အခန်း ၁၃၅
ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်၊ ဂယောင်းဂီပြည်နယ်၊ ဘဏ်ခွဲ (၂)။
လုပ်ငန်းမစတင်မီ ဘဏ်ခွဲမန်နေဂျာ ပါ့ခ်ဂျွန်ဆန်းသည် ဝန်ထမ်းများအားလုံးကို မနက်ခင်းအစည်းအဝေးအတွက် စုရုံးစေခဲ့သည်။
“အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်းပဲ ကျွန်တော်တို့ဘဏ်ခွဲက ငွေချေးစာချုပ်ရောင်းချမှုမှာ တခြားဘဏ်ခွဲတွေထက် အများကြီး နောက်ကျကျန်နေတယ်။ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ အစဉ်အလာရှိတဲ့ ကျွန်တော်တို့ဘဏ်ခွဲရဲ့ ရောင်းအားက မနှစ်ကမှဖွင့်လှစ်တဲ့ ဘဏ်ခွဲသစ်တစ်ခုထက် နိမ့်ကျသွားရင် ဘာဖြစ်လာမလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ရောင်းအားမကောင်းရင် အဲဒါက ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် အကဲဖြတ်မှုအပေါ်မှာ ဆိုးကျိုးသက်ရောက်တယ်ဆိုတာ မမေ့ပါနဲ့။ ကျွန်တော်တို့ ရောင်းအားပိုကောင်းလေလေ၊ ဘောနပ်စ်တွေ ပိုရလေလေ၊ ကျွန်တော်တို့ဘဏ်ခွဲကလည်း ထူးချွန်တဲ့ဘဏ်ခွဲအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ရာထူးတိုးတာတွေလည်း ပိုမြန်မြန်ဖြစ်လာမှာပါ…”
သူစကားစပြောလိုက်သည်နှင့် ရပ်တန့်တော့မည်မဟုတ်မှန်း သိသာနေသည်။ ဆက်တိုက်ဆိုသလို အတင်းအဖျင်းပြောနေသဖြင့် ဝန်ထမ်းများ၏ မျက်နှာအမူအရာမှာ တဖြည်းဖြည်း တင်းမာလာကြသည်။
ရှည်လျားသော မိန့်ခွန်းကို ပြောကြားပြီးနောက် မန်နေဂျာပါ့ခ်က ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကို လက်ညှိုးထိုးလိုက်သည်။
“ကင်မ်မီယောင်း၊ ရှေ့ကို ထွက်ခဲ့ပါ။”
အသက်နှစ်ဆယ်ကျော်အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ရှေ့သို့ ထွက်လာခဲ့သည်။
“ဒီမှာ၊ ကင်မ်မီယောင်းက ပြီးခဲ့တဲ့လမှာ ရောင်းအားအကောင်းဆုံးစံချိန်ကို ချိုးဖျက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်! အားလုံးပဲ လက်ခုပ်တီးပေးကြရအောင်!”
လက်ခုပ်သံများ တဖြတ်ဖြတ် ထွက်ပေါ်လာသည်။
ဝန်ထမ်းများအားလုံးက လက်ခုပ်တီးပေးကြပြီး သူမက ရှက်ရွံ့စွာဖြင့် ခေါင်းငုံ့လိုက်သည်။ ထို့နောက် သူက နောက်ထပ်ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကို ခေါ်လိုက်ပြန်သည်။
“ဟာအွန်းဂျီ။”
“ဟုတ်ကဲ့။”
မျက်မှန်တပ်ထားသော အသက်သုံးဆယ်ကျော်အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ခေါင်းကို ရုတ်တရက် မော့လိုက်သည်။
“ဟာအွန်းဂျီ၊ မင်းရဲ့ရောင်းအားက နောက်ဆုံးနေရာမှာပဲ။ ကောင်တာမှာ ထိုင်ပြီး ဘာတွေလုပ်နေတာလဲ။ အလုပ်ချိန်အတွင်း ဖုန်းသုံးတာရပ်ပြီး ဝယ်သူတွေကို ကောင်းတဲ့ကုန်ပစ္စည်းတွေ ဘယ်လိုရောင်းရမလဲဆိုတာ စဉ်းစားပါ။ ဘဏ်က မင်းကို ဆိုရှယ်မီဒီယာသုံးဖို့ လစာပေးထားတာလို့ ထင်နေတာလား။”
ဘဏ်ခွဲမန်နေဂျာက ထိုသို့ ထောက်ပြလိုက်သောအခါ သူမ၏မျက်နှာမှာ ရဲတက်သွားသည်။
ဟာအွန်းဂျီက ခုခံပြောဆိုလိုက်သည်။
“ကျွန်မလည်း လူတွေကို တိုက်တွန်းနေတာပါပဲ၊ ဒါပေမဲ့ သူတို့အားလုံးက ငွေချေးစာချုပ်တွေအကြောင်း သိပ်မသိကြသလို စိတ်လည်းမဝင်စားကြဘူးလို့ ပြောကြပါတယ်ရှင်။”
မန်နေဂျာပါ့ခ်က စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြင့် ပြန်ပြောသည်။
“ဒါဆိုရင် ငွေချေးစာချုပ်တွေ၊ အထူးသဖြင့် နောက်တန်းစား ငွေချေးစာချုပ်တွေဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာ ရှင်းပြဖို့ အချိန်ဖြုန်းမနေပါနဲ့။ အတိုးနှုန်းမြင့်တဲ့ ထုတ်ကုန်တစ်ခုအဖြစ်ပဲ အရောင်းမြှင့်တင်ပါ။ အတိုးနှုန်းက ၅.၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိတာလေ! ဒီနေ့ခေတ်မှာ ဒီလောက်အတိုးနှုန်းပေးတဲ့ ထုတ်ကုန်မျိုး ဘယ်နေရာမှာမှ ရှာလို့ရမှာမဟုတ်ဘူး!”
