ချမ်းသာခြင်းနတ်ဘုရား

စာဖတ်ပုံစံ

စာလုံးအရွယ်အစား

20

စာကြောင်းအကွာအဝေး

2.0
စာဖတ်နောက်ခံအရောင်

Chapter 57: <Seattle, New York, and Silicone Valley>

အခန်း (၅၇) - ဆီယက်တဲလ်၊ နယူးယောက် နှင့် ဆီလီကွန်ဗယ်လီ

-မင်္ဂလာပါ။ YTT သတင်းဌာနကနေ သတင်းထောက် ဂျိုဟွန်းယောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ လီမန်ဘားသားစ် (Lehman Brothers) ကုမ္ပဏီဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၈ ဘီလီယံ ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၆ ဘီလီယံဖိုးကို အရေးပေါ် ရောင်းချခဲ့ရပါတယ်။ လီမန်ဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံး ဘဏ်လုပ်ငန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ ဒေဝါလီခံကြောင်း ကြေညာလိုက်ပြီးနောက်မှာပဲ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ကြီး ချက်ချင်း ထိုးဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်-

-လက်ရှိမှာ KOSPI ညွှန်းကိန်းဟာ အနိမ့်ဆုံးဖြစ်တဲ့ ၁၃၀၀ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ရှိနေပါတယ်။ ငွေကြေးဘဏ္ဍာရေးလောကရဲ့ အနာဂတ်ကတော့ မှောင်မိုက်ပြီး မသေချာမရေရာမှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်-

ကလစ်။

ရှင်ဆီမီက ရီမုတ်ကိုနှိပ်ပြီး TV ကို ပိတ်လိုက်သည်။

"လီမန်ဘားသားစ် ဒေဝါလီခံလိုက်ရတယ် ဆိုတာကို လုံးဝကို မယုံနိုင်ဘူး"

သတင်းထဲမှာ ကြားခဲ့ရပေမဲ့ သူမအနေနဲ့ ယခုထက်ထိ မယုံကြည်နိုင်သေးပေ။ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ဒီလိုမျိုး ဘယ်တော့မှ ဖြစ်လာစရာမရှိဘူးလို့ ယူဆခဲ့ကြသည်။ နူရီဖိုင်းနန့်စ် (Nuri Finances) မှ သုတေသီတွေကလည်း အတူတူပင် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း လူတိုင်းရဲ့ ခန့်မှန်းချက်တွေကို ကျော်လွန်ပြီး ဖြစ်ပျက်သွားခဲ့လေပြီ။

ဒါဟာ တစ်ကမ္ဘာလုံးကို တုန်လှုပ်သွားစေခဲ့တဲ့ ထိတ်လန့်ဖွယ် အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ကိုသာမက တစ်ကမ္ဘာလုံးကိုပါ ရိုက်ခတ်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

မယုံနိုင်စရာပင်။

ရှင်ဆီမီက သူမ၏ ဖုန်းကို ကောက်ကို。「 ဝူဆောင်း ပြောခဲ့တဲ့ စကားများကို သူမ ပြန်သတိရလိုက်သည်။

"အန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှု၊ နယူးစင်ထရီ ဖိုင်းနန့်ရှယ် (New Century Financials) ဒေဝါလီခံမှု၊ ပြီးတော့ ဖိုင်းနန့်စ် လက်ဘ် (Finances Lab) ရဲ့ သုတေသီ ကင်မန်းဆူး ရဲ့ အစီရင်ခံစာ… သူပြောချင်ခဲ့တာ ဒါကိုများ ဆိုလိုတာလား"

ဒီဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းကြီး ဖြစ်လာမယ်ဆိုတာကို ဝူဆောင်း ကြိုသိနှင့်ပြီးသား ဖြစ်ကြောင်း ရှင်ဆီမီ တစ်ထစ်ချနီးပါး ယုံကြည်သွားခဲ့သည်။ သူမအနေနဲ့ သူ့အပေါ်ကို ပိုလို့တောင် စိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ သူမ မျက်မှောင်ကြုံ့ကာ ရေရွတ်လိုက်သည်။

"သူများ ဘာတွေများ လုပ်နေလဲ မသိဘူး…"

သူမ၏ သတင်းရင်းမြစ်များအရ သူဟာ ပြည်ပမှာ ကျင်းပတဲ့ Microsoft MVP Global Summit ( မိုက်ခရိုဆော့ဖ် အမ်ဗီပီ ကမ္ဘာ့ထိပ်သီးအစည်းအဝေး) ကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ယခုထက်ထိ ပြန်မရောက်သေးပေ။

