အဲလီးက ကျွန်တော့်မေးခွန်းကြောင့် ခေါင်းကိုစောင်းလိုက်သည်။
“အင်းလေ၊ ရုတ်တရက်ကြီး ဒီလိုအဆိုပြုလာလိမ့်မယ်လို့ မထင်ထားမိလို့ပါ”
ထမင်းစားပြီးသွားသော ဟွန်းဂျူး အစ်မက ဆေးလိပ်သောက်မည့်အစား နီကိုတင်းပီကေကို ဝါးရင်း ရှင်းပြသည်။ “မူလတန်းကတော့ သူတို့က ဟောလိဝုဒ်မင်းသမီး ကက်သရင်းတာလာ (Katherine Taller) ကို ကြော်ငြာမော်ဒယ်အဖြစ် ခေါ်ဖို့ကြိုးစားနေတာ။ စာချုပ်ချုပ်ဖို့တောင် နီးနေပြီပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ဥက္ကဋ္ဌက အဲလီးကိုမြင်သွားပြီး သဘောကျသွားတာနဲ့ ဂျူတီဆင်းပြီး (စိတ်ပြောင်းသွားပြီး) အဲဒီလို ဖြစ်သွားတာပဲ”
သူ့ပြောစကားကို နားထောင်ရင်း ပြည်တွင်းထိပ်တန်း သရုပ်ဆောင်တွေနဲ့ ဟောလိဝုဒ်သရုပ်ဆောင်တွေရဲ့ ကြော်ငြာခနှုန်းထားတွေက အတူတူလောက် ရှိတယ်ဆိုတာကို သိခဲ့ရသည်။
ကျွန်တော် တက်ကျူ့ကို လှည့်ကြည့်ပြီး မေးလိုက်သည်။ “မင်း ဘယ်လိုထင်လဲ”
ထိုအခါ တက်ကျူ့က မျက်တောင်ခတ်ရင်း အံ့သြနေဟန်ဖြင့် ကျွန်တော့်ကို ကြည့်သည်။ “ငါ့ကို ဘာလို့ အဲဒါ လာမေးနေတာလဲ”
“မဟုတ်ဘူး၊ ဟိုလေ…” မင်းက မကြာသေးခင်ကမှ ဟောကိန်းထုတ်တာတွေမှာ ထူးဆန်းလောက်အောင် တော်နေလို့လေ။
ကျွန်တော် ဟွန်းဂျူး အစ်မကို မေးလိုက်သည်။ “အဲလီးသာ သဘောတူမယ်ဆိုရင် ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် က IPO အာမခံချက်ပေးသူ (underwriter) အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရမှာလား”
“ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အခြေအနေတွေက သူတို့နဲ့ ငါတို့အတွက် အတူတူလောက်ပါပဲ”
“IPO ပမာဏက ဝွန်ဘီလီယံ ၃၀၀ ဆိုရင် ကော်မရှင်ချည်းသက်သက်တင် မနည်းဘူးပေါ့”
“ငါတို့က ကော်မရှင်အစား ရှယ်ယာအသစ် ဝယ်ယူနိုင်ခွင့် (warrants) တွေကို ရယူဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတယ်”
“တကယ်လား။ စာရင်းသွင်းဈေး (subscription price) က ဘယ်လောက်လဲ”
“ကမ်းလှမ်းတဲ့ဈေး (offering price) နဲ့ တူတူပဲ”
ကုမ္ပဏီဘက်က ကြည့်ရင် ကော်မရှင်အစား ရှယ်ယာပေးတယ်ဆိုတာ ပိုက်ဆံချွေတာတာနဲ့ တူတူပါပဲ။ IB (ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်လုပ်ငန်း) ဘက်က ကြည့်ရင်တော့ စာရင်းသွင်းပြီးလို့ ရှယ်ယာဈေးတက်လာရင် အမြတ်ပိုထွက်လာနိုင်ပါတယ်။
ဟွန်းဂျူး အစ်မက ရယ်ကျဲကျဲဖြင့် ပြောသည်။ “ကမ်းလှမ်းတဲ့ဈေးအောက်ကို ကျသွားရင်တော့ အလကားလုပ်ပေးလိုက်တယ်လို့ပဲ သတ်မှတ်ရမှာပေါ့လေ”
သူသာ အဲဒီလိုပြောပေမဲ့ တကယ်တမ်း အလကား လုပ်ပေးဖို့တော့ စိတ်ကူးရှိပုံမပေါ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် စာရင်းသွင်းပြီးတာနဲ့ ရှယ်ယာဈေး တက်လာနိုင်ချေ အရမ်းများတယ်လို့ ယူဆလို့ရပါတယ်။
“လုပ်လည်း ရတာပဲ၊ မလုပ်လည်း ရတာပဲ။ ငါတို့က ဘာမှ အခက်အခဲကြုံနေရတာမှ မဟုတ်တာ”
ထိုစဥ် အဲလီးက ပြောလာသည်။ “ဒါပေမဲ့ လုပ်လိုက်တာတော့ ကောင်းပါတယ်။ IPO ဈေးကွက်မှာ တော်တော်ကြာမှ ဖြစ်လာတဲ့ ကိစ္စကြီးတစ်ခုပဲလေ”
ကျွန်တော် သေချာစဥ်းစားကြည့်လိုက်သည်။ အဲလီးသာ မလုပ်ချင်ဘူးဆိုရင် ကျွန်တော့်ဆီ လာတိုင်ပင်နေမှာ မဟုတ်ဘဲ ငြင်းပယ်လိုက်မှာပေါ့။ အခုလို ကျွန်ტော့်ကို ပြောလာတယ်ဆိုတာက သူလုပ်ချင်နေလို့ မဟုတ်လား။
“အဲလီးက လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရတာ ကြိုက်တယ် မဟုတ်လား။ ရေငုပ်တာလည်း လုပ်တယ်ဆို။ ကုမ္ပဏီရဲ့ ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်နဲ့လည်း တော်တော်လေး ကိုက်ညီမယ်ထင်တယ်။ ရေကူးဝတ်စုံလိုမျိုး အရမ်းအသားပေါ်တာမျိုး မဟုတ်သမျှ ကိစ္စမရှိဘူး မဟုတ်လား”
ဟွန်းဂျူး အစ်မက ပီကေဝါးရင်း ပြောသည်။ “အဲဒါအတွက် စိတ်ပူစရာ မလိုပါဘူး။ ရေကူးဝတ်စုံတွေက သူတို့ရဲ့ ပင်မထုတ်ကုန်မှ မဟုတ်တာ”