‘ဒါက စုငွေစာရင်းမဟုတ်ဘဲ နောက်တန်းစား ငွေချေးစာချုပ်ဖြစ်နေလို့ပေါ့။’
ဟာအွန်းဂျီသည် စိတ်ထဲရှိသည်ကို အပြင်သို့ ထုတ်ပြောချင်စိတ်ကို အောင့်အီးထားလိုက်သည်။
“ဘဏ်အတော်များများက လုပ်ငန်းဖွဲ့စည်းပုံ ပြန်လည်ပြင်ဆင်နေပြီး အလိုအလျောက် အနားယူခိုင်းတာမျိုးတွေ လုပ်နေတယ်ဆိုတာ မင်းတို့သိမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့လည်း အဲဒီလိုအခြေအနေမျိုး ရောက်မလာနိုင်ဘူးလို့ မပြောနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့် အားလုံးပဲ သတိထားကြပါ။”
ဝန်ထမ်းများ၏ မျက်နှာအမူအရာမှာ ပို၍ပင် မှောင်မည်းသွားသည်။
သို့သော် ဘဏ်ခွဲမန်နေဂျာ ပါ့ခ်ဂျွန်ဆန်းကမူ ဂရုမစိုက်ဘဲ လက်ကို မြှောက်လိုက်သည်။
“ကဲ၊ ဒါဆိုရင် ဒီနေ့ကို အားအင်အပြည့်နဲ့ စတင်ကြရအောင်! ကျွန်တော်တို့က တစ်လှေတည်းစီး တစ်ခရီးတည်းသွားကြသူတွေပါ!”
သူက ဦးဆောင်၍ ကြွေးကြော်လိုက်သောအခါ ဝန်ထမ်းများကလည်း တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း လက်မြှောက်ကာ “ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်!” ဟု အော်ဟစ်လိုက်ကြသည်။
***
နံနက် ၉ နာရီ။
လုပ်ငန်းချိန် စတင်ခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း ငွေစုဘဏ်ဖြစ်သည့်အတွက် လာရောက်သူအများစုမှာ လူသစ်များမဟုတ်ဘဲ ရင်းနှီးပြီးသား မျက်နှာများသာ ဖြစ်သည်။
“နံပါတ် ၃၊ ကျေးဇူးပြုပြီး လာခဲ့ပေးပါ!”
ဆံပင်ဖြူဖြူနှင့် ကျောကုန်းကိုင်းနေသည့် အဘွားအိုတစ်ဦးက နံပါတ်ပြားကို ကိုင်ကာ ကောင်တာသို့ ချဉ်းကပ်လာသည်။
ဟာအွန်းဂျီက ခေါင်းငုံ့ကာ နှုတ်ဆက်လိုက်သည်။
“လာပြီလား၊ ကင်မ်အဘွား။”
“အို၊ ငါ့အွန်းဂျီလေး ဒီအတောအတွင်း နေကောင်းရဲ့လားကွယ်။”
ကင်မ်ဆွန်ရယ်သည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဘဏ်ခွဲကို အမြဲလာရောက်လေ့ရှိသည့် သစ္စာရှိ ဝယ်သူဖြစ်သည်။ သူမက ဘဏ်ခွဲစတင်ဖွင့်လှစ်ချိန်က ကလေးကို ကျောပိုးပြီး လာခဲ့ပုံ၊ အကောင့်ဖွင့်လျှင် အခမဲ့ပေးသည့် ခေါက်ဆွဲခြောက်နှင့် ရေနံ များ ရရှိခဲ့ပုံအကြောင်းကို အမြဲတမ်း ပြောပြလေ့ရှိသည်။
“ဒီနေ့ ဘာကိစ္စနဲ့ လာခဲ့တာလဲအဘွား။”
ကင်မ်ဆွန်ရယ်က ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် ပြန်ဖြေသည်။
“အရင်ကဖွင့်ထားတဲ့ ငွေစုစာရင်းက ကာလစေ့သွားလို့လေ!”
