အခန်း ၁၅
“ကောင်းပြီ၊ နားလည်သွားပြီဆိုတော့ ငါရှင်းပြမယ်။ Options ရော၊ Futures ရောက ဆင်းသက်လာတဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်တွေ (Derivatives) တွေပဲ။ ဒီနှစ်ခုကြားက ကွာခြားချက်ကို သိလား။”
“နည်းနည်းပါးပါးတော့ သိပါတယ်။”
အကြီးကောင် ဆန်းယော့က ကိုလာသောက်ရင်း ရှင်းပြသည်။
“Futures ဆိုတာက အနာဂတ်မှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဈေးနှုန်းနဲ့ အရောင်းအဝယ်လုပ်ဖို့ သဘောတူညီချက်တစ်ခုပဲ။”
အနာဂတ်မှာ အရောင်းအဝယ်လုပ်ဖို့အတွက် လက်ရှိအချိန်မှာ ဈေးနှုန်းနဲ့ ရက်စွဲကို သတ်မှတ်ထားရတဲ့ အကြောင်းရင်းကတော့ ပစ္စည်းဈေးနှုန်းတွေက တည်ငြိမ်မှုမရှိလို့ပဲ။
အနာဂတ်မှာ ဈေးကျသွားရင် ရောင်းသူက ရှုံးပြီး ဝယ်သူက နိုင်မယ်။ ပြောင်းပြန်အနေနဲ့ ဈေးတက်သွားရင်တော့ ရောင်းသူက နိုင်ပြီး ဝယ်သူက ရှုံးလိမ့်မယ်။
ရောင်းသူရော ဝယ်သူပါ နှစ်ဦးစလုံးက ကြီးမားတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေကို ရှောင်ရှားပြီး သင့်တော်တဲ့ အမြတ်ရဖို့အတွက် လက်ရှိအချိန်မှာပဲ ဈေးနှုန်းနဲ့ အချိန်ကာလကို သတ်မှတ်ပြီး သဘောတူညီကြတာပေါ့။
ဒါကြောင့် Futures အရောင်းအဝယ်ဟာ စတော့ရှယ်ယာတွေ ဒါမှမဟုတ် ရေနံ လိုမျိုး ဈေးနှုန်း အတက်အကျမြန်တဲ့ ပစ္စည်းတွေမှာ ပိုပြီးတွင်ကျယ်ပါတယ်။
“Options ကလည်း သဘောတရားအရ အတူတူပါပဲ။ Futures က လက်ရှိအချိန်ကနေ အနာဂတ်မှာ အရောင်းအဝယ်လုပ်ဖို့ဖြစ်ပေမဲ့ Options ကတော့ အရောင်းအဝယ်လုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုပဲ ရောင်းချတာမျိုးပါ။”
Options မှာ သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက် ရှိတယ်။ Call options က သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်မှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဈေးနှုန်းနဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုကို ဝယ်ယူပိုင်ခွင့်ပေးပြီး၊ Put options ကတော့ ရောင်းချပိုင်ခွင့်ပေးတာပေါ့။
“Futures အရောင်းအဝယ်က အနာဂတ်ဈေးနှုန်း အပြောင်းအလဲနဲ့ မဆိုင်ဘဲ ဖြစ်ပျက်ပေမဲ့ Options အရောင်းအဝယ်ကတော့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် ဈေးနှုန်းအပြောင်းအလဲပေါ် မူတည်နိုင်ပါတယ်။”
အဲ့ဒီအခွင့်အရေးကို အသုံးပြုမလားဆိုတာကတော့ ဝယ်သူရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ်မှာပဲ မူတည်တယ်။ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်မှာ အမြတ်ရမယ်ဆိုရင် ဝယ်သူက အခွင့်အရေးကို အသုံးပြုမှာဖြစ်ပြီး၊ မဟုတ်ရင်တော့ အသုံးမပြုဘဲ နေနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြေ ပိုများတဲ့ Options တွေက ကြိုတင်ပေးရတဲ့ ကုန်ကျစရိတ် ပိုများပြီး၊ ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းတဲ့ဟာတွေကတော့ ကုန်ကျစရိတ် ပိုနည်းပါတယ်။
“ငွေကြေးဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီတွေ ဒါမှမဟုတ် ရန်ပုံငွေကုမ္ပဏီတွေက Options တွေကို ထုတ်ပေးတဲ့အခါ ဘဏ္ဍာရေးကျွမ်းကျင်သူတွေက အမျိုးမျိုးသော ဖော်မြူလာတွေကို သုံးပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေနဲ့ အမြတ်ငွေတွေကို တွက်ချက်ကြတယ်။