"ငါ သူ့ကို ဖုန်းခေါ်လိုက်ရမလား"

သူမ စိတ်ကူးပေါက်လာသော်လည်း ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပြန်ထိန်းလိုက်သည်။ သူ အမေရိကန်မှာ ဘာတွေများ လုပ်နေတာပါလိမ့်လို့ သူမ တွေးမိသည်။

---------------------------------------------------------------

စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်။

ဒေါင်းဂျုံးစ် (Dow Jones) ညွှန်းကိန်းသည် ၁၁၄၂၉ ဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ၁၁၄၂၁ ဖြင့် ဈေးပိတ်ခဲ့သည်။ ဝူဆောင်းသည် ပွတ်အော့ဖ်ရှန် (put option - အကျဘက်ကို လောင်းသည့် ရွေးချယ်ခွင့်စာချုပ်) များကို အမြောက်အမြား ဝယ်ယူခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လီမန်ဘားသားစ် ဒေဝါလီခံကြောင်း ကြေညာပြီးနောက် ဒေါင်းဂျုံးစ် ညွှန်းကိန်းသည် ၁၀၇၀၀ သို့ ထိုးဆင်းသွားခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဈေးကွက်ကြီး ထိတ်လန့်တကြား ဖြစ်သွားခဲ့ပြီး ဝူဆောင်း၏ အော့ဖ်ရှန် တန်ဖိုးများမှာ ကောင်းကင်ယံသို့ ထိုးတက်သွားတော့သည်။

ဝူဆောင်း ဝယ်ယူခဲ့သည်မှာ ပွတ်အော့ဖ်ရှန် ဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ရက် သို့မဟုတ် ထိုရက်မတိုင်မီ သဘောတူထားသည့် ဈေးနှုန်းဖြင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ရောင်းချနိုင်သည့် အခွင့်အရေး ဖြစ်ပေသည်။

ဒေါင်းဂျုံးစ်၏ အော့ဖ်ရှန် ယူနစ်မှာ ပွိုင့် (အမှတ်) ဖြစ်သည်။

တစ်ပွိုင့်၏ တန်ဖိုးဖြစ်သည့် တစ်ခ်တန်ဖိုး (tick value) မှာ ဒေါ်လာ ၁၀ ဖြစ်သည်။

ဆိုလိုသည်မှာ အော့ဖ်ရှန် တစ်ခုချင်းစီအတွက် ယနေ့တစ်ရက်တည်းနှင့် ဒေါ်လာ ၇၂၉၀ စီ မြတ်စွန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေသည်။

(၁၁၄၂၉ - ၁၀၇၀၀) x ၁၀ = ၇၂၉၀ ဒေါ်လာ။

ဝူဆောင်း သူ့အကောင့်ကို စစ်ဆေးကြည့်လိုက်သည်။

အမြတ်ငွေ + ၁.၄၂ သန်း အမြတ်ငွေ + ၁.၉၆ သန်း အမြတ်ငွေ + ၂.၈၂ သန်း

စက်တင်ဘာလ ၁၁၄၂၀ ပွတ်အော့ဖ်ရှန်၏ တန်ဖိုးမှာ မကြုံစဖူးသောနှုန်းဖြင့် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ညွှန်းကိန်းက ပို၍ပင် ကျဆင်းသွားဦးမည်ဖြစ်ရာ ၎င်းက အော့ဖ်ရှန်တန်ဖိုး ပိုတက်လာမည်ကို ဆိုလိုပေသည်။

သို့သော်လည်း ဝူဆောင်းသည် နည်းပညာအရ ဈေးပြန်တက်လာခြင်း (technical rebound) ကိုလည်း အလွန်ကောင်းစွာ သိထားပေသည်။

အမြတ်ငွေ + ၄.၇၁ သန်း

ယခုအချိန်အထိ သူ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်မှာ ၄.၇ သန်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ သူအစပိုင်းတွင် ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော ဒေါ်လာ ၅၀၀,၀၀၀ ဆိုသည့် ပမာဏထက် దాదాపు ၁၀ ဆ နီးပါး များပြားနေပြီ ဖြစ်သည်။ ဝူဆောင်း ရေရွတ်လိုက်သည်။

"တကယ် ရူးသွပ်စရာ ကမ္ဘာကြီးပဲ"