ဟာအွန်းဂျီက သိပြီးသားဖြစ်သော်လည်း မသိသလို ဟန်ဆောင်လိုက်သည်။
“အို၊ ကာလစေ့သွားပြီလား။ အဲဒီတုန်းက အဘွားက ကာလမစေ့ခင်မှာပဲ သေသွားတော့မယ်လို့ ပြောခဲ့တာ မဟုတ်လား၊ ဘာလို့ ငွေစုစာရင်းဖွင့်ခဲ့တာလဲ။”
“အဲဒါက စကားအရ ပြောတာပါကွယ်! အဘွားလို အဘွားကြီး သေမှာက ထူးဆန်းတဲ့ကိစ္စမှ မဟုတ်တာ၊ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား။”
“ကျွန်မ ပြောသားပဲ၊ အဲဒီတုန်းက အကောင့်ဖွင့်ထားခဲ့တာ ကောင်းသွားပြီပေါ့၊ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား။”
“ဟုတ်တယ်၊ ဟုတ်တယ်။ အွန်းဂျီစကားကို နားမထောင်ခဲ့ရင် အဘွား ဘာလုပ်ရပါ့မလဲကွယ်။”
“စာအုပ်၊ တံဆိပ်တုံးနဲ့ မှတ်ပုံတင်ကို ပေးပါဦးအဘွား။”
ကင်မ်ဆွန်ရယ်က ခါးတွင် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ပတ်ထားသည့်အထဲမှ စာအုပ်ကို ဂရုတစိုက် ထုတ်ယူလိုက်သည်။
“ဒီမှာကွယ်။ အဘွားရဲ့ အဘိုးအတွက်လည်း ပါတယ်။ ဘယ်လောက်ရှိလဲဆိုတာလေး စစ်ပေးပါဦး။”
ဟာအွန်းဂျီက ကီးဘုတ်ပေါ်တွင် လျင်မြန်စွာ ရိုက်နှိပ်လိုက်သည်။
“အကောင့်နှစ်ခုပေါင်းရင် အတိုးနဲ့အတူ စုစုပေါင်း ၈၆,၄၃၆,၃၅၀ ဝမ် ဖြစ်ပါတယ်။”
ထိုပမာဏကို ကြားလိုက်ရသောအခါ ကင်မ်ဆွန်ရယ်၏ မျက်နှာမှာ ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်သွားသည်။
“အို! ဒီအတိုင်းဆိုရင်တော့ အဘွားမသေခင် သိန်းတစ်ထောင်အထိ ရောက်သွားနိုင်မှာပဲ!”
“ကာလစေ့သွားပြီဆိုတော့ အဘွား ဘယ်အချိန်မဆို လာထုတ်လို့ရပါတယ်။ ဘယ်လိုများ ကူညီပေးရမလဲအဘွား။”
“ငွေတွေကို အပ်ငွေစာရင်းထဲ ပြန်ထည့်ပြီး နောက်ထပ် ငွေစုစာရင်းတစ်ခု ထပ်ဖွင့်မလို့။ ကောင်းတဲ့ အပ်ငွေထုတ်ကုန်တွေ ရှိသေးလား။”
ဟာအွန်းဂျီက အမြင်သာဆုံးနေရာတွင် ထားရှိသည့် ထုတ်ကုန်လက်ကမ်းစာစောင်ကို ကမ်းပေးလိုက်သည်။
“အတိုးနှုန်း အရမ်းကောင်းတဲ့ ထုတ်ကုန်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒါက နောက်တန်းစား ငွေချေးစာချုပ်ပါ…”
ကင်မ်ဆွန်ရယ်က လက်ကို ဝှေ့ယမ်းကာ ငြင်းဆန်လိုက်သည်။
“အဲဒါတွေက အဘွား နားမလည်ပါဘူး။ ငွေပဲ အပ်မလို့ပါ။ အဘွား ပြောဖူးတယ်လေ၊ အဘိုးက IMF အကျပ်အတည်းတုန်းက စတော့ရှယ်ယာတွေမှာ အကုန်ဆုံးရှုံးပြီး အကြွေးတွေပါ တင်ခဲ့ရတာ။ အဲဒီလိုမျိုးတွေကို အဘွား လုံးဝမကြည့်ဘူး။ အပ်ငွေကပဲ အကောင်းဆုံးပါ။”
ဟာအွန်းဂျီသည် လက်ကမ်းစာစောင်ကို သိမ်းလိုက်ရန် ပြင်လိုက်သော်လည်း မနက်က မန်နေဂျာ၏ ပြောဆိုမှုကို ပြန်သတိရသွားသည်။ ဒီနေ့ ရောင်းမရပါက မနက်ဖြန်လည်း အလားတူပင် ဖြစ်လာလိမ့်မည်။
သူမသည် တွန့်ဆုတ်တွန့်ဆုတ်ဖြင့် ချဉ်းကပ်ပုံကို ပြောင်းလိုက်သည်။
“ဒီထုတ်ကုန်က အပ်ငွေနဲ့ တူတူပါပဲ၊ ဒါပေမဲ့ အတိုးနှုန်းက အများကြီး ပိုများပါတယ်။”
“ဘယ်လောက်တောင် ပိုများလို့လဲ။”
“ကျွန်မတို့ဘဏ်ရဲ့ အမြင့်ဆုံးနှုန်းက ၃.၁ ရာခိုင်နှုန်းပါ၊ ဒါပေမဲ့ ဒီထုတ်ကုန်က ၅.၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပေးပါတယ်။ လူတိုင်း ဒီတစ်ခုကိုပဲ ရွေးနေကြတာပါ။”
ထိုစကားကို ကြားလိုက်သောအခါ ကင်မ်ဆွန်ရယ်၏ မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားသည်။
“အို! တကယ်ပဲ အဲဒီလောက် များတာလား။”
သူမ ငယ်စဉ်က ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအတိုးနှုန်းမှာ သာမန်မျှသာဖြစ်ပြီး IMF အကျပ်အတည်းပြီးခါစကပင် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် အားလုံးမှာ အတိတ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ယခုခေတ်တွင် ၃ ရာခိုင်နှုန်းပေးသည့်ဘဏ်ကိုပင် ရှာရန် ခက်ခဲနေသည်။