Options ရဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်တစ်ခုကတော့ ဝယ်သူရဲ့ အမြတ်ရနိုင်ခြေက အကန့်အသတ်မရှိပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေကတော့ ဝယ်ယူထားတဲ့ ဈေးနှုန်းလောက်မှာပဲ ကန့်သတ်ထားတာပါ။ တစ်ဖက်မှာလည်း ထုတ်ပေးသူရဲ့ အမြတ်က ရောင်းချလိုက်တဲ့ ဈေးနှုန်းမှာတင် ရပ်တန့်သွားပြီး သူတို့ရဲ့ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေကတော့ အကန့်အသတ်မရှိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။”
ဥပမာအားဖြင့် စတော့ဈေးနှုန်းက ၂ သန်းဝမ် ဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ ၁ သန်းဝမ်နဲ့ ရောင်းချခွင့်ပေးတဲ့ Put option တစ်ခု ရှိတယ်ဆိုပါစို့။ စတော့ဈေးနှုန်းက အများကြီးကျသွားဖို့ ဒါမှမဟုတ် အဲ့ဒီ Put option ကို အသုံးပြုဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေက အလွန်နည်းတဲ့အတွက် အဲ့ဒီ option ရဲ့ ထုတ်ပေးတဲ့ဈေးက အလွန်နည်းပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်မှာ စတော့ဈေးက ၂.၅ သန်းဝမ် ဖြစ်သွားတယ်။
ဈေးကွက်ထဲမှာ ၂.၅ သန်းဝမ်နဲ့ ရောင်းလို့ရနေတာကို ဘယ်သူက အရူးလုပ်ပြီး ၁ သန်းဝမ်နဲ့ ရောင်းမလဲ။
ဒါကြောင့် option ဝယ်သူက သူ့ရဲ့ အခွင့်အရေးကို စွန့်လွှတ်လိုက်တယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ဝယ်သူရဲ့ ဆုံးရှုံးမှုက ကြိုပေးထားတဲ့ option ဝယ်ဈေးလောက်မှာပဲ ရှိပြီး ထုတ်ပေးသူကတော့ အဲ့ဒီပမာဏအတိုင်း အမြတ်ရသွားတာပေါ့။
အခု ပြောင်းပြန်အခြေအနေကို စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။
စဉ်းစားလို့မရတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်လာပြီး သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်မှာ စတော့ဈေးက ၁ သိန်းဝမ်အထိ ကျသွားတယ်ဆိုရင်ရော?
ဈေးကွက်ထဲမှာတော့ တစ်စုကို ၁ သိန်းဝမ်နဲ့ ရောင်းလို့ရမယ်၊ ဒါပေမဲ့ option ဝယ်သူကတော့ ၁ သန်းဝမ်နဲ့ ရောင်းချပိုင်ခွင့်ကို သုံးလိုက်လိမ့်မယ်။
ဒါဆိုရင် တစ်စုကို ၉ သိန်းဝမ် အမြတ်ရသွားမှာပေါ့။
သဘာဝကျကျပဲ option ဝယ်သူက သူ့အခွင့်အရေးကို သုံးမှာဖြစ်ပြီး ထုတ်ပေးသူကလည်း အဲ့ဒီအခွင့်အရေးကို အတည်ပြုပေးရမယ်။
တစ်စုကို ၉ သိန်းဝမ်ပေးရုံသက်သက်လို့ ထင်ကောင်းထင်နိုင်ပေမဲ့ အဲ့ဒီ option ရဲ့ ထုတ်ပေးတဲ့ဈေးက ၁၀၀ ဝမ်ပဲ ဖြစ်နေရင်ရော ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။
ထုတ်ပေးသူဘက်က ကြည့်ရင် ထုတ်ပေးဈေး ၁၀၀ ဝမ်ရဲ့ အဆ ၉၀၀၀ ကို ပေးရတာမျိုး ဖြစ်သွားမယ်။ အကယ်၍ ဝယ်သူတစ်ယောက်က ဒီ option ကို ဝမ်သန်း ၁၀၀ ဖိုး ဝယ်ထားခဲ့ရင် သူတို့ပေးရမယ့် ပမာဏက ဝမ် ၉၀၀ ဘီလီယံ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။
တကယ်တော့ အဲ့ဒီလိုမျိုး ဖြစ်ရပ်တွေက ရှားပါတယ်။
ဒါပေမဲ့…
