သမ္မတ ဟိုချန်မင်သည် အပြာရောင်အိမ်တော်၌ အဆင့်မြင့်အတွင်းရေးမှူးများ၏ အစည်းအဝေးတွင် ထပ်မံ၍ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
"အခွန်ရှောင်ဖို့အတွက် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ပြည်ပမှာ တရားမဝင်ဝှက်ထားတဲ့ အချို့သော ကော်ပိုရေးရှင်းတွေနဲ့ ချမ်းသာကြွယ်ဝသူတွေရဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ ကျွန်တော်တို့လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ တရားမျှတမှုနဲ့ ညီမျှမှုကို ထိခိုက်စေတဲ့ လူမှုရေးဆန့်ကျင်တဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းဖို့ အခွန်ဦးစီးဌာန၊ အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာနနဲ့ တရားစွဲဆိုရေးရုံးတို့အပါအဝင် သက်ဆိုင်ရာအေဂျင်စီတွေကို ပူးတွဲစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းဖို့နဲ့ စုံစမ်းထောက်လှမ်းမှုကနေ ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း၊ ရာဇဝတ်မှုကရရှိတဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်းအထိ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ့် အစီအစဉ်တစ်ခုကို ရေးဆွဲဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။ အခွန်ကောက်ခံခြင်းဆိုင်ရာ မူဝါဒတွေကို တည်ဆောက်ပြီး နိုင်ငံသားအားလုံး ဥပဒေရှေ့မှောက်မှာ တန်းတူညီမျှရှိမှသာလျှင် တရားမျှတမှုတွေ မြစ်ရေလိုစီးဆင်းနေတဲ့ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံကို တည်ဆောက်နိုင်ပြီလို့ ပြောလို့ရမှာပါ။"
သမ္မတ၏စကားကြောင့် အပြာရောင်အိမ်တော်သည် လှုပ်ရှားလာခဲ့ပြီး ထိုလှုပ်ရှားမှုနှင့်အတူ အာဏာရပါတီနှင့် အခြားအေဂျင်စီများကလည်း တုံ့ပြန်လာကြသည်။ ချက်ချင်းဆိုသလိုပင် တရားစွဲဆိုရေးရုံး၊ အခွန်ဦးစီးဌာနနှင့် အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာနတို့မှ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သူများသည် ပူးတွဲစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြပြီး ထိုအဖွဲ့ထဲသို့ ငွေကြေးဆိုင်ရာထောက်လှမ်းရေးဌာန (FIU) နှင့် ငွေကြေးကြီးကြပ်ရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း (FSS) တို့လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။
အစီအစဉ်မှာမူ အေဂျင်စီတစ်ခုချင်းစီမှ စုဆောင်းရရှိထားသည့် မိမိသဘောအလျောက် တင်ပြထားသော အသေးစိတ်အချက်အလက်များနှင့် ပြည်ပသို့ငွေလွှဲပြောင်းမှုများကို စေ့စေ့စပ်စပ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကာ အခွန်ရှောင်မှုနှင့် ငွေကြေးခဝါချမှုများကို ဖော်ထုတ်ရန်ဖြစ်သည်။
အမှန်တကယ်တွင် ပြည်ပအခွန်ရှောင်မှုကိစ္စအတွက် အစွမ်းကုန်ဖိအားပေးသည့် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
ချယ်ဘိုး (Chaebol) လုပ်ငန်းစုများကြားတွင် နာမည်ပျက်စာရင်းဝင်နေသူ ဆယ်ဦးကျော်မှာ သံသယဖြစ်ဖွယ်လုပ်ရပ်များရှိနေကြောင်း ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အကယ်၍ သူတို့သည် ပိုင်ဆိုင်မှု သို့မဟုတ် ဝင်ငွေများကို အမည်ခံသက်သက်ဖြင့် ဝှက်ထားခြင်းသာဆိုလျှင် အခွန်ရှောင်မှုဖြင့်သာ ပြီးဆုံးမည်ဖြစ်သော်လည်း ကုမ္ပဏီရန်ပုံငွေများကို ခိုးယူထားခြင်းဖြစ်ပါက ရန်ပုံငွေအလွဲသုံးစားလုပ်မှုနှင့် ယုံကြည်မှုဖောက်ဖျက်မှု ပုဒ်မများပါ တိုးမြှင့်ခံရပေလိမ့်မည်။
