စားဖိုမှူးက ကင်စင်ပေါ်တွင် စတိတ်အသားများကို ကင်နေစဉ် အိမ်တော်ထိန်းများက အမြည်းပွဲများကို လာရောက်တည်ခင်းပေးကြသည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ်က ကျယ်ကျယ်ပြုံးရင်း ပြောလိုက်သည်။
"ဒီနေ့တော့ ကျွန်တော် နွေးထွေးတဲ့ ကြိုဆိုမှုကို ခံယူနေရပါပေတယ်ဗျာ။"
အကြပ်အတည်းဖြစ်စရာ အငွေ့အသက်က ခဏတာမျှသာ ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် အစားအသောက်များကို သုံးဆောင်ရင်း ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စကားစမြည်ပြောဆိုကြသည်။ သူက OTK ကုမ္ပဏီနှင့် ပတ်သက်ပြီး စိတ်ဝင်တစားဖြင့် မေးခွန်းများ တန်းစီမေးမြန်းခဲ့သည်။
သူက တက်ဂယူ အကြောင်းကို အထူးတလည် စိတ်ဝင်စားနေခဲ့သည်။
OTK ကုမ္ပဏီသည် L6 ဖြစ်ရပ်ပြီးနောက်ပိုင်း ငွေကြေးဈေးကွက်တွင် နာမည်ကြီးလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို လူအများစု သိရှိကြသော်လည်း အစောပိုင်း ဖြစ်ရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍မူ လူသိပ်မသိကြပေ။
မူလရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေကို တဝက်စီ တူညီစွာ ခွဲဝေရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်ဆိုသော အချက်မှာ မည်သည့်နေရာတွင်မှ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ်က ဤအချက်ကို ကြားလိုက်ရသောအခါ အံ့အားသင့်သွားသည်။
"ဒါဆိုရင် မူလက အမြတ်ကို တဝက်စီ ခွဲဝေဖို့ သဘောတူခဲ့ကြတာပေါ့၊ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားရဲ့ ဒေါ်လာသန်း ၂၀၀ ဝေစုကို စွန့်လွှတ်လိုက်တာပေါ့ ဟုတ်လား။"
တက်ဂယူက ကြွားလုံးထုတ်သလိုပုံစံမျိုးဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
"ကျွန်တော်က ဂျင်ဟူးကို နည်းနည်းပါးပါး ကူညီပေးခဲ့တာပါ။"
ထို့နောက် ဟွန်းဂျူး၏ အစ်မကိုပါ ထည့်သွင်းပေးရန်အတွက် သူ့ဝေစု၏ ၃ ရာခိုင်နှုန်းကို ယူခဲ့ကြောင်း တက်ဂယူက ပြောပြသောအခါ ဝါရန်ဘတ်ဖတ်မှာ စစ်မှန်သော လေးစားအံ့သြမှုကို ခံစားလိုက်ရသည်။
"အခုမှပဲ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို သဘောပေါက်တော့တယ်။"
တကယ်လည်း ဟုတ်ပါသည်။
တက်ဂယူသာ မရှိခဲ့ပါက ယနေ့ခေတ် OTK ကုမ္ပဏီဆိုသည်မှာ ရှိလာမည် မဟုတ်ပေ။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိုင်းသည် တိုက်ရိုက်ပါဝင်ပတ်သက်ရန် မလိုပေ။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွင် ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးအား မိမိ၏ ငွေကြေးကို ယုံကြည်စွာအပ်နှံခြင်းသည်လည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။
တကယ်တမ်းတွင်လည်း လွန်ခဲ့သောအချိန်က ဝါရန်ဘတ်ဖတ်ထံသို့ ငွေကြေးများ အပ်နှံခဲ့ကြသူများသည် မယုံနိုင်စရာကောင်းလောက်အောင် ကြီးမားသော အမြတ်အစွန်းများကို ရရှိခဲ့ကြသည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ်သည် အစားစားနေစဉ်အတွင်း မေးခွန်းများ ဆက်တိုက်မေးမြန်းနေခဲ့ပြီး တက်ဂယူကလည်း ကျွန်ုပ်တို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အတွေ့အကြုံများကို စိတ်ရောကိုယ်ပါ ဝေမျှပေးနေခဲ့သည်။ ဟုတ်ကဲ့၊ Oracle နှင့် ပတ်သက်သည့် အပိုင်းများကိုတော့ သူ ချန်လှန်ထားခဲ့သည်။
"......"