အကြီးကောင် ဆန်းယော့က ခါးသီးစွာ ပြုံးရင်း ပြောလိုက်တယ်။ “ကောင်းတာတွေက ဖြစ်မလာပေမဲ့ ဆိုးတာတွေကတော့ အမြဲဖြစ်လာတတ်တယ်။ ၉/၁၁ တိုက်ခိုက်မှုတွေလိုမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် လေမန်ဘရားသား (Lehman Brothers) ပြိုလဲမှုမျိုးပေါ့။”
အဲ့ဒီလို ဖြစ်ရပ်မျိုး ဖြစ်လာတဲ့အခါ Put option ဈေးတွေက အဆမတန် တက်သွားပြီး option ထုတ်ပေးသူက အဲ့ဒီပမာဏကို ပေးဆပ်ရတော့တာပဲ။
ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းကာလတုန်းက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်တွေဟာ သူတို့ထုတ်ပေးထားတဲ့ Derivatives တွေကြောင့် ခန့်မှန်းလို့မရတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ဒေဝါလီခံရတာ ဒါမှမဟုတ် အစိုးရရဲ့ အကူအညီကို တောင်းခံရတာတွေ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။
“ထုတ်ပေးသူက ဒေဝါလီခံသွားရင် ဘာဖြစ်မလဲ။”
“မြေပြိုတာမျိုးအတွက် အာမခံထားထားပေမဲ့ မြေပြိုပြီးတဲ့နောက် အာမခံကုမ္ပဏီက အရင်ဦးဆုံး ဒေဝါလီခံသွားရင် နောက်ထပ် ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ။”
ပေးဆပ်ရမယ့်သူက ဒေဝါလီခံသွားရင်တော့ တောင်းယူဖို့ နည်းလမ်းမရှိတော့ဘူး။
အဲ့ဒီလိုအခြေအနေမျိုး မဖြစ်အောင် စည်းမျဉ်းတွေနဲ့ အာမခံစနစ်တွေ ရှိပေမဲ့ အဆိုးဆုံး အခြေအနေမှာတော့ ဘာဖြေရှင်းချက်မှ မရှိပါဘူး။
“ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီလိုဖြစ်ရပ်မျိုးက နှစ်အနည်းငယ်မှ တစ်ခါ ဖြစ်နိုင်ပြီး အများစုမှာတော့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေနဲ့ ငွေချေးကုမ္ပဏီတွေက တစ်ဦးချင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေရဲ့ ငွေတွေကို သိမ်းယူသွားတာနဲ့ပဲ ပြီးဆုံးသွားတတ်ပါတယ်။”
အကျဉ်းချုပ် ရှင်းပြပြီးတဲ့နောက် စကားဝိုင်းက Options အရောင်းအဝယ် လုပ်ဖူးသူတွေသာ နားလည်နိုင်မယ့် အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေဆီ ရောက်သွားတယ်။ ကျွန်တော်က အရေးကြီးတဲ့ အချက်တွေကို မှတ်သားရင်း အာရုံစိုက် နားထောင်နေမိတယ်။
လူချင်းတွေ့ပြီး ရှင်းပြပေးတာကြောင့် သီအိုရီအရပဲ သိထားတဲ့ အရာတွေက အခုတော့ ပုံစံကျသွားသလို ခံစားလိုက်ရတယ်။
စကားပြောလို့ ပြီးတဲ့အခါ အကြီးကောင် ဆန်းယော့က ကျွန်တော့်ကို ကြည့်ပြီး မေးတယ်။ “မင်းကို Options နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရမ်းကြီး မပတ်သက်ဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့… မင်း တကယ်ပဲ ဘာလုပ်ဖို့ စီစဉ်ထားတာလဲ။”
ကျွန်တော် မေးခွန်းကို ရှောင်လွှဲဖို့ တွန့်ဆုတ်နေမိပေမဲ့ ရိုးသားဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။ အကူအညီ လိုအပ်နေတဲ့ အနေအထားမှာ လိမ်ပြောနေတာ မကောင်းဘူးလို့ ထင်မိတယ်။
“တက်ဂဲ့ယူ နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ပါ။”
“Call ကို ရွေးမလို့လား၊ Put ကို ရွေးမလို့လား။”
“Put ပါ။”
အကြီးကောင် ဆန်းယော့ရဲ့ မျက်နှာက အံ့အားသင့်သွားတယ်။
“ဘာလို့လဲ? L6 ထွက်ပြီးကတည်းက သူတို့က ခြေစွမ်းပြနေတာလေ။”
“အဲ့ဒီ L6 မော်ဒယ်ကို ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းတော့မှာပါ။”
“ဘာပြောတယ်?”