ဆန့်ကျင်မှုများရှိကောင်းရှိနိုင်သော်လည်း အင်ဂျင်ယုံ ဥက္ကဋ္ဌ ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက်ပိုင်း စီးပွားရေးလောကသည် အလွန်သတိထားရမည့် အခြေအနေဖြစ်နေသဖြင့် မည်သူမျှတစ်ခွန်းမှ မဟရဲကြပေ။
"အပြစ်မရှိသူက အရင်ဆုံးကျောက်ခဲနဲ့ ပစ်ပါစေ" ဟု ဆိုသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေသော်လည်း လူတိုင်းက အပြစ်များစွာလုပ်ထားမိကြသူများဖြစ်ရာ တိတ်ဆိတ်နေခြင်းမှလွဲ၍ အခြားရွေးချယ်စရာမရှိကြပေ။
ကံမကောင်းစွာပင် ဤသည်မှာ ကိုရီးယား၏ ချယ်ဘိုးလုပ်ငန်းစုများ၏ လက်တွေ့ဘဝပင်ဖြစ်သည်။
အမှန်စင်စစ် အခွန်ကိုစနစ်တကျကောက်ခံခြင်းကို မည်သူက ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဆန့်ကျင်နိုင်မည်နည်း။
အခွန်ကောက်ခံခြင်းသည် နိုင်ငံတော်၏အာဏာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံကိုထိန်းသိမ်းထားသည့် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် မည်သူမျှအခွန်အများကြီးမဆောင်ချင်ကြပေ။ ထို့ကြောင့်ပင် အခွန်ကိုတတ်နိုင်သမျှ အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် အခွန်ရှောင်ခြင်းနှင့် အခွန်လိမ်လည်ခြင်းကြားတွင် ကြိုးတစ်ချောင်းပေါ်လမ်းလျှောက်နေသကဲ့သို့ ပြုလုပ်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။
အခွန်ဦးစီးဌာန၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပိုမိုကျွမ်းကျင်လာသကဲ့သို့ပင် ရန်ပုံငွေများကိုခိုးယူသည့် နည်းလမ်းများမှာလည်း ပိုမိုတီထွင်လာကြသည်။ ၎င်းကို ကြွက်နှင့်ကြောင်ကစားပွဲဟု ခေါ်ရမည်လော။
ပနားမားစာတမ်းများ (Panama Papers) ဖြစ်ရပ်တွင် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း အခွန်လွတ်နယ်မြေတစ်ခုတွင် ကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခုတည်ထောင်ခြင်းမှာ ယခုအခါတွင် အလွန်ရေပန်းစားသော လုပ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်လာသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ပြည်ပပိုင်ဆိုင်မှုများအတွက် မိမိသဘောအလျောက် တင်ပြခြင်းနှင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်းကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်လျှင်ပင် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ်တွင် ထူးခြားသောသက်ရောက်မှုရှိမည်မဟုတ်ပေ။
OTK ကုမ္ပဏီသည် ဒယ်လာကျွန်း တွင် တည်ရှိသည့် ကော်ပိုရေးရှင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုပုံစံကို လူတိုင်းသိပြီးဖြစ်သည်။
ကော်ပိုရေးရှင်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအနည်းငယ်သာ ငွေသားဖြစ်ပြီး အများစုမှာ ကုမ္ပဏီအသီးသီး၏ ရှယ်ယာများသာဖြစ်သည်။
CarOS၊ OTK Games၊ Face-it၊ M Pizza၊ ArcIT၊ Tenway စသည်တို့ဖြစ်သည်။
ထိုကုမ္ပဏီများမှာလည်း စာရင်းဝင်မဟုတ်သော ကုမ္ပဏီများဖြစ်ကြသဖြင့် တိကျသောတန်ဖိုးဖြတ်ရန် ခက်ခဲသည်။ မီဒီယာများကသာ ဒေါ်လာသန်းပေါင်းရာနှင့်ချီ သို့မဟုတ် ဘီလီယံပေါင်းများစွာဟု ဟိုဟိုသည်သည်ပြောဆိုနေကြခြင်းသာဖြစ်သည်။
မိမိသဘောအလျောက် တင်ပြရမည့်ပုံစံအရ ကော်ပိုရေးရှင်း၏ တိကျသောငွေကြေးအခြေအနေကိုလည်း တင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။