သူ့ရင်ဘတ်ကြီး တဒိတ်ဒိတ် ခုန်နေသည်။ စခရင်ပေါ်ရှိ ကြီးမားလှသော ဂဏန်းကြီးမှာ သူ၏ ငွေကြေးများပင် ဖြစ်သည်ဟူ၍ ယခုထက်တထိ ယုံကြည်ရခက်နေဆဲပင်။

အိပ်မက်ဆန်ဆန် ဖြစ်နေသော်လည်း ပို၍ပင် ကောင်းမွန်လာတော့မည် ဖြစ်သည်။

"မကြာခင်မှာပဲ ဖက်ဒရယ် ရာ့ဗ် (Federal Reserve - ဖက်ဒရယ် ကြိုးကိုင်ရေးဘဏ်) က AIG ဒေဝါလီမခံရအောင် ဒေါ်လာ ၈၅ ဘီလီယံ ချေးငွေ ထုတ်ပေးလိမ့်မယ်။ ပြီးရင်တော့… အမေရိကန်ဈေးကွက်ကြီး ပိုလို့တောင် ထိုးဆင်းသွားမယ်၊ ပြီးရင်တော့ ငါ့ရဲ့ ပွတ်အော့ဖ်ရှန်တွေရဲ့ တန်ဖိုးက…"

ဝူဆောင်း ထိုဂဏန်းကိုပင် မတွေးရဲတော့ပေ။

စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်။

စက်တင်ဘာ ပွတ်အော့ဖ်ရှန် သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီးနောက် ဝူဆောင်းသည် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁၂၀၀ ပွတ်အော့ဖ်ရှန်များကို ဆက်လက် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ မကြာမီပင် သူမျှော်လင့်ထားသည့် သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ဒေါင်းဂျုံးစ် ညွှန်းကိန်း ထပ်မံထိုးဆင်းခြင်း။

စက်တင်ဘာ ၃၀ - ၁၀၈၅၀။ အောက်တိုဘာ ၂ - ၁၀၄၈၂။ အောက်တိုဘာ ၆ - ၉၉၅၅။

ဝူဆောင်း အမြန်တွက်ချက်ကြည့်လိုက်သည်။

(၁၁၂၀၀ - ၉၉၅၅) x ၁၀ = ၁၂,၅၄၀ ဒေါ်လာ။

အော့ဖ်ရှန် တစ်ခုချင်းစီ၏ တန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ ၁၀,၀၀၀ ကျော်စီ ရှိနေသည်။

---------------------------------------------------------------

"ဘာကြီးလဲကွ ဒါ!!"

အမေရိကန် ဟတ်ဂျ်ဖန်း (hedge fund) ကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် အလုပ်လုပ်နေသော အဒမ်စ် (Adams) မှာ ဦးနှောက်ခြောက်လုမတတ် ဖြစ်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ဖက်ဒရယ်ဘဏ်၏ အရေးပေါ် ကယ်တင်ငွေထုတ်ပေးမှု (bailout) အပြီးတွင် ညွှန်းကိန်းကြီး ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟု သူက ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် သူက ပွတ်အော့ဖ်ရှန် ရောင်းချသူ၏ (put option seller) အနေအရာကို ယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ ဝူဆောင်း၏ ရပ်တည်ချက်နှင့် လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေသည်။

အဒမ်စ်၏ မျက်လုံးများ နီရဲလျက် ကွန်ပျူတာစခရင်ကို စိုက်ကြည့်နေမိသည်။ သူ မျက်မှောင်ကြုံ့ထားသည်။ သူ၏ ကြီးကြပ်ရေးမှူးက သူ့ဆီသို့ လျှောက်လာခဲ့သည်။

"အဒမ်စ်၊ ဒီနေ့ မင်းကြောင့် ဖြစ်သွားတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုက ဘယ်လောက်လဲ"

အဒမ်စ် ပြန်မဖြေနိုင်ခဲ့ပေ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ဘယ်လိုအခြေအနေရှိလဲဆိုတာကို ကြီးကြပ်ရေးမှူးက ကောင်းကောင်းသိနှင့်ပြီးဖြစ်ရာ ၎င်းမှာ ဟန်ပြမေးခွန်းတစ်ခုသာ ဖြစ်နေသည်။

