အခန်း (၁၇၈)
နိုးလာသောအခါ ကျွန်တော် နောက်ထပ် ဆက်မအိပ်နိုင်တော့ပေ။
ကျွန်တော်တို့ နှစ်ယောက် ကုတင်ပေါ်တွင် ဘေးချင်းယှဉ်လဲလျောင်းရင်း စကားစမြည် ပြောဖြစ်ကြသည်။
“ဒါဆို ကိုယ့်ကို ဘာကြောင့် ကြိုက်တာလဲ၊ ဆွန်အာ ရဲ့။”
ဆွန်အာ က ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပင် ပြန်ဖြေသည်။ “အလန်းစားမို့လို့ပေါ့။”
ကျွန်တော့် ရုပ်ရည်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထူးတလည် မကျေနပ်ချက် မရှိပေမဲ့၊ အပြင်ပန်းအရ ကြည့်မယ်ဆိုရင် လောကကြီးထဲမှာ ကျွန်တော့်ထက် ရုပ်ချောတဲ့ ယောကျ်ားတွေ အများကြီး မရှိဘူးလား။
ဆွန်အာ က အတိတ်ကို ပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။ “ဟွန်းဂျူး အကြောင်းကို ကျွန်မ ပထမဆုံး သိခဲ့ရတာက L6 ဖြစ်ရပ်ကြောင့်ပဲ။ ကိုရီးယားစတော့ရှယ်ယာဈေးကွက် ကျဆင်းသွားပြီး အာရှဌာနခွဲမှာ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ဖြစ်စေခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ဒီလိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမျိုးကို ဘယ်သူလုပ်ခဲ့တာလဲဆိုတာကို ကျွန်မ စိတ်ဝင်စားလာခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက်မှာ ဂျက်စီကာ ရဲ့ နောက်ကိုလိုက်ပြီး ကိုရီးယားကိုလာရင်း ခင်ဗျားနဲ့ ဆုံဖြစ်ခဲ့တာပေါ့။ အဲဒီအချိန်တုန်းကတော့ နိုင်ငံခြားမှာ ဆုံဖူးတဲ့ ယောကျ်ားတစ်ယောက်ကို သဘောကျသွားလိမ့်မယ်လို့ လုံးဝမထင်ထားခဲ့မိဘူး။”
“ဒါဆို ကျွန်တော်တို့ကို ပထမဆုံး ဆုံဖူးကတည်းက သဘောကျနေတာပေါ့ ဟုတ်လား။”
“အင်း၊ အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်မယ်ထင်တယ်။ ဘယ်လိုကြောင့်လဲတော့ မသိဘူး၊ ဟွန်းဂျူး က တောက်ပနေတဲ့ အရှိန်အဝါတစ်ခု ရှိနေသလိုမျိုး ကျွန်တော့်မျက်စိထဲမှာ အရမ်းကို ခမ်းနားနေခဲ့တာ။”
“တကယ်လား။”
ဒီလိုပြောသံကို ကြားလိုက်ရတဲ့အခါ လူတစ်ယောက်ကို သတိရသွားစေသည်။ ဂျက်စီကာ လည်း အရင်က ဒီလိုမျိုး ပြောဖူးသည်။
ကျွန်တော်တို့ လဲလျောင်းရင်း ဆက်လက်စကားပြောနေရာမှ တဖြည်းဖြည်း အိပ်ငိုက်လာသလို ခံစားလာရသည်။
မီးပိတ်ရန် အနည်းငယ် စောင်းလိုက်စဉ် ဆွန်အာ က ကျွန်တော့်ကို ကျောဘက်မှ သိုင်းဖက်လိုက်သည်။ နူးညံ့ပြီး ပျော့ပျောင်းတဲ့ အထိအတွေ့က ကျွန်တော့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို စီးဝင်သွားပြီး သူမရဲ့ အသက်ရှူသံက ကျွန်တော့်နားကို လာပြီး ယားကျိကျိ ဖြစ်စေသည်။
ကျွန်တော် မထိန်းနိုင်တော့ဘဲ ဆွန်အာ ကို လှည့်၍ နမ်းလိုက်သည်။
“ကျွန်မ အလုပ်သွားရတော့မယ်လေ…”
“နောက်ကျတော့ရော ဘာဖြစ်လဲ။”
“မဖြစ်ဘူး။ ဂျက်စီကာ ဆူလိမ့်မယ်။”
အဲဒီလို ပြောနေရင်းနဲ့ပင် ဆွန်အာ က ကျွန်တော့်ထက် ပိုပြီး တက်ကြွလာခဲ့သည်။
နေထွက်ဖို့ အချိန်အများကြီး လိုသေးသည်။
***
မနက်စာအတွက် အခန်းသို့ အစားအသောက် မှာယူလိုက်ကြသည်။
ဝတ်ရုံကိုယ်စီ ဝတ်ဆင်ထားလျက်နှင့် ရိုးရှင်းတဲ့ မနက်စာကို စားသုံးရင်း ကော်ဖီသောက်ကာ အနားယူကြသည်။ ဆွန်အာ က ရေချိုးပြီး ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်လိုက်သည်။
ဟိုတယ်က ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် အဆောက်အအုံနှင့် ဝေးလှသည် မဟုတ်ပေ။
အနီးနားတွင် ကားရပ်ပြီး လူသူရှင်းမရှင်း စစ်ဆေးကြည့်ကာ ဆွန်အာ ကို နမ်းလိုက်သည်။