ကျွန်တော်က တက်ဂဲ့ယူ ဝယ်ခဲ့တဲ့ ဖုန်းပေါက်ကွဲမှုနဲ့ အင်တာနက်ပေါ်မှာ ပေါ်လာတဲ့ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တွေကို ရှင်းပြလိုက်တယ်။
နားမလည်နိုင်ဟန်ဖြင့် ဆန်းယော့က မေးတယ်။ “အဲ့ဒါ တစ်ခုတည်းကြောင့်လား? မင်းမှာ တခြား အထောက်အထား ရှိသေးလား။”
ရှိတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီအချိန်မှာ အသေးစိတ် ရှင်းမပြနိုင်သေးဘူး။
“အဲ့ဒီ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တွေ ဆက်ဖြစ်နေရင် ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားနိုင်တယ်လို့ပဲ တွေးမိတာပါ။ တိကျတဲ့ အချက်အလက်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။”
ဆန်းယော့က စိုးရိမ်တဲ့ အကြည့်နဲ့ အကြံပေးတယ်။ “သတိထားပါ။ Options နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မှားယွင်းတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခု လှမ်းမိရင် ငါ့လိုမျိုး တစ်ခါတည်းနဲ့ အများကြီး ဆုံးရှုံးသွားနိုင်တယ်။”
“ဟုတ်ကဲ့ပါ။”
နှုတ်ဆက်ပြီးတဲ့နောက် ကျွန်တော်တို့ စားသောက်ဆိုင်ကနေ ထွက်လာခဲ့ကြတယ်။
အကြီးကောင် ဆန်းယော့က အရင်ပြန်သွားပြီး ကျွန်တော်တို့လည်း ကားပေါ် တက်လိုက်ကြတယ်။
ကျွန်တော်က တက်ဂဲ့ယူ ကို မေးလိုက်တယ်။ “ကြားလိုက်တယ်မလား? အကုန်လုံး တစ်ခါတည်း လုပ်လို့ရတယ်တဲ့။ မင်းရော လုပ်ဦးမှာလား။”
တက်ဂဲ့ယူ က ခေါင်းညိတ်ပြီး ကျွန်တော့်ကို ကြည့်တယ်။
“လုပ်မှာပေါ့။ မင်းရော ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။”
ကျွန်တော် ရယ်မောလိုက်တယ်။
“စမ်းကြည့်ကြတာပေါ့။”
***
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ လောင်းကစားခြင်းဟာ အခြေခံအားဖြင့် ကွဲပြားပါတယ်။
ကိုယ့်အနေနဲ့ ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ အန္တရာယ်မျိုးဆိုရင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလို့ ခေါ်ပြီး၊ ကိုယ့်အနေနဲ့ မခံနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်မျိုးဆိုရင်တော့ လောင်းကစားခြင်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီကွာခြားချက်က စာရွက်တစ်ရွက်လောက်ပဲ ပါးလွှာနိုင်ပါတယ်။
လုပ်ရပ်တစ်ခုတည်းက လူတစ်ယောက်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဖြစ်နိုင်သလို၊ နောက်တစ်ယောက်အတွက်တော့ လောင်းကစားခြင်း ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
မြေရိုင်းတွေကို ဝယ်ဖို့အတွက် မခံနိုင်တဲ့ အကြွေးတွေ ယူတာဟာ လောင်းကစားခြင်းပါပဲ။
ဒါပေမဲ့ မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်းကို သိနေတယ်ဆိုရင်ရော? အဲ့ဒီ မြေရိုင်းတွေပေါ်မှာ မြို့သစ်တစ်ခု တည်ဆောက်တော့မယ်ဆိုတာ သိနေရင်ရော?
