လွန်ခဲ့သော ငါးနှစ်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ရပ်ထားသောကားတစ်စီး မီးလောင်ပေါက်ကွဲပြီး တစ်စီးလုံး ပျက်စီးသွားခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည်။
အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်က ထိုယာဉ်ကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်းစစ်ဆေးခဲ့ရာ လေအိတ်ကြောင့် ဖြစ်ရကြောင်း ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ အစိုဓာတ် မြင့်မားမှုကြောင့် အမိုနီယမ်နိုက်ထရိတ် ယိုယွင်းပျက်စီးသွားပြီး ပေါက်ကွဲမှုကို ဖြစ်စေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုစဉ်က အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်သည် PAS လေအိတ်၏ ချို့ယွင်းချက်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် သတိပြုမိခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီတွင်းရှိ ကျွမ်းကျင်သူများက အမိုနီယမ်နိုက်ထရိတ်၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုကို အပြည့်အဝ အာမမခံနိုင်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုကြပြီး လေအိတ်တင်သွင်းသည့် ကုမ္ပဏီကို လဲလှယ်သင့်ကြောင်း တင်ပြခဲ့ကြသည်။
သာမန်ကုမ္ပဏီတစ်ခုသာဆိုလျှင် PAS နေရာတွင် အခြားကုမ္ပဏီတစ်ခုခုဖြင့် အစားထိုးခဲ့ပေလိမ့်မည်။
သို့သော် အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်သည် အစိုးရ၏ အကျိုးခံစားခွင့်အမျိုးမျိုးဖြင့် ကြီးထွားလာခဲ့ရသူဖြစ်ရာ ဤကဲ့သို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် တင်သွင်းသည့်ကုမ္ပဏီကို ပြောင်းလဲပစ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။
ပထမဦးစွာတွင် သူတို့သည် လျော်ကြေးငွေ အမြောက်အမြားပေးဆောင်ကာ ထိုဖြစ်ရပ်ကို ဖုံးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် နောင်တွင်လည်း မတော်တဆမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။
အသေးစား တိုက်မိမှုများတွင်ပင် လေအိတ်ပွင့်ထွက်လာခြင်းမှာ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိပြီး ပို၍ပြင်းထွားသော ပြဿနာမှာ အလွန်အကျွံ အားပြင်းပြင်းဖြင့် ပေါက်ကွဲကာ သတ္တုစ သို့မဟုတ် ပလတ်စတစ်အစအနများ လွင့်စင်ထွက်လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ တကယ်တမ်းတွင် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၌ ယာဉ်မောင်းတစ်ဦးသည် လေအိတ်ပွင့်ထွက်လာစဉ် သတ္တုစအစအန လည်ပင်းသို့ ထိမှန်စူးဝင်ခဲ့သဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရဖူးသည်။
အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်အတွက် ကံကောင်းသည်မှာ ယာဉ်မောင်းမှာ အသက်အန္တရာယ်ရှိလောက်အောင် ပြင်းထန်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာကို ရရှိပြီးဖြစ်နေသဖြင့် ထိုဖြစ်ရပ်ကြီး ပြဿနာကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာမသွားခဲ့ပေ။
အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်၏ အတွင်းရေး စုံစမ်းစစ်ဆေးချက်အရ ချို့ယွင်းချက်ပါသော ထုတ်ကုန်များသည် အလွန်တရာမှ နည်းပါးပြီး အဓိကအားဖြင့် ပူပြင်းစိုစွတ်သော ဒေသများတွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ မောင်းနှင်နေရသည့် ယာဉ်များနှင့်သာ သက်ဆိုင်နေသည်။
ဟန်မင်ဂူက အရေးတကြီးဖြင့် ပြောကြားလိုက်သည် — "အကယ်၍သာ ချို့ယွင်းချက်ကို တွေ့ရှိပြီး ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှု (Recall) စတင်လိုက်ပြီဆိုရင်တော့ အခြေအနေက ထိန်းချုပ်လို့မရနိုင်အောင် ကြီးထွားသွားပါလိမ့်မယ်။"
"ပြန်၊ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှု ဟုတ်စွ?"