ဒါက ဝါရန်ဘတ်ဖတ်နှင့် နေ့လယ်စာစားပွဲလား၊ သို့မဟုတ် တက်ဂယူနဲ့ နေ့လယ်စာစားပွဲလား။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ်က ဟာသလုပ်၍ ပြောလိုက်သည်။
"ရော်နယ် ရွေးကောက်ခံရလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် လုံးဝ မထင်ထားခဲ့မိဘူး။ အဲ့ဒီလူကို ကျွန်တော် တကယ်ကို မကြိုက်ဘူး။"
ရော်နယ်ဆိုသည်မှာ အိမ်ခြံမြေသူဌေး နောက်ခံမှ ပေါ်ထွက်လာသော သမ္မတတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ထိုအကြောင်းကြောင့် သူတို့သည် အတိတ်က အကြိမ်အနည်းငယ် တွေ့ဆုံဖူးကြသော်လည်း သူတို့၏ ဆက်ဆံရေးမှာ သိပ်မကောင်းလှကြောင်း လူသိများသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ဝါရန်ဘတ်ဖတ်သည် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ပုံမှန်အားပေးထောက်ခံသူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။
သူသည် ရော်နယ်၏ အခွန်လျှော့ချမှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ပြီး သူဌေးကြီးများ အခွန်ပိုဆောင်နိုင်စေရန် ကော်ပိုရိတ်အခွန်နှင့် ဝင်ငွေခွန်များကို တိုးမြှင့်သင့်သည်ဟု တိုက်တွန်းပြောဆိုခဲ့သည်။
ထိုသို့ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ရော်နယ်က ဘာ့ခ်ရှိုင်းယား ဟသဝေး (Berkshire Hathaway) ကုမ္ပဏီသည် အခွန်နည်းနည်းသာ ပေးဆောင်ရစေရန် နည်းလမ်းမျိုးစုံ သုံးနေသည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်ကြောင်း တွစ်တာတွင် ဝါဖက်ကို ကဲ့ရဲ့လှောင်ပြောင်ခဲ့ဖူးသည်။
ဤကဲ့သို့ နှစ်ခွဖြစ်နေသော စံနှုန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ဝေဖန်မှုများ ရှိနေသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဘာ့ခ်ရှိုင်းယား ဟသဝေး၏ အခွန်ရှောင်ရှားမှုမှာ ဥပဒေဘောင်အတွင်း၌သာ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် လည်ပတ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ နည်းလမ်းများက ဥပဒေနှင့်အညီ ဖြစ်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး ယင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဘာမှ အပြစ်တင်ပြောဆို၍ မရနိုင်ပေ။
ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် တည်ထောင်ထားသော စနစ်တစ်ခုအတွင်း၌ အမြင့်ဆုံး အမြတ်အစွန်းကို ရှာဖွေခြင်းမှာ သဘာဝကျပေသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် စီးပွားရေး တိုးတက်မှုနှင့် ဖြန့်ဝေမှုတို့ ချောမွေ့စွာ ဖြစ်ထွန်းလာစေရန် စနစ်ကို ဖန်တီးကာ ထိန်းချုပ်ပေးရမည် ဖြစ်သည်။
စားသောက်နေစဉ်အတွင်း ဝါရန်ဘတ်ဖတ်သည် ကိုကိုလာကို ရေလိုသောက်နေခဲ့သည်။
ဒါ ဘယ်နှခွက်ရှိသွားပြီလဲ။
ကျွန်တော် အတင်းအဖျင်းသတင်းတွေ ကြားဖူးပေမယ့် သူက ကိုကိုလာကို တကယ်ကို နှစ်သက်သူတစ်ဦးပါပဲ။ အခုလို မြင်နေရတော့ အမြန်စား အစားအစာတွေနဲ့ ကိုကိုလာက ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်ဘူးဆိုတာတွေဟာ ဟိတ်ဟန်သက်သက် လိမ်ညာပြောဆိုနေတာများလားလို့တောင် ထင်မိစေသည်။
ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဝင်းစတန် ချာချီက ဆေးလိပ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် သောက်ခဲ့ပေမဲ့ အသက် ၉၀ အထိ နေသွားခဲ့ရသည်။ အရက်၊ ဆေးလိပ်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးတို့ကို နှစ်သက်ခဲ့သည့် ဂျန်ချင်းကလည်း အသက် ၁၀၀ ကျော်အထိ နေထိုင်သွားခဲ့သည်။
ဒီအချက်တွေကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် အသက်ရှည်ဖို့ ကံပါလာတဲ့သူတွေကတော့ ရှည်ကြတာပါပဲ။