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အခြေအနေကလည်း အဲ့ဒီလိုပါပဲ။
တက်ဂဲ့ယူ ရဲ့ ရေနံ စတော့ဈေးက မနက်ဖြန်မှာ တက်မလား၊ ကျမလားဆိုတာ ဘယ်သူမှ မသိနိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ L6 မော်ဒယ်ကိုတော့ ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းတော့မယ်ဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ သိထားပြီးသားပါ။
ဒါက ကံတရားအပေါ် မူတည်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ အကယ်၍ သင်က သေချာပေါက် ဖြစ်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ထားရင် ဒါဟာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပဲ၊ လောင်းကစားခြင်း မဟုတ်တော့ပါဘူး။
တက်ဂဲ့ယူ က အဲ့ဒီအချက်ကို ရိုးရှင်းစွာပဲ အကျဉ်းချုပ် ပြောလိုက်တယ်။
“ငါလုပ်ရင်တော့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ သူများလုပ်ရင်တော့ လောင်းကစားပေါ့ ဟုတ်လား။”
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်တယ်။
“ဟုတ်တယ်၊ အဲ့ဒါ အမှန်ဆုံးပဲ။”
အိမ်ခြံမြေ လောင်းကစားခြင်းကို လူအများက ကန့်ကွက်ကြပေမဲ့ သူတို့ကိုယ်တိုင်အတွက် အိမ်ဝယ်တဲ့အခါကျတော့ လောင်းကစားလို့ မမြင်ကြဘဲ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလို့ပဲ သတ်မှတ်ကြတာမျိုးပါ။
ကျွန်တော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု နည်းဗျူဟာတွေကို စဉ်းစားနေမိတယ်။
အလွယ်ဆုံးနည်းလမ်းကတော့ Short-selling (ဈေးကျမည်ဟု မျှော်လင့်၍ ရောင်းချခြင်း) ပါပဲ။ မျှော်လင့်ထားတဲ့ အမြတ်နှုန်းက ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရှိပါတယ်။ အခြေအနေ မကောင်းရင်တောင် ဆုံးရှုံးမှုက ရာခိုင်နှုန်း အနည်းငယ်လောက်မှာပဲ ကန့်သတ်ထားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမြတ်ကလည်း အဲ့ဒီပမာဏလောက်မှာပဲ ရပ်တန့်နေမှာပါ။
အခြားတစ်ဖက်မှာတော့ Put option ဝယ်ခြင်းက ခန့်မှန်းချက်တွေ မှန်ကန်မယ်ဆိုရင် အမြတ်ငွေ အဆပေါင်းများစွာကနေ ဆယ်ဆအထိ ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဆိုးဆုံး အခြေအနေမှာတော့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားတဲ့ ငွေရင်းအကုန်လုံး ပျောက်ဆုံးသွားနိုင်ပါတယ်။
“အန္တရာယ်နည်းရင် အမြတ်နည်း၊ အန္တရာယ်များရင် အမြတ်များလား။”
အန္တရာယ် နည်းလေလေ၊ အမြတ်နည်းလေလေ ဖြစ်ပြီး အန္တရာယ် များလေလေ၊ အမြတ်များလေလေပါပဲ။
အတော်လေး စဉ်းစားပြီးတဲ့နောက် ကျွန်တော် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချလိုက်တယ်။
“Put option ကို ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ဝယ်ပြီး ကျန်တာကိုတော့ Short-selling လုပ်ကြမယ်။”
အမြတ်နှုန်း နည်းနည်း လျော့သွားရင်တောင်မှ အဆိုးဆုံး အခြေအနေမျိုးကို ရှောင်ရှားနိုင်ဖို့က အရေးကြီးဆုံးပါ။
