်မလားတောင် စဉ်းစားနေတာ။]
“ကျွန်တော်လည်း Atlanta ကို လာလည်ချင်ပါသေးတယ်။”
[ဟားဟား၊ အချိန်မရွေး လာခဲ့ပါ။ Coca-Cola ရုံးချုပ်ကို ကျွန်တော် လိုက်ပြပေးမယ်။ အထဲမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက ကိုလာတွေကို ကြိုက်သလောက် သောက်လို့ရတယ်။ ကျွန်တော်တောင် တစ်ခါတလေ တစ်ခွက်နှစ်ခွက် ဝင်သောက်နေကျ။]
နှုတ်ဆက်စကားများ ပြောဆိုပြီးနောက် အဓိကအကြောင်းရင်းသို့ ရောက်လာသည်။
“ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်းကောင်းတစ်ခုအကြောင်း ပြောပြပေးမလို့ပါ။”
သူက ဟာသနှော၍ ပြောသည်။
[နားထောင်သင့်မသင့်တောင် မသိဘူး။ ဒီလိုမျိုးတွေက များသောအားဖြင့် လိမ်လည်မှုတွေ ဖြစ်တတ်တာကိုး။]
ဟုတ်ပါသည်။
အကယ်၍ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်းကောင်း တစ်ခုခုရှိနေလျှင် ကိုယ်တိုင်ပဲ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုက်တော့မည်မဟုတ်ပါလား။
ကျွန်တော် ပြုံးရင်း ပြောလိုက်သည်။
“ကျွန်တော် ပြောတာလေး အရင်နားထောင်ကြည့်ပြီးမှ ဆုံးဖြတ်ပါလား။ အခု ကိုရီးယားရှယ်ယာဈေးကွက်ထဲမှာ ကစားကွက်ဆင်နေတဲ့ ခန့်မှန်းခြေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေ (speculative forces) ရှိနေတယ်ဆိုတာ ခင်ဗျား သိပြီးသားဖြစ်မှာပါ။”
[သိတာပေါ့။ ကာလ် အိုက်ခန် က ဦးဆောင်နေတယ်လို့ ကြားထားတယ်။]
တန်ဖိုးအပေါ် အခြေခံတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု သဘောတရား (value investing) သည် ကြာမြင့်စွာကတည်းက ရှိနေခဲ့သော်လည်း ၎င်းကို သီအိုရီတစ်ခုအဖြစ် ပထမဆုံး ပုံစံထုတ်ခဲ့သူမှာ ဘင်ဂျမင် ဂရေဟမ် ဖြစ်သည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် သည် ကျောင်းသားဘဝက သူ၏ ဟောပြောပွဲများကို အလွန်အမင်း စိတ်ဝင်စားခဲ့ပြီး ထိုသီအိုရီကို ဆက်လက်တီထွင်ကာ သူ့ကိုယ်ပိုင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပုံစံကို ဖန်တီးခဲ့သည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနည်းဗျူဟာမှာ မည်သူမဆို လိုက်နာနိုင်လောက်အောင် ရိုးရှင်းသည်။ တန်ဖိုးနည်းနေသော ရှယ်ယာများကို စျေးသက်သက်သာသာဖြင့် ဝယ်ယူပြီး ရေရှည်ကိုင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
ဟုတ်ပါတယ်၊ သူသည် ရှယ်ယာတိုရောင်းချခြင်း (short selling) ကိုလည်း လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းမှာ တိုက်ရိုက်အမြတ်ထုတ်ရန်မဟုတ်ဘဲ စွန့်စားမှုလျှော့ချရန် (hedging) အတွက်သာ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနှင့် သူသည် ခန့်မှန်းခြေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ (speculative capital) ကို အလွန်မုန်းတီးသည်။ သူသည် ကာလ် အိုက်ခန် ကို အကြိမ်ကြိမ် ဝေဖန်ခဲ့ဖူးပြီး အစိုးရအနေဖြင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ကာ စည်းကမ်းချက်များ ထုတ်ပြန်သင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းထားသူဖြစ်သည်။