သူမက ကလေးဆန်ဆန်ဖြင့် ညည်းတွားသည်။ “အဟာ၊ အလုပ်သွားချင်ဘူး။”
“မသွားဘဲ နေလိုက်ပါလား။”
“အကြောင်းမကြားဘဲ အလုပ်ပျက်ရင် ဂျက်စီကာ ဒေါသထွက်လိမ့်မယ်။”
သူမ ဒေါသထွက်ရင် ကြောက်စရာကောင်းသည်။
ဆွန်အာ က အလုပ်လုပ်ချင်စိတ်ကို အတင်းအကျပ် မွေးထုတ်လိုက်သည်။
“ပြီးတော့ နောင်တစ်ချိန်မှာ ဟွန်းဂျူး ကို အားပေးချင်တယ်ဆိုရင် ကျွန်မ ကြိုးစားပြီး အလုပ်လုပ်ရမယ်လေ။”
“အဲဒီစကားကို ကြားရုံနဲ့တင် ရင်ထဲမှာ အားရှိသွားသလို ခံစားရတယ်။”
ဆွန်အာ အဆောက်အအုံထဲသို့ လျှောက်ဝင်သွားသည်ကို ကြည့်ပြီးနောက် ကျွန်တော်လည်း အလုပ်ကို တန်းမသွားတော့ဘဲ အဝတ်အစားလဲရန် အိမ်သို့ ကားမောင်းပြန်ခဲ့သည်။
အိမ်သို့ ရောက်ရန် အချိန်အများကြီး မယူလိုက်ရပေ။
မြေအောက် ကားပါကင်တွင် ကားထိုးရပ်ပြီး ဓာတ်လှေကားဖြင့် မိမိအခန်းသို့ တက်လာခဲ့သည်။ တံခါးပွင့်လာသည်နှင့် တပြိုင်နက် လက်ပိုက်ကာ ဆိုဖာပေါ်တွင် ထိုင်နေသော တိတ်ကျူကို တွေ့လိုက်ရသည်။
ကျွန်တော် အံ့အားသင့်သွားသည်။
“ဟေ့ကောင်! မင်း ဒီမှာ ဘာလုပ်နေတာလဲ။”
တိတ်ကျူက ကျွန်တော့်ကို ကြည့်ပြီး တည်တင်းစွာဖြင့် ဆုံးမလေသည်။
“မင်းက ဘယ်လို ချိန်းတွေ့လို့ တစ်ညလုံး အိမ်ပြန်မလာဘဲ ဘယ်သူ့ကိုမှလည်း အဆက်အသွယ်မလုပ်ဘဲ နေခဲ့တာလဲ။”
ကျွန်တော်လည်း အမြန်ရှင်းပြရန် ကြိုးစားလိုက်သည်။ “မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒါက…”
ဒါပေမဲ့ ဘာလို့များ သူ့ကို ရှင်းပြနေရတာပါလိမ့်။
တိတ်ကျူက ကျွန်တော့် ပခုံးကို ပုတ်ရင်း ပြောသည်။
“ဂုဏ်ယူပါတယ်ကွာ၊ ငါ့သူငယ်ချင်း။”
“ဘာ၊ ဘာအတွက် ဂုဏ်ယူတာလဲ။”
“ဘယ်တော့ လက်ထပ်မှာလဲ။”
“…ဘာလို့ လက်ထပ်မယ့်အကြောင်းတွေ ချက်ချင်း ပြောနေကြတာလဲ။”
အချိန်တန်ရင်တော့ လုပ်ဖြစ်မှာပေါ့လေ။
ကျွန်တော် ဆိုဖာပေါ်သို့ ပစ်လှဲချလိုက်သည်။ အဝတ်အစားလဲပြီး အလုပ်သွားဖို့ပဲ စဉ်းစားထားခဲ့တာ၊ ဒါပေမဲ့ အိမ်ရောက်လာတော့ လက်တစ်ဖက်တောင် မလှုပ်ချင်အောင် ပျင်းစရာကောင်းနေသည်။
အနည်းငယ် အိပ်ငိုက်လာသလို ခံစားရသည်။
“မင်း တစ်ခုခုလုပ်ရင်း လုံးဝ မအိပ်ခဲ့ဘူး မဟုတ်လား။”
“မင်းဘာသာ မင်း စဉ်းစားကြည့်တော့။”
တိတ်ကျူက အဓိပ္ပာယ်ပါပါ ပြုံးလိုက်သည်။
“ဟဲဟဲဟဲ။”
“……”
ဘယ်လို ညစ်ပတ်တဲ့ အတွေးမျိုးတွေ တွေးနေတာလဲ မသိဘူး။
“အလုပ်အကြောင်း ဆွေးနွေးရအောင်။”
ကျွန်တော်တို့မှာ ရွေးချယ်စရာ သုံးခု ရှိသည်။
ပထမတစ်ချက်က အော်ရာကယ် မြင်ခဲ့တာတွေကို လျစ်လျူရှုပြီး ဘာမှ မလုပ်ဘဲ နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤကိစ္စတွင် ငလျင်လှုပ်မှု ဖြစ်ပွားသောအခါ ဆီလီကွန်ဗေလီကို အခြေစိုက်ထားသော ကျွန်တော်တို့၏ လုပ်ငန်းခွဲများနှင့် သုတေသနဓာတ်ခွဲခန်းများသည် ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မည်။
ပြီးတော့ ငလျင်လှုပ်မှု ဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံရမည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သည်လည်း ခဏတာ ရှုပ်ထွေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပြီး တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် အိန္ဒိယတို့အတွက် ၎င်းတို့၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ချဲ့ထွင်ရန် အခွင့်အလမ်းများ ပေးသလို ဖြစ်သွားမည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ပဋိပက္ခများ ပေါ်ပေါက်လာကာ ကမ္ဘာကြီးကို ပိုမိုကြီးမားသော ရှုပ်ထွေးမှုထဲသို့ ကျရောက်စေလိမ့်မည်။