***
တက်ဂဲ့ယူ ရဲ့ စတော့ဈေးက ၁.၄ သန်းဝမ် ဝန်းကျင်မှာ ရှိနေရာကနေ L6 ထွက်လာပြီးနောက် ၁.၆ သန်းဝမ်အထိ ရုတ်တရက် ခုန်တက်သွားခဲ့တယ်။
L6 ဟာ ဒီဇိုင်းရော၊ စွမ်းဆောင်ရည်ပါ Enphone ထက် သာလွန်တယ်ဆိုပြီး ချီးကျူးမှုတွေ ရရှိခဲ့သလို ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်မှာလည်း သူ့အရင် မော်ဒယ်ထက် အရောင်းရဆုံး ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုတက်လာခဲ့တယ်။
လာမည့် သုံးလပတ်မှာ အကောင်းဆုံး စွမ်းဆောင်ရည်ကို ရရှိလိမ့်မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားကြတာကြောင့် ငွေချေးကုမ္ပဏီတွေကလည်း ပစ်မှတ်ဈေးတွေကို အလုအယက် တိုးမြှင့် သတ်မှတ်လာကြတယ်။
တကယ်တမ်းတော့ စတော့ဈေးတွေက မျှော်လင့်ထားတာနဲ့ မတူဘဲ ပြောင်းပြန် ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့က လက်ရှိတန်ဖိုးကို ထင်ဟပ်တာမဟုတ်ဘဲ အနာဂတ်တန်ဖိုးကို ထင်ဟပ်နေလို့ပါ။
တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောရရင် တက်ဂဲ့ယူ ရဲ့ လက်ရှိ စတော့ဈေးဟာ L6 ကနေ ရလာမယ့် အနာဂတ် အမြတ်တွေကို တွက်ချက်ပြီး သတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ L6 ကို ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရင်ရော?
လက်ရှိ အမြတ်ရော၊ အနာဂတ် အမြတ်ပါ အကုန်လုံး ပျောက်ကွယ်သွားမှာပါ။
L6 ထွက်ပြီးကတည်းက စတော့ဈေးက ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် တက်လာခဲ့တာကို ထည့်တွက်ရင် အဲ့ဒီပမာဏလောက်တော့ အနည်းဆုံး ပြန်ကျလာဖို့ ရှိပါတယ်။ ငွေပြန်အမ်းပေးရမှုကြောင့် ဖြစ်လာမယ့် ဆုံးရှုံးမှုကိုပါ ထည့်တွက်ရင် လက်ရှိ စတော့ဈေးက ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကျသွားမှာ မဟုတ်ဘူးလား။
တက်ဂဲ့ယူ အင်တာနက် ကြည့်နေရင်း ပြောလိုက်တယ်၊ “ဈေးတွေ ပြန်ကျနေပုံပဲ။”
“ကြည့်စမ်း။”
နောက်ဆုံး ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ပေါက်ကွဲမှုက ကိုရီးယားမှာ မဟုတ်ဘဲ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှာ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ထို့အပြင် အားသွင်းနေတဲ့ အချိန်မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်ခဲ့တာက ကိစ္စကို ပိုပြီး လေးနက်သွားစေတယ်။
တက်ဂဲ့ယူ ကတော့ စုဆောင်းပြီး စစ်ဆေးသွားမယ်လို့ ကြေညာခဲ့တယ်။ အရင် ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပေါက်ကွဲမှုတွေက အပြင်ဘက်က ထိခိုက်မှုတွေကြောင့်လို့ သူတို့က အခိုင်အမာ ပြောခဲ့ပြီး ဒီတစ်ခါလည်း ထူးမခြားနားပါပဲလို့ ယုံကြည်နေကြတယ်။
ကိုရီးယားနဲ့ ပြည်ပမှာ ပေါက်ကွဲမှုတွေ ဆက်တိုက် ဖြစ်လာတဲ့အခါ နိုင်ငံခြား မီဒီယာတွေကလည်း စတင် သတိထားလာကြတယ်။
အချိန်ကုန်လာလေလေ၊ အန္တရာယ် များလေလေပါပဲ။