ထိုသို့ဖြစ်လာပါက OTK ကုမ္ပဏီသည် မည်သည့်ကုမ္ပဏီ၏ ရှယ်ယာများကို မည်မျှပိုင်ဆိုင်ထားသည်၊ မည်သည့်နေရာတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည်၊ မည်မျှဝင်ငွေရရှိထားသည်ကို အစိုးရအနေဖြင့် လက်ဖဝါးပေါ်က အမွှေးအမျှင်ကိုကြည့်သကဲ့သို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမြင်တွေ့နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
***
ကျွန်ုပ်တို့သည် ဟွန်းဂျူး မမ နှင့် ဦးစွာတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ငွေကြေးကဏ္ဍသည်လည်း အစိုးရ၏မူဝါဒအပြောင်းအလဲများအပေါ် အလွန်အာရုံစိုက်နေသည်။
သူမက တစ်ရက်အတွင်းမှာပင် အရပ်ရပ်မှစုံစမ်းမေးမြန်းမှုများဖြင့် အလုပ်ရှုပ်နေရကြောင်း ပြောပြသည်။
"အခုလှုပ်လှုပ်ခတ်ခတ်ဖြစ်နေတာက ကျွန်မတို့မဟုတ်ဘဲ ကြီးမားတဲ့ ကော်ပိုရေးရှင်းတွေနဲ့ ချမ်းသာသူတွေပါ။ အခွန်လွတ်နယ်မြေတွေမှာ ကော်ပိုရေးရှင်းတွေထောင်ထားတဲ့ လူတွေနဲ့ ကုမ္ပဏီတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ လူတိုင်းက အခွန်ဦးစီးဌာနရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို အလွန်သတိထားနေကြတယ်။"
"ဒါက ကျွန်တော်တို့အပေါ် ဘယ်လောက်အထိ သက်ရောက်မှုရှိမလဲ။"
ဟွန်းဂျူး မမ က ကော်ဖီသောက်ရင်း ပြောလိုက်သည်။
"အင်း၊ အစိုးရအနေနဲ့ နိုင်ငံခြားကော်ပိုရေးရှင်းကို အခွန်ကောက်လို့မရပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ကို ရန်ပုံငွေအချို့ကို ပြည်တွင်းသို့လွှဲပြောင်းဖို့ ဒါမှမဟုတ် သူတို့ရဲ့လုပ်ငန်းခွဲတွေကို စတော့ဈေးကွက်မှာ စာရင်းဝင်ဖို့ ဖိအားပေးနိုင်ပါတယ်။"
ကုမ္ပဏီအများစုသည် စတော့ဈေးကွက်တွင် စာရင်းဝင်ရန်ရည်မှန်းကြသည်။ သို့သော် ထိုအထဲတွင် အနည်းငယ်သော ကုမ္ပဏီများသာ စာရင်းဝင်နိုင်ကြသည်။
အပ်ဖျားထက်ပင်ခက်ခဲသော စိစစ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖြတ်ကျော်ရန်ကြိုးပမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ပေါင်းစည်းမှုများမှတစ်ဆင့် နောက်ပေါက်နည်းလမ်းဖြင့် စာရင်းဝင်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ကြရသည့်အကြောင်းရင်းမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများထံသို့ ရှယ်ယာများရောင်းချကာ ရန်ပုံငွေရှာဖွေရန်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့တွင် ထိုသို့လုပ်စရာမလိုပေ။ ပြင်ပမှရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို လက်ခံမည့်အစား OTK ကုမ္ပဏီသည် ငွေကြေးဆိုင်ရာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအမျိုးမျိုးမှတစ်ဆင့် ငွေရှာခဲ့ပြီး ၎င်း၏လုပ်ငန်းခွဲများတွင် ပြန်လည်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည်။
ပိုမိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် လိုအပ်သည့်တိုင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုသူများ တန်းစီနေသည့်အတွက် စတော့ဈေးကွက်တွင် စာရင်းဝင်ရန် အကြောင်းမရှိပေ။
တစ်နေ့နေ့တွင် ထိုသို့လုပ်ရမည့်အချိန်ရောက်လာနိုင်သော်လည်း ယခုအချိန်တော့ မဟုတ်သေးပေ။
ဂျင်ဟူး က ပြောသည်။
"ကိုရီးယားက ကျွန်တော်တို့ကို ဒုက္ခပေးနေရင် အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ပြောင်းလိုက်လို့မရဘူးလား။"
ဟွန်းဂျူး မမ က ခေါင်းခါသည်။