အဲဒါကတော့ အဆိုးဝါးဆုံး အခြေအနေ အစစ်အမှန် ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
ဒါမှမဟုတ် ဒုတိယရွေးချယ်စရာက အန္တရာယ်ရှိကြောင်း လူတိုင်းကို အကြောင်းကြားပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လုပ်ငန်းကို အရင်ဆုံး ပြောင်းရွှေ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနည်းအားဖြင့် ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်ရမည့် ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်လာမည့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုကို အနည်းဆုံး ဖြစ်အောင် လျှော့ချနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ပြဿနာက ကျွန်တော်ပြောတာကို ဘယ်သူက ယုံကြည်ပြီး လိုက်လုပ်မှာလဲ ဆိုတာပါပဲ။
ဘေးအန္တရာယ်ဆိုတာ ဖြစ်ပျက်လာမှသာ ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုအဖြစ် နားလည်ကြစမြည် ရှိသည်။
ပွန်ပီမြို့ ပျက်စီးခါနီး တစ်ရက်အလိုက ဗေဆူးဗီးယပ် မီးတောင် ပေါက်ကွဲလိမ့်မယ်လို့ ဘယ်သူက ပြောခဲ့လို့လဲ။ ဂျပန်အရှေ့ပိုင်း မဟာငလျင်ကြီး မလှုပ်ခင် တစ်ရက်အလိုက ဆူနာမီ လှိုင်းတွေ ဝင်လာတော့မယ်၊ နျူကလီးယား အရည်ပျော်ကျမှုတွေ ဖြစ်တော့မယ်လို့ ဘယ်သူက အော်ဟစ် သတိပေးခဲ့လို့လဲ။
လူတွေက အဲဒီသတိပေးချက်ကို ယုံကြည်ပြီး ဘေးလွတ်ရာ ရှောင်တိမ်းခဲ့ကြသလား၊ ဒါမှမဟုတ် သတိပေးတဲ့သူကို အရူးတစ်ယောက်လို ဆက်ဆံခဲ့ကြသလား။
သတိပေးချက် တစ်စုံတစ်ရာ မပေးခဲ့ဘူး ဆိုရင် တစ်မျိုးပေါ့၊ ဒါပေမဲ့ တစ်ခုခု အဆင်မပြေတဲ့ သတိပေးချက်မျိုး ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင် နောက်ပိုင်းမှာ တစ်ခုခု ဖြစ်လာတဲ့အခါ ‘မင်းတစ်ယောက်တည်းပဲ ထွက်ပြေးသွားတယ်’ ဆိုတာမျိုးနဲ့ ‘ဘာလို့ ပိုပြီး ပြတ်သားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်မျိုး မချခဲ့တာလဲ’ ဆိုတဲ့ ဝေဖန်မှုတွေနဲ့ ကြုံတွေ့ရလိမ့်မည်။
“အဲဒါက သမာဓိကောင်းတစ်ယောက် မဖြစ်လာတော့တာကို ဆိုလိုတာပဲ။”
“တတိယရွေးချယ်စရာက ဘာလဲ။”
“ထိခိုက်ပျက်စီးမှုကို အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် လူအများစုကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ဖို့ ဘာနည်းနဲ့မဆို အရာရာကို စွန့်စားလုပ်ဆောင်ဖို့ပဲ။”
“ငါတို့ အဲဒါကို လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးသား မဟုတ်ဘူးလား။”
“အင်း။”
“ငါတို့ အသက်တွေကို ကယ်တင်ရမယ်။”
“ဒါမှ ငါတို့ အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်မှာ။”
၉/၁၁ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူ အရေအတွက်က ၁၀,၀၀၀ ခန့် ရှိသည်။
အဲဒါတစ်ခုတည်းနဲ့တင် ကမ္ဘာ့စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက်တွေ ပြိုလဲသွားခဲ့သည်။ ကိုရီးယားနိုင်ငံသည်လည်း KOSPI နှင့် KOSDAQ နှစ်ခုစလုံး အောက်ဆုံး စည်းသို့ ရောက်ရှိကာ မကြုံစဖူး စံချိန်များ တင်ခဲ့ပြီး ခြွင်းချက်မရှိ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။
ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်က အဲဒီထက် အဆတစ်ရာ ပိုများတဲ့ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုကို ခံရမယ်ဆိုရင်ရော။
အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုကြားမှာ ကွာခြားချက်တော့ ရှိပေမဲ့ ငွေကြေးနဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေ ခဏတာ လေဖြတ်သွားသလို ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်ဆိုတာ သေချာပါတယ်။ စနစ်ကြီး ရပ်တန့်သွားတဲ့အခါ ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ စားသုံးမှုတွေ ကောင်းကောင်း ဆက်လုပ်လို့ မရတော့ပါဘူး။
OTK ကုမ္ပဏီပိုင် ကုမ္ပဏီအများစုဟာ မရှိမဖြစ် ပစ္စည်းတွေထက် စားသုံးကုန်ပစ္စည်းနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေကို အဓိက ရောင်းချနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာ CarOS ကို ကြည့်ပါ၊ သူတို့က နှစ်ဝက်ပိုင်းမှာ ကားအသစ်တွေကို စတင်ထုတ်လုပ်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ဘယ်သူက ကားဝယ်မှာလဲ၊ အပြာစာပေ ကြည့်မှာလဲ၊ ဒါမှမဟုတ် ပီဇာ မှာစားမှာလဲ။
တစ်နည်းအားဖြင့်ပြောရရင် အမြင့်ဆုံး ထိခိုက်ပျက်စီးမှုကို တားဆီးနိုင်မှသာ ကျွန်တော်တို့ အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်မည့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် ဆက်ပြီး စိုးရိမ်နေရတဲ့ အကြောင်းရင်းကတော့…
“မြေငလျင် မဖြစ်လာခင်မှာ ငါတို့တွေ ကြီးမားတဲ့ ဝေဖန်မှုတွေနဲ့ ကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မယ်။ ဘယ်လိုအကြောင်းကြောင့်မှ ခန့်မှန်းချက်က လွဲချော်သွားမယ်ဆိုရင် ငါတို့မှာ ရှိသမျှ အားလုံး ဆုံးရှုံးသွားနိုင်တယ်။”
အမှားအယွင်း ကောလာဟလတွေကြောင့် လူမှုရေး ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ဖြစ်လာခဲ့မယ်ဆိုရင် တာဝန်ယူရမှာက ကျွန်တော်တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အချိန်ယူပြီး တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ ဂုဏ်သတင်းက တစ်ခဏအတွင်း ပြိုကျသွားနိုင်ပြီး အဆုံးမရှိတဲ့ တာဝန်ဝတ္တရားတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မယ်။
“ဒါပေမဲ့ ငလျင်ကတော့ ဖြစ်လာမှာ သေချာတယ်။”
“ဖြစ်လာဖို့ များပါတယ်ကွာ။”
မှန်ကန်တဲ့အရာကို လုပ်ဆောင်ဖို့အတွက် တစ်ခါတလေမှာ ကြီးမားတဲ့ သတ္တိတွေ လိုအပ်ပါတယ်။
မနေ့က ဆွန်အာ နဲ့ စကားပြောရင်း အဲဒါကို သဘောပေါက်လာခဲ့တယ်။
‘ဒါဟာ ငါ တကယ်လုပ်ကို လုပ်ရမယ့်အရာ ဟုတ်မဟုတ်တော့ မသိဘူး… ဒါပေမဲ့ ဒါကတော့ ငါ တကယ်လုပ်ချင်တဲ့ အရာတစ်ခုပဲ ဆိုတာ သေချာတယ်။’
တိတ်ကျူက ခေါင်းညိတ်ပြသည်။
‘ရွေးချယ်စရာ မရှိတော့ဘူး ထင်တယ်။ မင်း လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ လုပ်လိုက်ပေါ့ကွာ။’
‘မင်းရော ဘယ်လိုနေလဲ? အသင့်ဖြစ်ပြီလား။”
‘ငါက ဘာအတွက် အသင့်ဖြစ်ရမှာလဲ။ ဝေဖန်မှုမှန်သမျှကို မင်းပဲ အကုန်ခံမှာပဲဟာ။’
‘…’
အဲဒါတော့ ဟုတ်ပါတယ်။
***
ထုံးစံအတိုင်းပဲ ကောလာဟလတွေက စကားထက် ပိုမြန်မြန် ပျံ့နှံ့သွားတတ်ပါတယ်။
ပါမောက္ခ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ရဲ့ သုတေသနလုပ်ငန်းကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းက ဒီတစ်ခါတော့ ဒီနေရာရော ဟိုနေရာပါ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။
ဒီအခြေအနေက ပါမောက္ခ ကင်ဟိုမင်နဲ့ တုန်းကနဲ့ မတူပေ။ ဘက်ထရီတွေက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လုပ်ငန်းနဲ့ တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်ပေမဲ့ မြေငလျင်ကတော့ ဆက်စပ်မှု အလွန်နည်းပါးလှသည်။