အဲလီးက နှောင့်နှေးတွေဝေနေပြီးမှ ပြောလာသည်။
ကျွန်တော် အဲလီးကို ပြောလိုက်သည်။ “ဘာလို့ မစမ်းကြည့်ရမှာလဲ”
“အင်း၊ ကိုယ်ကောင်းကောင်း လုပ်နိုင်ပါ့မလား မသိဘူး။ ဒါပေမဲ့ ငယ်သေးတုန်း လှလှပပ ရိုက်ထားတဲ့ ပုံတွေကိုတော့ ချန်ထားခဲ့ချင်မိတယ်…”
သူ့စကားကို ကြားရတာက သူတကယ်တော့ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် လုပ်ချင်နေပုံ ရနေသည်။
ငယ်ငယ်က သူတို့အိမ်မက်က μ (ဘယ်ရီရီးနား) ဘယ်ရီရီးနား (ပဒေသရာဇ်ဘဲလေးကပွဲ သရုပ်ဆောင်) ဖြစ်ချင်တာလို့ ပြောဖူးတယ် မဟုတ်လား။ အဲဒါကို စဥ်းစားကြည့်ရင် လူအများရှေ့မှာ ရပ်တည်ချင်တဲ့ဆန္ဒ ရှိနေတာက ထူးဆန်းတဲ့ကိစ္စတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီလို အလှအပမျိုးနဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အလုပ်တွေချည်းပဲ လုပ်နေတာက တစ်ဖက်မှာ အရည်အချင်းတွေကို ဖြုန်းတီးပစ်သလိုပါပဲ။
“ကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် အမှတ်တရတစ်ခု ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူးလား။ အဲလီး ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်မှာ သေချာပါတယ်”
ကျွန်တော့်စကားကြောင့် ဟွန်းဂျူး အစ်မက ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ပြောလိုက်သည်။ “အဲဒါ မှန်တယ်။ မင်းက အင်္ဂလန်မှာ တက္ကသိုလ်တက်တုန်းက ကြော်ငြာမော်ဒယ် အခမ်းအနား (part-time) လုပ်ဖူးတယ် မဟုတ်လား”
“တကယ်လား”
ဒါက ကျွန်တော် မသိခဲ့တဲ့ ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဲလီးက ဂျိုတက်သွားပြီး လက်တွေကို ခါယမ်းပြသည်။ “အ-အဲဒါကလေ… အလယ်ပိုင်းအားလပ်ရက်တုန်းက ကျောင်းစရိတ်နဲ့ နေစရိတ်ရှာဖို့ ခေတ္တလုပ်ခဲ့ဖူးတာပါ”
“ဘယ်လိုကြော်ငြာမျိုးလဲ။ ပုံတွေဘာတွေ ရှိသေးလား”
ကျွန်တော့်မေးခွန်းကြောင့် အဲလီးရဲ့ မျက်နှာထား တင်းသွားပြီး ခေါင်းကို တင်းတင်းမာမာ ခါယမ်းလိုက်သည်။ “မရှိဘူး။ ဘာပုံမှ မရှိဘူး”
“……”
သူ ဘာကြော်ငြာ ရိုက်ခဲ့တာပါလိမ့်။ တစ်မျိုးမျိုးသော အမှောင်အတိတ်များ ဖြစ်နေမလား။
နောက်ဆုံးတော့ အဲလီးက မော်ဒယ်လုပ်ဖို့ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံခဲ့ပြီး ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် ရဲ့ ကိုရီးယားဌာနခွဲက KYB Securities ကို ကျော်ဖြတ်ကာ Bester ရဲ့ IPO အာမခံချက်ပေးသူ (underwriter) အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။
***
ခရစ္စမတ်ကာလ ကုန်ဆုံးသွားပြီးနောက် ကုမ္ပဏီများသည် နှစ်ကုန်ရာသီသို့ အပြည့်အဝ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
နှစ်ကုန်ပိုင်း အငွေ့အသက်က သိပ်မရှိလှပါ။ ပြည်တွင်းစားသုံးမှုက အရင်အတိုင်း အေးစက်နေဆဲဖြစ်ပြီး စိတ်ဓာတ်ကျစရာ သတင်းတွေသာ ရှိနေသည်။
မကြာသေးခင်က အကြီးမားဆုံး ပြဿနာမှာ ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်တို့ကြား ဆက်ဆံရေးပင် ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် ထိုနိုင်ငံနှစ်ခုကြား ဆက်ဆံရေးမှာ ယဉ်ကျေးသော စကားလုံးဖြင့်ပင် ကောင်းသည်ဟု ဖော်ပြရန် ခက်ခဲလှသည်။
ကိုရီးယားအစိုးရက ပါဆီယွန် (Park Si-hyung) အစိုးရလက်ထက်က ဂျပန်နှင့် သဘောတူခဲ့သော 'ရင်နှစ်သည်းချာ အမျိုးသမီးများ' (Comfort Women) သဘောတူညီချက်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး မကြာသေးမီက ကိုရီးယားတရားရုံးချုပ်က ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်က အတင်းအကျပ် လုပ်အားပေးစေခိုင်းခံခဲ့ရသော အလုပ်သမားများအတွက် ဂျပန်ကုမ္ပဏီများတွင် လျော်ကြေးပေးရန် တာဝန်ရှိကြောင်း အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။