"အဲ့လောက်မလွယ်ပါဘူး။"
"ဘာလို့လဲ။"
"အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု မှာ အခွန်မရှိဘူးလို့ ထင်နေတာလား။"
သေခြင်းတရားနှင့် အခွန်ဆိုသည်မှာ ရှောင်လွှဲ၍မရပေ။ FBI ကိုတော့ လှည့်စားနိုင်ကောင်းလှည့်စားနိုင်မည်ဖြစ်သော်လည်း IRS (အမေရိကန်ပြည်တွင်းအခွန်များဌာန) ကတော့ ကမ္ဘာ့အဆုံးထိတိုင် လိုက်လံစုံစမ်းမည်ဖြစ်သည်။
ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများသည် အခွန်ကိုပို၍ပင် လေးလေးပင်ပင်ကောက်ခံလေ့ရှိသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သည်လည်း ၎င်း၏နိုင်ငံသားများ၏ ပြည်ပဝင်ငွေအပေါ် အခွန်ကောက်ခံရာတွင် မည်သို့မျှမထူးခြားပေ။ အမှန်ဆိုရသော် ကိုရီးယားထက်ပင် ပိုမိုစေ့စပ်သေချာစွာကောက်ခံသည်။
ကိုရီးယားတွင်မူ အခွန်ဆောင်ရန်ငွေမရှိဟုဆိုကာ ရှောင်လွှဲနေနိုင်သော်လည်း အမေရိကန်တွင်မူ ချက်ချင်းအဖမ်းခံရလိမ့်မည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းသည် အဖြေမဟုတ်ပေ။
"သူတို့ဘာလို့ အခုမှဒီလိုလုပ်နေတာလဲ။"
ဟွန်းဂျူး မမ က ကော်ဖီတစ်ငုံသောက်ရင်း ပြောသည်။
"ဒါက အင်ဂျင်ယုံ ဥက္ကဋ္ဌ အဖမ်းခံရတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ စီးပွားရေးအခြေအနေကောင်းတယ်၊ Saemangeum ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းကြောင့် သမ္မတနဲ့ အာဏာရပါတီရဲ့ ထောက်ခံမှုနှုန်းကလည်း သိသိသာသာတက်လာတယ်။ နောက်လာမည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရဖို့က သေချာနေပြီဆိုတော့ သူတို့လုပ်ချင်တာကို လုပ်နေကြတာပေါ့။"
ဂျင်ဟူး က နားလည်သွားသည့်ဟန်ဖြင့် ခေါင်းညိတ်သည်။
"အင်း၊ 'ရန်သူကိုမတိုက်ခင် ကိုယ့်အခြေစိုက်စခန်းကို အရင်လုံခြုံအောင်လုပ်' ဆိုတဲ့ သဘောမျိုးလား။"
Saemangeum ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းတွင် ပြည်တွင်းပြည်ပမှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအများအပြားသည် ကျွန်တော့်ကိုယုံကြည်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုအချိန်တွင် သူတို့အနေဖြင့် နောက်ဆုတ်ရန်ခက်ခဲနေသည်။
"ဒီအတိုင်းဆက်သွားရင် နိုင်ငံရေးအာဏာဟာ ငွေကြေးအာဏာအောက်မှာ ယိုင်နဲ့သွားနိုင်တယ်လို့ သူတို့တွက်ဆထားတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကိုရီးယားက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးတွေအတွက်တော့ ဝမ်တစ်ထရီလီယံ၊ နှစ်ထရီလီယံလောက်နဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခံလိုက်ရတာ ဒါမှမဟုတ် လုပ်ငန်းစုတစ်ခုလုံးပြိုကွဲသွားတာမျိုးက သာမန်ကိစ္စတွေပါ။ အဲဒါနဲ့ယှဉ်ရင် ကန်ဂျင်ဟူး ရဲ့ OTK ကုမ္ပဏီကတော့ အတိုင်းအတာချင်း လုံးဝမတူပါဘူး။ သူ့ရဲ့လုပ်ငန်းခွဲတစ်ခုဖြစ်တဲ့ CarOS တောင်မှ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တန်ဖိုး အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ပြောဆိုနေကြတာဆိုတော့ OTK ကုမ္ပဏီရဲ့ အတိုင်းအတာကိုတော့ ပြောစရာတောင် မလိုတော့ပါဘူး။ ဒီလောက်ကြီးမားတဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုက အခွန်လွတ်နယ်မြေမှာရှိနေပြီး စာရင်းလည်းမဝင်ဘဲဖြစ်နေတာက သာဓကမရှိသေးတဲ့ကိစ္စပါ။ ခင်ဗျားလည်းသိတဲ့အတိုင်းပဲ၊ ဒီအခြေအနေက အမြဲတမ်းဆက်သွားနေလို့မရပါဘူး။"