နိုင်ငံရေးတွင် အုပ်စုတစ်စုဆိုသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံရေးယုံကြည်ချက်တူညီကြသူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားတတ်သည်။ သို့သော် ကန်ဂျင်ဟူး ၏ လူယုံအုပ်စုဟု လူသိများသော ထိုအုပ်စုမှာမူ စစ်မှန်သော နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုထက် အကျိုးတူ ပေါင်းစည်းထားကြသည့် အကျိုးအမြတ်ရှာအုပ်စုနှင့် ပို၍တူနေပေသည်။
ငွေကြေးနှင့် အာဏာတို့ ကွယ်ပျောက်သွားသည့်အခါ မည်သူတို့က သူ့ဘက်တွင် အဆုံးအထိ သစ္စာရှိရှိ ဆက်လက်ရပ်တည်နေကြမည်နည်း။
PAS သည် သူသမ္မတရာထူးမှ ဆင်းရနးသည့်အခါ သူ့ကို ကာကွယ်ပေးမည့် အယုံကြည်ရဆုံးသော ဒိုင်းကာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော် အရာရာသာ မှားယွင်းသွားခဲ့ပါက ထိုဒိုင်းကာကြီးမှာ အပိုင်းပိုင်းကွဲကြေသွားလိမ့်မည်။
ပါ့ရှီဟောင်းမှာ ဦးခေါင်းပါ မူးဝေသွားသည်အထိ ပြင်းထန်သော တုန်လှုပ်မှုကို ခံစားလိုက်ရသည်။
ဤအရာသည် ဟိုဆောင်း ငွေစုဘဏ် ဖြစ်ရပ်ထက် အဆပေါင်းများစွာ ပို၍ပြင်းထန်ပေသည်။ ဟိုဆောင်းကိစ္စမှာ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ကိစ္စမျှသာဖြစ်သော်လည်း ဤအရာမှာမူ အသက်ရှင်ရပ်တည်ရေးနှင့် ဆက်စပ်နေသော ကိစ္စရပ်ဖြစ်သည်။
"ချို့ယွင်းချက်တစ်ခုကို တွေ့ရှိသွားဖို့ ဘယ်လောက်အထိ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။"
"လွယ်ကူမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပြိုင်ဘက်က ငလျင်လှုပ်ပြီးနောက်ပိုင်း အားကောင်းလာတဲ့သူ ဖြစ်နေတယ်။"
"……"
ထိုစကားတစ်ခွန်းတည်းဖြင့်ပင် လုံလောက်နေပေပြီ။
သူ ကိုင်တွယ်ခဲ့သမျှ ကိစ္စရပ်တစ်ခုခုများ ယခုအချိန်အထိ မအောင်မြင်ဘဲ ရှိဖူးပါသလော။
သူ ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့ ရိပ်မိသွားတယ်ဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော် မသိပေမဲ့ တကယ်လို့သာ သူက တိုက်မိစမ်းသပ်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်နေပြီဆိုရင်တော့ အချို့သော အတည်ပြုချက် သို့မဟုတ် ယုံကြည်မှုတစ်ခုခုတော့ ရှိနေရပေမည်။
နောက်ဆက်တွဲ စကားများက ပို၍ပင် တုန်လှုပ်ချောက်ချားစရာ ကောင်းနေသည်။
[အမေရိကန် NHTSA (အမျိုးသား အဝေးပြေးလမ်း ဘေးကင်းလုံခြုံရေး စီမံခန့်ခွဲမှုဌာန) ကလည်း ဒီစမ်းသပ်မှုကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။]
ဘစ်ဝမ်း (Big One) ကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကားအရောင်းအဝယ်မှာ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်၏ ရောင်းအားမှာ ယခင်နှစ် အတူတူကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ရာခိုင်နှုန်း ၂၀ နီးပါး ထိုးကျသွားခဲ့ပြီး အခြား မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူများလည်း အလားတူ ကျဆင်းမှုများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ကြရသည်။ ၎င်းတို့၏ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု கிရ်းခွဲ၏ အခြေအနေမှာမူ ပို၍ပင် ဆိုးရွားလှပေသည်။
သို့သော် ဤကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး ပြဿနာများကြောင့် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှု (Recall) ကို လုပ်ဆောင်ရမည်ဆိုပါက မည်သို့ဖြစ်သွားမည်နည်း။
ပြန်လည်သိမ်းဆည်းရသည့် ကုန်ကျစရိတ်များက ပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်သော်လည်း ရောင်းအားမှာ ယခုထက် ပို၍ပင် ထိုးကျသွားလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ကော်ပိုရိတ်၏ ဂုဏ်သمع် ပျက်စီးရခြင်းနှင့် ဖြစ်လာနိုင်ချေရှိသော စားသုံးသူများ၏ အစုလိုက်အပြုံလိုက် တရားစွဲဆိုမှုများ (Class-action lawsuits) ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများလည်း ရှိလာပေလိမ့်မည်။
[နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်တွေကို ကျွန်တော်တို့ တားဆီးရပါမယ်။]
ပါ့ရှီဟောင်းမှာ "ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ" ဟု မေးမတတ် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
နောက်ထပ် စီးနင်းဝင်ရောက်မှုတစ်ခုကို ထပ်လုပ်ပြီး တစ်စုံတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ရန် ယုတ္တိမတန်သော စွဲချက်များကို ထွင်ရမည်လော။