ထို့အပြင် ပါမောက္ခ ကင်ဟိုမင်က စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ နှစ်ဘက်စလုံးတွင် ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရပြီး လေးစားခံရသူဖြစ်သော်လည်း ပါမောက္ခ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ကမူ ၎င်း၏ လက်တွေ့မဆန်သော အဆိုပြုချက်များကြောင့် ပညာရပ်လောကတွင် စံနှုန်းဖောက်သူတစ်ဦးအဖြစ်သာ ရှုမြင်ခံရသူ ဖြစ်သည်။
အစိုးရက အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ ထောက်ပံ့မှုကို ဖြတ်တောက်ခဲ့မည်လား။
စူးစူးဝါးဝါး လုပ်တတ်သူတစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော်လည်း သူသည် ကယ်လ်တက်ချ် (Caltech) တက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ တောင်းဆိုချက်များမှာ အစွန်းရောက်ပြီး အထောက်အထား အလွန်အားနည်းသော်လည်း သူ၏ စွမ်းရည်ကိုမူ သံသယဝင်စရာ မရှိပေ။
ကျွန်တော်၏ လုပ်ရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုးသော ခန့်မှန်းချက်များနှင့် ကောလာဟလများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ မြေငလျင်ပညာရှင်များအသိုင်းအဝိုင်းကမူ ယုံကြည်နိုင်စရာမရှိဟူသော တုံ့ပြန်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုတုံ့ပြန်မှုများကို ကျွန်တော် သင်းသင်းသာသာမျှပင် ဂရုမစိုက်ခဲ့ပါ။ ကျွန်တော့်ပိုက်ဆံနဲ့ ကျွန်တော် သုံးနေတာပဲ၊ ဘယ်သူက ဘာပြောနိုင်မှာလဲ။
ဂျက်စီကာ က အလုပ်များနေသော ပါမောက္ခ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ကိုယ်စား တောင်းဆိုထားသည့် ပစ္စည်းများကို စီစဉ်ပေးပြီး ပို့ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်အတွင်း ပစိဖိတ် မီးစက်ဝိုင်း (Ring of Fire) အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ငလျင်များ၏ ရှင်းလင်းသော အနှစ်ချုပ်များ ပါဝင်သည်။
အံ့သြစရာကောင်းလောက်အောင်ပင် ရာပေါင်းများစွာ ရှိနေခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ၎င်းတို့ကြောင့် တိုက်ရိုက်ဖြစ်ပေါ်လာသော ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများသာ ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ပင်လယ်ပြင်အောက် ငလျင်များ သို့မဟုတ် စောင့်ကြည့်မှု မခံခဲ့ရသည့် ငလျင်များကိုပါ ထည့်သွင်းတွက်ချက်မည်ဆိုပါက ရေတွက်၍ပင် မရနိုင်ပေ။
တိတ်ကျူက အံ့သြတကြီး ဖြစ်သွားသည်။
“ဒီလောက် များပြားတဲ့ ငလျင်တွေ တကယ် ဖြစ်ပျက်နေတာလား။”
“မနှစ်က ကျူးဂျိုးမှာ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တယ်လေ။”
ဂျပန်နိုင်ငံသည် ပစိဖိတ် မီးစက်ဝိုင်းအတွင်း အပြည့်အဝ တည်ရှိနေသဖြင့် ငလျင်ဆိုသည်မှာ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဖြစ်ပျက်နေကျ ဖြစ်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံကိုမူ ယခုအချိန်အထိ ငလျင်ဒဏ်ကင်းစင်သော ဇုန်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ကျူးဂျိုးငလျင်က ကိုရီးယားသည် ကင်းစင်လုံခြုံခြင်း မရှိကြောင်း အတည်ပြုပေးခဲ့ပြီး တစ်ချိန်တုန်းက ဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေး ပစ္စည်းများသည် ရေပန်းစားစွာ ရောင်းထွက်ခဲ့ဖူးသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေ ငလျင်များ အလွန်များပြားနေသော်လည်း တစ်နှစ်လျှင် အဓိကငလျင်ကြီး တစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုသာ ရှိသည်ဟု ယူဆနိုင်ပြီး ၎င်းတို့အနက် အများစုမှာ ပစိဖိတ် မီးစက်ဝိုင်းအတွင်း၌သာ ဖြစ်ပွားကြသည်။