“အဲဒါကြောင့်… အဲဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လေ။”
ကျွန်တော် ကျွန်တော့်အစီအစဉ်ကို သူ့အား ရှင်းပြလိုက်သည်။ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ရယ်မောလိုက်သည်။
[ဟားဟား၊ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းသားပဲ။]
“စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းရုံတင်မကဘူး၊ ပိုက်ဆံရှာဖို့အတွက်လည်း အခွင့်အရေးကောင်းတစ်ခုပါ။ ဥက္ကဋ္ဌကြီးသာ ကူညီပေးမယ်ဆိုရင် အများကြီး ပိုလွယ်ကူသွားမှာပါ။”
[ကောင်းပြီလေ။ ဒီလို အခွင့်အရေးကောင်းမျိုးကိုတော့ လက်လွတ်မခံနိုင်ဘူး။]
ရှယ်ယာဈေးကွက်တွင် ပိုက်ဆံရှာနည်းမှာ စျေးနည်းနေချိန် ဝယ်ပြီး စျေးမြင့်နေချိန် ရောင်းချခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် လက်တွေ့တွင်မူ ထိုအရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်သာ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။
ရှယ်ယာစျေး ကျသွားသည့်အခါ ဝယ်သူနည်းသွားပြီး အရောင်းအဝယ်ပမာဏ လျော့နည်းသွားသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနှင့် ရှယ်ယာစျေး တက်လာသည့်အခါ ဝယ်သူများလာပြီး အရောင်းအဝယ်ပမာဏ တိုးလာသည်။
ကိုရီးယားရှယ်ယာဈေးကွက် ဆက်လက်ကျဆင်းလာသည်နှင့်အမျှ အရောင်းအဝယ်ပမာဏလည်း သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားခဲ့ပြီး အနည်းငယ်သော ရောင်းချမှုအမိန့်များကပင် ရှယ်ယာစျေးကို အတက်အကျ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ရှယ်ယာစျေး ဆက်လက်ကျဆင်းခြင်းကို မခံရပ်နိုင်တော့ဘဲ တစ်ဦးချင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ ရောင်းချလာကြသည့်အခါ၊ ထိုရောင်းချမှုများကို ပြန်လည်ဝယ်ယူကာ ရှယ်ယာတိုရောင်းချမှု (short positions) ကို ဖုံးအုပ်ရန် အခွင့်အရေး ရလာတော့သည်။
သို့သော် မည်သူမျှ သတိမထားမိလိုက်ဘဲ အရောင်းအဝယ်ပမာဏမှာ တဖြည်းဖြည်း တိုးလာခဲ့သည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်သည် ရောင်းချမှုဖိအားများကို တောက်လျှောက် ဝယ်ယူထိန်းသိမ်းထားခဲ့ပြီး ရှယ်ယာတိုရောင်းချမှုများ ရှိနေသော်လည်း ရှယ်ယာစျေးမှာ အနည်းငယ် ပြန်တက်လာခဲ့သည်။
ဟတ်ဂျ်ရန်ပုံငွေများ (hedge funds) တစ်ခုခု မှားယွင်းနေကြောင်း စတင်ရိပ်မိချိန်တွင် ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် (Eunsung Motors) က ရုတ်တရက် ဘောနပ်စ်ရှယ်ယာ ထုတ်ဝေမည်ဟု ကြေညာလိုက်သည်။
“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရှယ်ယာရှင်တွေအတွက် အဆင်ပြေစေမယ့် မူဝါဒရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေနဲ့၊ လက်ရှိကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ ရှယ်ယာတစ်စုစီတိုင်းအတွက် ပုံမှန်ရှယ်ယာ ၀.၁ စုကို ဘောနပ်စ်အနေနဲ့ ထုတ်ဝေပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။”