***
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က ကိုရီးယားဟာ Derivatives အရောင်းအဝယ် ပမာဏမှာ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
အခုတော့ အဲ့ဒီလို မဟုတ်တော့ပေမဲ့ ဈေးကွက် အရွယ်အစားနဲ့ ယှဉ်ရင်တော့ အရောင်းအဝယ် ပမာဏမှာ လွှမ်းမိုးထားဆဲပါပဲ။
Options တစ်ခုတည်းရဲ့ ပျမ်းမျှ နေ့စဉ် အရောင်းအဝယ် ပမာဏက ဝမ် ၅၀၀ ဘီလီယံကျော် ရှိပြီး Futures အရောင်းအဝယ် ပမာဏကတော့ ဝမ် ၁ ထရီလီယံ ကျော်သွားပါတယ်။
ဒါက စတော့ဈေးကွက်လား၊ လောင်းကစားဝိုင်းလားတောင် ခွဲခြားရခက်လာတယ်။
Futures နဲ့ Options ဈေးကွက်ထဲက တိုက်ပွဲတွေက ပြင်းထန်လွန်းတယ်။ လောင်းကစားသမားတွေက သူတို့ဘဝကို တစ်ခါတည်းနဲ့ ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ ကြိုးစားနေကြသလို ထုတ်ပေးသူတွေကလည်း သူတို့ဆီက ငွေတွေကို မျက်စိစုံမှိတ် ခြစ်ယူနေကြတယ်။
ကျွန်တော်က တက်ဂဲ့ယူ နေရာမှာ ကွန်ပျူတာရှေ့ ထိုင်ပြီး Home Trading Program ထဲကို Login ဝင်လိုက်တယ်။
Put options အတွက် အခွင့်အရေး အသုံးပြုမှု ပုံစံမျိုးစုံ ရှိတယ်။ အသုံးပြုမှုဈေး (Exercise price) မြင့်လေလေ၊ ထုတ်ပေးဈေး (Issue price) မြင့်လေလေ ဖြစ်ပြီး အသုံးပြုမှုဈေး နိမ့်လေလေ၊ ထုတ်ပေးဈေး နိမ့်လေလေပါပဲ။
အကောင့်ထဲမှာ ရှိတဲ့ ဝမ် ၁၃၈ ဘီလီယံထဲက ၈ ဘီလီယံက ကျွန်တော့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ငွေပါ။
တက်ဂဲ့ယူ က ရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေ အကုန်လုံးကို သူပဲ တာဝန်ယူမယ်လို့ ပြောထားပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ အတူတူ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံကြမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်လည်း တူညီတဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ပြသရမယ်။
ဒါကြောင့် ကျွန်တော့်ရဲ့ ဝေစုဖြစ်တဲ့ ၈ ဘီလီယံကို ထည့်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။
ကလစ်!
ကျွန်တော် ကီးဘုတ်ပေါ်မှာ ရိုက်ပြီး တက်ဂဲ့ယူ ရဲ့ Put options တွေကို ဝယ်လိုက်တယ်။
အသုံးပြုမှုဈေး ဘယ်လောက်ပဲ ဖြစ်နေပါစေ၊ စတော့ဈေးက မျှော်လင့်ထားသလို မကျဘူးဆိုရင် ဒီ Options တွေက အမှိုက်တွေ ဖြစ်သွားမှာပဲ။
ဒါဟာ ဉာဏ်ရှိတဲ့ လုပ်ရပ် ဟုတ်မဟုတ် ကျွန်တော် မသေချာဘူး။
ကျွန်တော် သံသယတွေကို ဘေးဖယ်ထားပြီး ကီးဘုတ်ပေါ်မှာ ဆက်ရိုက်နေလိုက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝယ်ယူမှု အမိန့်တွေ ပေးလိုက်တဲ့အချိန်မှာပဲ မမျှော်လင့်ထားတဲ့ ပြဿနာတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။
“ဒီမှာက အရေအတွက် သိပ်မရှိပါလား။”
Derivative ထုတ်ကုန်တွေကို KOSPI200 သို့မဟုတ် HSCEI ကဲ့သို့သော အညွှန်းကိန်းတွေပေါ် မူတည်ပြီး ထုတ်ပေးလေ့ရှိပြီး တစ်ဦးချင်း စတော့ရှယ်ယာတွေပေါ် မူတည်ပြီး ထုတ်ပေးတဲ့ Options တွေကတော့ ကန့်သတ်ချက် ရှိပါတယ်။