"မင်း စကားမပြောနိုင် ဖြစ်နေတာကို ငါ နားလည်ပါတယ်။ ငွေပမာဏက အရမ်းများတော့လေ… ဒါပေမဲ့လည်း နားလည်ပေးလို့တော့ ရပါတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါ ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းကြီးပဲဟာ။ ဒီလိုဆိုးဝါးတဲ့ အချိန်မျိုးမှာတောင် ပိုက်ဆံတွေ အမြတ်ထုတ်သွားနိုင်တဲ့ လူတွေကတော့ အမြဲရှိနေတာပါပဲကွာ"

ကြီးကြပ်ရေးမှူး၏ အသံမှာ ပြတ်သားနေသည်။ အဒမ်စ် တုန်လှုပ်သွားသည်။

"မင်းရဲ့ ပွတ်အော့ဖ်ရှန်တွေကို ဝယ်သွားခဲ့တဲ့ လူလိုမျိုးပေါ့"

နောက်ဆက်တွဲ ဘာလာမည်ကို အဒမ်စ် ကောင်းကောင်းသိသည်။

"အဲ့ဒီပိုက်ဆံတွေကို ရှာသွားတဲ့လူက မင်း မဖြစ်ခဲ့တာတော့ ဝမ်းနည်းစရာပဲ။ ငါတို့ အတူတူ ဆက်အလုပ်လုပ်လို့ ရသေးတာကို။ တကယ် စိတ်ပျက်စရာပဲကွာ"

သူ့ကို အလုပ်ဖြုတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။ အဒမ်စ် အကြောတင်းသွားသည်။ ပြီးသွားပြီ။ ယခုလို ကမ္ဘာ့အခြေအနေမျိုးတွင် နောက်ထပ်အလုပ်တစ်ခုကို ဘယ်တော့မှ ပြန်ရှာတွေ့နိုင်မည်မှန်း မသေချာပေ။

"ကျေးဇူးပြုပြီး အမြန်ဆုံး ထွက်သွားပေးပါ"

အဒမ်စ် သက်ပြင်းချလိုက်မိသည်။

---------------------------------------------------------------

ဝူဆောင်းက သတင်းကို ထိုင်ကြည့်နေသည်။ သူ့ရဲ့ ပွတ်အော့ဖ်ရှန် စာချုပ်အားလုံး ယခုအခါ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီ ဖြစ်သည်။

"လက်ရှိညွှန်းကိန်းက ၈၈၀၀။ ဒီထက် ပိုကျသွားဦးမယ်"

ဝူဆောင်း၏ မှတ်ဉာဏ်အရ ကမ္ဘာကြီးသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် အကုန်ပိုင်းအထိ ဤဖြစ်ရပ်ဆိုးကြီးထဲမှ လုံးဝ ပြန်လည်မတက်လာနိုင်သေးပေ။

သို့သော်လည်း ဝူဆောင်းသည် တပ်မက်လشعခြင်းမရှိဘဲ ထက်မြက်စွာ လုပ်ဆောင်ရမည်ကို ကောင်းကောင်းသတိရနေသည်။ ယခု သူမြင်သည့်အတိုင်းဆိုလျှင် သူ၏လက်ထဲတွင် တစ်သက်စာ သုံးစွဲ၍ မကုန်နိုင်တော့မည့် ငွေကြေးပမာဏ ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ အမှန်ပင်၊ ဤမျှများပြားလှသော ငွေကြေးပမာဏဖြင့် သူ၏ ငွေရှာစက်ကြီးကို နောက်ဆုံးတော့ ရပ်နားလိုက်နိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။ သူ၏ အကောင့်လက်ကျန်ငွေကို စစ်ဆေးကြည့်လိုက်သည်။

အမြတ်ငွေ + ၇၉၁.၅ သန်း ဒေါ်လာ။

ဒေါ်လာ ၅၀၀,၀၀၀ လောက်နဲ့တင် တစ်လကျော်အတွင်း ဒေါ်လာ သန်း ၈၀၀ နီးပါးကို သူ ရှာဖွေနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

"အမေရိကန်ကို ငါ ချစ်တယ်"

ပိုက်ဆံတွေအားလုံးက အမေရိကန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး အကောင့်ထဲမှာ ရှိနေသည်။

ကိုရီးယားဈေးကွက်ကနေ ရှာထားတဲ့ ပိုက်ဆံတွေနဲ့သာ ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုရင် တစ်ဘီလီယံ ဒေါ်လာနီးပါး ရှိလာလိမ့်မယ်လို့ သူ မျှော်လင့်ထားသည်။