ဂျပန်အစိုးရက ယင်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အိုကာမိုတို တာကေးအို (Okamoto Takeo) က ကိုရီးယားကို လူအများရှေ့တွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့သည်။
“ရင်နှစ်သည်းချာ အမျိုးသမီးများဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်ဆိုတာ နောက်ပြန်လှည့်လို့မရတဲ့ နောက်ဆုံးအတည်ပြုချက်ဖြစ်ပြီး ဂျပန်အစိုးရအနေနဲ့ ကိုရီးယားဘက်က တစ်ဖက်သတ် ဖျက်သိမ်းတာကို လက်ခံနိုင်စရာ မရှိပါဘူး။ ဒါ့အပြင် လျော်ကြေးငွေအားလုံးက ကိုရီးယား-ဂျပန် တောင်းဆိုမှုများဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်နဲ့ ပြီးပြတ်ပြီးသားဖြစ်ပြီး အခုလို တရားစီရင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချတာက နိုင်ငံတွေအချင်းချင်း ချုပ်ဆိုထားတဲ့ စာချုပ်တွေကို ဖျက်သိမ်းပစ်တဲ့ လုပ်ရပ်ပါပဲ။ ဂျပန်က ဒီအချိန်အထိ ကိုရီးယားကို လုံလုံလောက်လောက် လျော်ကြေးပေးခဲ့ပြီးပါပြီ။ ရှိပြီးသား သဘောတူညီချက်တွေအရဆိုရင် ယန်း ၁ ယန်းတောင် ပိုပေးစရာ မလိုပါဘူး။ ကတိဆိုတာ တည်ရပါတယ်။ ကိုရီးယားတရားရုံးရဲ့ အမိန့်ချမှတ်မှုကို အခြေခံပြီး ဂျပန်ကုမ္ပဏီတွေအပေါ် မတရားတဲ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေ လုပ်လာမယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ဘက်က အစိုးရအဆင့်မှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုံ့ပြန်သွားမှာပါ”
ဤနိုင်ငံရေး ပဋိပက္ခများသည် စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအပေါ်လည်း သက်ရောက်မှု ရှိလာခဲ့သည်။
ကိုရီးယား-ဂျပန် ငွေကြေးလဲလှယ်မှု (currency swap) ပြန်လည်စတင်ရေး ဆွေးနွေးမှုများအတွင်း ကြမ်းတမ်းသော စကားလုံးများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး မတ်ဆူကာတာ ရျူတာရို (Matsukata Ryutaro) က “ကိုရီးယားက နိုင်ငံတွေကြား ချုပ်ဆိုထားတဲ့ စာချုပ်တွေကို ဖျက်သိမ်းတာကို ထမင်းစားသလိုပဲ လွယ်လွယ်လုပ်တယ်။ သူတို့ အရေးပေါ်တဲ့အခါ ပိုက်ဆံချေးပြီး နောက်မှ ငြင်းပယ်ပစ်မယ့် ဖြစ်နိုင်ခြေ အရမ်းများတယ်။ ကိုရီးယားကို ပိုက်ဆံချေးဖို့ ဘာကို ယုံကြည်ရမှာလဲ။ ဂျပန်ရဲ့ အကူအညီကို လိုအပ်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေအများကြီး ရှိပါတယ်၊ ဒါကြောင့် ကိုရီးယားကို တစ်နိုင်ငံတည်းအတွက် အထူးအခွင့်အရေး ပေးစရာ မလိုပါဘူး” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤအကြောင်းကြောင့် ငွေကြေးလဲလှယ်မှု ပြန်လည်စတင်ရေး ဆွေးနွေးမှုများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်။
တက်ကျူ့က မေးသည်။ “ဒါဆို ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ”
“ဘာဆက်ဖြစ်မလဲဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ။ ဘာမှ မမှားပါဘူး”
ငွေကြေးလဲလှယ်မှုဆိုသည်မှာ ကြိုတင်သဘောတူထားသည့် ငွေလဲနှုန်းအတိုင်း ငွေကြေးများကို အချင်းချင်း လဲလှယ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ဤသဘောတူညီချက်ကို ပထမဆုံး လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ ဂျပန်က ကိုရီးယားကို ကျေးဇူးတင်လို့ လုပ်ပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ နှစ်ဖက်စလုံး၏ အကျိုးစီးပွား ကိုက်ညီနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယန်းငွေကို ဘေးကင်းလုံခြုံသော ပိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခုနှင့် သော့ချက်ငွေကြေးနှင့် အနီးစပ်ဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ကိုရီးယားဘက်မှ ကြည့်လျှင် အခက်အခဲကြုံလာသည့်အခါ သတ်မှတ်ထားသော ပမာဏအလျောက် ယန်းငွေကို ချေးယူနိုင်ခြင်းမှာ နိုင်ငံခြားအရန်ငွေ ပမာဏ တိုးလာသည်နှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။