ယခုအချိန်တွင် ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် အိမ်ဖြူတော်နှင့် အမေရိကန်ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက်ကို ဆွပေးသလို ဖြစ်သွားလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် တရားလိုရှေ့နေရုံးများက ထိုကဲ့သို့သော အမိန့်များကိုပင် လိုက်နာကြမည် ဟုတ်မဟုတ်မှာလည်း သံသယဖြစ်ဖွယ်ရာပင် ရှိနေသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အုပ်ချုပ်ရေးမဏ္ဍိုင်၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော သမ္မတသည် မည်သူ့ကို ဖမ်းဆီးရမည်ကို လက်ညှိုးထိုး အမိန့်ပေးနိုင်သည့် အနေအထားတွင် ရှိမနေပေ။
ယခုအချိန်အထိ ထိုကဲ့သို့သော အမိန့်များကို ပေးခဲ့ရသည်ဆိုသည့် အချက်ကပင် လုံးဝ ယုတ္တိမတန် ယိုးမှားဖွယ်ရာ ဖြစ်နေသည်။
"အဟမ်း၊ ငါ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။"
***
ကျွန်တော်သည် တိုက်မိစမ်းသပ်မှု အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ အစီရင်ခံစာများကို ဆက်တိုက် ရရှိနေခဲ့သည်။
[အခြားကုမ္ပဏီတွေထက် ပွင့်ထွက်လာဖို့ အနည်းငယ် ပိုလွယ်ကူချင်လွယ်ကူနေမယ်၊ ဒါပေမဲ့ သာမန်အခြေအနေမျိုးမှာတော့ ထင်ရှားတဲ့ ပြဿနာကြီးကြီးမားမား မရှိပါဘူး။]
ပါမောက္ခ ကန်ဂျင်ဟူး ၏ အသံမှာ စိတ်လှုပ်ရှားနေပုံ ရပြီး သူ အလိုရှိခဲ့သော စမ်းသပ်မှုကို နောက်ဆုံးတွင် လုပ်ဆောင်ခွင့်ရသွား၍ ဖြစ်ပေမည်။
တိုက်မိစမ်းသပ်မှု တစ်ကြိမ်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် ကုန်ကျသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အခွင့်အရေးမျိုးမှာ ရှားပါးလှပေသည်။
ထို့ကြောင့် ကျွန်တော် အဆိုပြုလိုက်သည်နှင့် ပါမောက္ခပါ့က ခရီးဆောင်အိတ်ကို ပြင်ဆင်ကာ ဒီထရွိုက် (Detroit) သို့ ဦးတည် ಹೊರခွာသွားခဲ့သည်။ ထိုမျှသာမကဘဲ စမ်းသပ်မှုကို လေ့လာလိုကြပြီး ဂန်နမ် ကိုပါ လှည့်ပတ်ကြည့်ရှုလိုကြသည့် ကျောင်းသားများလည်း သူနှင့်အတူ လိုက်ပါသွားကြသည်။ ဟုတ်ပေသည်၊ ကုန်ကျစရိတ် အားလုံးကို ကျွန်တော်သာ တာဝန်ယူပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုရီးယား တက္ကသိုလ် (Korea University) ၏ မော်တော်ကားအင်ဂျင်နီယာဌာနသည် နိုင်ငံအတွင်း ထိပ်တန်းသုံးခုစာရင်းဝင် ဖြစ်ပြီး ဘွဲ့ရလာသူ အများစုမှာလည်း မော်တော်ကားနှင့် သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီများတွင် သုတေသန ရာထူးများဖြင့် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြလေ့ရှိသည်။
မည်သူသိနိုင်မည်နည်း။ သူတို့ထဲမှ အချို့မှာ နောင်တစ်ချိန်တွင် ဂန်နမ် တွင်ပင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လာကြလိမ့်မည်ကို။
[ဒီတစ်ခါတော့ စမ်းသပ်မှုအတွက် အစိုဓာတ်ကို ပိုပြီး တိုးမြှင့်သွားဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။]
"ခက်ခက်ခဲခဲနဲ့ ကြိုးစားပေးနေတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။"
[ဟာဟား၊ ကြိုးစားတယ်ဆိုတာ ဘာမှမဟုတ်ပါဘူး။ ရလဒ်တွေ ထွက်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကျွန်တော် အစီရင်ခံတင်ပြပါမယ်။]
"ဟုတ်ကဲ့၊ နားလည်ပါပြီ။"
ဖုန်းကို ချလိုက်ပြီးနောက် ဂန်နမ် ထံမှ ပို့ပေးလာသော ပစ္စည်းအချက်အလက်များကို ပြန်လည်စစ်ဆေးကြည့်လိုက်သည်။ ၎င်းတို့သည် အင်းဆောင်းမော်တာ့စ် မတော်တဆမှုများထဲမှ လေအိတ်များနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အရာများကို အမျိုးအစားခွဲခြားထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ပစ္စည်းစာရင်းများကို စူးစူးစိုက်စိုက် ဖတ်ရှုနေစဉ် ကျွန်တော့်ဖုန်း မြည်လာသည်။
အသိမဟုတ်သော ဖုန်းနံပါတ်တစ်ခု ဖြစ်နေသည်။ ဘယ်သူဖြစ်မလဲ။
ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို လက်ခံသည့် ခလုတ်ကို နှိပ်လိုက်သည်နှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ အသံ ထွက်ပေါ်လာသည်။
[မင်္ဂလာပါရှင်၊ Customer ရှင့်။ ဆေးရုံဆေးခန်းသွားပြတဲ့အခါ ကျန်းမာရေးစရိတ်တွေက အကြပ်အတည်း ဖြစ်လာနိုင်တဲ့အတွက် သင့်တော်ကောင်းမွန်တဲ့ အာမခံထုတ်ကုန်တစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆက်သွယ်လာရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ရှင်...]
"ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်ပါဘူး။"
ထိုသို့ပြောလိုက်ပြီး ဖုန်းကို ချက်ချင်း ချလိုက်သည်။
ဒီနံပါတ်ကို သူတို့ ဘယ်လိုရသွားကြတာပါလိမ့်။ ဥက္ကဋ္ဌ အင်ဂျင်ယုံ ကိုယ်တိုင်ရော ဒီလိုဖုန်းမျိုးတွေ လက်ခံရရှိဖူးပါလေစ။
ထိုသို့ တွေးမိလိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက်လိုလိုပင် ဥက္ကဋ္ဌအင်ထံမှ ဖုန်းဝင်လာခဲ့သည်။ စပ်စုချင်စိတ်ဖြင့် ကျွန်တော် သူ့ကို မေးလိုက်သည်။
"တစ်ခါတလေကျရင် အာမခံတိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတွေ လက်ခံရရှိဖူးပါသလား။"
"ကြုံရတာပေါ့။ ခဏကတည်းက အာမခံမပါဘဲ ဝမ်သန်း ၃၀ အထိ ချေးငှားပေးနိုင်တယ်ဆိုပြီး ဖုန်းဝင်လာသေးတယ်။ တစ်ခါတလေကျရင်လည်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (Voice phishing) ဖုန်းတွေ ရောက်လာတတ်သေးတယ်။ တရားလိုရှေ့နေရုံး ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှုအဖွဲ့က စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးပါဆိုပြီး တစ်ယောက်က ဆက်လာပြီးတော့ ကျွန်တော်က သံသယဖြစ်ဖွယ် အကောင့်တစ်ခုနဲ့ မှတ်ပုံတင်ထားခံရတယ်ဆိုပြီး သူတို့သတ်မှတ်ပေးထားတဲ့ အကောင့်ထဲကို ငွေအားလုံး လွှဲပြောင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုလာတယ်။ ကျွန်တော့်လက်ကျန်ငွေက ဘီလီယံ ၃၀ ရှိတယ်လို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါ ကျတော့မှ သူတို့လည်း ဒေါသထွက်လာပြီး ကျွန်တော့်ကို စနောက်နေတာ မလုပ်နဲ့လို့ ပြောလာတော့တာပဲ။"
ကျွန်တော် ရယ်မောလိုက်မိသည်။
"ဟားဟား၊ အဲဒါ ဘာလို့ နောက်ပြောင်သလို ဖြစ်သွားတယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော် နားလည်ပါတယ်။"
ဥက္ကဋ္ဌ အင်ဂျင်ယုံ က ကိစ္စရပ်ဆီသို့ တန်းရောက်လာခဲ့သည်။
[ရုတ်တရက်ကြီး တိုက်မိစမ်းသပ်မှုတွေ လုပ်နေတယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုကိစ္စလဲ? ဒီတစ်ခါရော ဘာတွေ လုပ်ဖို့ စဉ်းစားထားပြန်ပြီလဲ။]
"သတင်းတွေက အဲဒီလောက်အထိ ပျံ့နှံ့သွားပြီလား။"
[ဒီလောက်ဆိုရင်တော့ မသိတဲ့သူ မရှိလောက်တော့ဘူး ထင်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ တစ်ရက်တည်းနဲ့တင် အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်ရဲ့ စျေးကွက်တန်ဖိုး (Market cap) ဝမ် ၃ ထရိလီယံခန့် အငွေ့ပျံသွားခဲ့ပြီလေ။]
ထုံးစံအတိုင်း အမြန်ဆုံး တုံ့ပြန်တတ်ကြသည်မှာ ငွေကြေးကဏ္ဍပင် ဖြစ်ပေသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ တိုက်မိစမ်းသပ်မှု သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာသည်နှင့် တပြိုင်နက် နိုင်ငံခြားနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက စျေးကွက်ဖွင့်သည်နှင့် အင်းဆောင်းမော်တာ့စ် ရှယ်ယာများကို စတင်ရောင်းချခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်အတွင်း လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့လာသုံးသပ်သူများကလည်း 'အင်းဆောင်းမော်တာ့စ် ရှယ်ယာ ဝယ်ယူရန် အကြံပြုချက်များ' ကို အကြေအလည် ရေးသားတင်ပြနေကြသည်။
ဤအခြေအနေကို ကြည့်ရသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံ၏ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီများမှာ နတ်သမီးများပင် ဖြစ်နေသကဲ့သို့ ရှိပေတော့သည်။
ထိုကဲ့သို့ ကောင်းမွန်သော ရှယ်ယာမျိုးကို တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီက ဝယ်ယူနိုင်စေရန်အတွက် သူတို့ကိုယ်တိုင်ပင် အပြေးအလွှား ရောင်းချပေးနေကြခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ဖြစ်ပျက်နေသော အခြေအနေများကို ကျွန်တော်က သူတို့အား အကျဉ်းချုပ် ရှင်းပြလိုက်သည်။