အတိုချုပ်ပြောရရင် ကုမ္ပဏီက အခွန်လွတ်နယ်မြေမှာ ဆက်ရှိနေဖို့အတွက် အရမ်းကိုကြီးမားသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုထိန်းသိမ်းရေးကုမ္ပဏီပုံစံမျိုး ဖြစ်နေလို့သာ တော်တော့သည်။ အကယ်၍သာ တိုက်ရိုက်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေသည့် ကုမ္ပဏီမျိုးသာဆိုလျှင် ဤပြဿနာမှာ ကြာလှပြီဖြစ်သည့်အချိန်ကတည်းက ပေါက်ကွဲထွက်နေနှင့်ပြီး ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
"ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်တစ်ခုတည်းမှာတင် ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် က ကိုရီးယားမှာ ပေးဆောင်ခဲ့တဲ့ ကော်ပိုရေးရှင်းအခွန်က ဝမ် ၁၇ ထရီလီယံရှိပါတယ်။ အကယ်၍ OTK ကုမ္ပဏီကိုသာ ကိုရီးယားကို ပြန်ခေါ်လာနိုင်ရင် အဲဒီထက်ပိုတဲ့ အခွန်ဝင်ငွေကို မျှော်လင့်နိုင်မှာပါ။"
"ကျွန်တော်တို့က အဲဒီလောက်အထိ အမြတ်အများကြီးထွက်အောင် မလုပ်ပါဘူး။"
"အဲဒါက အမြတ်ငွေမကျန်တဲ့အထိ ခင်ဗျားတို့က ပြန်လည်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေလို့ပါ။ လက်ငင်းရမယ့် အခွန်ဝင်ငွေကို ခဏဖယ်ထားလိုက်ဦး၊ ကုမ္ပဏီကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်ရုံနဲ့တင် နိုင်ငံရဲ့ကြွယ်ဝမှုက ဒေါ်လာတစ်ထရီလီယံကျော်တိုးလာမှာပါ။ ဘယ်နိုင်ငံကများ အဲဒါကို မက်မောမနေဘဲနေပါ့မလဲ။"
ကိုရီးယားအစိုးရက ရုတ်တရက်ဓားကိုဆွဲထုတ်လိုက်သော်လည်း တခြားဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများသည် အခွန်လွတ်နယ်မြေများနှင့် စစ်ခင်းနေသည်မှာ ကြာပြီဖြစ်သည်။
ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများတွင်မူ ကုမ္ပဏီများသည် နိုင်ငံတိုင်း၌ အမြဲတမ်းတည်ရှိနေသည့် လုပ်ငန်းဌာနများရှိကြပြီး ထိုဒေသအလိုက် အခွန်ပေးဆောင်ကြသည်။ သို့သော် ဒေတာနှင့်ဝန်ဆောင်မှုများမှာမူ နယ်စပ်ကိုလွတ်လပ်စွာဖြတ်ကျော်နေကြသည်။
ကိုရီးယားတွင် ဝန်ဆောင်မှုများကိုရောင်းချသော်လည်း အမြတ်အပေါ်အခွန်ကိုမူ ဆာဗာ သို့မဟုတ် ကော်ပိုရေးရှင်းတည်ရှိရာ တခြားဒေသတွင်သာ ပေးဆောင်ကြသည်။ ဟုတ်ပေသည်၊ ထိုဒေသမှာ များသောအားဖြင့် အခွန်နှုန်းထားနည်းပါးသည့် အခွန်လွတ်နယ်မြေများပင်ဖြစ်သည်။
ထိုအခြေအနေကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် နိုင်ငံအသီးသီးသည် အဆိုပါအခွန်များကို ကောက်ခံနိုင်မည့်နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နေကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု လည်း ပြည်ပပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ ရုန်းကန်နေရသည်။
Npple နှင့် Gooble ကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီများသည် အိုင်ယာလန်ကဲ့သို့သော အခွန်လွတ်နယ်မြေများရှိ ပြည်ပကော်ပိုရေးရှင်းများတွင် ဒေါ်လာဘီလီယံရာနှင့်ချီသော ငွေသားများကို စုပုံထားကြသည်။
သူတို့သည် ငွေကိုထိုနေရာတွင်ပင် ထားရှိကြသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အတွင်းသို့ ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာပါက အခွန်အလွန်အကျွံပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