ဂျပန်ဘက်မှ ကြည့်လျှင် ဝွန်ငွေကို အထူးတလည် မလိုအပ်သော်လည်း ဝွန်ငွေလဲလှယ်နှုန်း တည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့်အတွက် ကောင်းမွန်သော အချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဝွန်ငွေတန်ဖိုး ထိုးကျသွားပါက ကိုရီးယား၏ ပို့ကုန်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မြင့်တက်လာသည်။ ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်တို့၏ ပို့ကုန်ပစ္စည်းများမှာ သိသာထင်ရှားသော အတိုင်းအတာအထိ ထပ်နေကြသောကြောင့် ကိုရီးယား၏ ငွေလဲနှုန်း တည်ငြိမ်စေခြင်းသည် ဂျပန်အတွက်လည်း အကျိုးရှိစေပါသည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံအနေသာ အခက်အခဲကြုံရပါက ငွေကြေးလဲလှယ်မှု ပြန်လည်စတင်ရေးအတွက် တောင်းပန်တောင်းရမ်းရပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုသို့လုပ်စရာ လုံးဝမလိုပေ။ ပြည်တွင်းစားသုံးမှု အခြေအနေ မကောင်းလှသော်လည်း လက်ရှိအကောင့်ပိုငွေပြမှု (current account surplus) မှာ သုံးလပတ်တိုင်း စံချိန်တင်နေပြီး နိုင်ငံခြားအရန်ငွေလည်း လုံလောက်စွာ ရှိနေသည်။ ယင်းအစား ငွေလဲနှုန်းက အလွန်နိမ့်ကျနေခြင်းကိုသာ ကျွန်ုပ်တို့ စိုးရိမ်သင့်ပေသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရေးလောကက ကိုရီးယားကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဝေဖန်ပြစ်တင်နေကြပြီး ဒိုကိုကျွန်း (Takeshima/Dokdo) ပိုင်ဆိုင်မှုအရေးကိုလည်း အခါမရွေး ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနေခဲ့ကြသည်။
ဤသို့လုပ်ဆောင်ရခြင်း၏ အကြီးမားဆုံး အကြောင်းရင်းမှာ အာဏာရ ကက်ဘိနက်အစိုးရ၏ ထောက်ခံမှုနှုန်းကို မြှင့်တင်ရန်အတွက်သာ ဖြစ်ပေသည်။
မကြာသေးမီက ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်းဂျူး ယူဆူကေး (Okazaki Yusuke) ၏ ထောက်ခံမှုနှုန်းမှာ အမျိုးမျိုးသော အရှုပ်တော်ပုံများ၊ သူ၏ လက်ထောက်များ၏ မဆင်မခြင် ပြောဆိုချက်များနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ వేငှောမှုစွပ်စွဲချက်များကြောင့် ကျဆင်းလာခဲ့သော်လည်း ကိုရီးယားအပေါ် မာကျောသော ရပ်တည်ချက်ကို ပြသပြီးနောက်တွင်မူ သူ၏ထောက်ခံမှုနှုန်းမှာ သိသိသာသာ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ကိုရီးယား-ဂျပန် ဆက်ဆံရေးများ ယိုယွင်းလာနေသည့် အခြေအနေတွင် ဖြစ်ရပ်ဆိုးတစ်ခု ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။
***
အဆိုပါ မတော်တဆမှုကြီးမှာ နံနက် ၂ နာရီ ၃၀ မိနစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နေရာမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ချီကာโกမြို့ရှိ လမ်းမတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ရုတ်တရက်ဆိုသလိုပင် အနက်ရောင်အဝတ်အစားဝတ်ဆင်ထားသော လူတစ်ဦးသည် မောင်းနှင်လာသည့် ကားရှေ့သို့ ခုန်ဆင်းလာခဲ့ပြီး ကားက ဘရိတ်ကို တင်းတင်းဆွဲကာ အမြန်နှုန်းကို လျှော့ချခဲ့သော်လည်း မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားသွားခဲ့သည်။
အနီးအနားရှိ လူများ၏ သတင်းပေးချက်အရ 911 အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှု ရောက်ရှိလာခဲ့သော်လည်း ထိုသူမှာ ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်စဉ် လမ်းတွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။