ကျွန်ုပ်တို့သည် ကိုကိုလာဖြင့် ခွက်ချင်းတိုက်ကာ ကောက်သင်းသောက်ကြသည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ်က ပြုံးလျက် ဤသို့ ပြောလိုက်သည်။ "ဆိုဗီယက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ယောက်ဟာ ကိုကိုလာကို အရမ်းချစ်လွန်းလို့ လူမမြင်အောင် ဆိုဒါအကြည်ရောင်ထင်ပြီး ခိုးသောက်ဖူးတယ်ဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ သိကြရဲ့လား။"
"အကြည်ရောင် ကိုကိုလာ ဟုတ်စ။"
ကိုကိုလာက အကြည်ရောင်ဆိုရင် ဒါ ဆိုဒါပဲ မဟုတ်ဘူးလား။
ထိုသို့ တွေးမိရင်း တက်ဂယူက ပြောလိုက်သည်။ "ခင်ဗျားပြောတာ ဇူကော့ကို ဆိုလိုတာလား။"
"ဟားဟား၊ ဟုတ်ပါတယ်။"
ရုရှားပြည်တွင်းစစ်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဆိုဗီယက် တပ်မှူးတစ်ဦးအနေဖြင့် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည့် ဇူကော့သည် ကိုကိုလာကို အလွန်အမင်း နှစ်သက်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ကိုကိုလာဆိုသည်မှာ အမေရိကန် အရင်းရှင် အင်ပါယာဝါဒီတို့၏ အဖျော်ယမကာ ဖြစ်သည်။
စတာလင်၏ သန့်စင်ဖယ်ရှားခြင်းကို ခံရမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် သူက ဗော့ဒ်ကာဟု အထင်ခံရစေရန် ပုံစံဖျောက်ထားသည့် ကိုကိုလာအကြည်ရောင်ကို တောင်းဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
တက်ဂယူက ပုခုံးတွန့်လိုက်သည်။
"ဟွန့်၊ အဲ့ဒါ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝါသနာရှင်တွေကြားမှာ နာမည်ကြီးတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုလေ။"
"......"
စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝါသနာရှင် မဟုတ်သောကြောင့် ဝါရန်ဘတ်ဖတ်က မသိခဲ့ပေ။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ်က တက်ဂယူကို ပျော်ရွှင်စွာဖြင့် မေးမြန်းလိုက်သည်။ "ဒါဆိုရင်လေ ကိုကိုလာအမှတ်တံဆိပ်တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဖန်တာ (Fanta) ဟာ စစ်ပွဲကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တာဆိုတာ တကယ်ပဲလား။"
"သေချာတာပေါ့။ အဲ့ဒါကို မသိတဲ့သူ ရှိလို့လား။"
မသိတဲ့သူတွေက ပိုတောင် များဦးမယ် မဟုတ်ဘူးလား။
ထိုသူနှစ်ဦးသည် ကိုကိုလာနှင့် ပတ်သက်၍ အကျယ်တဝင့် စကားစမြည် ပြောဆိုကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဆန်တာကလော့စ် ဝတ်စုံများအကြောင်းကိုပင် ဆွေးနွေးလာကြသည်။
အစပိုင်းတွင် တက်ဂယူက ဤတွေ့ဆုံပွဲကို ဖန်တီးရခြင်းအပေါ် အကြပ်ရိုက်နေခဲ့သဖြင့် ကျွန်တော် စိုးရိမ်ခဲ့မိသော်လည်း သူတို့နှစ်ဦး ဒီလောက်အထိ အဆင်ပြေသွားကြလိမ့်မည်ဟု လုံးဝ မမျှော်လင့်ထားခဲ့မိပေ။
သဟဇာတဖြစ်သော အငွေ့အသက်အောက်တွင် ဟွန်းဂျူးက သူမ စဉ်းစားတွေးတောနေခဲ့သော မေးခွန်းတစ်ခုကို ရုတ်တရက် မေးမြန်းလိုက်သည်။
"ဆွဲဆောင်မှုရှိတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပစ်မှတ်တွေ အများကြီးရှိနေရင် ကျွန်မ ဘယ်ဟာကို ရွေးချယ်ရမလဲ။"
ဝါရန်ဘတ်ဖတ်က သူမအား ဖြေကြားပေးလိုက်သည်။
"အရာရာတိုင်းမှာ ထူးချွန်ဖို့ဆိုတာ ခက်ခဲပါတယ်။ ဘယ်မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမလဲဆိုတာထက် 'ဘယ်မှာ မရင်းနှီးမြှုပ်နှံရဘူးလဲ' ဆိုတာကို ကျွန်တော်က အရင်ဆုံး စဉ်းစားပါတယ်။"
"အရှုံးမပေါ်အောင် ရှောင်ရှားရမယ့် မူဝါဒက ဘာလဲဟင်။"
"အမြတ်အစွန်း လုံးဝ မထွက်တော့မယ့် အမှတ်အသားကို သတိပြုမိဖို့ပါပဲ။ အဲဒီလို သတိပြုမိပြီဆိုရင်တော့ ခင်ဗျားတို့ ရပ်တန့်ရပါလိမ့်မယ်။ လူအများစုဟာ အဲဒီအမှတ်ကို မသိလို့ မရပ်တန့်နိုင်ကြတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ အဲဒီအမှတ်ကို သိလျက်နဲ့ နောက်တစ်လှမ်း ထပ်တက်သွားမိကြလို့သာ မရပ်တန့်နိုင်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။"