“ဒါက လူတိုင်းကို ယုံကြည်စေနိုင်မှာလား။”
ကျွန်တော် ခေါင်းခါလိုက်သည်။
“ခက်လိမ့်မယ် ထင်တယ်။”
***
နှောင်ကြိုးစာချုပ်များ (Bonds) ကို ယုံကြည်ကိုးစားမှုအပေါ် အခြေခံ၍ ထုတ်ပေးကြသည်။
အစိုးရနှောင်ကြိုးများသည် နိုင်ငံတော်၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှုဖြင့် အာမခံထားပြီး ကော်ပိုရိတ်နှောင်ကြိုးများသည် ကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှုဖြင့် အာမခံထားကြသည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက ထုတ်ဝေသော အစိုးရနှောင်ကြိုးများသည် လုံခြုံစိတ်ချရသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း အမြဲတမ်း ထိုသို့ မဟုတ်ပေ။
၂၀၁၅ ခုနှစ် ဂရိနိုင်ငံကို ငွေကြေးကယ်တင်သည့် ကာလအတွင်း အစိုးရနှောင်ကြိုးများကို ကိုင်ဆောင်ထားသော နိုင်ငံများသည် ကြွေးမြီသက်သာခွင့်ကြောင့် ၎င်းတို့၏ ရင်းနှီးငွေရင်း၏ ထက်ဝက်နီးပါး ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ် ရုရှား၏ ကြွေးဆပ်ဆိုင်းငံ့မှု (Moratorium) တွင်လည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် နက္ခတ္တဗေဒဆန်သော ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည် (ထိုအချိန်က နာမည်ကြီး Long Term Capital ဖြစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်)။
နှောင်ကြိုးများကို အချိန်မီ ပြန်ဆပ်လျှင်ပင် ပြောင်းလဲနိုင်သော အကြောင်းရင်းတစ်ခု ကျန်ရှိနေသေးသည် - ၎င်းမှာ ငွေလဲနှုန်းပင် ဖြစ်သည်။ သက်တမ်းစေ့သည့်အချိန်တွင် နိုင်ငံ၏ ငွေကြေးတန်ဖိုး ကျဆင်းသွားပါက ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် နှောင်ကြိုးများမှ အမြတ်အစွန်းများ ရရှိခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်း ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။
လက်ရှိတွင် ဘရာဇီး၏ ၁၀ နှစ်မြောက် အစိုးရနှောင်ကြိုး အမြတ်ဝေစုသည် ၁၀% ခန့် ရှိသည်။ ဤသည်မှာ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံ အများစု၏ နှောင်ကြိုး အမြတ်ဝေစုထက် လေးဆခန့် များပြားသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအချို့သည် မြင့်မားသော အတိုးနှုန်းကြောင့် စိတ်ဝင်စားခဲ့ကြသော်လည်း မကြာသေးမီက ရီးရဲလ် (Real) ငွေကြေး ကျဆင်းသွားမှုကြောင့် သိသာထင်ရှားသော ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
အခမဲ့ ထမင်းစားပွဲဟူ၍ မရှိပေ၊ မြင့်မားသော အတိုးနှုန်းများနောက်တွင် အကြောင်းရင်းများ ပါရှိမြဲ ဖြစ်သည်။
သဘာဝကျစွာပင် အစကတည်းက ဒေါ်လာငွေဖြင့် နှောင်ကြိုးများ ထုတ်ဝေခဲ့မည်ဆိုပါက ထိုကဲ့သို့သော စိုးရိမ်ပူပန်မှုမျိုး ရှိမည်မဟုတ်ပေ။
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလုံခြုံဆုံး နှောင်ကြိုးမှာ အမေရိကန် အစိုးရနှောင်ကြိုးများ ဖြစ်သည်မှာ သံသယရှိစရာ မလိုပေ။