“အကြောင်းမဲ့ အတိုးနှုန်း ပိုများနေတာတော့ မဟုတ်လောက်ပါဘူးနော်။”
“အဲဒါကြောင့်ပဲ ဒါက ကောင်းတဲ့ထုတ်ကုန်လို့ ပြောတာပေါ့အဘွား။”
ဆက်လက်စည်းရုံးလိုက်သောအခါ ကင်မ်ဆွန်ရယ်၏ စိတ်ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ တုန်လှုပ်လာသည်။
နောက်ဆုံးစကားကတော့ အဆုံးအဖြတ်ပင် ဖြစ်သွားသည်။
“အဘွားရဲ့ သမီးလိုဖြစ်နေတဲ့ ကျွန်မက မကောင်းတဲ့ထုတ်ကုန်ကို အဘွားကို တိုက်တွန်းပါ့မလား။ အဘွား ငွေပိုရအောင် ကူညီပေးချင်လို့ပါ။”
“ဟုတ်တာပေါ့၊ ဟုတ်တာပေါ့။ အွန်းဂျီက အဘွားကို စိတ်ရင်းနဲ့ ကူညီပေးချင်တာဆိုတာ သိပါတယ်ကွယ်။”
ကင်မ်ဆွန်ရယ်က ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်သည်။
“အဘွားအတွက် တစ်ခု၊ အဘိုးအတွက် တစ်ခု လုပ်လိုက်ရင် ကောင်းမလား။”
ငွေစုဘဏ်များသည် တစ်ဦးလျှင် အရင်းနှင့်အတိုးပေါင်း ၅၀ သန်းအထိသာ အာမခံပေးသော်လည်း ငွေချေးစာချုပ်များမှာမူ အပ်ငွေအာမခံဖြင့် အကာအကွယ်ပေးထားခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် နာမည်ခွဲ၍ အပ်နှံခြင်းမှာ အဓိပ္ပာယ်မရှိပေ။
ဟာအွန်းဂျီက ထိုအချက်ကို ရှင်းပြနေရန် စိတ်မကူးတော့ပေ။
“ကျွန်မတို့ဘဏ်က နောက်သုံးနှစ်အတွင်း ဘာပြဿနာမှ ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူး။”
“ဟုတ်မှာပါ။ အဲဒါဆို အဘွားအတွက် စီစဉ်ပေးလိုက်ပါကွယ်။”
သူမသည် ၄၃ သန်းကို အကောင့်နှစ်ခုခွဲကာ ငွေချေးစာချုပ်များ ဝယ်ယူရန် လျင်မြန်စွာ စီစဉ်လိုက်သည်။ မိသားစုဝင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း အခြားသူတစ်ဦး၏ နာမည်ဖြင့် အကောင့်ဖွင့်ခြင်းမှာ ဥပဒေအရ မူလပိုင်ရှင် ကိုယ်တိုင် လာရောက်ရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုသို့ဖြစ်လာပါက သူတို့ စိတ်ပြောင်းသွားနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သူတို့အချင်းချင်း ရင်းနှီးသူများဖြစ်ကြသည်။
နောက်တန်းစား ငွေချေးစာချုပ်များကို ဘဏ်စာအုပ်ပုံစံအတိုင်း ရက်စွဲများနှင့် ပမာဏများကို ရိုက်နှိပ်ထုတ်ပေးလိုက်သည်။ တစ်ခုတည်းသော ကွာခြားချက်မှာ ဘေးတစ်ဖက်တွင် “နောက်တန်းစား ငွေချေးစာချုပ်” ဟု ရေးသားထားသည့် တံဆိပ်အသေးလေး ပါရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
“စုစုပေါင်း ၈၆ သန်းဆိုတော့ အတိုးကောက်ခံခွန်တွေကို နုတ်ပြီးရင် တစ်နှစ်ကို အတိုး ၄ ဒသမ ၀၇ သန်းလောက် ရမှာပါ။ သုံးလတစ်ကြိမ်ဆိုရင်တော့ ခန့်မှန်းခြေ ၁ သန်းလောက် ရမှာပေါ့။ အရင်းငွေကိုတော့ သုံးနှစ်အထိ ထုတ်လို့မရပေမဲ့ အတိုးကိုတော့ အဘွား လိုချင်တဲ့အချိန်မှာ ထုတ်ယူနိုင်ပါတယ်ရှင်။”
ထိုအတိုးနှုန်းကို ကြားလိုက်ရသည့်အခါ ကင်မ်ဆွန်ရယ်မှာ ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်သွားသည်။
“သုံးလတစ်ကြိမ် ၁ သန်းလား? ဒါဆိုရင်တော့ အဘွား သိန်းတစ်ထောင်အထိ မကြာခင် ရောက်တော့မှာပေါ့။”
“ဟုတ်ကဲ့၊ အသေအချာပါပဲ။”
ကင်မ်ဆွန်ရယ်က ထိုင်နေရာမှ ထကာ ဟာအွန်းဂျီ၏ လက်ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဆုပ်ကိုင်လျက် ကျေးဇူးတင်စကား ပြောသည်။ ဟာအွန်းဂျီသည် အဘွားအို၏ ပျော်ရွှင်နေသော မျက်နှာကို ကြည့်ရင်း ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်သည့် ခံစားချက်ကို ရရှိလိုက်သည်။
“နံပါတ် ၂၅၊ ကျေးဇူးပြုပြီး လာခဲ့ပေးပါ!”