စကားစတင်လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းသည် ဘယ်တော့မှ ပြီးဆုံးလိမ့်မည် မဟုတ်ဟု ထင်ရတော့သည်။ ဝါရန်ဘတ်ဖတ်က သူ့အတွေ့အကြုံများနှင့်အတူ အကြံဉာဏ်အမျိုးမျိုးကို ဝေမျှပေးခဲ့သည်။
"ငွေကြေးကို ကောင်းကောင်း စီမံခန့်ခွဲတယ်ဆိုတာ ငွေရှာတာထက်ကို ပိုခက်ပါတယ်။ ပုလဲငွေတွေ စုပုံလာတဲ့အခါ အဲဒီငွေတွေက သူ့အလိုလို အာဏာရှိလာပါတယ်။ အလွဲသုံးစားလုပ်မိရင် လူအများကြီးကို ကြီးမားတဲ့ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။"
ပစ္စည်းဥစ္စာပမာဏက ဆယ်ဘီလီယံ သို့မဟုတ် ရာဘီလီယံမျှသာဆိုလျှင် မိမိသဘောအတိုင်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဆယ်ဂဏန်းနှင့်ချီသော ထရီလီယံများကို ကျော်လွန်သွားသည့်အခါ အခြေအနေက ပြောင်းလဲသွားသည်။
အဲဒီငွေတွေကို ဘယ်လိုသုံးစွဲမလဲဆိုတဲ့အပေါ် မူတည်ပြီး လူ့အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ စီးပွားရေးလောကမှာ ကြီးမားတဲ့ လှိုင်းလုံးကြီးတွေ ဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်ပါတယ်။
"တစ်ခါတုန်းက ကုမ္ပဏီတစ်ခုက အာဖရိကက ကလေးတွေဆီကို ဖိနပ်တွေ ပို့ပေးတဲ့ အလှူအတန်းပွဲတစ်ခု ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ ဘာတွေ ဖြစ်သွားမယ်လို့ ထင်သလဲ။"
"ခြေဗလာနဲ့ ကလေးတွေက ဖိနပ်တွေ ရသွားကြမှာပေါ့။"
တက်ဂယူ၏ အဖြေအပေါ် သူက ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်သည်။
"ဒါပေမဲ့ အဲဒီနိုင်ငံမှာ ကြီးမားတဲ့ ဖိနပ်စက်ရုံတစ်ရုံ ရှိနေတယ်။ အဲဒီစက်ရုံက ဖိနပ်တွေက အရည်အသွေးညံ့ပြီး ဈေးလည်း ကြီးပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အဲဒီစက်ရုံ ဒေဝါလီခံသွားရတယ်။ သူတို့ကို ငွေချေးခဲ့တဲ့ ဘဏ်ကလည်း ကြီးမားတဲ့ ဆုံးခန်းတိုင် ရှုံးနိမ့်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး အလုပ်သမားတွေ အားလုံး အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ကုန်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့က ဖိနပ်တစ်စုံကိုတော့ အလကား ရသွားကြတာပေါ့လေ။"
စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လိုအပ်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် အရင်းအနှီး လိုအပ်ပေသည်။
သို့သော် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် အရင်းအနှီး ချို့တဲ့ပြီး အရည်အသွေးနိမ့်သော လုပ်အားများသာ ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ အစောပိုင်း အဆင့်များတွင် လုပ်အားအခြေခံ အပေါ့စားစက်မှုလုပ်ငန်းများကိုသာ အဓိကထား လုပ်ဆောင်ကြရသည်။
မူလရင်းနှီးငွေများကို စုဆောင်းနိုင်မှသာလျှင် နောက်ပိုင်းတွင် လေးလံသော စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများနှင့် ဓာတုဗေဒလုပ်ငန်းကြီးများဆီသို့ ကြီးမားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ရန် ရှေ့ဆက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤကာလအတွင်း ငွေကြေးဆိုင်ရာ အခြေအနေများမှာ ညံ့ဖျင်းဆဲဖြစ်ကာ တိကျသော ကုမ္ပဏီအချို့ကို မဖြစ်မနေ ထောက်ပံ့ပေးနေရလေသည်။