ရှယ်ယာအရေအတွက် ပြောင်းလဲသည့်ကိစ္စရပ်များ၊ ဥပမာ - ရှယ်ယာအစုရှယ်ယာပြန်ခွဲခြင်း သို့မဟုတ် ဘောနပ်စ်ရှယ်ယာ ထုတ်ဝေခြင်းများတွင် ရှယ်ယာရှင်စာရင်းကို ပိတ်ထားလေ့ရှိသည်။ စည်းမျဉ်းများအရ ဤကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် မာဂျင်အရောင်းအဝယ် (margin trading) ကို ရှင်းလင်းရမည်ဖြစ်သည်။
ဘောနပ်စ်ရှယ်ယာ ထုတ်ဝေခြင်းသည် ရှယ်ယာတိုရောင်းချခြင်းကို တန်ပြန်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုသော်လည်း ၎င်းသည် အခြေခံကျသော ဖြေရှင်းချက်တော့ မဟုတ်ပေ။ အခွင့်အရေးရှယ်ယာ ထုတ်ဝေခြင်း (rights issue) နှင့် မတူဘဲ ဘောနပ်စ်ရှယ်ယာ ထုတ်ဝေခြင်းသည် စာရင်းဇယားများတွင်သာ ပြောင်းလဲခြင်းဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းပိုင်ဆိုင်မှုတွင် အပြောင်းအလဲ မရှိပေ။
သို့သော် ၎င်းသည် ရှယ်ယာတိုရောင်းချသူများအား ပြန်လည်ဝယ်ယူစေပြီး (short covering) ရှယ်ယာစျေးကို ခဏတာ မြင့်တက်စေသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် တွင် ရှယ်ယာတိုရောင်းချမှုသည် စုစုပေါင်း အရောင်းအဝယ်ပမာဏ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိသည်။ ၎င်းသည် KOSPI နှင့် KOSDAQ စျေးကွက်နှစ်ခုလုံးတွင် အမြင့်ဆုံး ပမာဏဖြစ်သည်။
သူတို့အနေဖြင့် ယခုအချိန်တွင် ရှယ်ယာတိုရောင်းချမှုများကို ပြန်လည်ဝယ်ယူကာ အမြတ်နှင့် ထွက်ခွာနိုင်သေးသည့်အတွက် ကြီးမားသော ပြဿနာတော့ မဟုတ်ပေ။
သို့သော် ဤမျှနှင့် မပြီးဆုံးသေးပါ။
ရုတ်တရက် ကန်ဂျင်ဟူး သည် မီဒီယာများရှေ့တွင် ပေါ်လာပြီး ကြေညာလိုက်သည်။
“…မကြာသေးမီက ပြည်တွင်း မော်တော်ယာဥ်လုပ်ငန်းသည် အခက်အခဲများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ဒါကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ CarOS ဟာ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် နဲ့ စာချုပ်အရ လေအိတ် (airbag) ပံ့ပိုးပေးဖို့ သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ပစ္စည်းပေးပို့မှု ကြန့်ကြာတာနဲ့ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းရတဲ့ ပြဿနာတွေဟာ မကြာခင်မှာပဲ ပြေလည်သွားလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။”
စျေးကွက်သည် ဤမျှော်လင့်မထားသော ကြေညာချက်ကြောင့် ထိတ်လန့်သွားခဲ့သည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် ၏ ရှယ်ယာစျေး ကျဆင်းရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းအရင်းမှာ လေအိတ်ပြဿနာဖြစ်သည်။ လအနည်းငယ်ကြာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည့် ပစ္စည်းပေးသွင်းမှုပြဿနာအတွက် ဖြေရှင်းချက်တစ်ခု ထွက်ပေါ်လာခြင်းက အံ့ဩစရာဖြစ်ရုံသာမက OTK Company က ဝင်ရောက်ကူညီပေးခြင်းမှာ ပို၍ပင် ထိတ်လန့်စရာကောင်းလှသည်။
ကန်ဂျင်ဟူး က ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် ကို ကူညီပေးနေတာ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား?!