ယခုတစ်ကြိမ်တွင်မူ သပ်ရပ်စွာ ဝတ်ဆင်ထားသည့် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သော အမျိုးသားတစ်ဦးက ထိုင်ခုံတွင် ဝင်ထိုင်သည်။
“အဟမ်း၊ မကြာသေးခင်ကမှ ငွေအနည်းငယ် ရထားလို့ အပ်ငွေစာရင်း ထပ်ဖွင့်ချင်လို့ပါ။ ၅၀ သန်းလောက် အပ်ရင် အတိုး ဘယ်လောက်ရမလဲ။”
သူမသည် ပြုံးရွှင်စွာဖြင့် ပြန်ဖြေလိုက်သည်။
“ဟုတ်ကဲ့၊ ရပါတယ်။ အပ်ငွေစာရင်းတွေက ကောင်းပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဒီတစ်ခါမှာတော့ ကျွန်မတို့ဘဏ်ကနေ ထုတ်ပေးထားတဲ့ အထူးထုတ်ကုန်တစ်ခု ရှိပါတယ်ရှင်……”
***
**ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌ အိုဟွန်းဂျူး**
သူသည် ရေတက်လာလျှင် လှေလှော်ရမည်ဟူသော စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ဒဿနကို ကိုင်စွဲထားသူဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်အထိ ရေတက်လာခြင်း မရှိသေးသဖြင့် လှေမလှော်နိုင်ခဲ့သော်လည်း သူ၏ တူမဖြစ်သူ၏ ယောက္ခမ နိုင်ငံရေးလောကထဲ ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် အခြေအနေများ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
ပါ့ခ်ဆီဟွန်းသည် ဂယောင်းဂီပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်ကာလအတွင်း စီမံကိန်းအမျိုးမျိုးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း စတင်ခဲ့သည်။ ဂယောင်းဂီပြည်နယ်တွင် ထိုစီမံကိန်းအားလုံးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဘတ်ဂျက်မရှိသဖြင့် အားလုံးကို ပုဂ္ဂလိက အစပြုမှုများအဖြစ်သာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်က ဘဏ္ဍာရေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အခွင့်ထူးအမျိုးမျိုးကို ရရှိခဲ့သည်။
ဂယောင်းဂီပြည်နယ် တစ်လျှောက်တွင် လမ်းများ ဖောက်လုပ်ခြင်း၊ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများ တူးဖော်ခြင်းနှင့် ပေါ့ပါးသော ရထားလမ်းစနစ်များကို မိတ်ဆက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလျှင် အမြတ်အစွန်းရရန် မျှော်လင့်ခြင်းမှာ သဘာဝပင်ဖြစ်သည်။ ပုဂ္ဂလိက အစပြုမှုအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့သော လမ်းများ၊ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများနှင့် ရထားလမ်းများအားလုံးမှာ အခမဲ့မဟုတ်ဘဲ အခွန်ကောက်ခံသည့် လမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။
ပြည်သူပိုင်ဖြစ်စေ၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဖြစ်စေ လမ်းခွန်များက သင့်တင့်မျှတနေသရွေ့ ဘာကွာခြားသွားမှာမို့လို့လဲ။ သို့သော်လည်း ဤအခွန်နှုန်းထားများမှာ အလွန်အမင်း မြင့်မားနေသည်။
လမ်းခွန် မြင့်မားခြင်းသည် အသုံးပြုသူများကို လျော့နည်းစေပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဝင်ငွေကျဆင်းခြင်းသို့ ဦးတည်သည်။ သို့သော် ဒါက ပြဿနာမဟုတ်ပေ။
ပါ့ခ်ဆီဟွန်းက ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ အနည်းဆုံးဝင်ငွေကို အာမခံပေးထားပြီး လိုအပ်သည့် ငွေကြေးပမာဏကို အခွန်ထမ်းပြည်သူများ၏ ငွေဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။
အမှန်တကယ် အမြတ်အစွန်း ရသည်ဖြစ်စေ၊ မရသည်ဖြစ်စေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများမှာမူ နှစ်စဉ် ငွေဝင်နေခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ အန္တရာယ်ကင်းစင်သော စီးပွားရေးပုံစံတစ်ခု ဖြစ်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ပါ့ခ်ဆီဟွန်းသည် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရာထူးသက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီးနောက် သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