"အခုတော့ ဂျိုနသန်လိုဂန် (Jonathan Logan) နဲ့ တွေ့ဖို့ ဆီလီကွန်ဗယ်လီကို သွားရမယ်။ ပြီးရင်တော့ ကိုရီးယားကို ပြန်လို့ရပြီ"

ဝူဆောင်း နောက်ဆုံးတော့ စိတ်လက်ပေါ့ပါးသွားခဲ့သည်။ တစ်ကိုယ်လုံး ကိုက်ခဲနေသဖြင့် ဟိုတယ်အခန်းတွင်း ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် နှိပ်နယ်ပေးမည့်သူကို ဖုန်းခေါ်လိုက်သည်။

ရွှေရောင်ဆံပင်ပိုင်ရှင် အမျိုးသမီး နှိပ်နယ်ဆရာမလေးက တံခါးခေါက်ပြီး ဝင်လာခဲ့သည်။ ဝူဆောင်းက နှိပ်နယ်ပေးနေသည်ကို ခံယူရင်း မျက်စိကို မှိတ်ထားလိုက်သည်။

သူ အမေရိကန်ကို ရောက်နေတာ ယခုဆို လေးလတောင် ရှိသွားပြီ ဖြစ်သည်။

အစပိုင်းတုန်းကဆို တန်ဖိုးနည်း မိုတယ်မှာနေပြီး အမြန်စား အစားအစာတွေနဲ့ ရှင်သန်ခဲ့ရသည်။ ယခုမူ ဟိုတယ် ဆွိစ့် (suite) ခန်းမှာ နေထိုင်ပြီး အခန်းတွင်း ဝန်ဆောင်မှုများကို မှာယူစားသုံးနေရပြီ ဖြစ်သည်။

လေးလအတွင်းမှာ အရာရာ အများကြီး ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။

စိတ်ဖိစီးစရာကောင်းတဲ့ လေးလတောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ညွှန်းကိန်းဂဏန်းများနှင့် ရက်စွဲများနှင့်ပတ်သက်ပြီး သူ့ရဲ့ မှတ်ဉာဏ်များကို သူ အကြိမ်ကြိမ် သံသယဝင်ခဲ့ရသည်။ ခက်ခဲပင်ပန်းတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အားလုံးအတွက် တန်ဖိုးရှိခဲ့ပါသည်။ သူ၏ ယခင်ဘဝမှ မှတ်ဉာဏ်များက သူ့ကို ကောင်းမွန်စွာ အကျိုးပြုခဲ့ပေသည်။

'ဒီပိုက်ဆံတွေနဲ့ ဆီလီကွန်ဗယ်လီမှာ စက်ရုံတစ်ခု ဝယ်ရမယ်။ ကွန်ပျူတာတွေနဲ့ ဖြည့်ပြီး ဘစ်ကွိုင် (Bitcoin) တူးမယ်'

ဂျိုနသန်လိုဂန်။

ဝူဆောင်းသည် ဤ အာဒူအီနို (Arduino) ပရောဂျက် ဖန်တီးသူကို ငှားရမ်းနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ဝူဆောင်းက သူ့ကို သင့်လျော်မည့် စက်ရုံတစ်ရုံ ရှာပေးဖို့ တောင်းဆိုထားသည်။ အရာရာတိုင်းက သူ့အကြံအစည်အတိုင်း အဆင်ပြေချောမွေ့နေသည်။

နှစ်နာရီကြာ နှိပ်နယ်မှု ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် ဝူဆောင်းသည် ဟိုတယ်စားသောက်ဆိုင်ဘက်သို့ ထွက်လာခဲ့သည်။ စတိတ်စတိတ် (steak) အစားအစာကို မှာယူလိုက်စဉ် သူ့အမေ၏ လက်ရာဟင်းချက်ချက်များကို ရင်ထဲမှာ တသသနဲ့ သတိရမိလျက်သား ဖြစ်သွားရသည်။

'သား ပြန်လာပြီ အမေ'

သူ့ရဲ့ အသည်းနှလုံးနှင့် အချစ်ရဆုံးသော မိခင်၏ မျက်နှာပေါက်လေးက သူ့မှတ်ဉာဏ်ထဲမှာ လင်းလက်သွားစဉ် သူ အပြုံးတစ်ခု မဆင်ခြင်ဘဲမနေနိုင်ခဲ့ပေ။ မကြာမီမှာပင် သူ အိမ်ပြန်ရောက်တော့မည် ဖြစ်သည်။