သေဆုံးသူမှာ ဂျရတ် ယိုရှီဇာဝါ မာဆာအို (Yoshizawa Masao) ဖြစ်သည်။ သူသည် ဂျပန်နိုင်ငံသား နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မတော်တဆမှုဖြစ်ပွားချိန်တွင် အရက်မူးနေခဲ့ကာ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ တားဆီးချိန်မရလိုက်ဘဲ လမ်းမပေါ်သို့ ခုန်ဆင်းသွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်သိရှိခဲ့ရသည်။
ဤအချက်အထိဆိုလျှင်မူ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဖြစ်ပျက်နေကျ ယာဉ်မတော်တဆမှုများအနက် တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပေမည်။
သို့သော်လည်း ယခုကိစ္စသည် သတင်းများတွင် ကြီးမားသော အာရုံစိုက်မှုကို ခံခဲ့ရသည်မှာ မတော်တဆမှုဖြစ်စေခဲ့သည့် ယာဉ်မှာ AD1 ကားတစ်စီးဖြစ်နေပြီး ထိုအချိန်က ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှုစနစ် (autonomous driving mode) ဖြင့် မောင်းနှင်နေခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
မတော်တဆမှုဖြစ်ပွားချိန်တွင် ယာဉ်မှာ သတ်မှတ်အမြန်နှုန်းအတိုင်း မှန်ကန်သော မီးပွိုင့်အချက်ပြမှုဖြင့် မောင်းနှင်နေခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှောင်လွှဲ၍မရနိုင်သော မတော်တဆမှုတစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် အာမခံကုမ္ပဏီကလည်း ခြေကျင်လျှောက်သူ၏ တာဝန်သာ ရာနှုန်းပြည့်ရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။
မတော်တဆမှုကြီးမှာ ဤမျှဖြင့် ပြီးဆုံးသွားပုံ ပေါ်နေခဲ့သည်။ သို့သော် ဂျပန်နိုင်ငံဘက်မှ တုံ့ပြန်ပုံမှာ ကွဲပြားခြားနားနေခဲ့သည်။
မတော်တဆမှု ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ရက်အကြာတွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်းဂျူး က အချိန်ဇယားအားလုံးကို ရုတ်တရက် ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီး အရေးပေါ် ကက်ဘိနက်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အစည်းအဝေး ပြီးဆုံးသည်နှင့်တပြိုင်နက် သူကိုယ်တိုင် ရှေ့ထွက်လာပြီး ရလဒ်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ “ပထမဦးအနေနဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်တစ်ဦးအနေနဲ့ နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရတဲ့ ကွယ်လွန်သူအတွက် အလွန်တရာ ဝမ်းနည်းမိပါကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်။ ဂျပန်အစိုးရက ပုဂ္ဂလိကလေယာဉ်တစ်စင်းကို စီစဉ်ပေးမှာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ အမျိုးသားရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ သိပ္ပံဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ အရေးပေါ် စေလွှတ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမှန်တရားကို ဖော်ထုတ်နိုင်ဖို့ ဒီမတော်တဆမှုကိုလည်း အသေးစိတ် စုံစမ်းစစ်ဆေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်”
Sankei Shimbun သတင်းစာကဆိုလျှင် အထူးဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကိုပင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတကာကျောင်းသား၏ သေဆုံးမှုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြခဲ့ကြသလို NHK သတင်းဌာနကလည်း အဓိကသတင်းတစ်ပုဒ်အဖြစ် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
[CarOS ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှု နည်းပညာက အမှန်တကယ်ရော အဆင်ပြေရဲ့လား။]
[ယခင်ကလည်း အလားတူ မတော်တဆမှုများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည်။]
[ထပ်မံမဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်မည့် အစီအမံများ ရှိပါသလား။]
[ယာဉ်မောင်းမဲ့ကားများကို လုံးဝပိတ်ပင်ပေးရန် တောင်းဆိုသည့် ပြည်သူ့ဆန္ဒများ မြင့်တက်နေ!]