ဤအချက်မှာ ရေတက်လာရုံသာမက လေသာရာအရပ်သို့ ရောက်ရှိသွားသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုအချက်ကြောင့်ပင် ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်သည် ဘဏ်ခွဲကွန်ရက်ကို ချဲ့ထွင်ခြင်းဖြင့် တိုးတက်မှုနှုန်းကို အရှိန်မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့သည်။
အိုဟွန်းဂျူးသည် ယခုနှစ်အတွင်း IBS ငွေစုဘဏ်ကို ကျော်တက်ကာ ထိပ်ဆုံးနေရာသို့ ရောက်ရှိနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်နေသည်။
သို့သော် ထိုသို့သော ရည်မှန်းချက်ရှိသော်လည်း လက်ရှိတွင် ငွေသားပြတ်လပ်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ အထူးရည်ရွယ်ချက်ကုမ္ပဏီများသို့ ချေးထားသည့် ငွေများကို ပြန်မရဘဲ ချေးငွေသက်တမ်းကိုသာ ဆက်လက်တိုးပေးနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ရေရှည်ရန်ပုံငွေကို လုံခြုံစေရန်အတွက် အခြားငွေစုဘဏ်များထက် အတိုးနှုန်းပိုမိုပေးကာ ရေရှည်အပ်ငွေများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့ပြီး နောက်တန်းစား ငွေချေးစာချုပ်များကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ သို့သော် ငွေကြေးများမှာ မျှော်လင့်ထားသလောက် မြန်မြန်ဆန်ဆန် စုဆောင်းမလာခဲ့ပေ။
“ဘဏ်ခွဲတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ချမှတ်ထားတဲ့ ငွေချေးစာချုပ် ရောင်းချမှု ပစ်မှတ်တွေကို တိုးမြှင့်လိုက်ရင် ကောင်းမလား။”
အိုဟွန်းဂျူးက ဖြေရှင်းနည်းကို စဉ်းစားနေစဉ် မမျှော်လင့်ထားသည့် အစီရင်ခံစာတစ်ခု ရောက်လာသည်။
“OTK ကုမ္ပဏီက ကျွန်တော်တို့ဘဏ်မှာ ငွေအပ်နှံဖို့ ကမ်းလှမ်းလာတယ်လို့လား။”
အမှုဆောင် အိုဟွန်းဂျူး က ခေါင်းညိတ်သည်။
“ဟုတ်ကဲ့၊ သူတို့က တရားဝင် စုံစမ်းမေးမြန်းလာတာပါ။”
“ဘယ်လောက်လဲ။”
“အစပိုင်းမှာတော့ ဝမ် ဘီလီယံ ၂၀၀ လို့ ပြောပေမဲ့ အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး ပိုတိုးဖို့လည်း ဖြစ်နိုင်ချေရှိပုံရပါတယ်။”
“အင်း……”
ဤအချက်မှာ ငွေစုဘဏ်တစ်ခုအတွက် အများဆုံးအပ်ငွေပမာဏဟု ဆိုလျှင် လွန်မည်မဟုတ်ပေ။
အိုဟွန်းဂျူးသည် အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ လီရှင်ဟွန်းကို ပြန်လွှတ်လိုက်ပြီးနောက် သူ၏ညီဖြစ်သူ အိုဆောင်းဂျူးကို ခေါ်ယူကာ အခြေအနေကို ရှင်းပြလိုက်သည်။
“သူတို့က ဘာလို့ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ငွေအပ်ချင်တာလဲ။”
OTK ကုမ္ပဏီဆိုသည်မှာ အဓိက လုပ်ငန်းစုကြီးများနှင့် ယှဉ်နိုင်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီမျိုးက သာမန်ငွေစုဘဏ်တစ်ခုနှင့် လုပ်ဆောင်စရာ အကြောင်းမရှိပေ။
ထို့အပြင် သူတို့တွင် အဓိက ငွေပေးချေမှုပြုလုပ်သည့် ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ဘဏ် ရှိပြီးသားဖြစ်သည်။ တတိယအကြီးဆုံး ရှယ်ယာရှင်အဖြစ် လူသိများသည့် အိုဟွန်းဂျူး က ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ ဘဏ်ခွဲမန်နေဂျာ ဖြစ်နေသည်။
အိုဆောင်းဂျူးတွင် ထူးဆန်းသည့် ခံစားချက်တစ်ခု ရရှိလိုက်သည်။
“ဘဏ္ဍာရေးကြီးကြပ်ရေးဌာန (FSS) က ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် နဲ့ OTK ကုမ္ပဏီကြားက ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေတယ်လို့ ကြားတယ်။ သူတို့ တစ်ခုခုအတွက် စိုးရိမ်နေတာများ ဖြစ်မလား။”
“အင်း၊ FSS စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကြောင့်လား……”