"ပီအေအက်စ် (PAS) က ထောက်ပံ့ပေးထားတဲ့ လေအိတ်တွေမှာ ချို့ယွင်းချက် တစ်စုံတစ်ရာ ရှိနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ သံသယရှိပါတယ်။ အဲဒီအချက်ကို တိုက်မိစမ်းသပ်မှုကနေတဆင့် ဖော်ထုတ်ပြီး ပြန်လည်သိမ်းဆည်းပေးဖို့ (Recall) တောင်းဆိုသွားဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်"
ဥက္ကဋ္ဌ အင်ဂျင်ယုံ က ပြုံးစစဖြင့် ပြန်လည်ပြောကြားလာသည်။
[အင်း... ပြန်လည်သိမ်းဆည်းတယ် ဟုတ်စ။ အဲဒီစကားက ဆိုးရွားတဲ့ အမှတ်တရဟောင်းတွေကို ပြန်သတိရစေတာပဲ။]
ကျွန်တော်လည်း ဟာသနှောကာ ပြန်ပြောလိုက်သည်။
"ထူးဆန်းတာပဲ။ ကျွန်တော့်အတွက်တော့ အဲဒါက ကောင်းတဲ့ အမှတ်တရတွေ ဖြစ်နေလို့လေ။"
[ဟားဟား၊ အမှန်အတိုင်းပြောရရင်တော့ မပြောပြဖြစ်ပေမယ့် အခုချိန်ထိ အဲဒီအကြောင်းတွေးမိတိုင်း လူက ချွေးပြန်လာတုန်းပဲ။]
"ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျား အဲဒါကို ကောင်းကောင်း ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တာပဲလေ။"
အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်က ရော ဒီအခြေအနေကို ဘယ်လိုများ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းကြလိမ့်မည်နည်း။
ဥက္ကဋ္ဌ အင်ဂျင်ယုံ က သတိကြီးစွာဖြင့် မေးမြန်းလာသည်။
[ရန်ငြိုးကြောင့် လုပ်တာလား။]
"အင်း၊ အဲဒါက လုံးဝတော့ မှားနေမယ် မထင်ပါဘူး။"
ပါ့ရှီဟောင်း နှင့် အင်းဆောင်းမော်တာ့စ် တို့တွင် ဆိုးရွားသော ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှု ရှိနေကြသည်။
အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်သည် ကျွန်တော့်မိသားစုကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ရလဒ်အနေဖြင့် ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရသည်။ ပထမချက်က တိုက်ရိုက်ဆန်ပြီး ဒုတိယအချက်က သွယ်ဝိုက်ူ၍ ဖြစ်ပေသည်။
ထို့ပြင် ပါ့ရှီဟောင်း နှင့် ပတ်သက်၍မူ... နောက်ထပ် အသေးစိတ်အချက်များကို ဆက်မပြောတော့ပေ။
[မော်တော်ကားတွေဆိုတာ အဓိက ပို့ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေကို ဖန်တီးပေးနေတဲ့ အဓိကစက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်တယ်။ ပြဿနာတွေ ရှိနေရင်တောင်မှ မြေယာ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနအနေနဲ့ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းဖို့ အမိန့်ထုတ်ပေးဖို့ဆိုတာ လွယ်ကူမှာ မဟုတ်ဘူး။]
ပြန်လည်သိမ်းဆည်းရေး အမိန့်ထုတ်ပေးရန် တွန့်ဆုတ်နေသည်မှာ ပါ့ရှီဟောင်း တစ်ဦးတည်းသာ မဟုတ်ပေ။ ယခင် အစိုးရလက်ထက်များကလည်း ဤကဲ့သို့ပင် ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
ဤအချက်ကပင် အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်၏ "အံ့ဖွယ်ယုတ္တိဗေဒ" ဟု လူသိများသည့် အရာဆီသို့ ဦးတည်သွားစေသည်။
ပြည်တွင်းသုံး မော်တော်ကားများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပြည်တွင်းစားသုံးသူများက ဆန္ဒပြကြသည့်အခါ "ပြည်တွင်းရော ပြည်ပပို့ကုန်အတွက်ပါ အစိတ်အပိုင်းတွေကို တူညီတာပဲ သုံးပါတယ်" ဟု အကြောင်းပြန်တတ်ကြသည်။
သို့သော် ပြည်ပတွင် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှု ပြုလုပ်သောအခါ ပြည်တွင်းစားသုံးသူများက ပြန်လည်သိမ်းဆည်းပေးရန် တောင်းဆိုကြသည့်အခါကျမှ "ပြည်တွင်းနဲ့ ပြည်ပအတွက် အနည်းငယ် ကွဲပြားချက်တွေ ရှိတဲ့အတွက် ကိုရီးယားနိုင်ငံကတော့ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှုအတွက် အကျုံးဝင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ရုတ်တရက် စကားပြောင်းသွားတတ်ကြသည်။