တက်ဂဲ့ယူ ကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီတွေကို အခြေခံပြီး ထုတ်ပေးထားတဲ့ Options မျိုးစုံ ရှိပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ လိုအပ်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ Options တွေကတော့ သိပ်မရှိလှပါဘူး။
ကျွန်တော် လျှာကို ကိုက်မိလိုက်တယ်။
“ဒီအချက်ကိုတော့ ငါ မစဉ်းစားမိခဲ့ဘူး။”
ဒါက အကြီးကောင် ဆန်းယော့တောင် ပြောမသွားတဲ့ အချက်ပါ။
အခု ပြန်တွေးကြည့်တော့လည်း သိသာပါတယ်။ အကြီးကောင် ဆန်းယော့က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရန်ပုံငွေက သန်းအနည်းငယ်ကနေ အများဆုံး ၁၀၀ သန်းလောက်ပဲ ရှိမယ်လို့ ထင်ထားပုံရတယ်။
ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ဝမ် ၁၃၈ ဘီလီယံ ရှိမယ်လို့ သူ လုံးဝ ထင်မထားမိမှာပါ။
လက်ရှိမှာ တက်ဂဲ့ယူ က စတော့အိတ်ချိန်းရဲ့ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်း ရှယ်ယာကို ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုတည်းက အိတ်ချိန်း ဈေးကွက်တန်ဖိုးရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ရှိနေတာက အံ့ဩစရာပါ။
ကိုရီးယားရဲ့ ကြီးမားတဲ့ ကော်ပိုရေးရှင်းတွေအပေါ် အခြေခံတဲ့ တိုးတက်မှုကို ထည့်တွက်ရင်တောင်မှ ဝမ် ၂၅၀ ထရီလီယံ ကျော်တဲ့ ဈေးကွက်တန်ဖိုးက စိုးရိမ်စရာ အဆင့်ပါ။
သီအိုရီအရ ပြောရရင် တက်ဂဲ့ယူ က ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျသွားရင် KOSPI က ၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျသွားမှာပါ။
“အကယ်၍ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျသွားရင် ၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျသွားမှာလား။”
သူ့ရဲ့ အရေးပါမှုကြောင့် L6 ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်တာဟာ တက်ဂဲ့ယူ ကိုတင်မကဘဲ ဈေးကွက်တစ်ခုလုံးကိုပါ ရိုက်ခတ်သွားမှာပါ။
ကျွန်တော် KOSPI200 Put options တွေကိုလည်း ဝယ်လိုက်တယ်။ ကံကောင်းစွာနဲ့ပဲ KOSPI200 ကို အခြေခံတဲ့ Options တွေက ဈေးကွက်ထဲမှာ အများကြီး ရှိပါတယ်။
တူတူ!
အကြောင်းကြားစာ အသံနဲ့အတူ စာချုပ်တွေက ဆက်တိုက် ချုပ်ဆိုပြီး ဖြစ်နေတယ်။ ငွေသားလက်ကျန် လျော့နည်းသွားတာနဲ့အမျှ Option လက်ကျန်က တိုးလာတယ်။
ကျွန်တော် ဝမ် ၁၃၈ ဘီလီယံထဲက ၁၃၀ ဘီလီယံကို Put options တွေနဲ့ Short selling ထဲမှာ ထည့်လိုက်တယ်။ အကောင့်ထဲမှာတော့ ဝမ် ၈ ဘီလီယံပဲ ကျန်တော့တယ်။
“ဘာလို့ ပိုမဝယ်တော့တာလဲ။”
“ကျန်တဲ့ ၈ ဘီလီယံကို မင်းရဲ့ စားစရိတ်အတွက် သုံးလိုက်ပါ။”
အဆိုးဆုံး အခြေအနေမှာတောင် ၈ ဘီလီယံဆိုတာ ခဏတာ စားစရိတ်အတွက် လုံလောက်ပါတယ်။
အခု နောက်ပြန်လှည့်ဖို့ နောက်ကျသွားပါပြီ။
ကျန်တာကတော့ ရလဒ်ကို စောင့်ကြည့်ဖို့ပဲ ရှိပါတော့တယ်။