တကယ်ပင် ငွေရှာနေစဉ်အတွင်း မည်ကဲ့သို့သော တရားမဝင် လုပ်ဆောင်ချက်များ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်ကို မည်သူမျှ မသိနိုင်ပေ။ အကယ်၍ FSS က အလေးအနက် စုံစမ်းစစ်ဆေးမည်ဆိုလျှင် တစ်စုံတစ်ခုကိုတော့ ရှာတွေ့မှာ အသေအချာပင်။
“သူတို့က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ယောက္ခမဖြစ်သူကို ဦးညွှတ်ချင်ပေမဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ဖို့ ခက်ခဲနေလို့ ကျွန်တော်တို့ကို ကြားခံလုပ်ခိုင်းတာများ ဖြစ်မလား။”
ကန်ဂျင်ဟူး သည် သမ္မတနှင့် ဆက်ဆံရေး အလွန်ဆိုးရွားသူအဖြစ် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသည်။ ဤအခြေအနေတွင် သမ္မတ၏ ဆွေမျိုးတော်စပ်သူ ပိုင်ဆိုင်သည့် ငွေစုဘဏ်တစ်ခု၌ ဝမ် ဘီလီယံ ၂၀၀ အပ်နှံခြင်းမှာ အလွန်အရေးပါသော လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။
၎င်းမှာ လက်နက်ချခြင်းနှင့် အလျှော့ပေးခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
အိုဟွန်းဂျူးက ရယ်မောလိုက်သည်။
“ဟားဟား၊ အစွမ်းထက်လှပါတယ်ဆိုတဲ့ ကန်ဂျင်ဟူး တောင် ဘာမှမဟုတ်ပါလား။”
အိုဆောင်းဂျူးလည်း ပြုံးလိုက်သည်။
“သူ အခုထိ ဘာမှမသိဘဲ နေလာခဲ့ပြီးမှ အခုတော့ အာဏာဆိုတာ ဘယ်လောက်တောင် ကြောက်ဖို့ကောင်းလဲဆိုတာကို သိသွားပြီပေါ့။”
စဉ်းစားကြည့်လျှင် သူတို့သည် ဤမျှကြာအောင် ခံနိုင်ရည်ရှိခဲ့သည်မှာ ထူးခြားလှသည်။ ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးရှိလျှင် လုံလောက်ပြီဟု ယုံကြည်ကာ အစောပိုင်းကတည်းက အလျှော့ပေးခဲ့သင့်သည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဝမ် ဘီလီယံ ၂၀၀ သာ ဝင်လာမည်ဆိုလျှင် ငွေကြေးပြတ်လပ်မှုအတွက် စိုးရိမ်စရာ မလိုတော့ပေ။
ထို့အပြင် ကန်ဂျင်ဟူး သည် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍတွင် ထိတွေ့သမျှ ရွှေဖြစ်စေသော သူ (Midas touch) အဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ အကယ်၍ သူသည် ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်နှင့် လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်နေသည်ဟု လူသိရှင်ကြား ဖြစ်လာပါက ဝါဒဖြန့်မှု အကျိုးသက်ရောက်မှုမှာ ကြီးမားလှပေလိမ့်မည်။
“ကျွန်တော်တို့ ချက်ချင်းပဲ လုပ်ငန်းလောကရဲ့ ထိပ်ဆုံးနေရာကို ရောက်သွားနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလား။”
“ကျွန်တော်တို့ ကန်ဂျင်ဟူး နဲ့ တွေ့သင့်မလား။”
“အဲဒီလောက်အထိ လိုအပ်လို့လား။ ဆိုးလ်မှာရှိတဲ့ ဂီဂျင်ကိုပဲ သူနဲ့ တွေ့ခိုင်းလိုက်လေ။”
အိုဆောင်းဂျူး၏ စကားကြောင့် အိုဟွန်းဂျူးက ခေါင်းညိတ်ကာ သဘောတူလိုက်သည်။
“အဲဒါကတော့ ကောင်းတဲ့ အစီအစဉ်ပဲ။”
***
ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်သည် ပေါင်းစပ်ဝယ်ယူမှုများမှတစ်ဆင့် ဆိုးလ်မြို့တွင် ဘဏ်ခွဲတစ်ခု ရှိသည်။
ဂွမ်ဟွာမွန် ဘဏ်ခွဲသည် အခြားဘဏ်အများစုထက် ပိုမိုကြီးမားသည်။ မကြာသေးမီက ပြောင်းရွှေ့ခဲ့မှုကြောင့် အတွင်းပိုင်းမှာလည်း အိမ်သစ်ကဲ့သို့ သပ်ရပ်နေသည်။
ဘဏ်ခွဲများ တိုးချဲ့ခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းခေါ်ယူခြင်းမှာ ဖောက်သည်များ ပိုမိုဆွဲဆောင်ရန် ရည်ရွယ်သည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများက အမြတ်အစွန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲရန်အတွက် အချိန်အနည်းငယ် လိုအပ်လေ့ရှိသည်။
ထိုမျှ မြန်ဆန်စွာ ချဲ့ထွင်နေသော်လည်း ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေမှာ ယာယီကျဆင်းသွားမည်ဟု မျှော်လင့်ရသော်လည်း ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်းများတွင်မူ ထိုသို့သော လက္ခဏာ တစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ရပေ။