သက်ဆိုင်ရာ အေဂျင်စီဖြစ်သော မြေယာ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနကမူ လက်ပိုက်ကြည့်နေမြဲအတိုင်းပင် ရှိနေတတ်သည်။
"ဒါပေမဲ့ အမေရိကန် အမျိုးသား အဝေးပြေးလမ်း အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး စီမံခန့်ခွဲမှုဌာန (NHTSA) ဖြစ်မယ်ဆိုရင်တော့ ဇာတ်လမ်းက ကွဲပြားသွားလိမ့်မယ်။ အမေရိကန်မှာသာ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှုတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဒီက ဆက်စပ်ဆိုးကျိုးတွေကို ရှောင်ရှားနိုင်ဖို့ ခက်ခဲသွားလိမ့်မယ် မဟုတ်လား။"
အမှန်တကယ်တွင် မော်တော်ကား မော်ဒယ်ချင်း တူနေလျှင်ပင် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၏ ရာသီဥတု၊ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်နှင့် လူနေမှုပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေများအပေါ် မူတည်၍ အနည်းငယ် ကွဲပြားချက်များ ရှိနိုင်ပေသည်။
ဥပမာအားဖြင့် နှင်းထူထပ်သော ဒေသများတွင် ဆောင်းရာသီသုံး တာယာများ (Snow tires) သည် စံနှုန်းဖြစ်နိုင်ပြီး ကမ်းရိုးတန်း ဒေသများတွင် သံချေးတက်ခြင်းမှ ကာကွယ်သော ဆေးသုတ်လိမ်းချက် အပိုတစ်ခု ပါရှိနိုင်သည်။
သို့သော် လေအိတ်များမှာမူ လုံးဝ ထပ်တူညီသော ပစ္စည်းများသာ ဖြစ်ကြသည်။
ပစ္စည်းတိုင်းတွင် ချို့ယွင်းချက်များ တွေ့ရှိရုံမျှဖြင့် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှု အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်လေ့ မရှိပေ။
အယ်လ်စစ် (L6) ၏ ဖြစ်ရပ်တွင် သန်းပေါင်းများစွာသော ကားများအနက်မှ အမှန်တကယ် ပြဿနာရှိခဲ့သည်မှာ အစင်းတစ်ရာခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ထိုကဲ့သို့ အလွန်နည်းပါးသော အရေအတွက်ကြောင့်ပင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရပြီး ထိုနောက်တွင် ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။
အခြား မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူများကလည်း ဤအခြေအနေကို စိတ်ဝင်တစားဖြင့် စောင့်ကြည့်နေကြသည်။ ပြိုင်ဘက်၏ ချို့ယွင်းချက်ကို တွေ့ရှိရပြီဆိုလျှင် သူတို့အနေဖြင့် လက်ပိုက်ကြည့်နေရုံသာ ရှိတော့သည်။
[မင်းက ပီအေအက်စ် (PAS) ကို တကယ်ပဲ ဖြိုချဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာပဲ။]
"အဲဒါက ကျွန်တော့်အပေါ် မူတည်တာမဟုတ်ဘဲ ပီအေအက်စ် (PAS) အပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ သူတို့သာ လေအိတ်တွေကို မှန်မှန်ကန်ကန် ထုတ်လုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းရမယ့် ပြဿနာမျိုး ဖြစ်လာစရာ အကြောင်းကို မရှိတာပဲလေ။"
[ပါ့ရှီဟောင်းက သံတမန်ရေးရာ အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော နိုင်ငံတော် စီမံကိန်းတွေမှာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ငွေတွေကို 海外 (ပြည်ပ) အကောင့်တွေထဲကို လွှဲထုတ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီငွေတွေကို ငွေကြေးခဝါချမှု ပြီးဆုံးတဲ့အထိ သုံးလို့မရသေးပါဘူး။ ပြည်တွင်းမှာ ရှိတဲ့ တစ်ခုတည်းသော ရန်ပုံငွေအရင်းအမြစ်က ပီအေအက်စ် (PAS) ဖြစ်ပြီးသာ အကယ်၍ ပြဿနာတွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့မယ်ဆိုရင် ငွေကြေးတွေ လက်ခံရရှိထားစဉ်က အသံမထွက်ဘဲ နေခဲ့ကြတဲ့သူတွေက သူ့ကို သစ္စာဖောက်သွားကြလိမ့်မယ်။]