ထို့ကြောင့် စီးပွားရေးကို လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေသော နိုင်ငံများသည် ကုမ္ပဏီအနည်းငယ်၏ လက်ဝါးကြီးအုပ်မှုနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ကွာဟမှု ပြဿနာများကို မလွှဲမရှောင်သာ ရင်ဆိုင်ကြရသည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားနေသည့် မော်တော်ယာဉ်နှင့် ဆီမီးကွန်ဒတ်တာများကဲ့သို့သော အဓိက စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် အဆင့်မြင့်ကဏ္ဍများပင်လျှင် အတိတ်က ဆံပင်တုစက်ရုံများနှင့် အထည်ချုပ်စက်ရုံများမှ အလုပ်သမားများ ရှာဖွေခဲ့ကြသော ပြည်ပငွေကြေးများ၏ အခြေခံထောက်ပံ့မှုဖြင့် ရပ်တည်လာနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် အကယ်၍ အဆိုပါနိုင်ငံအတွက် အခြေခံလိုအပ်ချက်များကို အလကားသာ ထောက်ပံ့ပေးလိုက်မည်ဆိုလျှင် ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲ။
စနစ်တကျ မလုပ်ဆောင်မိပါက ယင်းသည် ထိုနိုင်ငံ၏ စက်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုအခါ ထိုနိုင်ငံသည် အကူအညီများကိုသာ မှီခိုနေရဆဲဖြစ်သော ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေဦးမည် ဖြစ်သည်။
"ကောင်းမွန်တဲ့ စေတနာတွေနဲ့ ထုပ်ပိုးထားတဲ့ လမ်းကြောင်းဟာ ငရဲဆီကို ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်၊ အဲ့ဒီဆန့်ကျင်ဘက် အတိုင်းလည်း ဖြစ်လာနိုင်တာပါပဲ။"
ကောင်းမွန်သော စေတနာများသည် ဆိုးရွားသော ရလဒ်များဆီသို့ ဦးတည်သွားစေနိုင်သကဲ့သို့ မကောင်းသော စေတနာများကလည်း ကောင်းမွန်သော ရလဒ်များကို ဖြစ်ထွန်းစေနိုင်သည်။
အထူးသဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိကြသည့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် NGO များက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တတ်ကြပြီး နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် ဗျူရိုကရက်များသည်လည်း ရန်ပုံငွေများကို မကြာခဏ အလွဲသုံးစား လုပ်တတ်ကြသည်။
"ဒါကြောင့် မကြာသေးခင်ကာလတွေမှာ လှူဒါန်းတဲ့နည်းလမ်းတွေက သိသိသာသာ ပြောင်းလဲလာခဲ့ပါတယ်။ ပိုက်ဆံသက်သက်ကို ပေးမယ့်အစား လမ်းတွေ၊ ကျောင်းတွေနဲ့ ဆေးရုံတွေလိုမျိုး လူမှုရေး အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို တည်ဆောက်ပေးတာ၊ နည်းပညာလွှဲပြောင်းပေးတာ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ခြေင်ကိုယ်ရပ်တည်နိုင်ဖို့အတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေ ဖန်တီးပေးတာမျိုးတွေ လုပ်လာကြပါတယ်"
အယ်လီက အံ့သြသွားသည့် အမူအရာဖြင့် ပြန်လည်ပြောကြားလိုက်သည်။
"လှူဒါန်းရတာလည်း မလွယ်ကူပါလား"
ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများ (ချေဘိုလ်များ) ကတော့ ဤကိစ္စအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်နေစရာ မလိုပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းတို့အားလုံးက ၎င်းတို့၏ သားသမီးများထံသို့ တိုက်ရိုက်လွှဲပြောင်းပေးကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်၏စကားကို ကြားလိုက်ရသောအခါ တက်ဂယူ က ဤသို့ တစ်ခွန်းတည်း ပြောလိုက်သည်။
"အဲဒီအစား အမွေဆက်ခံခွန် ရှောင်ရှားနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကိုပဲ သူတို့ စဉ်းစားနေကြတာ မဟုတ်ဘူးလား။"
***
စားသောက်ပြီးနောက် ဒုတိယထပ်ရှိ စာကြည့်ခန်းတွင် ဝါရန်ဘတ်ဖတ် နှင့် ကျွန်ုပ် နှစ်ဦးတည်း သီးသန့်စကားပြောဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
"ကျွန်တော် ကန်ဂျင်ဟူး ကုမ္ပဏီရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေအကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားနေတာ ကြာပြီ။ အဲဒီလို အစွန်းရောက်တဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမျိုးကို ဘယ်တုန်းကမှ မမြင်ဖူးခဲ့ဘူး။"