တော်တော်လေးကို လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်လှသည်။ တစ်စုံတစ်ခုသော မှော်ဆန်မှုများ ရှိနေသကဲ့သို့ပင် ခံစားရသည်။
ကျွန်တော်သည် VIP ဧည့်ခန်းတွင် ထိုင်ကာ ဝန်ထမ်းတစ်ဦး လာချပေးသော ကော်ဖီကို သောက်နေလိုက်သည်။ ခဏအကြာတွင် အမျိုးသားတစ်ဦး ဝင်လာသည်။ သူသည် အသက် လေးဆယ်ကျော်အရွယ်၊ အရပ်ရှည်ပြီး ရုပ်ရည်သန့်ပြန့်သူဖြစ်သည်။
သူက ကျွန်တော့်ကို နှုတ်ဆက်ကာ သူ၏ နာမည်ကတ်ကို ကမ်းပေးသည်။
“မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်တော်က ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ မင်ဂီဂျင် ဖြစ်ပါတယ်။”
ကျွန်တော် ထလိုက်သည်။
“တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်။ ကျွန်တော်က ကန်ဂျင်ဟူး ပါ။”
နှုတ်ဆက်ပြီးနောက် ကျွန်တော်တို့ ထိုင်ခုံတွင် ဝင်ထိုင်လိုက်ကြသည်။
“အပ်ငွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စုံစမ်းမေးမြန်းထားတယ်လို့ ကြားပါတယ်။ ဘယ်လောက်လောက် အပ်ဖို့ စဉ်းစားထားပါသလဲ။”
“ကျွန်တော် စုံစမ်းမေးမြန်းစဉ်က ပြောခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ၊ လက်ရှိမှာတော့ ဝမ် ဘီလီယံ ၂၀၀ လောက်ကို စဉ်းစားထားပါတယ်။ တစ်ခါတည်းနဲ့ ပမာဏ အများကြီး အပ်လိုက်ရင် စီမံခန့်ခွဲရတာ အခက်အခဲ ဖြစ်သွားမလားလို့ တွေးမိလို့ပါ။”
ဘဏ်တစ်ခုအတွက် ငွေအပ်နှံမှုတွေကို အများကြီး စုဆောင်းမိရုံနဲ့ အမြဲတမ်း ကောင်းကျိုးဖြစ်ထွန်းတာတော့ မဟုတ်ပေ။
အမြတ်ရနိုင်မည့် ချေးငွေအဖြစ် ပြန်လည်ထုတ်ချေးနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ အပ်ငွေတွေကိုသာ အလွန်အကျွံ လက်ခံထားမိပါက အတိုးပေးရသည့် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးကြောင့် ဘဏ်က ရုန်းကန်ရတတ်သည်။
မင်ဂီဂျင်၏ မျက်လုံးများ အရောင်လက်သွားသည်။
“ဒါဆိုရင် နောက်ထပ် ပိုပြီးတော့လည်း အပ်နှံဖို့ စိတ်ကူးရှိသေးတယ်လို့ ဆိုလိုတာလားခင်ဗျ။”
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
“သေချာတာပေါ့။ ကျွန်တော် အပ်မယ့် ပမာဏက ဟိုဆောင်းငွေစုဘဏ်ရဲ့ စီမံခန့်ခွဲနိုင်စွမ်းအပေါ်မှာပဲ မူတည်ပါတယ်။”
ထို့နောက် ကျွန်တော်က နောက်ပြောင်သည့်အနေဖြင့် “ခင်ဗျားတို့လည်း သိတဲ့အတိုင်း ကျွန်တော့်ဆီမှာ ငွေတွေ အများကြီး ရှိတယ်လေ” ဟု ဖြည့်စွက်ပြောလိုက်သည်။
မင်ဂီဂျင်က ကျွန်တော့်စကားကြောင့် တဟားဟား ရယ်မောလိုက်သည်။
“ဟားဟား၊ ဟုတ်တာပေါ့။ တခြားသူမဟုတ်ဘဲ OTK ကုမ္ပဏီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ပဲ ဖြစ်နေတာကိုး။”
လေထုက ပေါ့ပါးသွက်လက်နေသည်။
“ဒီတစ်ခါ ခင်ဗျားတို့ဘက်က နောက်တန်းစား ငွေချေးစာချုပ်တွေ ထုတ်ဝေထားတယ်လို့ ကြားမိတယ်။”
“ဟုတ်ကဲ့၊ မှန်ပါတယ်။”
“ကျွန်တော် အပ်ငွေတွေအပြင် အဲဒီ ငွေချေးစာချုပ်တွေကိုလည်း ဝယ်ယူဖို့ စဉ်းစားနေပါတယ်။”
သူ့မျက်နှာက ပိုမိုတောက်ပသွားသည်။
“ပမာဏက ဘယ်လောက်လောက် ဖြစ်မလဲခင်ဗျ။”
သူ့တုံ့ပြန်မှုကို ကြည့်ပြီး ကျွန်တော် စိတ်ထဲကနေ ပြုံးလိုက်မိသည်။
“အရင်ဆုံးတော့ လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ အချက်အလက်တွေအပြင် ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေနဲ့ ချေးငွေအခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ နောက်ထပ် စာရွက်စာတမ်း အနည်းငယ်လောက် ကြည့်ခွင့်ရမလား။ ကျွန်တော် အဲဒါတွေကို ပြန်စစ်ဆေးပြီးရင် အပ်ငွေရော၊ ငွေချေးစာချုပ် ဝယ်ယူမှုအတွက်ပါ ဘယ်လောက်အထိ လုပ်ဆောင်နိုင်မလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ပေးပါ့မယ်။”