"ရှေ့ဆက်ပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ အများကြီး ပေါ်လာလိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။"
[ငါတို့ဘက်ကလည်း ပြင်ဆင်ထားသင့်တယ်။ ငါအရင်က ပြောခဲ့သလိုပဲ ဆောဆောင်းအုပ်စု (Seosung Group) ကလည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်။ မင်းရဲ့ဂျူနီယာ ကျေးဇူးကြောင့် ငါ အဲဒါကို ကြိုတင်သိရှိထားနိုင်လို့ ဝမ်းသာပါတယ်။]
ပေါင်းစားကြံစည်မှု ကိစ္စရပ်တွင်လည်း ဆောဆောင်းအုပ်စုသည် ကင်းလွတ်နေခြင်း မရှိပေ။ သို့သော် ဥက္ကဋ္ဌ အသစ်တစ်ဦး ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ လွတ်မြောက်ရန် လမ်းကြောင်းများစွာ ရှိလာနိုင်ပေသည်။
ဖုန်းချပြီးနောက် ကျွန်တော် ပြတင်းပေါက်အပြင်ဘက်သို့ လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။ တေဟရန်လမ်းမကြီး (Tehran street) ပေါ်တွင် မော်တော်ကားများမှာ ယခင်အတိုင်း ရှုပ်ယှက်ခတ်လျက် ရှိနေဆဲပင်။ ဂန်နမ် တွင် နိုင်ငံခြားကား အချိုးအစား များပြားနေလျှင်ပင် ထိုကားများ၏ ထက်ဝက်ကျော်မှာ အင်းဆောင်းကားများပင် ဖြစ်နေသည်။
ကားအိုအက်စ် (CarOS) သည် မော်တော်ယာဉ်အသစ်တစ်စီးကို စတင်ထုတ်လုပ်လာသည့်အခါ စျေးကွက်ဝေစု မည်မျှကို သိမ်းပိုက်နိုင်လိမ့်မည်နည်း။
အတွေးထဲ နစ်မျောနေစဉ် ဖုန်းက ထပ်မြည်လာပြန်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများပြားလှသည် ထင်ပါ၏။ ယခုတစ်ကြိမ်တွင်လည်း မသိရသေးသော နံပါတ်တစ်ခု ဖြစ်နေသည်။
ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို လက်ခံသည့် ခလုတ်ကို နှိပ်လိုက်သည်။
"အာမခံတွေ၊ ချေးငွေတွေ ဘာမှ မလိုပါဘူး။"
ထိုအခါ တစ်ဖက်မှ ပြောလာသည်။
[မင်္ဂလာပါရှင်၊ ကျွန်တော်ကတော့ စီအီးအို ကန်ဂျင်ဟူး ပါ။]
"ဘယ်သူလဲခင်ဗျာ။"
[ဟန်မင်ဂူ ပါ။]
သမ္မတ ရော်နယ် (Ronald) ဧည့်ခံကျင်းပခဲ့သည့် အစည်းအဝေးတစ်ခုတွင် ခဏတာ တွေ့ဆုံခဲ့ဖူးသော ငွေရောင် ဆံပင်ဖြူများရှိသည့် အကြီးအကဲကို ကျွန်တော် သတိရသွားသည်။
"မင်္ဂလာပါ။"
ဥက္ကဋ္ဌ ဟန်မင်ဂူ က ကျွန်တော့်ကို ပြောလာသည်။
[အဆင်ပြေမယ်ဆိုရင် ခဏလောက် တွေ့ဆုံနိုင်မလား။]
***
ကျွန်တော်သည် ဂွမ်ဟာမွန် (Gwanghwamun) အနီးရှိ ဂျပန်စားသောက်ဆိုင် တစ်ဆိုင်သို့ ဝင်လာခဲ့သည်။
ကြိုတင်စီစဉ်ထားသကဲ့သို့ပင် ဝန်ထမ်းများက ကျွန်တော့်ကို မြင်သည်နှင့် ဆိုင်အတွင်းပိုင်းအကျဆုံး အခန်းဆီသို့ ချက်ချင်း လမ်းပြခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။ အတွင်းပိုင်းမှာ လျှို့ဝໍှက်အခခန်းတစ်ခုနှင့် တူေနကာ ကျဉ်းမြောင်း၍ ရှည်လျားသော စင်္ကြံလမ်းတစ်ခု ရှိနေသည်။
လျှောတံခါးကို ဖွင့်ကာ အတွင်းဘက်သို့ ခြေချလိုက်သည်နှင့် ဥက္ကဋ္ဌ ဟန်မင်ဂူ က ထိုင်နှင့်နေပြီး ဖြစ်သည်။
သူသည် ထရပ်လိုက်ပြီး လက်ဆွဲရန် လက်မ်းတန်းပေးလာသည်။
"တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ် ကိုယ်စားလှယ် ကန်ဂျင်ဟူး ခင်ဗျာ။ မတွေ့ရတာ ကြာပြီနော်။"
"ဟုတ်ကဲ့၊ တော်တော်ကြာသွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။"
အကြံပေးအစည်းအဝေး ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံမှု ဖြစ်ပေသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဖြစ်ရပ်များစွာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
သူ့အသက်မှာ အသက် ၈၀ နီးပါး ရှိနေပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုထက်ထိ ကျန်းမာသန်စွမ်းဆဲ ဖြစ်ပြီး ၎င်းကြောင့်ပင် သူသည် စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းများတွင် ဆက်လက် လှုပ်ရှားနေဆဲ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