[စီအီးအို ကန်ဂျင်ဟူး သည် သူ၏ ရပ်တည်ချက်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားရပေမည်……။]
အမှန်တကယ်တွင် ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှုစနစ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားရသည့် မတော်တဆမှုနှုန်းမှာ ယာဉ်မောင်းများကြောင့် ဖြစ်ပွားရသည့် မတော်တဆမှုများ၏ အစိတ်နှစ်ပုံတစ်ပုံ (1/20th) ထက်ပင် ပို၍နည်းပါးပေသည်။ ထို့ပြင် ယခုဖြစ်ရပ်မှာလည်း လမ်းလျှောက်သူ၏ တာဝန်သာလျှင် ဖြစ်သော မတော်တဆမှုတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။
သို့သော် ထိုအချက်ကိုမူ လုံးဝ ဖော်ပြခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
***
Toyota Motor Corporation ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဂျရတ် တိုယိုဒါ တိုရှီယုကီ (Toyoda Toshiyuki) က မီဒီယာအင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် “မပြည့်စုံတဲ့ နည်းပညာဆိုတာ လူသတ်လက်နက်နဲ့ ဘာမှမထူးပါဘူး။ စက်ယန္တရားတွေကြောင့် လူတွေ သေဆုံးရတာ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရတာမျိုး မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှု နည်းပညာကို အစကနေ အဆုံးထိ ပြန်လည်စစ်ဆေးရမယ့်အချိန် ရောက်လာပါပြီ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရေးလောကနှင့် မီဒီယာဝန်းကျင်တို့က ဤကိစ္စကို ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှု နည်းပညာ၏ ပြဿနာတစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရှိ တုံ့ပြန်မှုများမှာမူ ယေဘုယျအားဖြင့် အံ့အားသင့်လျက် ရှိနေကြသည်။
နာမည်ကျော် ကားအစီအစဉ် Top Motor ၏ တင်ဆက်သူ ဂျရတ် ကလាក (Clark) က ကိုယ်တိုင် သရုပ်ဖော် စမ်းသပ်မှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ရှောင်လွှဲရန် လုံးဝမဖြစ်နိုင်ကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ လူတစ်ဦး လမ်းခုလပ်မှ ခုန်ဆင်းလာမည်ကို ကြိုတင်သိရှိနေလျှင်တದಾင် ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်မည်ဟု ဆိုသည်။
ဖြန့်ဝေထားသော မည်းမှောင်သော ဘလက်ဘောက်စ် (black box) ဗီဒီယိုဖိုင်ကို ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည့် လူများကလည်း ထိုအတိုင်းပင် သဘောတူခဲ့ကြသည်။
– အဲဒါက လူတစ်ယောက်လား၊ ဒါမှမဟုတ် ဒရယ်တစ်ကောင်လား။
– မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒါကို ဘယ်လိုလုပ် ရှောင်လို့ရမှာလဲ။
– မိုက်ကယ်ရှูမက်ကာ (Michael Schumacher) တောင် အဲဒါကို ရှောင်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။
– သူ သေဆုံးသွားတာ ဝမ်းနည်းစရာတော့ ကောင်းပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဒီမတော်တဆမှုက ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှု အမှားကြောင့် မဟုတ်ဘူး မဟုတ်လား။
– ဒါပေမဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်းဂျူး က ဘာလို့ ဒီလောက်အထိ ရူးကြောင်ကြောင် လုပ်နေရတာလဲ။
– အရက်မူးပြီး လမ်းပေါ်ခုန်ဆင်းတာ မှားတာ မဟုတ်ဘူးလား။ သူတို့ အမှန်တကယ် ဘာကို စုံစမ်းစစ်ဆေးကြမှာလဲ။
တက်ကျူ့က မေးသည်။ “ဂျပန်က ဘာလို့ ဒီလိုပုံစံတွေ လုပ်နေတာလဲ”
“ကားလုပ်ငန်းက စီးပွားရေးမှာ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ အချိုးအစားက အဲဒီလောက်အထိ ကြီးမားလို့ပေါ့”
စတော့အိတ်ချိန်း စျေးကွက်အရွယ်အစား ထိပ်သီးစာရင်းကိုပဲ ကြည့်လိုက်ပါက ကိုရီးယားတွင် ဆောဆောင်းအီလက်ထရောနစ် ဖြစ်ပြီး ဂျပန်တွင်မူ တိုယိုတာ (Toyota) ဖြစ်နေသည်။
ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း မော်တော်ကားကုမ္ပဏီ ၁၀ ခုစာရင်းတွင် တိုယိုတာ၊ ဟွန်ဒါ၊ နစ်ဆန်း၊ မစ်ဆူဘီရှီ (Renault မဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်) နှင့် ဆူဇူကီးတို့ ပါဝင်နေကြသည်။
သူတို့သည် ကိုယ်ပိုင်မောင်းနှင်မှု၊ လျှပ်စစ်ကားများ၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကားများ စသည်တို့တွင် ကြီးမားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ပြုလုပ်ထားခဲ့ကြပြီး လုံလောက်သော တိုးတက်မှုများကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ တိုယိုတာ တစ်ခုတည်းတင်ပင် ယာဉ်မောင်းမဲ့ကားများကို စတင်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ နည်းပညာမှာလည်း ပိုမိုသာလွန်နေသည်ဟု အကဲဖြတ်ခံထားရသည်။
သို့သော် CarOS ကြောင့် ဂျပန်မော်တော်ကားလုပ်ငန်း၏ နည်းပညာမှာ ယခုအခါတွင် ခေတ်နောက်ကျသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ CarOS သည် ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်းသို့ ယခုတိုင် ဝင်ရောက်လာခြင်း မရှိသေးသော်လည်း မြောက်အမေရိကနှင့် ဥရောပစျေးကွက်များတွင် ရောင်းအားကျဆင်းမှုများက စတင်ပေါ်ပေါက်နေပြီဖြစ်ပြီး ဤအချက်က ဂျပန်၏ အကောင့်ပိုငွေပြမှုအပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စေခဲ့သည်။
ဤဲ့အခြေအနေမျိုးတွင် ဂျပန်နိုင်ငံသား နိုင်ငံတကာကျောင်းသားတစ်ဦးသည် CarOS ကားတစ်စီးနှင့် တိုက်မိ၍ သေဆုံးသွားခဲ့ရသောအခါတွင်မူ သူတို့က အလွန်တရာ စိတ်လှုပ်ရှားကြွတက်လာပြီး ဤကဲ့သို့ ပြုမူနေကြခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် တစ်ချိန်ချိန်တွင် သူတို့နှင့် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားခဲ့သော်လည်း ဤကဲ့သို့ ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟုမူ မမျှော်လင့်ထားခဲ့ပေ။ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော ဖြစ်ရပ်များမှ ကိုရီးယားဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ်များလည်း ဤနေရာတွင် ရောနှောပါဝင်လာခဲ့သည်။
အိုကီနာဝါမှသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးအထိ ဂျပန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးတွင် အထိမ်းအမှတ် အတာအဆင်များကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံး ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု အငွေ့အသက်များဖြင့် လွှမ်းခြုံသွားခဲ့သည်။
ဤအခွင့်အရေးကို စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသကဲ့သို့ ကိုရီးယားဆန့်ကျင်ရေး အုပ်စုဖြစ်သော Zaitokukai (ဂျပန်ရှိ ကိုရီးယားများ၏ အထူးအခွင့်အရေးများကို ဆန့်ကျင်သည့် နိုင်ငံသားများအုပ်စု) က ရှင့်အိုကူဘို (Shin-Okubo) တွင် ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
သူတို့သည် ယိုရှီဇာဝါ မာဆာအို၏ ပုံတူများကို ကိုင်ဆောင်ကာ ကိုရီးယားတောင်း (Koreatown) စျေးဝယ်စင်္ကြန်တစ်လျှောက် လျှောက်ချီခဲ့ကြပြီး ကိုရီးယားများကို လူသတ်သမားများဟု စွပ်စွဲအော်ဟစ်ခဲ့ကြသည်။
Zaitokukai ၏ ဥက္ကဋ္ဌ နီရှီမူရာ မာကိုတို (Nishimura Makoto) က NHK သတင်းတွင် ပေါ်လာခဲ့ပြီး “ယိုရှီဇာဝါ မာဆာအိုဟာ ကန်ဂျင်ဟူး ကြောင့် သေဆုံးသွားရတာနဲ့ ဘာမှမထူးဘူး။ ကန်ဂျင်ဟူး က ဒီကိုလာပြီး သူ့ရဲ့ပုံတူနဲ့ ကျန်ရစ်သူမိသားစုတွေရှေ့မှာ ဒူးထောက်တောင်းပန်ရမယ်။ ကိုရီးယားတွေ၊ ဂျပန်ကျွန်းစုကနေ ထွက်သွားကြစမ်း!” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
သတင်းကို ကြည့်နေသော တက်ကျူ့က မယုံကြည်နိုင်ဟန်ဖြင့် ပြောလာသည်။ “ဒီကောင် ဘာလို့ ဒီလောက်အထိ အော်ကြောင်ဟစ်ကြောင် လုပ်နေရတာလဲ”
“……”