ဂို (Go) ကစားသမားတိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ကစားဟန် ရှိကြသကဲ့သို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများတွင်လည်း ၎င်းတို့၏ ထူးခြားသော ချဉ်းကပ်ပုံ ကိုယ်စီရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသည့် ပစ်မှတ်၊ ကာလနှင့် နည်းလမ်းများသည်လည်း ကွဲပြားကြသည်။
သို့သော် ကျွန်ုပ်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတွင် ရေတိုနှင့် ရေရှည် အနေအထားများကြား အမှန်တကယ်ပင် အလှည့်အပြောင်း ရှိခဲ့သည်။ ဤသို့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ရသည်မှာ ကြိုတင်မြင်နိုင်စွမ်း (အနာဂတ်ကို ကြိုသိမြင်နိုင်မှု) အရ ကျွန်ုပ် လှုပ်ရှားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သော်လည်း အဘယ်ကြောင့် ထိုကဲ့သို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရသည်ကို အခြားသူများအတွက်မူ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းနေလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။
"ရိုးရိုးသားသား ပြောရရင် ဒါက သိပ်ကြာကြာ မခံလောက်ဘူးလို့ ကျွန်တော် ထင်ခဲ့မိတယ်။"
ကျွန်ုပ် ပြုံးလိုက်သည်။ မကြာသေးမီက ချေ့စ်ဆောက်ဝဲလ် (Chase Southwell) နှင့် တွေ့ဆုံစဉ်ကလည်း ဤကဲ့သို့သော မှတ်ချက်မျိုးကို ကြားခဲ့ဖူးသည်။
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် သည် မီဒီယာများထံမှ ကန်ဂျင်ဟူး ကုမ္ပဏီနှင့် ကျွန်ုပ်အကြောင်း မေးခွန်းများစွာကို လက်ခံရရှိခဲ့ဖူးပြီး အကြိမ်တိုင်းတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အဆိုးမြင်သော တုံ့ပြန်မှုများကိုသာ ပေးခဲ့သည်။
ကျွန်ုပ်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပုံစံသည် အလွန်တရာ ရန်လို၍ သတိကင်းမဲ့လွန်းပြီး သေးငယ်သော ပြောင်းလဲနိုင်သည့် အချက်များနှင့် အရေးမပါသော အမှားအယွင်းလေးများကြောင့်ပင် လွယ်ကူစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်သည်ဟု သူက ယုံကြည်ခဲ့သည်။
"အဲဒီလို တွေးထင်ချက်က ဘရက်ဇစ် (Brexit) ဖြစ်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းအထိကို ရှိနေခဲ့တာ။ ဒါပေမဲ့ မကြာသေးခင်ကမှ ကျွန်တော့်ရဲ့ အမြင်တွေ ပြောင်းလဲသွားခဲ့တယ်။"
"ဘာဖြစ်လို့လဲ ခင်ဗျား။"
"အန္တရာယ်ဆိုတာ ကိုယ်ဘာလုပ်နေတယ်ဆိုတာကို မသိတာကနေ လာတာပါ။ အကယ်၍ ကန်ဂျင်ဟူး ရေ၊ ခင်ဗျားသာ ကိုယ်ဘာလုပ်နေတယ်ဆိုတာကို အတိအကျသိပြီး အဲဒီအတိုင်း ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒါဟာ အန္တရာယ်များတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်ကို အဲဒီအတိုင်း လုပ်ဖို့သာ ခိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော် လုံးဝ လုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။"
ကျွန်ုပ် အတင်းအကျပ် ပြုံးလိုက်သည်။
သာမန်ထက်ထူးကဲသော ကြိုတင်မြင်နိုင်စွမ်းသာ မရှိခဲ့ပါက ထိုကဲ့သို့ ချဉ်းကပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့မည် မဟုတ်ပေ။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိုင်းက အောင်မြင်မည်ဟု အာမမခံနိုင်ပါ။ အစမ်းသပ်ခံရမှုများနှင့် ကျရှုံးမှုများမှာ ရှောင်လွှဲ၍မရနိုင်သော အရာများ ဖြစ်သည်။
မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်း နက္ခတ်တာရာတာ တမျှ အမြတ်အစွန်းကြီးများ ရရှိလာနိုင်မည့် အလားအလာသည် တစ်စက္ကန့်အတွင်း၌ပင် ရှိသမျှအားလုံး ဆုံးရှုံးသွားနိုင်ခြေ ရှိသည်ကိုလည်း ဆိုလိုနေပေသည်။