သမ္မတရော်နယ် က ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးများကို ပြည်ပတွင်သိမ်းဆည်းထားသော ငွေသားများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာရန် တုတ်ကိုင်ခြိမ်းခြောက်ရင်း တစ်ဖက်တွင်လည်း ငွေလွှဲအခွန်ကို ယာယီလျှော့ချပေးမည့် မုန်လာဥကို ပြသခဲ့သည်။
ကျွန်တော် ခဏမျှတွေးတောလိုက်သည်။
ဒါဟာ သမ္မတ ဟိုချန်မင် ပြောသလိုမျိုး လူမှုရေးတရားမျှတမှုအတွက် တကယ်ပဲလား၊ ဒါမှမဟုတ် အရာရှိ ရှန်ဂျုံးဟွန်း ပြောသလို ကျွန်တော့်ကိုကြောက်ရွံ့နေလို့လား။
သမ္မတ ဟိုချန်မင် နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည့်အချိန်ကို ပြန်လည်အမှတ်ရမိသည်။ သူ၏အမူအရာနှင့် လုပ်ရပ်များတွင် ခိုင်မာသောယုံကြည်ချက်များ ပြည့်နှက်နေသည်။ အကယ်၍ ပါ့ဆီဟွန်း က သူ့ကိုယ်ကျိုးအတွက်သာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဆိုလျှင်၊ သူကရော သူယုံကြည်သည့်တရားမျှတမှုအတွက် လုပ်ဆောင်နေခြင်းလော။
အတွေးတစ်ခု ရုတ်တရက်ပေါ်လာသည်။
ကျွန်တော့်မှာရှိတဲ့ ငွေတွေနဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုတည်ထောင်ပြီး သမ္မတတစ်ယောက်ကို ဖန်တီးလိုက်ရင်ကော မရဘူးလား။
ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် နိုင်ငံရေးအာဏာကို ရွေးကောက်ပွဲများမှတစ်ဆင့် ရွေးချယ်သည်။ သို့သော် သမိုင်းကြောင်းအရ ငွေကြေးသည် ရွေးကောက်ပွဲများအပေါ် အမြဲတမ်းကြီးမားသောသြဇာသက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။
အမေရိကန်ရွေးကောက်ပွဲများသည် လက်တွေ့တွင် ငွေကြေးဖြင့်သာလည်ပတ်နေသည်။ ၎င်း၏အခြေခံအုတ်မြစ်မှာ Super PAC များဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် ငွေပမာဏအကန့်အသတ်မရှိ စုဆောင်းနိုင်သည့် နိုင်ငံရေးရန်ပုံငွေများဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲရန်ပုံငွေများကို စုဆောင်းကြသည်မှာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦး အနိုင်ရရန်အလားအလာရှိသည်ဟု ထင်ရသောကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲရန်ပုံငွေများ စုဆောင်းမိသောကြောင့်လည်း အမှန်တကယ်အနိုင်ရရှိခြင်းသို့ ဦးတည်သွားစေသည်။
ရော်နယ် နှင့် ဒိုင်ယာနာ တို့ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့် နောက်ဆုံးအမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် လူတိုင်းက ဒိုင်ယာနာ အနိုင်ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အလွန်ကြီးမားသည့် Super PAC ရန်ပုံငွေများကို စုဆောင်းခဲ့သည့် ဒိုင်ယာနာ နှင့်မတူဘဲ ရော်နယ် က ထိုရန်ပုံငွေများမပါဘဲ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ရော်နယ် ၏အောင်ပွဲမှာ အလွန်အံ့အားသင့်စရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် Super PAC ငွေကြေးများကို လက်မခံခဲ့သည့်အတွက် သူသည် သူ၏အလှူရှင်များ၏ အလိုကျမဟုတ်ဘဲ သူ၏မူဝါဒများကို သူဆန္ဒရှိသည့်အတိုင်း အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့သော နိုင်ငံရေးအလှူငွေများမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးအပေါ် အကြီးမားဆုံးသြဇာလွှမ်းမိုးထားသူများမှာ ကို့ချ် ညီအစ်ကိုများဖြစ်သည်။
ကို့ချ် အင်ဒပ်စထရီးစ် ဟုခေါ်သည့် ကြီးမားသော ရေနံ ကော်ပိုရေးရှင်းကို ဦးစီးနေသည့် ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီကို လက်ဝါးကြီးအုပ်ထားသည်။