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် ၏ ရှယ်ယာစျေးသည် ကြေညာချက် ထွက်ပေါ်လာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် မြင့်တက်သွားခဲ့သည်။ အဆက်မပြတ် ရှယ်ယာတိုရောင်းချနေခဲ့သည့် ဟတ်ဂျ်ရန်ပုံငွေများသည် အံ့အားသင့်သွားကြသည်။
သူတို့သည် ရှယ်ယာတိုရောင်းချမှုများကို ပြန်လည်ဝယ်ယူရန် အလောတကြီး ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာကြောင့် ရောင်းချနိုင်သည့် ရှယ်ယာပမာဏအများစုမှာ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ ဝယ်ယူရန် အမိန့်များသာ ရှိပြီး ရောင်းချရန် အမိန့်များ မရှိတော့သည့်အတွက် စျေးနှုန်းမှာ ပို၍ပင် မြင့်တက်သွားခဲ့သည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် ၏ ရှယ်ယာသည် ကြေညာချက်ထွက်သည့်နေ့တွင် ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ နောက်တစ်နေ့တွင် ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း ထပ်မံမြင့်တက်ခဲ့သော်လည်း ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနှင့် အရောင်းအဝယ်ပမာဏမှာမူ ဆက်လက်လျော့နည်းနေခဲ့သည်။
ထို့နောက် OTK Company က လူသိရှင်ကြား ကြေညာချက်တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
[OTK Company သည် CellTwins၊ BioGen နှင့် SLJ တို့တွင် ရှယ်ယာများ ဝယ်ယူ!]
[ရိုးရှင်းသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလား သို့မဟုတ် ဇီဝနည်းပညာလုပ်ငန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းလား?]
[ကုမ္ပဏီတာဝန်ရှိသူများ၏ ပြောကြားချက်အရ၊ ပေါင်းစည်းမှုနှင့် ဝယ်ယူမှုများ (M&A) အပါအဝင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသမျှအားလုံးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနေကြောင်း သိရသည်…]
[OTK Company ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှ မည်သည့်ရှယ်ယာများ အကျိုးအမြတ်ရမည်နည်း?]
ဟတ်ဂျ်ရန်ပုံငွေများ၏ ပထမဆုံး ပစ်မှတ်မှာ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် ဖြစ်သော်လည်း သူတို့၏ ဒုတိယပစ်မှတ်မှာ ဇီဝနည်းပညာ (bio) ရှယ်ယာများ ဖြစ်သည်။ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် အီလက်ထရောနစ် နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် စျေးကွက်အရွယ်အစား ပိုငယ်သော ဇီဝနည်းပညာရှယ်ယာများသည် ရှယ်ယာတိုရောင်းချမှုကြောင့် ပိုမိုထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသည်။
ရှယ်ယာဝယ်ယူခြင်းက စျေးတက်လာစေရန် မျှော်လင့်သကဲ့သို့ပင်၊ ရှယ်ယာတိုရောင်းချခြင်းက စျေးနှုန်း ဆက်လက်ကျဆင်းစေရန် မျှော်လင့်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ရှယ်ယာတိုရောင်းချသူများသည် စျေးနှုန်းကျဆင်းစေရန်အတွက် စျေးကွက်အတွင်း မမှန်ကန်သော သတင်းအချက်အလက်မျိုးစုံကို ဖြန့်ဝေခဲ့ကြသည်။ စာရင်းကိုင်လိမ်လည်မှု ကောလာဟလများ၊ အဓိကရှယ်ယာရှင်များ ရောင်းချသည့် ကောလာဟလများ၊ ဆေးဝါးအသစ် ခွင့်ပြုချက် ငြင်းပယ်ခံရသည့် ကောလာဟလများ၊ ဆေးဝါးစမ်းသပ်မှုတွင် ပါဝင်သူ သေဆုံးသည့် ကောလာဟလများ စသည်တို့ဖြစ်သည်။