ပထမတစ်ချက်ကြည့်လိုက်လျှင် ၎င်းသည် အလွန်တရာ တောက်ပပြီး စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းနေသော်လည်း တစ်ခုတည်းသော မှားယွင်းသည့် ခြေလှမ်းကြောင့်ပင် ပေထောင်ချီနက်သော ချောက်ကမ်းပါးထဲသို့ ထိုးဆင်းသွားရစေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် လက်ရှိတွင် ဟတ်ချ်ရန်ပုံငွေ (Hedge Funds) များပင်လျှင် ထိုကဲ့သို့သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စတိုင်မျိုးကို ရှောင်ရှားလာကြသည်။
"ကန်ဂျင်ဟူး ရေ၊ ကျွန်တော့်မှာ မေးစရာ မေးခွန်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။"
"ဘာများလဲ ခင်ဗျား။"
ဝါရန်ဘတ်ဖတ် က ကျွန်ုပ်ကို စိုက်ကြည့်ရင်း မေးမြန်းလာသည်။
"ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုတာ ဘာလဲလို့ ခင်ဗျား ထင်လဲ။"
ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ထဲသို့ ပေါ်လာသည့် အတွေးအတိုင်း ဖြေကြားလိုက်သည်။
"ပိုက်ဆံရှာတာပေါ့။"
"တကယ်လို့ ခင်ဗျားမှာ ပိုက်ဆံတွေ အလုံအလောက် ရှိနေပြီဆိုရင် ဘာကြောင့် ဆက်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေဦးမှာလဲ။"
ကျွန်ုပ် ချက်ချင်း မဖြေနိုင်ခဲ့ပေ။
အစပိုင်းတွင် ၎င်းသည် တက်ဂယူ ၏ အကြံပြုချက်ကြောင့် ကြီးကြီးမားမား မစဉ်းစားဘဲ စတင်ခဲ့သည့် အခွင့်အလမ်းတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။
ငွေရှာရန် အခွင့်အလမ်းတစ်ခု ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းကို ဆက်လက် ဆုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်အတွင်း ကျွန်ုပ်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများမှာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည်အထိ ကြီးထွားလာသည်အထိ အဆုံးအစမရှိ တိုးပွားလာခဲ့သည်။
တစ်သက်တာလုံး သုံးစွဲရန် လုံလောက်သော ငွေကြေးများကို ကျွန်ုပ် ရှာဖွေပြီးသား ဖြစ်နေပါပြီ။
ဒါဆိုရင် ဘာကြောင့် ဆက်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေရဦးမှာလဲ။
အကြီးမားဆုံး အကြောင်းရင်းမှာ အင်းဆောင်း မော်တာ့စ် (Eunsung Motors) နှင့် ကျွန်ုပ်၏ ဆိုးရွားသော ဆက်ဆံရေးကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ သူတို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ မိသားစု အိမ်လေး ပျက်စီးခဲ့ရပြီး ဖခင်ဖြစ်သူလည်း ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရသည်။
တစ်ချိန်က မေ့ပျောက်ထားခဲ့သလို နေထိုင်ခဲ့ဖူးသော်လည်း ယခုအခါတွင်မူ သူတို့ကို ရင်ဆိုင်ရန် စွမ်းအားများ ကျွန်ုပ်တွင် ရှိနေပြီဟု ခံစားရသည်။ ဖြစ်နိုင်ချေရှိလျှင် အင်းဆောင်း မော်တာ့စ်ကိုပင် လဲကျသွားအောင် လုပ်နိုင်လိမ့်မည်။
စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် ကျော်ဇောမှုအပေါ် လိုချင်တပ်မက်မှု မရှိတော့ဘူးဟု ကျွန်ုပ် မပြောလိုပါ။
ယခုအခါ ကျွန်ုပ်၏ စကားတစ်ခွန်းချင်းစီတိုင်းသည် မီဒီယာများနှင့် နိုင်ငံရေး/စီးပွားရေးလောက၏ အာရုံစိုက်မှုကို ဖမ်းစားနိုင်ပြီး နာမည်ကျော်များကပင် ကျွန်ုပ်နှင့် တွေ့ဆုံလိုကြသည်။ အကယ်၍သာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို မလုပ်ခဲ့ပါက ဝါရန်ဘတ်ဖတ် နှင့် ကျွန်ုပ်၏ အိမ်တွင် နေ့လယ်စာ အတူစားဖြစ်မည် မဟုတ်ပေ။
ဖြစ်နိုင်ချေရှိလျှင် ပီတာ လင့်ခ် (Peter Lynch)၊ ဘင်ဂျမင် ဂရေဟမ် (Benjamin Graham)၊ ဂျွန် တမ်ပယ်လ်တန်၊ ဂျော့ချ် ဆိုရို့စ် (George Soros)၊ ဂျင် ရိုဂျာစ် (Jim Rogers)၊ ကာလ် အိုက်ခန် နှင့် ကျွန်ုပ်၏ ရှေ့တွင် ထိုင်နေသော ဝါရန်ဘတ်ဖတ် တို့ကဲ့သို့ သမိုင်းတွင်မည့် ကြီးမြတ်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တစ်ဦးအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ အမည်ကို ချန်ရစ်ခဲ့နိုင်ကောင်း ခဲ့ပေမည်။
ဒါပေမဲ့...