ဘာ့ခ်ရှိုင်းယား ဟသ်ဝေး (Berkshire Hathaway) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဝါရန်ဘတ်ဖတ် သည် ၎င်း၏ သီးသန့်ရန်ပုံငွေ အများစုကို အမေရိကန် အစိုးရနှောင်ကြိုးများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားပြီး ၎င်းတို့သည် အလုံခြုံဆုံး ပိုင်ဆိုင်မှုများဖြစ်ကြောင်း အမြဲတမ်း တင်ပြလေ့ရှိသည်။
အမေရိကန်က မူလငွေနှင့် အတိုးများကို ပျက်ကွက်ခြင်း မရှိသမျှ ကာလပတ်လုံး အမေရိကန် နှောင်ကြိုးများသည် လုံခြုံစိတ်ချရဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် ဤအချက်မှာ နားလည်နိုင်စရာပင် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုသို့သာ ဖြစ်လာခဲ့ပါက တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငွေကြေးစနစ်တစ်ခုလုံး ပြိုကျသွားပြီဟု ယူဆရပေလိမ့်မည်။
ဟွန်းဂျူး က နှောင်ကြိုးဈေးကွက်ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ရလဒ်များကို ချက်ချင်း တင်ပြခဲ့သည်။
ထုတ်ဝေမှု ပမာဏမှာ ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံ ဖြစ်သည်။ အတိုးနှုန်းမှာ ၃.၈% ဖြစ်သည်။ အတိုးများကို နှစ်စဉ် ပေးချေသွားမည် ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် အမေရိကန် ၃ နှစ်မြောက် အစိုးရနှောင်ကြိုး၏ အမြတ်ဝေစုမှာ ၂% ဝန်းကျင် အနိမ့်ဆုံးမှ အလယ်ပိုင်းအထိ ရှိပြီး NFL ၏ AA+ အဆင့်သတ်မှတ်ခံထားရသော နှောင်ကြိုးများက ၃% အမြတ် ပေးသည်။
“OTK ကုမ္ပဏီ နှောင်ကြိုးတွေက ၃.၅% ဝန်းကျင် အတိုးနှုန်းကို စီမံနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ပမာဏကတော့ အတော်လေး ကြီးမားပါတယ်။”
ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုကဲ့သို့သော ပမာဏများအတွက် ယှဉ်ပြိုင်မှု တင်ဒါစနစ်ဖြင့် အာမခံသူ (Underwriter) ကို ရွေးချယ်လေ့ရှိသော်လည်း ထိုနည်းတူပင် ကျွန်တော်တို့က ၎င်းကို ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ထံသို့ အပ်နှံခဲ့သည်။ ဝန်ဆောင်ခကို ရောင်းချသည့် တန်ဖိုး၏ ဘေစစ်အမှတ် ၈ (Basis points) (၀.၀၈%) ဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
ရောင်းချသည့် အာမခံသူသည် ကြီးမားသော ဝန်ဆောင်ခကို ကောက်ခံမည့်အစား ရောင်းချမည့် ပမာဏအတွက် တာဝန်ယူရမည် ဖြစ်သည်။ မိမိကိုယ်တိုင် မဝယ်ယူလိုသော နှောင်ကြိုးများကို ရောင်းချခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်သော ကိစ္စဖြစ်သည်။
ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် က လိုအပ်ချက် မလုံလောက်သည့် အခြေအနေမျိုးတွင် စုစုပေါင်း ထုတ်ဝေမှု၏ ၂၀% အထိကို မိမိတို့ဘာသာ လက်ခံဝယ်ယူရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းပမာဏမှာ ဒေါ်လာ သန်း ၄၀၀ ရှိသည်။
ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် က OTK ကုမ္ပဏီ နှောင်ကြိုးများ ထုတ်ဝေမည့် အခြေအနေများကို လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ပြီး ဝယ်လိုအားများကို စုဆောင်းခဲ့သည်။
ငွေကြေးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ နိုင်ငံများသည် စီးပွားရေးကို လှုံ့ဆော်ရန်အတွက် အတိုးနှုန်းများကို လျှော့ချခဲ့ကြပြီး ငွေကြေးများကို မြှုပ်နှံခဲ့ကြသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဈေးကွက်အတွင်း ငွေကြေးလည်ပတ်မှု (Liquidity) များ အလွန်အမင်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