စွန်းရောက်အုပ်စုများ သို့မဟုတ် လက်ယာစွန်းသမားများ အဓိပ္ပာယ်မရှိ ပြောဆိုနေကြသည်မှာ တစ်ရက်နှစ်ရက်တော့ မဟုတ်ပေ။ သို့သော် အများပြည်သူဆိုင်ရာ ရုပ်သံလွှင့်ဌာနတစ်ခုက ၎င်းကို စစ်ထုတ်ခြင်းမရှိဘဲ ထုတ်လွှင့်ပြသခြင်းမှာမူ နောက်ထပ်ပြဿနာတစ်ခုပင် ဖြစ်ပေသည်။
ကက်ဘိနက်ဝန်ကြီးများကလည်း အလှည့်ကျဆိုသလို CarOS နည်းပညာ၏ အမှားများနှင့် ပြဿနာများကို ပြောဆိုခဲ့ကြပြီး ကျွန်ုပ်အပေါ် ဝေဖန်ပြစ်တင်မှု အဆင့်အတန်းမှာလည်း ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအပေါ် သက်ရောက်မှုမှာ အထናအသေး မဟုတ်ပေ။
ဂျပန်က ဤကဲ့သို့ ဆူပူလှုပ်ရှားနေသောကြောင့် ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ တရုတ်၊ မက္ကဆီကိုနှင့် အိန္ဒိယကဲ့သို့သော ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် မော်တော်ကားလုပ်ငန်းများ ရှိကြသည့် နိုင်ငံအချို့ကလည်း သိမ်မွေ့စွာ သဘောတူထောက်ခံနေခဲ့ကြသည်။ ဦးဆောင်နေသောကုမ္ပဏီတစ်ခု တိုက်ခိုက်ခံနေရသည်ကို မည်သည့် နောက်မှလိုက်နေသူကမှ မနှစ်မြို့ဘဲ မနေနိုင်ကြပေ။
ဂျပန်အစိုးရက CarOS အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ရပ်တည်ချက်ကို ရှင်းလင်းတင်ပြရန်နှင့် မောင်းနှင်မှု အချက်အလက်များ၊ အယ်လဂိုရီသမ်များ အပါအဝင် အချက်အလက်အားလုံးကို ထုတ်ဖော်ပြသရန် ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
အခြေအနေများ ဤအဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ တိတ်ဆိတ်စွာ နေထိုင်ရန် ခက်ခဲလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အလုပ်များနေပြီဖြစ်သော ဂျရတ် သည်လည်း တုံ့ပြန်မည့်နည်းလမ်းများကို အလေးအနက် စဉ်းစားနေခဲ့သည်။
အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်နိုင်မည့်အရာက ဘာဖြစ်မလဲ။
ထိုစဉ်မှာပင် ကျွန်ုပ်၏ မျက်စိရှေ့တွင် တစ်စုံတစ်ရာ လက်ခနဲ ပေါ်လာခဲ့သည်။
သတိပြန်ဝင်လာသောအခါ တက်ကျူ့က ကျွန်ုပ်ကို စူးစူးစိုက်စိုက် ပြန်ကြည့်နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။
“oracle က ဘာပြောလဲ”
ကျွန်ုပ် မြင်လိုက်ရသည့်အတိုင်း တိတိကျကျ ပြောပြလိုက်သည်။ “တိုယိုတာ စတော့ရှယ်ယာ ၁၄.၉၇ သန်းကို ရှယ်ယာ တစ်ခုချင်းလျှင် ယန်း ၁၄.၉၇ သန်းနှုန်းနဲ့ ဝယ်ယူရမယ်လို့ ဆိုထားတယ်”
“အဲဒါ ဘလောက်တောင် ရှိမှာလဲ”
“ခဏလေး”
ကျွန်ုပ်သည် စမတ်ဖုန်းပေါ်တွင် တိုယိုတာကို ရှာဖွေလိုက်သည်။ လက်ရှိစာရင်းဝင်နေသော တိုယိုတာ ရှယ်ယာစုစုပေါင်း အရေအတွက်မှာ ၁၄၉,၅၈၂,၅५၀ ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ ဂိုးလ်ဒင်းဂိတ် က ရှယ်ယာ ၁၄.၉၇ သန်းကို ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက ရှယ်ယာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်သွားမည် ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် တိုယိုတာ၏ အကြီးဆုံး ရှယ်ယာရှင် ဖြစ်လာနိုင်သည်ကို ဆိုလိုနေခြင်းပင်တည်း။
သို့သော် ဤနေရာတွင် တစ်စုံတစ်ရာ မူမမှန်သလို ဖြစ်နေသည်။
တက်ကျူ့လည်း တစ်ခုခု မှားယွင်းနေကြောင်းကို ရိပ်မိပုံရကာ မျက်တောင်ခတ်ရင်း ပြောလာသည်။ “မင်း ခုနက ဘယ်လောက်လို့ ပြောလိုက်တာလဲ”
“ယန်း ၁၄.၉၇ သန်း”
“ဝိုင်းပြီးပြောရရင် ယန်း သန်း ၁၅ လောက်ပေါ့။ ကိုရီးယားငွေနဲ့ဆိုရင် ခန့်မှန်းခြေ ဝုန် သန်း ၁၇၀ လောက်ပေါ့။ အဲဒီလောက်နဲ့ တိုယိုတာရှယ်ယာ ဘယ်လောက်များများ ဝယ်လို့ရမှာလဲ”
“၁၀ ရာခိုင်နှုန်း”
“တိုယိုတာရဲ့ လက်ရှိ စျေးကွက်တန်ဖိုးက ဝုန် ၁.၇ ဘီလီယံပဲ ရှိတာလား”
“……”
အဲဒါ တကယ်ရော ဖြစ်နိုင်လို့လား။
“မင်း ယန်း ၁၄၉.၇ သန်း ဒါမှမဟုတ် ယန်း ၁.၄၉၇ ထရီလီယံ လို့ မှားဖတ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူးလား”
ကျွန်ုပ် ခေါင်းခါလိုက်သည်။ “မဟုတ်ဘူး”
ကျွန်ုပ် အသေအချာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်ခဲ့ရသည်။
ဒီကမ္ဘာကြီးမှာ တကယ်ပဲ ဘာတွေ ဖြစ်ပျက်နေတာလဲ။