၎င်းမှာ အမှန်တကယ်ပင် ထိရောက်ခဲ့ပြီး သိသာထင်ရှားသော အပျက်သဘောဆောင်သည့် သတင်းမရှိဘဲ ဇီဝနည်းပညာရှယ်ယာများသည် အချိန်တိုအတွင်း ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
သို့သော် OTK Company က ရုတ်တရက် ရှယ်ယာများကို စတင်ဝယ်ယူလာသည်။
ကန်ဂျင်ဟူး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး ရှုံးနိမ့်ဖူးသည့် အကြိမ်ရှိပါသလား? ဤအချက်က ဇီဝနည်းပညာရှယ်ယာများမှာ တန်ဖိုးနည်းနေကြောင်း ပြသနေသည်။
အမှန်တရားကို သိရှိလာကြချိန်တွင် အဆက်မပြတ် ကျဆင်းနေခဲ့သည့် ဇီဝနည်းပညာရှယ်ယာများအားလုံး ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ရှယ်ယာတိုရောင်းချခြင်းသည် ရှယ်ယာစျေး တက်လာလျှင် ငွေဆုံးရှုံးစေသည့် ပုံစံမျိုးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဟတ်ဂျ်ရန်ပုံငွေများသည် ရုတ်တရက် အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကြောင့် အသင့်မဖြစ်လိုက်ရဘဲ၊ ရှယ်ယာတိုရောင်းချမှုဒဏ်ကို ခံစားနေရသည့် ဇီဝနည်းပညာကုမ္ပဏီများ၏ အမှုဆောင်များနှင့် ရှယ်ယာရှင်များမှာ လက်မြှောက်ကာ ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်နေကြသည်။
လူတို့၏ တုံ့ပြန်မှုများမှာ အံ့အားသင့်ခြင်းမှသည် ဆွံ့အသွားခြင်းအထိ အမျိုးမျိုး ဖြစ်နေသည်။
ကန်ဂျင်ဟူး ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ?
သူသည် L6 ဖြစ်ရပ်အတွင်း ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် ကို တိုရောင်းချခြင်း (shorting) နှင့် put options များ ဝယ်ယူခြင်းဖြင့် ငွေကြေးစျေးကွက်တွင် ပထမဆုံး ပေါ်လာခဲ့သည်။ Brexit ကာလအတွင်း ဗြိတိန်နှင့် ဂျပန်ငွေကြေးစျေးကွက်များမှ ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ ရှာဖွေခဲ့သည်။ ရော်နယ် (Ronald) ၏ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် Big One ကာလအတွင်းတွင်လည်း ထိုနည်းတူစွာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် စည်းစိမ်ဥစ္စာများစွာ ရှာဖွေခဲ့သည်။
ကန်ဂျင်ဟူး သည် ၂၁ ရာစု၏ အကျော်ကြားဆုံး ငွေကြေးခန့်မှန်းသူ (speculator) ဖြစ်သည်မှာ ငြင်းစရာမရှိပေ။
-ဒါက Otaku နှင့် ဟတ်ဂျ်ရန်ပုံငွေများ ကြားက တိုက်ပွဲလား?
-ဒါက speculator နှင့် speculator ကြားက တိုက်ပွဲသက်သက် မဟုတ်ဘူးလား?
-သူကိုယ်တိုင်က ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် ကို တိုရောင်းချခဲ့ပြီးမှ အခုမှ လူကောင်းဟန်ဆောင်နေတာ မဟုတ်ဘူးလား?
-ဒါက “ငါပြောသလိုလုပ်၊ ငါလုပ်သလို မလုပ်နဲ့” ဆိုတဲ့ သဘောမျိုးလား?
-ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ရှယ်ယာတိုရောင်းချတာကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ကြရအောင်။
-ရှယ်ယာတိုရောင်းချသူတွေ ပြန်ဝယ်ယူတာတွေ ဆက်ဖြစ်လာဦးမှာပဲ။
-သူတို့ အခုထိ တိုရောင်းထားတဲ့ ပမာဏကို ကြည့်ရင် ဒါက အစပဲ ရှိသေးတယ်။ ဘယ်တော့မှ မရောင်းနဲ့၊ ဆက်ကိုင်ထားလိုက်။
-CellTwins ရဲ့ ရှယ်ယာရှင်အသေးစားလေးတို့၊ အားတင်းထားကြပါ!