အတိုးနှုန်း နည်းပါးခြင်းကြောင့် သွားစရာနေရာ မရှိတော့ဘဲ ငွေကြေးများသည် အနည်းငယ်မျှ အမြတ်အစွန်း ပိုမိုရရှိနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများကို ရှာဖွေလာကြသည်။
အခြားကုမ္ပဏီများနှင့် မတူဘဲ OTK ကုမ္ပဏီတွင် အကြွေး အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ အချို့သော လုပ်ငန်းခွဲများတွင် ချေးငွေများ ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့ကို ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်နိုင်စရာ အခြေအနေတွင် ရှိသည်။
အတိုချုပ်ပြောရလျှင် ၎င်းမှာ ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်ရန် အလွန်ခဲယဉ်းသော ကော်ပိုရိတ်နှောင်ကြိုး ဖြစ်သည်။ သက်တမ်းမှာ တိုတောင်းပြီး အတိုးနှုန်းများမှာလည်း ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု ရှိသည်။ ထို့အပြင် လာမည့် သုံးနှစ်အတွင်း နောက်ထပ် နှောင်ကြိုး ထုတ်ဝေမည် မဟုတ်ကြောင်းကိုလည်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားပြီး ဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပင်စင်ရန်ပုံငွေ အဖွဲ့အစည်းများထံမှ ဝယ်လိုအားများ အလွန်အမင်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
စင်ကာပူနိုင်ငံ၏ GIC၊ ဒတ်ခ်ျပင်စင်ရန်ပုံငွေများနှင့် နော်ဝေနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော် ကြွယ်ဝမှု ရန်ပုံငွေကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများသည် သိသာထင်ရှားသော စိတ်ဝင်စားမှုကို ပြသခဲ့ကြပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျ နှင့် UAE ကဲ့သို့သော ရေနံ ကြွယ်ဝသည့် နိုင်ငံများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
အလွန်အကျွံ ထောက်ပံ့မှုအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိသော်လည်း ဝယ်လိုအားမှာ ၁၀၀% ကို အလွယ်တကူ ကျော်လွန်သွားခဲ့သည်။
ဤအချက်သည် OTK ကုမ္ပဏီ၏ တည်ငြိမ်မှုကို မြင့်မားစွာ အကဲဖြတ်ထားခြင်းကို ထင်ဟပ်စေရုံသာမက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငွေကြေးလည်ပတ်မှု ပေါများနေခြင်းကိုလည်း ပြသနေခြင်း ဖြစ်သည်။
ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိ ကော်ပိုရိတ်နှောင်ကြိုးမှာ ထုတ်ဝေလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ချက်ချင်း ရောင်းကုန်သွားခဲ့သည်။
အနှစ်သာရအားဖြင့် OTK ကုမ္ပဏီသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံကို ၃.၈% အတိုးနှုန်းဖြင့် ချေးယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သုံးနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း အတိုးမှာ ၁၁.၄% ရှိသည်။ ၎င်းတို့အနေဖြင့် နှစ်စဉ် ဒေါ်လာ ၇၆၀ သန်း ပေးချေရမည်ဖြစ်ပြီး သုံးနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း အတိုးငွေ ဒေါ်လာ ၂.၂၈ ဘီလီယံ ပေးဆောင်ရမည် ဖြစ်သည်။
ငွေများကို သုံးနှစ်အတွင်း ပြန်လည်ဆပ်ရမည် ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းကို မည်သို့နှင့် မည်သည့်နေရာတွင် အသုံးပြုရမည်ဆိုသည်မှာ လုံးဝ ကျွန်တော့်ဆန္ဒအတိုင်းသာ ဖြစ်ပေသည်။