သူတို့၏ထောက်ပံ့မှုမပါဘဲ ပါတီတွင်းရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဝင်ပြိုင်ရန်ပင် မဖြစ်နိုင်ဟုဆိုကြသည်။
အမေရိကန်နှင့်မတူဘဲ ကိုရီးယားတွင်မူ နိုင်ငံရေးအလှူငွေများကို အကန့်အသတ်မရှိခွင့်မပြုပေ။ သို့သော် ငွေရှိလျှင် လုပ်နိုင်သည့်အရာများစွာရှိသည်။
အမှန်တကယ်တွင် ကျွန်တော်သည် Rust Belt တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းဖြင့် ရော်နယ် ကိုအနိုင်ရစေခဲ့သည်။ ကိုရီးယားတွင်လည်း ထိုနည်းအတိုင်း လုပ်၍မရဟု ဆိုထားသည့် ဥပဒေမရှိပေ။
***
အခွန်ဦးစီးဌာနသည် ပြည်ပအခွန်ရှောင်သည်ဟု သံသယရှိသူ ၅၉ ဦးကို ပထမအသုတ်အနေဖြင့် ပြင်းထန်သောအခွန်စစ်ဆေးမှု စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တရားရုံးချုပ်ကလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ခဲ့သည်။
သက်ဆိုင်ရာစီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများ၏ ခေါင်းဆောင်များသည် တရားရုံးရှေ့ရှိသတင်းသမားများ၏ ရှေ့တွင် တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး ရပ်တန့်နေခဲ့ကြသည်။ အတိုက်အခံပါတီနှင့် ရှေးရိုးစွဲမီဒီယာများက ၎င်းကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို သတ်ဖြတ်ရန်ကြိုးပမ်းမှုဟု ဝေဖန်ခဲ့သော်လည်း အခွန်ဦးစီးဌာနနှင့် တရားရုံးချုပ်မှာမူ မမှုသလိုပင်ဖြစ်နေသည်။
ထိုအချိန်တွင် OTK ကုမ္ပဏီသို့ ဧည့်သည်တစ်စုရောက်လာသည်။
သူတို့သည် အပြင်ပန်းအားဖြင့် အလွန်သာမန်ဆန်သည့် အလယ်အလတ်အရွယ် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ပါက လင်မယားပင်ထင်ရသည်။
သို့သော် ထိုနှစ်ဦးမှာ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များသာဖြစ်သည်။
"မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်က အခွန်ဦးစီးဌာနက စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးချုပ် ဂျန်ကီဝု ဖြစ်ပါတယ်။"
"ကျွန်မက စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူး လီဘိုဂယောင်းပါ။"
တက်ဂယူ က အံ့အားသင့်သည့်ဟန်ဖြင့် ပြောသည်။
"မိမိသဘောအလျောက် တင်ပြတာကို ကိုယ်တိုင်လာစစ်တာလား။ အခွန်ဦးစီးဌာနရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေက ဘယ်တုန်းကတည်းက ဒီလောက်ကောင်းသွားတာလဲ။"
လစာစားဝန်ထမ်းများအတွက်တော့ အရေးမကြီးသော်လည်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအတွက်တော့ အခွန်ဦးစီးဌာနသည် တရားရုံးချုပ်ထက်ပင် ကြောက်စရာကောင်းသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ အခွန်စစ်ဆေးခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။
စနစ်တကျ အခွန်စစ်ဆေးမှုတစ်ခုတည်းနှင့်ပင် အောင်မြင်နေသည့် လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုကိုပင် ယိုင်နဲ့သွားအောင်လုပ်နိုင်သည်။
ဟုတ်ပေသည်၊ ဤသည်မှာ ကော်ပိုရေးရှင်းများ၏ အခွန်ရှောင်မှု မည်မျှဆိုးရွားကြောင်း သက်သေပင်ဖြစ်သည်။ ဆောဆောင်းဂရု (Seosung Group) ၏ ကိစ္စတွင် အခွန်ဦးစီးဌာနက အရေးပေါ်အခွန်စစ်ဆေးရန် ဝင်ရောက်စီးနင်းသောအခါ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများက ဝင်ပေါက်ကိုပိတ်ဆို့ထားပြီး စာရင်းဇယားများပါသည့် ဟာ့ဒ်ဒရိုက်များကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ကြသည်။