အဲဒါက အားလုံးပဲလား။
ကျွန်ုပ်သည် ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ၏ မျက်နှာကို ကြည့်လိုက်သည်။
ချမ်းသာသူအများစုသည် သပ်ရပ်လှပသော အိမ်ကြီးများတွင် နေထိုင်ကြသည်၊ တန်ဖိုးကြီးဇိမ်ခံကားများကို မောင်းနှင်ကြသည်၊ ဇိမ်ခံဒီဇိုင်နာ အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ သို့သော် သူကမူ ဒေါ်လာ ၃၀,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိသော အိမ် (ယခုအခါ ဒေါ်လာ ၅၀၀,၀၀၀ သာ တန်တော့သည်) တွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာ နေထိုင်ခဲ့ပြီး ကားကိုလည်း ဆယ်နှစ်ကျော် ကာလပတ်လုံး တူညီသောကားကိုသာ မောင်းနှင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သူ၏ အဝတ်အစားများမှာလည်း အလွန်ပင် ရိုးရှင်းလှသည်။
သူ၏ ပုံစံကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် မည်သူကမျှ သူဌေးတစ်ဦးဟု ထင်မှတ်ကြလိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။
ငွေကြေးဆိုသည်မှာ သူ့အတွက် ဘာကို ဆိုလိုတာပါလိမ့်။
"အဖြေကို သိပြီလား။"
သူက အသာအယာ ပြုံးလိုက်သည်။
"သေချာတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ မပြောပြနိုင်ဘူးလေ။ အဲဒါက ကျွန်တော် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ အဖြေမို့လို့ပေါ့။ ကန်ဂျင်ဟူး ရေ၊ ခင်ဗျားအနေနဲ့လည်း ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အဖြေကို ရှာဖွေရလိမ့်မယ်။"
***
ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ကန်ဂျင်ဟူး ကုမ္ပဏီဆီသို့ ထွက်လာခဲ့ကြသည်။
ကုမ္ပဏီ၏ ကွန်ဖရင့်ခန်းမတွင် စုဝေးရောက်ရှိနေကြသော ဝန်ထမ်းများက ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ကို နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။ ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဆိုလျှင် ကြွေးကြော်သံပါသည့် ဆိုင်းဘုတ်ကိုပင် ကိုင်ဆောင်ထားခဲ့သည်။
စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့နှင့် ဆက်ဆံရေးဌာန (PR) အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ကျောင်းဂီဟုန်း ဖြစ်နေကြောင်း သိရှိရသည်။
ဝါရန်သည် ဝန်ထမ်း အယောက် ၅၀ ကျော် တစ်ဦးချင်းစီတိုင်းနှင့် လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထက် သူ၏ ဘဝအကြောင်းကို အဓိကထား၍ မိနစ် ၂၀ ခန့် ကြာမြင့်သော ဟောပြောပွဲ အတိုစားတစ်ခုကို ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် ဝါရန်ဘတ်ဖတ် ကို တိုက်ရိုက် မေးခွန်းများ မေးမြန်းနိုင်ပြီး သူ၏ အဖြေများကို နားထောင်နိုင်သည့် မေးမြန်းဖြေဆိုချိန် (Q&A) လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဝါရန်သည် ဝန်ထမ်းများနှင့်အတူ မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများ ရိုက်ကူးပေးခဲ့ပြီး လက်မှတ်များ ထိုးပေးခဲ့သည်။
သူသည် မနက်ဖြန် နံနက်ပိုင်းတွင် အင်ဂျင်ယုံ ဥက္ကဋ္ဌကြီးနှင့် တွေ့ဆုံရန် အစီအစဉ်ရှိပြီး ထိုမှတဆင့် အားလပ်ရက် အနားယူရန် ဘာလီကျွန်းသို့ ထွက်ခွာမည် ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဇနီးသည်မှာမူ ဘာလီကျွန်းသို့ အစောပိုင်းကတည်းက ရောက်ရှိနှင့်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ အပြန်အလှန် နှုတ်ဆက်ကြသည်။
ဝါရန်က ကျွန်ုပ်၏ လက်ကို ဆုပ်ကိုင်ရင်း ပြောလိုက်သည်။
"ဒီကနေ့ တကယ်ကို ပျော်စရာကောင်းတဲ့ အချိန်တွေကို ကုန်ဆုံးခဲ့ရတယ်။ ခင်ဗျားတို့ ဘယ်တော့များမှ အီဒင်စ် (Edens) ဆီကို လာလည်ကြမှာလဲ။ ဘာရှာဟတ်သဝေး (Berkshire Hathaway) ရဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကလည်း ကန်ဂျင်ဟူး စီအိုနဲ့ တွေ့ဆုံချင်နေကြတယ်။"
ကျွန်ုပ်က ခေါင်းညိတ်ပြရင်း ပြန်ပြောလိုက်သည်။
"ဖိတ်ခေါ်မယ်ဆိုရင် ဘယ်အချိန်မဆို ကျွန်တော် လာခဲ့ပါမယ်။"