"ကျွန်တော့်ကို ဖုန်းဆက်ပြီး တွေ့ခိုင်းရတဲ့ အကြောင်းရင်းက ဘာများလဲ ခင်ဗျား။"
ဥက္ကဋ္ဌ ဟန်မင်ဂူ က ပြုံးလိုက်သည်။
"ကိစ္စကြီးကြီးတော့ ဘာရှိရမလဲဗျာ။ လူချင်းတွေ့ပြီး စကားစမြည် ပြောချင်ရုံသက်သက်ပါပဲ။"
ဒုတိယမျိုးဆက် အမှုဆောင်အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်သော ဥက္ကဋ္ဌ ဟန်မင်ဂူ သည် ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ မော်တော်ကားနှင့် စက်မှုကဏ္ဍများ ကြီးထွားလာပုံကို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူတစ်ဦး ပင် ဖြစ်ပေသည်။
ကျွန်တော် ဝင်ထိုင်လိုက်သည်။ အကယ်၍ ဖခင်သာ ဥက္ကဋ္ဌ ဟန်နှင့် လူချင်းရင်ဆိုင်တွေ့နေရသည့် ကျွန်တော့်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရလျှင် မည်သို့ပင် တွေးတောမိမည်နည်းဟု တွေးမိလိုက်သည်။
"ကျွန်တော့်အဖေက ခင်ဗျားကို အများကြီး လေးစားခဲ့ပါတယ်။ ခင်ဗျားသာ မရှိခဲ့ဘူးဆိုရင် အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်ဟာ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ သူ အမြဲပြောလေ့ရှိပြီး ကျွန်ုပ်တို့မိသားစုရဲ့ စားဝတ်နေရေးဟာ အင်းဆောင်းမော်တာ့စ်အပေါ်မှာ မှီခိုနေရတာကို ကျေးဇူးတင်ရမယ်လို့ သူ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။"
ဥက္ကဋ္ဌ ဟန်မင်ဂူ က တည်ငြိမ်စွာဖြင့် ခေါင်းညိတ်ပြသည်။
"အင်း၊ ကိုယ် သိပါတယ်။"
ထိုအချိန်တွင် အပြင်ဘက်မှ လူတစ်ဦး လျှောက်လာသည်ကို ကျွန်တော် ခံစားမိလိုက်သည်။
"နောက်ထပ် လူတစ်ယောက် ထပ်လာဦးမယ်။ ကြိုမပြောမိတာကို တောင်းပန်ပါတယ်ကွာ။"
အခန်းထဲသို့ ဝင်လာသူမှာ ဝတ်စုံနှင့် မျက်မှောက်ကို ဝတ်ဆင်ထားသည့် သက်ကြီးရွယ်အို တစ်ဦးပင် ဖြစ်သည်။ သူသည် ပိန်ပါးသော ကိုယ်ခန္ဓာ၊ မျက်နှာတွင် အရေးအကြောင်းများ၊ ပါးလွှာသော နှုတ်ခမ်းနှင့် ချွန်ထွက်နေသော မန်းစေ့ (မေးစေ့) တို့ ရှိနေသည်။
သူက ကျွန်တော့်ကို ကြည့်ကာ ဖော်ရွေသော လေသံဖြင့် ပြောလာသည်။
"ဒီလိုပုံစံနဲ့ တွေ့ဆုံရတာ ဒါ ပထမဆုံးအကြိမ်ပဲ ထင်တယ်၊ တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်။"
ရိုးရိုးသားသား ပြောရလျှင် ဤတွေ့ဆုံမှုသည် လုံးဝ စိတ်ချမ်းသာစရာ မကောင်းလှပေ။
'ဒီကာလအတွင်း TV ထဲမှာ သူ့မျက်နှာကို အခါပေါင်း အများကြီး မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီးပြီ။ သူလည်း ကျွန်တော့်မျက်နှာကို TV ထဲမှာ အော့အန်လောက်အောင်ကို မြင်ဖူးပြီးလောက်ရောပေါ့။'
ကျွန်ုပ်တို့တွင် ကြာရှည်စွာ ဆိုးရွားခဲ့သော ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့သော်လည်း လူချင်းရင်ဆိုင်တွေ့ဆုံရသည်မှာ ဤသည်မှာ ပထမဆုံးအကြိမ်ပင် ဖြစ်သည်။
'မင်္ဂလာပါ။'
ကျွန်တော်သည် သမ္မတ ပါ့ရှီဟောင်း နှင့် လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်လိုက်သည်။ ကျွန်တော့်စိတ်ထဲမှာ ထင်နေသည်လား မသိပါ၊ သူ့လက်ကြီးက အေးစက်နေသကဲ့သို့ ခံစားလိုက်ရသည်။
ပါ့ရှီဟောင်း ဝင်ထိုင်လိုက်သည်နှင့် ချက်ချင်းဆိုသလိုပင် ပိတ်စကို ယူကာ ဆော်ဖက်ဆင် (Sashimi) တစ်စကို ကောက်ယူစားသုံးလိုက်သည်။ ထို့နောက် ဖော်ရွေဟန်ဆောင်ကာ ပြောလာသည်။
'စားရင်းသောက်ရင်းနဲ့ပဲ စကားပြောကြတာပေါ့ဗျာ။ ဒီက ကြက်မြီးတူငါး (Sea bream) က တကယ် ကောင်းတယ်၊ ဒီအရည်အသွေးမျိုး ဆော်ဖက်ဆင်ကို အိမ်ဖြူတော်မှာတောင် ရှာဖို့ခက်ပါတယ်။'
ကျွန်တော် ပြုံးလိုက်ပြီး ခေါင်းခါပြလိုက်သည်။
'ရပါတယ်။ ရန်သူကို ရေတစ်ခွက် သောက်ခိုင်းတာ ဒါမှမဟုတ် ပေါင်မုန့်တစ်စကို ကမ်းပေးတာမျိုး မလုပ်သင့်ဘူးဆိုတဲ့ စကားပုံတစ်ခု ရှိပါတယ်လေ။'