သမ္မတဟောင်း ပါ့ဆီဟွန်း က သူ၏စကားကိုနားမထောင်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ကုမ္ပဏီများကို အခွန်စစ်ဆေးခြင်းကို အစွမ်းထက်သည့်ဓားတစ်လက်အဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့လည်း အခွန်စစ်ဆေးမှုများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ဖူးသည်။ အကြီးစားကိစ္စပြီးနောက်ပိုင်းတွင်မူ ငြိမ်သက်နေခဲ့သည်။
သူတို့နှစ်ဦးသည် ထိုင်လိုက်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့တင်ပြထားသည့် စာရွက်စာတမ်းများကို ကြည့်ရှုသည်။
ကြာရှည်စွာ စေ့စေ့စပ်စပ်စစ်ဆေးကြည့်ရှုပြီးနောက် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးချုပ် ဂျန်ကီဝု သည် ခေါင်းမော့လာပြီး ကျွန်တော့်ကိုကြည့်သည်။
"တင်ပြထားတဲ့ အချက်အလက်တွေမှာ လိုအပ်ချက်တွေ အများကြီးရှိနေပါတယ်။ ပူးတွဲပါအထောက်အထားတွေကလည်း မပြည့်စုံဘူး။"
"အဲဒီလိုမဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ကျွန်တော့်ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ ဝင်ငွေ၊ အခွန်ပေးဆောင်မှုတွေနဲ့ သုံးစွဲမှုအသေးစိတ်တွေကအစ စနစ်တကျပြင်ဆင်ထားတာပါ။"
"အဲဒီအပိုင်းမှာ ပြဿနာမရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ OTK ကုမ္ပဏီနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေ အများကြီးလိုအပ်နေပါတယ်။"
"ပြည်ပပိုင်ဆိုင်မှု အချက်အလက်တွေကို မိမိသဘောအလျောက် တင်ပြရတာက အကြံပြုချက်သာမဟုတ်ဘူးလား၊ ဥပဒေအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းပြီးမှ မဟုတ်သေးဘူးလေ။"
ကျွန်တော့်စကားကြောင့် သူကြည့်နေသည့် စာရွက်စာတမ်းကို ပိတ်လိုက်သည်။
"CEO ကန်ဂျင်ဟူး ခင်ဗျား။ ခင်ဗျားအခုထိ လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ အရာတွေက ကြီးမားလှပါတယ်၊ အဲဒီအတွက်လည်း ကျွန်တော်လေးစားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားကလည်း ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်ပဲ၊ ဥပဒေနဲ့ ၎င်းရဲ့အခြေခံမူတွေကို လိုက်နာသင့်တာမဟုတ်ဘူးလား။"
သူတို့နှစ်ဦးတွင် အခွန်အရာရှိများ၌သာရှိသည့် ထူးခြားသော အရှိန်အဝါတစ်ခုရှိနေသည်။ အလုပ်အကိုင်ခိုင်မာပြီး လစာပုံမှန်ရနေသည့်အခါ သူတစ်ပါးအမြင်ကို ဂရုစိုက်နေစရာမလိုတော့ပေ။
ထိုအချက်ကြောင့်ပင် သူတို့ရှေ့တွင်ရှိနေသူသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီး၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်စေ၊ အာဏာရှိသူဖြစ်စေ၊ အခွန်ကောက်ခံရမည့် မိမိတို့၏မူလတာဝန်ကိုသာ အာရုံစိုက်နိုင်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
ကျွန်တော် ရယ်မောလိုက်မိသည်။
"ဥပဒေနဲ့ အခြေခံမူတွေလား။ ကျားတစ်ကောင်ရဲ့ လည်ပင်းမှာ ကြိုးတပ်ချင်နေတာဆိုတာ ကျွန်တော်နားလည်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့..."
"ဗျာ... ဘာပြောလိုက်တာလဲခင်ဗျာ။"
"ပြန်သွားပြီး သူတို့ကို ဒီလိုပြောလိုက်ပါ။ ကျွန်တော်လိုအပ်တယ်လို့ ယူဆတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကိုတော့ မိမိသဘောအလျောက် ဆက်လက်တင်ပြသွားပါ့မယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်မတင်ပြလိုတဲ့ ကိစ္စတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့တော့ အနာဂတ်မှာလည်း တင်ပြဖို့ အစီအစဉ်မရှိဘူးလို့ ပြောလိုက်ပါ။"